༩. སུ་ཁུ་མཱ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༩. ན་ཝ་མེ ནི་དྡུ་ཀྑོཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ས་དུ་ཀྑེ ཧི ས་ཝི་གྷཱ་ཏེ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཝ་ས་རཱ, ཏ་སྨཱ སུ་ཁི་ཏོ ནི་དྡུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ནཱ་མ. ཡཱ་ཝ་སྶ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏྟཱ པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ’’ཏི. ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟ་མ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཙྩ་ནྟཾ. ས་བྦ་དཱ སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཏ་ཏ་ནི་དྡུ་ཀྑོ’’ཏི. ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ལེཏི བོ་དྷི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ. ཏེ་ནཱཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན. ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ན པ་དུ་མནྟི ར་ཏྟཾ ཀ་མ་ལཾ. པུ་ཎྜ་རཱི་ཀནྟི སེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏ་རཱཏི ཨི་ཏ་ར་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ. ‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ནཾ. ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རེཏི ཁ་ཎ་ཀེ. པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཁ་ཎ་ན་ཡོ་གྒ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ག་ཎྷཱ་པེ་སཱིཏི ཁ་ཎཱ་པེ་སི. པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ཏཱ་དི་སེ ཛ་ལཱ་ས་ཡེ ནི་རུ་ལ༹ྷོ ད་ཊྛ་བྦོ པ་ངྐ་ཛཱ་དི་ས་དྡཱ ཝི་ཡ. སོ་པཱ་ན་བཱ་ཧུ་ཀཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ཎྷཱི་སནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨུ་ད་ཀ་སེ་ཙ་ན་ནཱ་ལི༹་ཀཱཏི ཨུ་ད་ཀ་ཙྪ་ཊཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ནཱ་ལི༹་ཡ་ནྟཱ་ནི. པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱཏི ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཙ.

ཁོ པ་ན་སྶཱཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཀཱ་སི་ཀ-ས་དྡོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་ཎྷེ སུ་ཁུ་མེ མ་ཧ་གྒྷ་ཝ་ཏྠེ ནི་རུ་ལ༹ྷོ, ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤི ཏ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཀེ རུ་ལ༹ྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཀཱ་སི་ཀཾ ཙ་ནྡ་ན’’ནྟི. ཧེ་མ་ནྟེ ཝཱ་སོ ཧེ་མ་ནྟཾ, ཧེ་མ་ནྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ, པཱ་སཱ་དོ. ‘‘ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ནེ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཛཱ་ལཱ་ནཱིཏི ས་ཛཱ་ལ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི, ཨུ་ད་ཀ་ཡ་ནྟཱ་ནཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ་ཝི་སྶ་ནྡ་ན་ཀ་ཡ་ནྟཱ་ནི. པཱ་སཱ་ད་མ་ཏྠ་ཀེཏི པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨུ་པ་རི་ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏ་ལེ. བ་ནྡྷི་ཏྭཱཏི པ་ཡོ་ཛི་ཏ་ཡ་ནྟེ སུ་ཀྑ་མ་ཧིཾ་ས་ཙ་མྨཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. ཡ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ་པ་ཡོ་ཛི་ཏཾ ཡ་ནྟཾ པཱ་སཱ་ཎཱ་རོ་པ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ པུ་ན ཏེ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྠ་ཉྩ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ. ཏ་སྨིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟཱིཏི ཚ་ད་ན་པི་ཊྛེ བ་དྡྷ་སུ་ཀྑ་མ་ཧིཾ་ས་ཙ་མྨེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི.

ས་ཧ་སྶ་ཐཱ་མནྟི པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་བ་ལཾ, པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶེ་ན ཝ་ཧི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ར་ཝ་ཧཾ. པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ་ཝཱཏི ར་ཏ་ན་མ་ཡ་པ་ལླ་ངྐེ ཡ་ཐཱ་ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཝ. ཨུ་པྤ་ཏ་ནཱ་ཀཱ་ར་པ་ཏྟནྟི ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཝི་ཡ. ཛི་ཡཾ པོ་ཐེ་ནྟ་སྶཱཏི ཛི་ཡཱ་གྷཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. ཛི་ཡ་པྤ་ཧཱ་ར་ས་དྡོཏི ཛི་ཡཱ་གྷཱ་ཏ་ས་དྡོ. ཡ་ནྟེ བ་དྡྷནྟི ཡ་ནྟ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ. ས་དྡ་ནྟ་རེཏི ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ས་དྡ་ས་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ. གཱ་ཝུ་ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠོ བྷཱ་གོ ཀོ་སོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི དྭི་ས་ཧ་སྶ་ད་ཎྜ་པྤ་མཱ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ.

ས་བྦ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. སི་ཁཱ་བ་དྡྷོཏི པུ་རི་ས་ས་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ཏོ ད་སྶ་ན་མེ་ཏཾ. ན ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏྠནྟི ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ན ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཧི བོ་དྷི་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་པྤ་མཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏོ ཨེ་ཝ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་རཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི. ན པ་ནེ་ས མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནོ ཏ་དཱ མ་གྒ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ. སི་ཀྑཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཾ པ་ཧཱ་ཡ.

ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་བྱཱ་དྷི་ཨཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན བྱཱ་དྷི་ཨཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལ་སྶེ་ཝ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ར་སྶ ཛི་གུ་ཙྪ་ནཾ. པ་རཾ ཨ་ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནོཏི ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ་ནེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་རཾ ཨ་ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ. ཨ་བྷི་བྷོ་སྨཱིཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏཱ ཨ་སྨི. ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཨ་ཧཱུཏི ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཧོ་སི, ཡེ་ན མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཛཱ་ཏོ.

སུ་ཁུ་མཱ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.