༤. དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ནཱིཏི ས་སེ་ཊྛ་ཀཱ་ནི. ཡེ་སནྟི ཡེ་སཾ ཀུ་ལཱ་ནཾ. པུ་ཏྟཱ་ནནྟི པུ་ཏྟེ་ཧི. པཱུ་ཛི་ཏ་ས་དྡ་ཡོ་གེ་ན ཧི ཨི་དཾ ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ནཱཏི ཨཱ་ཧཱ་རཱ་དི་ནཱ. པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཱ གོ་པི་ཏཱཏི ཡ་ཐཱ་ཀཱ་ལཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ དཱ་ཏ་བྦ་སྶ དཱ་ནེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་སྶ ཙ ཀ་ར་ཎེ་ན པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཱ ཙེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ན་ཏྠ་པྤ་ཧ་ར་ཎེ་ན གོ་པི་ཏཱ ཙ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སནྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ. བྲ་ཧྨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠནྟི ཏེ་སཾ གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ལོ་ཀེ བྲ་ཧྨཱ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པུ་ཏྟ་ཀཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ནེ་སཾ བྲ་ཧྨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ ‘‘བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ’’ཏི, ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཏེ་སཾ བ་ཧུ་ཀཱ་ར་ཏཾ ནཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨཱ་པཱ་ད་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཨཱ་པཱ་ད་ཀཱ, ས་རཱི་ར་སྶ པོ་ས་ཀཱ, ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་ཀཱ ས་ཀ་ལ་སྶ་པི ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ད་སྶེ་ཏཱ་རོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཏཱ་ཝ ཏེ ད་སྶེ་ནྟུ, ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཐ་ནྟི? ཏ་མྤི ད་སྶེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་པ་ན་ཏྠཾ.
ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཏཱ་སཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི བྷཱ་ཝ་ནཱ. ལོ་བྷ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཡ་སྨིཾ པ་ཋ་མ་ཡོ་བྦ་ནེ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མུ་དུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་ཏ་ཝི་ཧ་ཏགྒ་ཧ་ཎཾ. པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐནྟི ཝི་སུཾ. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན པུ་ཏྟེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ་ཧི ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན མེ་ཏྟཱ་དི་ས་མུ་པྤ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན.
ཐ་རུ་སི་པྤནྟི ཨ་སི་ས་ཏྟི་ཀུ་ནྟ་ཀ་ལཱ་པཱ་དི་ཨཱ་ཡུ་དྷ་སི་པྤཾ. མུ་དྡཱ་ག་ཎ་ནཱཏི ཨ་ངྒུ་ལི་སཾ་ཀོ་ཙ་ནཱ་དི་ནཱ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ག་ཎ་ནཱ. ཨཱ་དིས་དྡེ་ན པཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ. པ་ཙྪཱ་ཙ་རི་ཡཱ ནཱ་མ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ག་ཧ་ཊྛ་ཝ་ཏྟ་སྶེ་ཝ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ སི་པྤ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ནཱི་ཡ ཧུ་ཏཾ ཨཱ་ཧུ་ཏཾ. པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཧུ་ཏཾ པཱ་ཧུ་ཏཾ. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ.
ན་མོ ཀ་རེ་ཡྻཱཏི སཱ་ཡཾ པཱ་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟ’’ནྟི ན་མ་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཏཱ་ཡ ནཾ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ནནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་རི་ཙ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡཱཏི བྷ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཀུ་ལ་ཝཾ་ས་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་པ་ནཱ་དི་ནཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་ན. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘པ་ཉྩ་ཧི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ, ཋཱ་ནེ་ཧི པུ་ཏྟེ་ན པུ་ར་ཏྠི་མཱ དི་སཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ – ‘བྷ་ཏོ ནེ་སཾ བྷ་རི་སྶཱ་མི, ཀི་ཙྩཾ ནེ་སཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མི, དཱ་ཡ་ཛྫཾ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མི, ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན པེ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤ་ད་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ, པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པུ་ཏྟེ་ན པུ་ར་ཏྠི་མཱ དི་སཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི, པཱ་པཱ ནི་ཝཱ་རེ་ནྟི, ཀ་ལྱཱ་ཎེ ནི་ཝེ་སེ་ནྟི, སི་པྤཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི, པ་ཏི་རཱུ་པེ་ན དཱ་རེ་ན སཾ་ཡོ་ཛེ་ནྟི, ས་མ་ཡེ དཱ་ཡ་ཛྫཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ནྟཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༢༦༧).
ཨ་པི་ཙ ཡོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཏཱི་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣེ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ལེ་སུ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཝཱ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཱ པ་ནཱ་ཡཾ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་བྷ་ཡ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཱ་ཏི ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, པེ་ཙྩ ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་སཾ་ས་ནྟཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ མ་ཏྟེ་ཡྻོ པེ་ཏྟེ་ཡྻོ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཾ པཱུ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དྷེ་ཝ ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི. ཨཱ་མོ་ད་ཏི ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མོ་ད་པྤ་ཏྟི་ཡཱ. པ་མོ་ད་ཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་མོ་ད་ས་མྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ.
ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢. དུ་ཏི་ཡེ ཏ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཀོཏི ཏ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ལཱ་བྷོཏི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་མོ. རཱུ་པ་མེ་ཝ ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ས་སྶ་ཏཱ་དི་ནི་མི་ཏྟནྟི ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་བྷཱ་ཝ་ནི་མི་ཏྟཾ. པུ་གྒ་ལ་ནི་མི་ཏྟནྟི པུ་གྒ་ལཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ན་ནི་མི་ཏྟཾ. དྷ་མྨ་ནི་མི་ཏྟནྟི དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ. ‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཐེ་རེ་ན པུ་ཊྛོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘སི་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མཱ་དྷི་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. སོ ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ནྟཾ པ་ཎཱི་ཏ་ནྟི ཙ པ་སྶ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ནྟ་ནྟི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱཏི ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ནྟ་ནྟི ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ. དི་ཝ་ས་མྤཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ས་ནྟ་པ་ཎཱི་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷེཏི ‘‘ས་ནྟཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷེ ཨཱ་བྷོ་ག་ས་ཉྙི་ཏེ ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རེ. ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨཾ. ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ…པེ… ལ་བྦྷ་ནྟེ་ཝཱཏི ‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ ཨེ་ཀོ་པི ཨཱ་བྷོ་ག་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ ཙེ་པི ས་བྦེ ཨ་ཊྛ་པི ཨཱ་བྷོ་ག་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རཱ ལ་བྦྷ་ནྟེ་ཝ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཏཾ ཨ་ཏྠཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ.
ཉཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ས་ཧི་ཏེ་ན མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. པ་རཱ་ནི ཙ ཨོ་པ་རཱ་ནི ཙ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ས་ནྟ་ཏཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཏཱ་ཡ. ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་དྷཱུ་མ་ཝི་ར་ཧི་ཏོཏི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི ཨེ་ཝ ས་ནྟཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན དྷཱུ་མོ, ཏེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་ནཱི་གྷོཏི ཨ་པཱ་པོ. ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་ག་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ བྱཱ་དྷི་མ་ར་ཎ་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱཏི ཏ་བྦྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣. ཏ་ཏི་ཡེ, ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཏཱ་དི་སེ་ན་པི ན སུ་ཀ་རཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏུ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝ་ད་ནྟོ ཐེ་ར་སྶ ཉཱ་ཎཾ ས་བྦ་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ. ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ ཙ དུ་ལླ་བྷཱཏི ཧི ཨི་མི་ནཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་མྤི ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཏེ་ན་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ས་ནཱ་ཡ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
ས་མྨཱཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱཏི མཱ་ན་སྶ ད་སྶ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ. པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ་ཏི ཙ ད་སྶ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ་ཏི ཙ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན མཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ད་སྶ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ. ཏེ་ན དི་ཊྛོ པ་ན པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཙ. ད་སྶ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཧི པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་མེ་ཝ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. དི་ཊྛ་ཝི་སེ་ན དི་ཊྛ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་ཡ་མ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་སྶ ད་སྶ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ནཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ ཧི ག་ཧི་ཏེ ད་སྶ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ག་ཧི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན མཱ་ན་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཡེ ཨི་མེ ‘‘ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་སྶ ཨ་ནྟོ ཛཱི་ར་ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༧༨), ཧ་རི་ཏ་ནྟཾ ཝཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༠༤) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཨ་ནྟི་མ་མ་རི་ཡཱ་ད་ནྟོ ཙ ‘‘ཨ་ནྟ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ན’’ནྟི (སཾ. ནི. ༣.༨༠; ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༡) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ལཱ་མ་ཀ་ནྟོ ཙ ‘‘ས་ཀྐཱ་ཡོ ཨེ་ཀོ ཨ་ནྟོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༡༠༣) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ནྟོ ཙ ‘‘ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶ ས་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྑ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ནྟོ ཙཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ནྟཱ, ཏེ་སུ ས་བྦ་སྶེ་ཝ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་དུཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀོ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི, པ་རི་ཙྪེ་དཾ པ་རི་ཝ་ཊུ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨ་ནྟི་མ་ས་མུ་ད་ཡ་མ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཾ དུ་ཀྑ་མ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི.
ན་ནུ ཙ ‘‘པ་ཧཱ་ན’’ནྟི ཨི་མ་སྶ ནི་དྡེ་སེ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཾ? ཨི་དྷ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པྤ་ཧཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ནི་དྡེ་སེ་ནཱ་ཡཾ ཝ་ཎྞ་ནཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་དྡེ་སེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཱིཏི ཏ་སྨིཾ ནི་དྡེ་སེ ‘‘པ་ཧཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི (ཙཱུ་ལ༹་ནི. ༧༥ ཨུ་ད་ཡ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ) པ་དཱ་ནི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི.
དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐ་པུ་རེ་ཛ་ཝནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ ཋ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཝི་པ་སྶི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑཾ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑ་སྶ ཧི མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་ས་ངྑཱ་ཏོ དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐོ པུ་རེ་ཛ་ཝོ ཧོ་ཏི.
སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པི་ཎྜ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན རཱ་སི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་བྷི་ནྣཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན་པི ཨ་ཁ་ཎྜི་ཏཱ་ནི. བྷི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་ཀི་ཙྩཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི. ཨ་པཱུ་ཏཱི་ནཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏེ་མ་ནེ་ན པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ན ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནི. པཱུ་ཏི་བཱི་ཛ་ཉྷི བཱི་ཛ་ཏྠཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་བཱི་ཛ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི. ན ཝཱ་ཏེ་ན ན ཙ ཨཱ་ཏ་པེ་ན ཧ་ཏཱ་ནཱིཏི ཝཱ་ཏེ་ན ཙ ཨཱ་ཏ་པེ་ན ཙ ན ཧ་ཏཱ་ནི, ནི་རོ་ཛ་ཏཾ ན པཱ་པི་ཏཱ་ནི. ནི་རོ་ཛ་ཉྷི ཀ་ས་ཊ་བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་ཏྠཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི. སཱ་རཱ་དཱ་ནཱིཏི ཏ་ཎྜུ་ལ་སཱ་ར་སྶ ཨཱ་དཱ་ན་ཏོ སཱ་རཱ་དཱ་ནི. ནི་སྶཱ་ར་ཉྷི བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་ཏྠཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ག་ཧི་ཏ་སཱ་རཱ་ནཱི’’ཏི, པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སཱ་རཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྣི་ཙ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཁཾ ས་ཡི་ཏཱ་ནཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཀོ་ཊྛ་པ་ཀྑི་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཱ་ནི.
ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ཏྟཱིཏི ཀ་མྨ་ཝི་བྷཱ་གོ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཏྠ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ཕ་ལཾ ཀ་མྨཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ. པ་ཙྩུ་པ་ནྣ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ཕ་ལཾ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ. ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡནྟི དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱ་ན་ནྟ་ར་བྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཝ་ཏྟེ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ཕ་ལཾ ཀ་མྨཾ. པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཝི་སེ་ས་ཏཱ་ཡ ཙ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ ཏཱ་དི་ས་སྶ པུ་བྦཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་སྶ ཝ་སེ་ན སཱ་ཏི་ས་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཕ་ལ་དཱ་ཡི་ནཱི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. སཱ ཧི ཝུ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཛ་ཝ་ན་ས་ནྟཱ་ནེ གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ལཱ་བྷེ་ན ཨ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡཾ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནུ་པ་ར་མཱ་པེ་ཀྑཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ལཱ་བྷཱ་པེ་ཀྑ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྷེ་ཝ པུ་པྥ་མ་ཏྟཾ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ཏྟཾ ཕ་ལཾ དེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟནྟི ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨུ་པ་དྷི་པྤ་ཡོ་གཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་ར་ས་མ་ཝཱ་ཡེ་ནེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཾ. ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨནྟི ཨ་ཧོ་སི ཨེ་ཝ ཀ་མྨཾ, ན ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏྠི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཀ་མྨཾ.
ཨ་ཏྠ་སཱ་དྷི་ཀཱཏི དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་པྥཱ་དི་ཀཱ. ཀཱ པ་ན སཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཏྟ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ’’ཏི. སཱ ཧི ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཝི་སེ་སཱ པུ་རི་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧི ལ་དྡྷཱ་སེ་ཝ་ནཱ ཙ ས་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡི་ནཱི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. པུ་རི་མ་ཨུ་པ་མཱ་ཡ་ཡེ་ཝཱཏི མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ་པ་མཱ་ཡ་ཡེ་ཝ.
ས་ཏི སཾ་སཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ས་ཏི སཾ་སཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨ་པ་ཀྑེ ཏི་ཊྛ་ཏི ཝི་པ་ཙྩ་ནོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཡཾ ག་རུ་ཀནྟི ཡཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཀུ་ས་ལ་ཉྩ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་མྨཾ. ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ ཧི ཧོ་ཏུ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ, ཡཾ ག་རུ་ཀཾ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏཱ་དི་ཀ་མྨཾ ཝཱ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཝཱ, ཏ་དེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡཾ བ་ཧུ་ལནྟི ཡཾ བ་ཧུ་ལཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་སོ ཀ་ཏཾ ས་མཱ་སེ་ཝི་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ པ་ན ཡཾ བ་ཧུ་ལཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་དཱ་ས་ནྣཾ ནཱ་མ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཾ ཀ་མྨཾ, ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཀ་ཏེ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཨཱ་ས་ནྣ་མ་ར་ཎེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུནྟི པ་རི་བྱ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུཾ.
ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝེཏི ཏེ་སཾ ཡཾ་ག་རུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ. ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཧི ག་རུ་ཀཱ་དི་ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ག་རུ་ཀཾ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི, ག་རུ་ཀེ ཨ་ས་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཡ་དཱ་ས་ནྣཾ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ‘‘ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ པུ་རི་མ་ཛཱ་ཏཱི་སུ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. བ་ཧུ་ལཱ་ས་ནྣ་པུ་བྦ་ཀ་ཏེ་སུ ཙ བ་ལཱ་བ་ལཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. པཱ་པ་ཏོ པཱ་པ་ནྟ་རཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཉྩ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ནྟ་རཾ པཱ་པ་ཉྩ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ཏོ་ཝ པུ་བྦ་ཀ་ཏཱ་དི ཨ་པྤ་ཉྩ བ་ཧུ་ལཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ་ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་དི་ཛ་ན་ན་ཏོ, པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་མྨ་སེ་ས་སྶ ཝཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་སེ་ས་ཏོ་ཏི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏ་ཕ་ལཾ པ་ཋ་མཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. མ་ཧཱ་ནཱ་ར་ད་ཀ་སྶ་པ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༡༥༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་དེ་ཧ་ར་ཉྙོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཨ་ལཱ་ཏོ, བཱི་ཛ་ཀོ དཱ་སོ, རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཱ རུ་ཙཱ ཙ ཨེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཏ་ཏྲཱ་ན་ནྡ, ཡྭཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཨི་དྷ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི…པེ… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, པུ་བྦེ ཝཱ་སྶ ཏཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི པཱ་པ་ཀ་མྨཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, པ་ཙྪཱ ཝཱ་སྶ ཏཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི པཱ་པ་ཀ་མྨཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཝཱ་སྶ ཧོ་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ, ཏེ་ན སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི –
ཨཱ་དི. ས་བྦཾ མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ (མ. ནི. ༣.༣༠༣) ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཀིཾ བ་ཧུ་ནཱ. ཡཾ ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཉཱ་ཎཾ, ཏ་སྶེ་ཝཱ་ཡཾ ཝི་ས་ཡོ, ཡ་དི་དཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཏེ་ན ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཏཱ ས་མ་ཏྠཱི་ཡ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཛ་ན་ཀཱ་དི་ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ‘‘ཛ་ན་ཀཾ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་ཝ་ཏྟིཾ ན ཛ་ནེ་ཏཱིཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. པ་ཋ་མ་ན་ཡེ ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏྟ་མྤི ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཨ་པ་རོ ན་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཾ ཛ་ན་ཀཾ. སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པྤ་བ་ནྡྷ་སྶ ཝཱ ཙི་ར་ཏ་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི. ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་བ་ནྡྷེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ས་ཎི་ཀཾ ས་ཎི་ཀཾ ཧཱ་པེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པཱི་ལེ༹་ཏི བཱ་དྷེ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི’’ཏི.
ཝཱ་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཙོ་རེ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱིཏི སོ ཀི་ར མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན སཱི་སཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, དྭེ ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ པ་ཧ་ར་ནྟོ མ་ནུ་སྶེ ཀི་ལ་མེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཁ་ནྟིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཨོ་ར་ཏོ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཁ་ནྟིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ. ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪཱ་ཡ གཱ་ཝི་ཡཱ མ་དྡི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པི་ཏོཏི ཨེ་ཀཱ ཀི་ར ཡ་ཀྑི་ནཱི དྷེ་ནུ་ཝེ་སེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་རེ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་རེ་སི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ན་ག་རེ བྷ་ཝོ ནཱ་ག་རི་ཡོ.
གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱཏི ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ. ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡ་ནཾ ནཱ་མ ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ’’ཏི. ཏ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ཝི་པ་ཙྩ་ནཱ་ཡ ཀ་ཏོ་ཀཱ་སཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཀྐ་མྨེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་ན ཀ་མྨེ་ན ཀ་ཏེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཏཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡ་ཏི, ན ས་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀཾ པ་ན དུ་བྦ་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ. ཀི་ཉྩི བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱུ་པ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ན ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཝི་བཱ་དྷ་ཀཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ, ཏ་ཐཱ ཝི་པཱ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀཾ. ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཀ་མྨཾ པ་ན ཨུ་པ་གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎེ་ན ཝི་པ་ཙྩ་ནེ ས་ཏི ཛ་ན་ཀ་མེ་ཝ སི་ཡཱ. ཛ་ན་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཏི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ན ཀ་མྨཾ པ་ཏཱི་ཏི ཝི་པཱ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཏཱ ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི, ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཡ་སྨིཾ ཀ་མྨེ ཀ་ཏེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཙ ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཏཾ ཛ་ན་ཀཾ. ཡ་སྨིཾ པ་ན ཀ་ཏེ ཨ་ཉྙེ་ན ཛ་ནི་ཏ་སྶ ཨི་ཊྛ་སྶ ཝཱ ཨ་ནི་ཊྛ་སྶ ཝཱ ཕ་ལ་སྶ ཝི་བཱ་དྷ་ཀ་ཝི་ཙྪེ་ད་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧ་ན་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཛ་ན་ཀ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་རི་སུ་དྡྷི་ཙི་ར་ཏ་ར་པྤ་བ་ནྡྷཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ. ཛ་ན་ཀེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་ཕ་ལཾ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཕ་ལཾ ཝཱ ཡེ་ན པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་བྷཱུ་ཏེ་ན རོ་ག་དྷཱ་ཏུ་ཝི་ས་མ་ཏཱ་དི་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝི་བཱ་དྷ་ཡ་ཏི, ཏཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ. ཡེ་ན པ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཛ་ན་ཀ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙི་ར་ཏ་ར་པྤ་བ་ནྡྷཱ་ར་ཧ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་ཙྪེ་ད་ཀ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཉྙ་ཏི ཝི་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ སཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟ་མཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་ཏཱ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན, པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝཾ བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷ་ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་ཏཱ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཎྞེ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཙ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཙཱུ་ལ༹་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༢༩༠) –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི ཧི ཀ་མྨཱ་ནི – ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ, ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀཾ, ཛ་ན་ཀཾ, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ནྟི. བ་ལ་ཝ་ཀ་མྨེ་ན ཧི ནི་བྦ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ ‘ས་ཙཱ་ཧཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ན ཏེ ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏུཾ ད་དེ་ཡྻཾ, ཙ་ཏཱུ་སུ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པེ་ཡྻཾ. ཧོ་ཏུ, ཏྭཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟ, ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཏཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ནི་རོ་ཛཾ ནི་ཡཱུ་སཾ ཀ་ས་ཊཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི? པ་རི་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, བྷོ་གེ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྠ དཱ་ར་ཀ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ་ཏུ ཨ་སྶཱ་དོ ཝཱ སུ་ཁཾ ཝཱ ན ཧོ་ཏི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པཱི་ལཱ༹་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. དཱ་ར་ཀ་སྶ པ་ན མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གེ་ཧེ བྷོ་གཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཏྭཱ ལོ་ཎཾ ཝི་ཡ རཱ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ན་སྶ་ནྟི, ཀུ་མྦྷ་དོ་ཧ་ན་དྷེ་ནུ་ཡོ ཁཱི་རཾ ན དེ་ནྟི, སཱུ་ར་ཏཱ གོ་ཎཱ ཙ་ཎྜཱ ཧོ་ནྟི, ཀཱ་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ཁ་ཉྫཱ ཧོ་ནྟི, གོ་མ་ཎྜ་ལེ རོ་གོ པ་ཏ་ཏི, དཱ་སཱ་ད་ཡོ ཝ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ཝཱ་པི་ཏཾ ས་སྶཾ ན ཛཱ་ཡ་ཏི, གེ་ཧ་ག་ཏཾ གེ་ཧེ, ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙེ ན་སྶ་ཏི, ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟཾ དུ་ལླ་བྷཾ ཧོ་ཏི, ག་བྦྷ་པ་རི་ཧཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཝི་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ མཱ་ཏུ ཐ་ཉྙཾ ཚི་ཛྫ་ཏི, དཱ་ར་ཀོ པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ པཱི་ལི༹་ཏོ ནི་རོ་ཛོ ནི་ཡཱུ་སོ ཀ་ས་ཊོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
‘‘དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན པ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཡུཾ ཚི་ནྡ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་སོ ཨ་ཊྛུ་ས་བྷ་ག་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་རཾ ཁི་པེ་ཡྻ, ཏ་མ་ཉྙོ དྷ་ནུ་ཏོ མུ་ཏྟ་མ་ཏྟཾ མུ་གྒ་རེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པཱ་ཏེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཡུཾ ཚི་ནྡ་ཏི. ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི? ཙོ་རཱ་ནཾ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝེ་སེ་ཏི, ཝཱ་ལ༹་མ་ཙྪོ་ད་ཀཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ན ས་པ་རི་སྶ་ཡ་ཋཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ‘ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ’ནྟི་པི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཾ པ་ན ཀ་མྨཾ ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨ་པྤ་བྷོ་ག་ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ བྷོ་ག་ས་མྤ་དཱ་དི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
‘‘པ་རི་ཏྟ་ཀ་མྨེ་ན་པི ནི་བྦ་ཏྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟེ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཝི་ར་ཏི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ ‘ས་ཙཱ་ཧཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ན ཏེ ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏུཾ ད་དེ་ཡྻཾ, དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པེ་ཡྻཾ, ཧོ་ཏུ, ཏྭཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟ, ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི? པ་རི་སྶ་ཡཾ ནཱ་སེ་ཏི, བྷོ་གེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྠ དཱ་ར་ཀ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ སུ་ཁ་མེ་ཝ སཱ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡེ་པི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ མ་ནུ་སྶཱ་མ་ནུ་སྶ་པ་རི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ས་བྦེ ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་སྶ་ཡཾ ནཱ་སེ་ཏི. དཱ་ར་ཀ་སྶ པ་ན མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གེ་ཧེ བྷོ་གཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷི་ཡོ པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི གེ་ཧཾ པ་རི་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནཱ པ་ཝི་ས་ནྟི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་རེ་ཧི ཋ་པི་ཏ་དྷ་ན་སྶ་པི ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟི, དྷེ་ནུ་ཡོ བ་ཧུ་ཁཱི་རཱ ཧོ་ནྟི, གོ་ཎཱ སུ་ཁ་སཱི་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཝ་པྤ་ཊྛཱ་ནེ ས་སྶཱ་ནི ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི, ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ ཝཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝཱ དི་ནྣཾ དྷ་ནཾ ཨ་ཙོ་དི་ཏཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, དཱ་སཱ་ད་ཡོ སུ་བྦ་ཙཱ ཧོ་ནྟི, ཀ་མྨ་ནྟཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, དཱ་ར་ཀོ ག་བྦྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ཀོ་མཱ་རི་ཀ་ཝེ་ཛྫཱ ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ག་ཧ་པ་ཏི་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏོ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷོ་གེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. སོ ཨ་པ་རི་སྶ་ཡོ ས་བྷོ་གོ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ཏི. ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པུ་རི་མཱ་ནི དྭེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནེ་ཝ, ཛ་ན་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མྤི, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝཱ’’ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཝི་བཱ་དྷཱུ་པ་གྷཱ་ཏཱ ནཱ་མ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མྷི ན ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘དྭེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ནཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་དི་ནྣ་ཡཱ་པ་ན་ཀ་པེ་ཏཱ་ན་ཉྩ ན་ར་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཱུ་པ་པཱི་ལ༹་ནཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ས་ནྟཱི་ཏི ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝོ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ བ་ཧཱུ་སུ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡེ་སུ ཀ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན ག་ཧི་ཏ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་བ་ལ་པྤ་དཱ་ཡི་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, སཱ་པི ས་མ་ཏྠི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་བྷ་ངྒ་པཱ་ལི༹ཾ (ཝི་བྷ. ༨༡༠) ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནཱིཏི ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏཱ་ནི ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནི པ་ཊི་སེ་དྷི་ཏཱ་ནི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཙ ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟཱིཏི ས་མྤ་ནྣ་ག་ཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀོ ཙ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀོ ཙ. ག་ཏི་ཝི་པ་ཏྟཱིཏི ཝི་པ་ནྣ་ག་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པཱ་ཡཱ. ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟཱིཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་མི་དྡྷི. ཨུ་པ་དྷི་ཝི་པ་ཏྟཱིཏི ཧཱི་ན་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ. ཀཱ་ལ་ས་མྤ་ཏྟཱིཏི སུ་རཱ་ཛ་སུ་མ་ནུ་སྶ་ཀཱ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལོ. ཀཱ་ལ་ཝི་པ་ཏྟཱིཏི དུ་རཱ་ཛ་དུ་མྨ་ནུ་སྶ་ཀཱ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་པ་ནྣ་ཀཱ་ལོ. པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟཱིཏི ས་མྨཱ་པ་ཡོ་གོ. པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟཱིཏི མི་ཙྪཱ་པ་ཡོ་གོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་ར་ཧེ ཀ་མྨེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ནི་མྨི་ཏྟ་ཀ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏཾ ཀ་མྨནྟི ཏཾ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཧི ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ནི་མི་ཏྟཾ བ་ཧུ་པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ག་ཏི་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. ཡ་དི པ་ན སོ ཨེ་ཀེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨེ་ན ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཾ དེ་ཝེ་སུ ཝཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏཱ་དི་སེ ཋཱ་ནེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝཱ་རོ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཀུ་ས་ལ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ཏཾ ཀ་མྨཾ ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. པ་ཏི་བཱ་ཧི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱཏི བཱ་དྷི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ. ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་མི་དྡྷི་ཡནྟི ས་རཱི་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཾ. ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་མྨ་སྶཱཏི ཧ་ཏྠི་མེ་ཎྜ་ཨ་སྶ་བ་ནྡྷ་ཀ་གོ་པཱ་ལ་ཀཱ་དི་ཀ་མྨ་སྶ. པ་ལཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེཏི ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དི་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ས་མཱ་ག་མ་ཀཱ་ལེ. ལ་ཉྫཾ དེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ མེ བཱ་དྷ་ཏཾ པ་རེ་སཾ ཝ་སེ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི དེ་ཏི. ཙོ་རི་ཀ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེཏི པ་ཀྑ་བ་ལཱ་དཱི་ནཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ. ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤེཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་པྤ་ཏྟེ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤེ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ན་ཡེ་ན སོ་ལ༹་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན (པ་ཊི. མ. ༡.༢༣༤-༢༣༥) དྭཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པ་རཱ་ནི་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ་སུ ཀ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ་སུ་ཡེ་ཝ ཝི་པ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རནྟི ཝི་པ་ཙྩ་ནཱ་ཝ་ས་རཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ. ‘‘ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་སཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡི་ཏཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་སྶེ་ཝ པ་ན དཱ་ཡ་ཀཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀ་སཱི་སེ་ན ཝ་ད་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝི་པ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ, ཨ་ཏཱི་ཏེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཝི་པ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ནཱ་ཧོ་སི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི་པི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨ་ཏཱི་ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཝི་པ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཏཱི་ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལ་སྶ ཙ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷ་ཝེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཙ ཨ་ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ལ་དྡྷ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་ཏཱི་ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཝི་པ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་པ་ཙྩི་ཏ་བྦཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཾ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཏཱི་ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལ་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ཝི་པ་ཙྩི་ཏ་བྦ་ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱ་ག་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཚ་དྷཱ ད་སྶི་ཏཾ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷ་ཝེ ཀ་ཏ་སྶ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཨི་དྷེ་ཝ ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཾ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཡཾ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླེ་ན ཨི་དྷ ཨ་ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ན་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨི་དྷ ཨ་ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ན་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝེ ཝི་པ་ཙྩི་ཏ་བྦ་ཝི་པཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝེ ཨ་ཝི་པ་ཙྩི་ཏ་བྦ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཨ་ཝི་པ་ཙྩི་ཏ་བྦ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱ་ག་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝེ ཀ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝི་པ་ཙྩི་ཏ་བྦ་ཝི་པཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནཱ་ག་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླེ་ན ཨ་ཝི་པ་ཙྩི་ཏ་བྦ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ཝི་པ་ཙྩི་ཏ་བྦ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ ད་སྶི་ཏཾ. ཨེ་ཝནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྭཱ་ད་ས་ཀ་མྨཱ་ནི ནི་ག་མེ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ས་བྦེ་སུ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཡཱ་ནི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི སོ་ལ༹་ས ཀ་མྨཱ་ནི, ཡཱ་ནི ཙ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི དྭཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི, ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟེ་སུ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་སུ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨེ་སུ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡེ་སུ ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ནཱ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྭཱ་ད་ས་སོ་ལ༹་ས་པྤ་བྷེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ, ཏཾ ཏཾ པ་བྷེ་དཾ ཧི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟཱིཏི ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཱ་ནཾ དྭཱ་ད་ས་དྷཱ སོ་ལ༹་ས་དྷཱ ཙ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དྷཱ ཝུ་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་ནི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནི ཝཱ སི་ཡུཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནི ཝཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནི ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.
ཏེ་སཾ ས་ངྐ་མ་ནཾ ན་ཏྠཱིཏི ཏེ་སཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྐ་མ་ནཾ ན་ཏྠི, ས་ངྐ་མ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་དི་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ ཧི པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ ས་ཏྟ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ, མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཉྩ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ན་ཏྠི ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ངྒ་ཧོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེ, ཨུ་པ་པ་ཛྫ ཝཱ, ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ’’ཏི ཏ་ཡོ ཝི་ཀ་པྤཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ‘‘དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེ’’ཏི ས་ཏྠཱ ན ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ཨ་ས་ཏི ནི་ཡཱ་མེ ན ཝ་དེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ་སཾ ས་ངྐ་མ་ནཾ ན་ཏྠི, ནི་ཡ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཧི ཏཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ‘‘དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མ་ཝོ་ཙ.
སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེཏི ‘‘ཨ་ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ག་ཏེ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ. ནི་རུ་དྡྷེཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ་ན ནི་རུ་དྡྷེ. ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཀ་ཏནྟི ཡ་ཐཱ ཏཱ་ལེ ཚི་ནྣེ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀི་ཉྩི ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨེ པ་ཧཱི་ནེ ཀི་ཉྩི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠཱུཏི ཝཱ མ་ཏྠ་ཀ་ཙྪི་ནྣོ ཏཱ་ལོ ཝུ་ཏྟོ པ་ཏྟ་ཕ་ལ་མ་ཀུ་ལ་སཱུ་ཙི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ སོ ཨ་ཝི་རུ་ལ༹ྷི་དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱི་ན་ཀ་མྨོ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཏྠ་ཀ་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་ལོ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ནུ་ཨ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏཾ པ་ཙྪ་ཏོ དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡཱཏི བཱི་ཛཱ་ནཾ ས་བྦ་སོ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ. ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནནྟི ཀི་ལེ་ས་མཱུ་ལ་སྶ ས་བྦ་སོ ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནཾ. ཀི་ལེ་སཱ ཧི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ མཱུ་ལཱ་ནི.
ཝེ་ད་ནཱི་ཡནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཏྠུ ན་ཏྠཱིཏི ཨ་ཉྙཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན་ཏྠི. སུ་ག་ཏི་ས་ཉྙི་ཏཱ་པི ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟེ་ན ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ དུ་གྒ་ཏི་ཡོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦཱ དུ་གྒ་ཏི་ཡོ’’ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ལོ་བྷོ ཨེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ལོ་བྷཾ, ལོ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་མྨཾ. ཏ་ཐཱ དོ་སནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ལོ་བྷ་དོ་ས་སཱི་སེ་ན ལོ་བྷ་ཛ་ཉྩ དོ་ས་ཛ་ཉྩ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛ’’ནྟི. ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚནྟི ཝ་ཊྚ་ཉྩ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཉྩ.
ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཧ་ཏྠ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥. པ་ཉྩ་མེ ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡནྟི ཨཱ་ལ༹་ཝི་ར་ཊྛེ, ན ཨཱ་ལ༹་ཝི་ན་ག་རེ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡ་ནྟི ཨཱ་ལ༹་ཝི་ར་ཊྛེ’’ཏི. ཨ་ཐཱཏི ཨ་ཝི་ཙྪེ་ད་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣཱ་ཡ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཧ་ཏྠ་ཏོ ཧ་ཏྠཾ ག་ཏ་ཏྟཱཏི ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཧ་ཏྠཾ, ཏ་ཏོ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཧ་ཏྠཾ ག་ཏ་ཏྟཱ.
མཱ་གྷ་སྶཱཏི མཱ་གྷ་མཱ་ས་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཕ་གྒུ་ན་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ཁུ་ར་ནྟ་རེ་ཧི ཀ་དྡ་མོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཀ་དྡ་མོ ཁུ་ར་ནྟ་རེ་ཧི ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི ཝཱ་ཡ་ནྟོ ཝཱ་ཏོ ཝེ་ར་མྦྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝེ་ར་མྦྷ་ཝཱ་ཏ་ས་དི་ས་ཏྟཱ.
པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་ཀཱ་ཡནྟི པ་ཉྩ་དྭཱ་རཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཾ. ཁོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཱཏི ཀི་ལེ་ས་ཁོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཁོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ས་ངྑོ་བྷཾ ཀ་རོ་ནྟཱ. ཙེ་ཏ་སི་ཀཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ནོ་དྭཱ་རཾ ཁོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཱ’’ཏི. སོ རཱ་གོཏི ཏཾ་ས་དི་སོ རཱ་གོ. བྷ་ཝ་ཏི ཧི ཏཾ་ས་དི་སེ ཏ་བྦོ་ཧཱ་རོ ཡ་ཐཱ ‘‘སཱ ཨེ་ཝ ཏི་ཏྟི་རི་ཀཱ, ཏཱ་ནི ཨེ་ཝ ཨོ་ས་དྷཱ་ནཱི’’ཏི. ཡཱ་དི་སོ ཧི ཨེ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་རཱ་གོ, ཏཱ་དི་སོ ཨེ་ཝ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ རཱ་གོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷེ་ན ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་སུ ཝཱ ནི་རུ་དྡྷེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ དོ་མ་ན་སྶུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ དོ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ན ལི་མྤ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏྟཱ. སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ ནི་བྦུ་ཏ་ས་བྦ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཏྟཱ. ཨཱ་ས་ཏྟི་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཡོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ས་ཉྫ་ན་ཊྛེ་ན. ད་ར་ཐནྟི པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཛཱ་ཏཾ. ཙེ་ཏ་སོཏི སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཧ་ཏྠ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦. ཚ་ཊྛེ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ནཱིཏི ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ’’ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་ལི་ངྒཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ པ་དཾ, ཏ་སྨཱ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་སྶ པུ་ལླི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ད་སྶ་ནཾ ཀ་ཏཾ. དེ་ཝོ་ཏི མ་ཙྩཱུཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟཱ་པ་ན་ཏོ མ་ཙྩུ་རཱ་ཛཱ ‘‘དེ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི དེ་ཝོ པ་ཀ་ཏི་ས་ཏྟེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ཙྩུ ས་བྦ་ས་ཏྟེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་སྨཱ དེ་ཝོ ཝི་ཡཱ་ཏི དེ་ཝོ. ‘‘ཏ་སྶ དཱུ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི་སྶ དཱུ་ཏེ ཏེ་སཾ དཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཛི་ཎྞ་བྱཱ་དྷི་མ་ཏཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཙོ་ད་ན་ཏྠེ་ན དེ་ཝ་སྶ དཱུ་ཏཱ ཝི་ཡཱ་ཏི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀཾ པ་མ་དྡི་ཏུཾ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མི, ཏུ་ཝཾ ཏ་སྶ ཀེ་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ མཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཧཱི’’ཏི མ་ཙྩུ་དེ་ཝ་སྶ ཨཱ་ཎཱ་ཀ་རཱ དཱུ་ཏཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ཧི དཱུ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཨི་དཱ་ནི ས་དྡྷཱ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན དེ་ཝཱ ཝི་ཡ དཱུ་ཏཱ་ཏི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘དེ་ཝཱ ཝི་ཡ དཱུ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པྤ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་བྦཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཛ་རཱ་བྱཱ་དྷི་མ་ར་ཎ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ནནྟི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ. ཏེ ཧི ཙ་རི་མ་བྷ་ཝེ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛི་ཎྞཱ་དི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནྟི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ད་ཉྙེ་ས་མྤི ཏེ་ཧི ཨ་ནུ་པ་ཊྛཱ་པི་ཏཱ་ན་མྤི ཏ་ཐཱ ཝོ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཏཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་སི་དྡྷཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དི་སྭཱ་ཝཱཏི ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝེ་ཧི ད་སྶི་ཏེ དི་སྭཱ་ཝ. ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཏེ ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ནཾ དཱུ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་དྡྷནྟི ཀེ་ཝ་ལཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ ཨེ་ཝ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དེ་ཝཱ་ནཾ དཱུ་ཏཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱུ་པཱ་ཡ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ…པེ… ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ…པེ… ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ན་ཊྛཱ་ནཱུ་པ་ག་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ.
ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱཏི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་དི་ཀེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱ་དི་ནོ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ནེ་ར་ཡི་ཀེ ནི་ར་ཡེ པཱ་ལེ་ནྟི ཏ་ཏོ ནི་གྒ་ནྟུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ར་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལ་ཏཱ་ཡ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ནཾ ནི་ར་ཡ་དུ་ཀྑེ་ན པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ལཾ ས་མ་ཏྠཱ་ཏི ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ. ཏནྟི ‘‘ན་ཏྠི ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཊི་སེ་དྷི་ཏ་མེ་ཝཱཏི ‘‘ཨ་ཏྠི ནི་ར་ཡེ་སུ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ཨ་ཏྠི ཙ ཀཱ་ར་ཎི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ (ཀ་ཐཱ. ༨༦༦) པ་ཊི་སེ་དྷི་ཏ་མེ་ཝ. ཡ་དི ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ནཱ་མ ན སི་ཡུཾ, ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་པི ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ས་ཏི ཧི ཀཱ་ར་ཎི་ཀེ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ པ་ནེ་ཏེ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ནེ་ར་ཡི་ཀཱ’’ཏི. ཀི་ཉྩེ་ཏྠ – ཡ་དི ཏཱ་ཝ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ, ས་ཡ་མྤི ནི་ར་ཡ་དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཐཱ ས་ཏི ཨ་ཉྙེ་སཾ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ནཾ གྷཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ སི་ཡུཾ, ‘‘ཨི་མེ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ཨི་མེ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ’’ཏི ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ ན སི་ཡཱ. ཡེ ཙ ཡེ གྷཱ་ཏེ་ནྟི, ཏེ་ཧི ས་མཱ་ན་རཱུ་པ་བ་ལ་པྤ་མཱ་ཎེ་ཧི ཨི་ཏ་རེ་སཾ བྷ་ཡ་ས་ནྟཱ་སཱ ན སི་ཡུཾ. ཨ་ཐ ཨ་ནེ་ར་ཡི་ཀཱ, ནེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཐཾ ས་མྦྷ་ཝོ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཨ་ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ཨ་ནི་ར་ཡ་ག་ཏི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ. ནི་ར་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཀ་མྨ་ཏོ ཧི ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨུ་ནཱ ཏེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི ར་ཀྑ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ད་ནྟི ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་དི་ནོ –
‘‘ཀོ་དྷཱ ཀུ་རཱུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟཱ, པཱ་པཱ་བྷི་རུ་ཙི་ནོ ཏ་ཐཱ;
དུ་ཀྑི་ཏེ་སུ ཙ ན་ནྡ་ནྟི, ཛཱ་ཡ་ནྟི ཡ་མ་ར་ཀྑ་སཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་དེ་ཀེ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཡཱ་ཏ་ནཱ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཡྻུཾ, ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ གྷཱ་ཏེ་ཡྻུ’’ནྟི་ཨཱ་དི, ཏ་ཡི་དཾ ཨ་སཱ་རཾ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ་ནཾ ནེ་ར་ཡི་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་དི་པི ཨ་ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ, ཨ་ཡོ་མ་ཡཱ་ཡ པ་ན ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ནི་ར་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་རི་ཀྐ་མ་མཱ་ནཱ ཀ་ཐཾ དཱ་ཧ་དུ་ཀྑཾ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི? ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ་ད་ཡོ ནེ་ར་ཡི་ཀེ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱ ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན ནི་ར་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ དཱ་ཧ་དུ་ཀྑེ་ན ན བཱ་དྷཱི་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨི་དྡྷི་ཝི་ས་ཡ་སྶ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཙེ? ཨི་ད་མྤི ཏཾ་ས་མཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཧི ཀ་མྨུ་ནཱ ཏེ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ ནི་ར་ཡ་དུ་ཀྑེ་ན ཨ་བཱ་དྷི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ནེ་ར་ཡི་ཀེ གྷཱ་ཏེ་ནྟི, ན ཙེ་ཏྟ་ཀེ་ན བཱ་ཧི་ར་ཝི་ས་ཡཱ་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཛྫ་ཏི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩེ་ཀཾ དྭཱ་ར་པུ་རི་སེ་སུ་པི ཝི་བྷ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ དྭཱ་ར་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཙ ཨི་ཊྛཾ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་ནི་ཊྛཾ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཡ་དེ་ཀེ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཏེ་ཛ་སཱ པ་རཱུ་པ་ཏཱ་པ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི, ཏ་ད་པཱ་ཧ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཨ་ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ ཏ་ཏྠ ས་མྦྷ་ཝོ’’ཏི ནི་ར་ཡེ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ནཾ ཡཱ་ཏ་ནཱ་ས་བྦྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ནེ་ར་ཡི་ཀ་ས་ཏྟ་ཡཱ་ཏ་ནཱ་ཡོ་གྒ་ཉྷི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟཾ ཀ་མྨཾ ཏཱ་དི་ས་ནི་ཀ་ནྟི ཝི་ནཱ་མི་ཏཾ ནི་ར་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. ཏེ ཧི ནེ་ར་ཡི་ཀེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་བ་ལཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ བྷ་ཡཱ་ན་ཀ་ད་སྶ་ནཱ ཀུ་རཱུ་ར་ཏ་ར་པ་ཡོ་གཱ ཙ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ནཾ ཝི་བཱ་དྷ་ཀ་ཀཱ་ཀ་སུ་ན་ཁཱ་དཱི་ན་མྤི ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
ཀ་ཐ་མ་ཉྙ་ག་ཏི་ཀེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ག་ཏི་ཀ་བཱ་དྷ་ན་ནྟི ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི ཏ་ཐཱ ད་སྶ་ན་ཏོ. ཡཾ པ་ནེ་ཀེ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཨ་ས་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཝ ནི་ར་ཡེ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ནི་ར་ཡེ སུ་ན་ཁཱ་ད་ཡོ ཙཱ’’ཏི, ཏ་མྤེ་ཏེ་སཾ མ་ཏི་མ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཏ་ཐཱ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ན ཧི ཀཱ་ཙི ཨ་ཏྠི ཏཱ་དི་སཱི དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི, ཡཱ ཨ་ས་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝཱ, ས་མྤ་ཏི་ས་ཏྟེ་ཧི ཨ་པྤ་ཡོ་ཛི་ཏཱ ཙ ཨ་ཏྠ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟཱི དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ. པེ་ཏཱ་ནཾ པཱ་ནཱི་ཡ་ནི་ཝཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ད་ཎྜཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ པུ་རི་སཱ་ནཾ ས་བྦྷཱ་ཝེ ཨ་ས་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཙ ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ ས་བྦྷཱ་ཝེ ཀིཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. སུ་པི་ནོ་པ་གྷཱ་ཏོ་པི ཨ་ཏྠ་ཀི་ཙྩ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ད་སྶ་ནཱ་དི་མ་ཏྟེ་ན་པི ཏ་ད་ཏྠ་སི་དྡྷི་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི སུ་པི་ནེ ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་བྷོ་གཱ་དི་ནཱ ན ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷི, ཨི་དྡྷི་ནི་མྨཱ་ན་རཱུ་པཾ པ་ནེ་ཏྠ ལ་དྡྷ་པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་ས་ཡ་སྶ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་དྷཱ་པི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཙེ? ཏཾ ན, ཨ་སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ་ཏི སི་དྡྷ་མེ་ཏྟཾ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པཱ་ལི༹་ཏོ ཙ ཏེ་སཾ ས་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ སི་དྡྷོ. ས་ཀྐཱ ཧི ཝ་ཏྟུཾ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལ་ས་ཉྙི་ཏཱ དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི སཱ་བྷི་ས་ནྡྷི་ཀ་པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཀི་ཙྩ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཨོ་ཛཱ་ཧཱ་རཱ་དི ར་ཀྑ་ས་ས་ནྟ་ཏི ཝི་ཡ. ཨ་བྷི་ས་ནྡྷི་པུ་བྦ་ཀ་ཏཱ ཙེ་ཏྠ ན ས་ཀྐཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨ་བྷི་ས་ནྡྷི་ཡཱ གྷཱ་ཏ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ན ས་ངྒྷཱ་ཏ་པ་བྦ་ཏེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ནྟི་ཀ་ཏཱ. ཡེ པ་ན ཝ་ད་ནྟི ‘‘བྷཱུ་ཏ་ཝི་སེ་སཱ ཨེ་ཝ ཏེ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ཝ་ནྟོ བྷེ་ར་ཝཱ་ཀཱ་རཱ ན་ར་ཀ་པཱ་ལཱ་ཏི ས་མ་ཉྙཾ ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི, ཏ་ད་སི་དྡྷཾ ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨ་ཏྠི ནི་ར་ཡེ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ’’ཏི ཝཱ་ད་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ.
ཨ་པི་ཙ ཡ་ཐཱ ཨ་རི་ཡ་ཝི་ན་ཡེ ན་ར་ཀ་པཱ་ལཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཨ་སི་དྡྷཱ, ཏ་ཐཱ པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ་པི བྷཱུ་ཏ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཨ་སི་དྡྷཱ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ ཨ་པྤ་ཊི་ཛཱ་ན་ན་ཏོ. ན ཧི ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏཱ་ནི ནཱ་མ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ས་ནྟི. ཡ་དི པ་ར་མ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝོ་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི? ཏི་ཊྛ་ཏེ་སཱ ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏ་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ ཝཱ་ད་ཝཱི་མཾ་སཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠེ་ཝ ནི་ར་ཡེ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ་ཏི ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཏི ཙ ནེ་སཾ ས་བྦྷཱ་ཝེ ཨ་ས་ཏི་པི བཱ་ཧི་རེ ཝི་ས་ཡེ ན་ར་ཀེ ཝི་ཡ དེ་སཱ་དི་ནི་ཡ་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝཱ་དོ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ས་ཏི ཨེ་ཝ པ་ན བཱ་ཧི་རེ ཝི་ས་ཡེ དེ་སཱ་དི་ནི་ཡ་མོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་ས་རཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟེ ཡ་ཐཱུ་པ་ཙི་ཏེ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ ཡ་མེ་ཏི ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི ཡ་མོ. ཏ་སྶ ཡ་མ་སྶ ཝེ་མཱ་ནི་ཀ་པེ་ཏཱ་ནཾ རཱ་ཛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ར་ཉྙོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་མ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཝེ་མཱ་ནི་ཀ་པེ་ཏ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀཾ. ཝེ་མཱ་ནི་ཀ་པེ་ཏཱ ཧི ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན མི་སྶ་ཀཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ ཝི་ཡ སུ་ཀྐེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི མ་གྒ་ཕ་ལ་བྷཱ་གི་ནོ་པི ཧོ་ནྟི, པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན ཀ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀ་དཱ་ཙི པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ, ཀ་དཱ་ཙི ཨ་པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཡེ་སཾ པ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་སཾ མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཉྙ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ པུ་བྦེ ཝི་ཡ ཀ་ཊུ་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཡ མུ་དུ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་རེ. དྷ་མྨི་ཀོ རཱ་ཛཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་སྶ དྷ་མྨི་ཀ་བྷཱ་ཝོ དྷ་མྨ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཡ་ཏོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དྭཱ་རེ་སཱུཏི ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ན་ར་ཀ་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནཱ་མ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ་ན.
ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཏྟནྟི ཨ་ནུ་ཡོ་གེ ཀ་ཏེ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྟཾ. ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོཏི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟོ, ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཙྪཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ དཱ་པེ་ནྟོ པུ་ཙྪ་ཏི. པ་ར་སྶ ཧི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཉཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ཏ་དུ་པ་གཾ པ་ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ནྟོ པུ་ཙྪ་ཏི ནཱ་མ. ལ་དྡྷིནྟི གཱ་ཧཾ. པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟོཏི ཏ་ཏྠ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟོ. ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪ་ནྟོཏི ཡུ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ. ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི.
ཛི་ཎྞནྟི ཛ་རཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཛི་ཎྞཾ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཎྜུ་རོ་གཱ་དི་ནཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཛི་ཎྞ་ས་དི་སོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཏ་ཐཱ ཛ་རཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཛི་ཎྞོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. གོ་པཱ་ན་སཱི ཝི་ཡ ཝ་ངྐནྟི ཝ་ངྐ་གོ་པཱ་ན་སཱི ཝི་ཡ ཝ་ངྐཾ. ན ཧི ཝ་ངྐ་བྷཱ་ཝ་སྶ ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཝ་ངྐ་གོ་པཱ་ན་སཱི ག་ཡ྄ཧ་ཏི. བྷ་གྒནྟི བྷ་གྒ་ས་རཱི་རཾ ཀ་ཊི་ཡཾ བྷ་གྒ་ཀཱ་ཡ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི་སྶ ཝ་ངྐ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ཏཱི’’ཏི. ད་ཎྜ་པ་ཊི་ས་ར་ཎནྟི ཋཱ་ན་ག་མ་ནེ་སུ ད་ཎྜོ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ད་ཎྜ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ཏེ་ན ཝི་ནཱ ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ད་ཎྜ་དུ་ཏི་ཡ’’ནྟི. ཛ་རཱ་ཏུ་རནྟི ཛ་རཱ་ཡ པ་ཏྠ་ཏ་སཾ་ཀི་ལ་ནྟ་ཀཱ་ཡཾ. ས་བྦ་སོ ཀི་མི་ཧ་ཏཾ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ཁ་ལླཱ་ཊཾ སཱི་ས་མ་སྶཱ་ཏི མ་ཧཱ་ཁ་ལླཱ་ཊ་སཱི་སཾ. ས་ཉྫཱ་ཏ་ཝ་ལིནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཛཱ་ཏ་ཝ་ལི་ཀཾ. ཛ་རཱ་དྷ་མྨོཏི ཛ་རཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཛ་རཱ་ས་བྷཱ་ཝོ’’ཏི. ས་བྷཱ་ཝོ ཙ ནཱ་མ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་ཎྷ་ཏཱ ཝི་ཡ ན ཀ་དཱ་ཙི ཝི་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟོ ཛ་རཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ཝ་ད་ནྟོ་པི ཨ་ཏྠཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱུ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་རུ་ཎོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཡོ་བྦ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨཱུ་རཱུ་ནཾ བ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨཱུ་རུ་བ་ལཱི. ཏེ་ན དཱུ་རེ་པི ག་མ་ནཱ་ག་མ་ན་ལ་ངྒྷ་ནཱ་དི་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི, བཱ་ཧུ་བ་ལཱིཏི པ་ན ཨི་མི་ནཱ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩ་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ, ཛ་ཝགྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝེ་ག་སཱ པ་ཝ་ཏྟི་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ. ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱཏི ན་ཊྛཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ན ཁོ པ་ནཱ་ཧནྟི་ཨཱ་དི ཛ་རཱ་ཡ དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ནེ་ས དེ་ཝ་དཱུ་ཏོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ’’ཏི. ཨཱ་བཱ་དྷ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀཾ. ཝི་ཝི་དྷཾ དུ་ཀྑཾ ཨཱ་ད་ཧ་ཏཱི་ཏི བྱཱ་དྷི, ཝི་སེ་སེ་ན ཝཱ ཨཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི བྱཱ་དྷི, བྱཱ་དྷི སཾ་ཛཱ་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི བྱཱ་དྷི་ཏཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ དུ་ཀྑི་ཏནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི.
དུ་ཏི་ཡཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. བྱཱ་དྷི་ནཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཏོཏི བྱཱ་དྷི་ནཱ བཱ་དྷི་ཏོ, ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝི་པ་རི་བྷི་ནྣ་ཝ་ཎྞོཏི ཝི་པ་རི་བྷི་ནྣ་ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞོ. ཏ་ཉྷི ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ག་ཧི་ཏ་པུ་བྦ་ཀཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཎྜུ་ཝ་ཎྞཾ, མཾ་སུ་སྶ་ད་ཊྛཱ་ནེ ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞཾ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ ནཱི་ལ་སཱ་ཊ་ཀ་པཱ་རུ་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝི་པ་རི་བྷི་ནྣ་ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞོ’’ཏི.
‘‘ཀོ ལ་བྷ་ཏི, ཀོ ན ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ནི་ར་ཡུ་པ་ག་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ་ཏི ‘‘ཡེ་ན ཏཱ་ཝ བ་ཧུ པཱ་པཾ ཀ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. བ་ཧུ པཱ་པཾ ཀ་ཏནྟི བ་ཧུ་སོ པཱ་པཾ ཀ་ཏཾ. ཏེ་ན པཱ་པ་སྶ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ར་ཎ་མཱ་ཧ. བ་ཧཱུཏི ཝཱ མ་ཧ་ནྟཾ. མ་ཧ་ཏྠོ་པི ཧི བ་ཧུ་ས་དྡོ དི་སྶ་ཏི ‘‘བ་ཧུ ཝ་ཏ ཀ་ཏཾ ཨ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ, ག་རུ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སོ ག་རུ་ཀཾ བ་ཧུ་ལཾ ཝཱ པཱ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ, ན ཡ་མ་པུ་རི་སེ་ཧི ཡ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ནཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི. པ་རི་ཏྟནྟི པ་མཱ་ཎ་པ་རི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་རི་ཏྟཾ. པུ་རི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་ག་རཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ, དུ་ཏི་ཡ་སྨིཾ ཨ་བ་ཧུ་ལ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ད་ཎྜ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫི་ཏྭཱཏི ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནནྟི ཨ་ཊྚ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ. པ་རི་ཏྟ་པཱ་པ་ཀ་མྨཱཏི དུ་བྦ་ལ་པཱ་པ་ཀ་མྨཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡཱཏི པ་རེ་ཧི ཨ་སཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་ར་ནྟི. ཏེ ཧི པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་ཏཱུ་པ་ཙི་ཏ་སྶ ཙ ཨོ་ཀཱ་སཱ་ར་ཧ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ་པི ས་ར་ནྟི. སཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་པཱིཏི ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཏ་ཡཱ ཀ་ཏཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ’’ནྟི པ་རེ་ཧི སཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི.
ཨཱ་ཀཱ་ས་ཙེ་ཏི་ཡནྟི གི་རི་སི་ཁ་རེ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཝི་ཝ་ཊ་ངྒ་ཎེ ཀ་ཏ་ཙེ་ཏི་ཡཾ. ར་ཏྟ་པ་ཊེ་ནཱཏི ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞེ་ན པ་ཊེ་ན པཱུ་ཛེ་སི པ་ཊཱ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་གྒི་ཛཱ་ལ་ས་དྡནྟི པ་ཊ་པ་ཊཱ་ཡ་ནྟཾ ན་ར་ཀེ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ. ཨ་ཏྟ་ནཱ པཱུ་ཛི་ཏ་པ་ཊཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱིཏི ཏ་དཱ པ་ཊཱ་ཀཱ་ཡ ཝཱ་ཏ་པྤ་ཧཱ་ར་ས་དྡེ ནི་མི་ཏྟ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘མ་ཡཱ ཏ་དཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཙེ་ཏི་ཡེ པཱུ་ཛི་ཏ་ར་ཏྟ་པ་ཊ་ས་དྡོ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ པཱུ་ཛི་ཏ་པ་ཊཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི.
སུ་མ་ན་པུ་པྥ་ཀུ་མྦྷེ་ནཱཏི ཀུ་མྦྷ་པ་རི་མཱ་ཎེ་ན སུ་མ་ན་པུ་པྥ་རཱ་སི་ནཱ. ‘‘ད་སཱ་དྷི་ཀཾ ནཱ་ལི༹་ས་ཧ་སྶ་ཀུ་མྦྷ’’ནྟི ཀེ་ཙི, ‘‘པ་ཉྩ་ཨ་མྦ་ཎ’’ནྟི ཨ་པ་རེ. ཏཱི་ཧི་པི་ན ས་ར་ཏི བ་ལ་ཝ་ཏོ པཱ་པ་ཀ་མྨེ་ན བྱཱ་མོ་ཧི་ཏོ. ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སཱིཏི ‘‘ཀ་མྨཱ་ར་ཧོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཀཱ་རཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
ཨེ་ཀ་པ་ཀྑ་ཙྪ་ད་ན་མ་ཏྟཱ་ཧཱིཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ གེ་ཧ་སྶ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ད་ན་པྤ་མཱ་ཎེ་ཧི. སུ་ཏྟཱ་ཧ་ཏཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི ཀཱ་ལ༹་སུ་ཏྟཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ ར་ཐོ ས་བྦ་སོ པ་ཛྫ་ལི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཡོ་མ་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཡུ་གཱ་ད་ཡོ་པི་སྶ པ་ཛྫ་ལི་ཏཱ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་དྡྷིཾ…པེ… ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ’’ཏི. མ་ཧཱ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པྤ་མཱ་ཎནྟི ས་ཏྟ་བྷཱུ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ.
ཝི་བྷ་ཏྟོཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨུ་ནཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ. ཧཱི་ནཾ ཀཱ་ཡནྟི ཧཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཾ, ཧཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་ནེཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་གྒ་ཧ་ཎེ’’ཏི. ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་མྦྷ་ཝོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ མ་ར་ཎ་སྶ ཚ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ’’ཏི. ཨ་ནུ་པཱ་དཱཏི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ’’ཏི. ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱཏི ཙ་རི་མ་ཙི་ཏྟ་ནི་རོ་དྷེ་ན ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཀི་ལེ་སཱ་ན་མྤི ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ས་བྦཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ.
དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧. ས་ཏྟ་མེ ཨ་མཱ ས་ཧ ཝ་ཏྟ་ནྟི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀི་ཙྩེ་ཏི ཨ་མ་ཙྩཱ, ས་ཧི་ཏཱ. པ་རི་ས་ཏི བྷ་ཝཱ་ཏི པཱ་རི་ས་ཛྫཱ, པ་རི་ཝཱ་ར་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ པ་རི་སཱ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་རི་ཙཱ་རི་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཏཱ་ཏཱཏི ཨཱ་ལ་པ་ནཾ. ཨེ་ཝནྟི ‘‘ཀ་ཙྩི བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཨ་ཊྛ ཝཱ་རེཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སེ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏ་ཐཱ ཨི་ཏ་ར་སྨི་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ ཝཱ་རེ. ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟཱིཏི ཨ་དྷི་ཏི་ཊྛ་ནྟི. པ་ཊི་ཛཱ་ག་རོ་ནྟཱིཏི པ་ཊི པ་ཊི ཛཱ་ག་རོ་ནྟི. པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཧི ས་ཏྟཱ ཛཱ་ག་རོ་ནྟི ནཱ་མ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩ་པྤ་སུ་ཏ་ཏྟཱ, ཨི་ཏ་རེ པ་ན སུ་པ་ནྟི ནཱ་མ ས་ཧི་ཏ་པ་ར་ཧི་ཏ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨ་ནུ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ པ་ནྣ་ར་སི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི དི་ཝ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཏ་ཏོཏི ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ. ཏཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཏཱ ཏཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ. ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱཏི ཨཱ་རཱ་མ་ཝ་ན་རུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ཏེཏི ཏེ དེ་ཝཱ. ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཏཱིཏི བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏི. ཝུ་ཏྟནྟི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ནི་ཙྩཾ ནི་བ་དྡྷཾ ཨུ་པོ་ས་ཐོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ པ་ཊི པ་ཊི ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ཏོ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑོ ནཱ་མ. གུ་ཎ་ངྒེ་ཧཱིཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒེ་ཧི.
ཝུ་ཏྠ་ཝཱ་སོཏི ཝུ་སི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ. ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩནྟི དུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ. ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱཏི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ. པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོཏི ས་བྦ་སོ ཁཱི་ཎ་བྷ་ཝ་བ་ནྡྷ་ནོ. ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ.
ཛཱ་ན་ནྟོཏི ‘‘ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, ཡ་དི་དཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་ནུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་སྶ གུ་ཎཾ ཛཱ་ན་ནྟོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ནཱཏི ཡཱ་དི་སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཧི་ཏོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནུ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨེ་ན. ས་ཀྐཱ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ. ཨ་ཊྛ་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ས་ཏྟ་མེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ.
ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. སུ་ཁུ་མཱ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩. ན་ཝ་མེ ནི་དྡུ་ཀྑོཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ས་དུ་ཀྑེ ཧི ས་ཝི་གྷཱ་ཏེ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཝ་ས་རཱ, ཏ་སྨཱ སུ་ཁི་ཏོ ནི་དྡུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ནཱ་མ. ཡཱ་ཝ་སྶ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏྟཱ པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ’’ཏི. ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟ་མ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཙྩ་ནྟཾ. ས་བྦ་དཱ སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཏ་ཏ་ནི་དྡུ་ཀྑོ’’ཏི. ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ལེཏི བོ་དྷི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ. ཏེ་ནཱཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན. ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ན པ་དུ་མནྟི ར་ཏྟཾ ཀ་མ་ལཾ. པུ་ཎྜ་རཱི་ཀནྟི སེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏ་རཱཏི ཨི་ཏ་ར་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ. ‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ནཾ. ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རེཏི ཁ་ཎ་ཀེ. པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཁ་ཎ་ན་ཡོ་གྒ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ག་ཎྷཱ་པེ་སཱིཏི ཁ་ཎཱ་པེ་སི. པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ཏཱ་དི་སེ ཛ་ལཱ་ས་ཡེ ནི་རུ་ལ༹ྷོ ད་ཊྛ་བྦོ པ་ངྐ་ཛཱ་དི་ས་དྡཱ ཝི་ཡ. སོ་པཱ་ན་བཱ་ཧུ་ཀཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ཎྷཱི་སནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨུ་ད་ཀ་སེ་ཙ་ན་ནཱ་ལི༹་ཀཱཏི ཨུ་ད་ཀ་ཙྪ་ཊཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ནཱ་ལི༹་ཡ་ནྟཱ་ནི. པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱཏི ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཙ.
ཁོ པ་ན་སྶཱཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཀཱ་སི་ཀ-ས་དྡོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་ཎྷེ སུ་ཁུ་མེ མ་ཧ་གྒྷ་ཝ་ཏྠེ ནི་རུ་ལ༹ྷོ, ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤི ཏ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཀེ རུ་ལ༹ྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཀཱ་སི་ཀཾ ཙ་ནྡ་ན’’ནྟི. ཧེ་མ་ནྟེ ཝཱ་སོ ཧེ་མ་ནྟཾ, ཧེ་མ་ནྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ, པཱ་སཱ་དོ. ‘‘ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ནེ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཛཱ་ལཱ་ནཱིཏི ས་ཛཱ་ལ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི, ཨུ་ད་ཀ་ཡ་ནྟཱ་ནཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ་ཝི་སྶ་ནྡ་ན་ཀ་ཡ་ནྟཱ་ནི. པཱ་སཱ་ད་མ་ཏྠ་ཀེཏི པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨུ་པ་རི་ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏ་ལེ. བ་ནྡྷི་ཏྭཱཏི པ་ཡོ་ཛི་ཏ་ཡ་ནྟེ སུ་ཀྑ་མ་ཧིཾ་ས་ཙ་མྨཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. ཡ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ་པ་ཡོ་ཛི་ཏཾ ཡ་ནྟཾ པཱ་སཱ་ཎཱ་རོ་པ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ པུ་ན ཏེ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྠ་ཉྩ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ. ཏ་སྨིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟཱིཏི ཚ་ད་ན་པི་ཊྛེ བ་དྡྷ་སུ་ཀྑ་མ་ཧིཾ་ས་ཙ་མྨེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི.
ས་ཧ་སྶ་ཐཱ་མནྟི པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་བ་ལཾ, པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶེ་ན ཝ་ཧི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ར་ཝ་ཧཾ. པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ་ཝཱཏི ར་ཏ་ན་མ་ཡ་པ་ལླ་ངྐེ ཡ་ཐཱ་ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཝ. ཨུ་པྤ་ཏ་ནཱ་ཀཱ་ར་པ་ཏྟནྟི ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཝི་ཡ. ཛི་ཡཾ པོ་ཐེ་ནྟ་སྶཱཏི ཛི་ཡཱ་གྷཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. ཛི་ཡ་པྤ་ཧཱ་ར་ས་དྡོཏི ཛི་ཡཱ་གྷཱ་ཏ་ས་དྡོ. ཡ་ནྟེ བ་དྡྷནྟི ཡ་ནྟ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ. ས་དྡ་ནྟ་རེཏི ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ས་དྡ་ས་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ. གཱ་ཝུ་ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠོ བྷཱ་གོ ཀོ་སོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི དྭི་ས་ཧ་སྶ་ད་ཎྜ་པྤ་མཱ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ.
ས་བྦ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. སི་ཁཱ་བ་དྡྷོཏི པུ་རི་ས་ས་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ཏོ ད་སྶ་ན་མེ་ཏཾ. ན ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏྠནྟི ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ན ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཧི བོ་དྷི་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་པྤ་མཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏོ ཨེ་ཝ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་རཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི. ན པ་ནེ་ས མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནོ ཏ་དཱ མ་གྒ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ. སི་ཀྑཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཾ པ་ཧཱ་ཡ.
ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་བྱཱ་དྷི་ཨཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན བྱཱ་དྷི་ཨཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལ་སྶེ་ཝ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ར་སྶ ཛི་གུ་ཙྪ་ནཾ. པ་རཾ ཨ་ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནོཏི ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ་ནེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་རཾ ཨ་ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ. ཨ་བྷི་བྷོ་སྨཱིཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏཱ ཨ་སྨི. ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཨ་ཧཱུཏི ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཧོ་སི, ཡེ་ན མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཛཱ་ཏོ.
སུ་ཁུ་མཱ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠. ད་ས་མེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ན ཀཱ་ར་ཀཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ལོ་ཀནྟི ས་ཏྟ་ལོ་ཀཾ. སོ ཙ ཁོ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡུ་ཏྟོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ན་ཝ་ཝི་དྷཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨནྟི ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏི བྷ་ཝོཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝོ, ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཝུ་དྡྷཱི་ཏི. ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝ་སྶ ཧེ་ཏཱུཏི ཏཾ་ཏཾ་ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝ་སྶ ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་བྷི་ཝུ་དྡྷི་ཡཱ ཧེ་ཏུ. ཛཱ་ཏི་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཀ་མྨ་བྷ་ཝ་སྶ ཀ་ཏཱུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ ཛཱ་ཏི ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་ཊྛཱ. ཛ་རཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཧེ་ཏུ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཕ་ལ་སི་དྡྷི་ཏོ.
ཨ་ས་ལླཱི་ནནྟི ན ས་ངྐོ་ཙ་པྤ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱཏི ཀཱ་ཡཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ. ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ ས་མྨོ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་སཱ་ར་དྡྷོཏི སཱ་ར་མྦྷ་སྶ སཱ་ར་མྦྷ་ཧེ་ཏཱུ་ན་ཉྩ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ. ཨེ་ཀ་གྒཾ ཨ་ནེ་ཀ་གྒ་བྷཱ་ཝ་སྶ དཱུ་ར་ས་མུ་སྶཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ. ནི་མྨ་ལཾ ཀ་ཏྭཱཏི རཱ་གཱ་དི་མ་ལཱ་ནཾ ཨ་པ་ན་ཡ་ནེ་ན མ་ལ་ར་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ. གོ་པཱ་ཡ་ཏཱིཏི སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ན་ཏྠ་ཏོ ར་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ. སུ་དྡྷ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི ཨ་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀི་ལེ་ས་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཉྙ་སཱིཏི ཨ་ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཉྙ་སི. ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ནི་བྦ་ཏྟོ་ཏི ཏ་མྨ་ཡོ, ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀོ. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཏ་མྨ་ཡ་ཏཱ, ཏ་སྶཱ ཏ་མྨ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན. ན ཧཱ་ཡ་ཏི པ་ཉྙཱ་དི་གུ་ཎ་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ.
ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.