༣. ཝི་ན་ཡ་པེ་ཡྻཱ་ལཾ
༢༠༡. ཨ་ཏྠ་ཝ་སེཏི ཝུ་དྡྷི་ཝི་སེ་སེ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཝི་སེ་སེ. ཏེ་སཾ པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘དྭེ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཏྠོ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་སོ, དྭེ ཨ་ཏྠེ དྭེ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཕ་ལཾ ཏ་ད་དྷཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཝ་སོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝ་སོ, ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ དྷ་མྨ་པ་ད’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི སི་ཀྑཱ་པ་དནྟི སི་ཀྑཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨེ་ཀོ པ་དེ་སོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི སི་ཀྑཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཋ་པི་ཏོ’’ཏི.
ས་ངྒྷ་སུ་ཊྛུ ནཱ་མ ས་ངྒྷ་སྶ སུ་ཊྛུ་བྷཱ་ཝོ ‘‘སུ་ཊྛུ དེ་ཝཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༣༩) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཡ ‘‘སུ་ཊྛུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ངྒྷ་སུ་ཊྛུ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ སུ་ཊྛུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི དུ་མྨ་ངྐཱུ ནཱ་མ དུ་སྶཱི་ལ་པུ་གྒ་ལཱ. ཡེ མ་ངྐུ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི དུ་ཀྑེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ ན ལ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ་སཾ ནི་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ. ཏེ ཧི སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨ་ས་ཏི ‘‘ཀིཾ ཏུ་མྷེ་ཧི དི་ཊྛཾ, ཀིཾ སུ་ཏཾ, ཀིཾ ཨ་མྷེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཀ་ཏ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མྷེ ནི་གྒ་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ས་ངྒྷཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་སྶ་ནྟི, སི་ཀྑཱ་པ་དེ པ་ན ས་ཏི ཏེ་སཾ ས་ངྒྷོ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ནི་གྒ་ཧེ་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི.
པེ་ས་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱཏི པེ་ས་ལཱ་ནཾ པི་ཡ་སཱི་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ. པི་ཡ་སཱི་ལཱ ཧི བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫཾ ཝེ་ལཾ མ་རི་ཡཱ་དཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ གྷ་ཊ་མཱ་ནཱ ཀི་ལ་མ་ནྟི, ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷཱ ཧོ་ནྟི, ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ པ་ན སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫཾ ཝེ་ལཾ མ་རི་ཡཱ་ད་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ གྷ་ཊེ་ནྟཱ ན ཀི་ལ་མ་ནྟི, ན ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཏེ་སཾ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པྤ་ཉྙཱ་པ་ནཱ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཝཱ དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧོ, སྭེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ. དུ་སྶཱི་ལ་པུ་གྒ་ལེ ནི་སྶཱ་ཡ ཧི ཨུ་པོ་ས་ཐོ ན ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཱ་ནི ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, སཱ་མ་གྒཱི ན ཧོ་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནེ་ཀ་གྒཱ ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. དུ་སྶཱི་ལེ་སུ པ་ན ནི་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ ས་བྦོ་པི ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ པེ་ས་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ‘‘པེ་ས་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ དྭི་དྷཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘‘ན ཝོ ཨ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༡༨༢) ཨེ་ཏྠ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ.
‘‘ཡེ་ན དེ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྱ་སྶ, ག་ནྡྷ་བྦོ ཝཱ ཝི་ཧ་ངྒ་མོ;
ཡ་ཀྑ་ཏྟཾ ཡེ་ན ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་བྦ་ཛེ;
ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ, ཝི་དྡྷ་སྟཱ ཝི་ན་ལཱི༹་ཀ་ཏཱ’’ཏི. (ཨ. ནི. ༤.༣༦) –
ཨེ་ཏྠ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ. ཨི་དྷ པ་ན པ་རཱུ་པ་ཝཱ་ད་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཝ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་བྦཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཡ་དི ཧི བྷ་ག་ཝཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ན པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཧེ་ཏུ ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ པ་རཱུ་པ་ཝཱ་དཱ་ད་ཡོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨ་ན་ཏྠཱ, ཡེ ཙ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟ་མེ་ཝ ནི་ར་ཡཱ་དཱི་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ པ་ཉྙ་ཝི་དྷ་བ་ནྡྷ་ན་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨ་ན་ཏྠཱ, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཙྩ་ཀྑོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཏྠ བྷ་ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ. ས་མྤ་རེ་ཏ་བྦ་ཏོ པེ་ཙྩ ག་ནྟ་བྦ་ཏོ ས་མྤ་རཱ་ཡོ, པ་ར་ལོ་ཀོ, ཏ་ཏྠ བྷ་ཝཱ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་རཱ་ནནྟི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པ་ཉྩ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཾ. ཏཱ་ནི ཝེ་ར་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ‘‘ཝེ་རཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, པུ་གྒ་ལེ་སུ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི. ཏེ ཨེ་ཝ ཝཱ དུ་ཀྑ་དྷ་མྨཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ད་ཡོ. ཏེ་སཾ པ་ཀྑུ་པ་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཏེ་སཾ པཱ་པི་ཙྪཱ་ནཾ པ་ཀྑུ་པ་ཙྪེ་དཱ་ཡ ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ན་ས་དི་སཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. པ་ཎྜི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ་ནནྟི ལོ་ཀི་ཡ་པ་རི་ཀྑ་ཀ་ཛ་ནཱ་ནཾ. ཏེ ཧི སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ཝཱ – ‘‘ཡཱ་ནི ཝ་ཏ ལོ་ཀེ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ར་ཛྫ་ན་དུ་སྶ་ན་མུ་ཡ྄ཧ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཏེ་ཧི ཨི་མེ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, དུ་ཀྐ་རཾ ཝ་ཏ ཀ་རོ་ནྟི, བྷཱ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི པ་སཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ པོ་ཏྠ་ཀཾ དི་སྭཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་ཏ་ཝེ་དི་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝི་ཡ. ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་པ་སཱ་ད་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱཏི བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ པ་སཱ་དུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ. ཡེ་པི ཧི སཱ་ས་ནེ པ་ས་ནྣཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ, ཏེ་པི སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཝཱ ཉ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ ཝཱ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ, ཨ་ཡྻཱ, དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ནོ, ཡེ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ནྟཱི’’ཏི བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ པ་སཱི་ད་ནྟི.
ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཙི་ར་ཊྛི་ཏ་ཏྠནྟི པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨོ, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨོ, ཨ་དྷི་ག་མ་ས་དྡྷ་མྨོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷ་སྶ་པི ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཙི་ར་ཊྛི་ཏ་ཏྠཾ. ཏ་ཏྠ པི་ཊ་ཀ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ས་བྦ་མྤི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨོ ནཱ་མ. ཏེ་ར་ས དྷུ་ཏ་གུ་ཎཱ, ཙུ་དྡ་ས ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཏྟཱ་ནི, དྭེ་ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ཏྟཱ་ནི, སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨོ ནཱ་མ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་མ་ས་དྡྷ་མྨོ ནཱ་མ. སོ ས་བྦོ ཡ་སྨཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཏ་སྶ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ ཏ་ད་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཉྙ་ཉྩ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི.
པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་སྶ་པི ཝི་ན་ཡ་སྶཱཏི ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ན་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཝི་ན་ཡ་སྶ. ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༣༩) པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡོ ཙ པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོ ཙ ས་མ་ཐ་ཝི་ན་ཡོ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝི་ན་ཡོ ཙཱ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ་པི ཝི་ན་ཡོ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏོ སུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝི་ན་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡོཏི སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ, ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ, ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ, ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ, ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ་པི སཾ་ཝ་རོ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ སཾ་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཝི་ནེ་ཏ་བྦཱ་ན་ཉྩ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ སཾ་ཝ་རོ, ཝི་ན་ཡ་ན་ཏོ ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོཏི ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནཾ, པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ན་ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མྤི པ་ཧཱ་ནཾ ཡ་སྨཱ ཙཱ་ག་ཊྛེ་ན པ་ཧཱ་ནཾ, ཝི་ན་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་ན་ཡོ, ཏ་སྨཱ པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་མ་ཐ་ཝི་ན་ཡོཏི ས་ཏྟ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐཱ. པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝི་ན་ཡོཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་མེ་ཝ. སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཧི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝི་ན་ཡོ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི.
༢༠༢-༢༣༠. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཉྩཱཏི ནི་དཱ་ན་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་ནི་ཡ་ཏ་ཝི་ཏྠཱ་རུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་དྡེ་སཱ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རོཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ནི་ཡ་ཏུ་དྡེ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ.
ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑཱུ་པ་ས་མྤ་དཱཏི ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟ་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཾ དི་སྭཱ ར་ཏྟ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ནྟ་ར་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་གྷོ་སཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑུ, ཙ་ར བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏ་སྶ ས་ཧེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནེ་ན གི་ཧི་ལི་ངྒཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ རུ་ཧ་ཏི, བྷ་ཎྜུ ཀཱ་སཱ་ཝ་ཝ་ས་ནོ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཨཾ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་མ་ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ ཨཱ་ས་ཏྟ་ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟོ.
‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ པ་ཏྟོ ཙ, ཝཱ་སི སཱུ་ཙི ཙ བ་ནྡྷ་ནཾ;
པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནེ་ན ཨ་ཊྛེ་ཏེ, ཡུ་ཏྟ་ཡོ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༡༥; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༩༤; ༢.༣༤༩; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༤.༡༩༨; པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༤༥ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ; ཨ་པ. ཨ་ཊྛ. ༡.ཨ་ཝི་དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; བུ. ཝཾ. ཨ་ཊྛ. ༢༧.ཨ་ཝི་དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.ཨ་ཝི་དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; མ་ཧཱ་ནི. ཨ་ཊྛ. ༢༠༦) –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི ས་རཱི་རེ པ་ཊི་མུ་ཀྐེ་ཧི་ཡེ་ཝ ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ནྣོ བུ་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ བུ་དྡྷུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཝ་ནྡ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི.
ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཱུ་པ་ས་མྤ་དཱཏི ‘‘བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཏཱི་ཧི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ཧི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ. ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་མྤ་དཱཏི ཨོ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ. སཱ ཙ ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘ཏི་བྦཾ མེ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ, པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཐེ་རེ་སུ ན་ཝེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སཱུ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཀ་སྶ་པ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མི ཀུ་ས་ལཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཀ་སྶ་པ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘སཱ་ཏ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཙ མེ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི ན ཝི་ཛ་ཧི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཀ་སྶ་པ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༡༥༤) ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ.
པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ ནཱ་མ སོ་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ. བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར པུ་བྦཱ་རཱ་མེ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་ནྟཾ སོ་པཱ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་རཾ ‘‘ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཝཱ, སོ་པཱ་ཀ, རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི ད་ས ཨ་སུ་བྷ་ནི་སྶི་ཏེ པ་ཉྷེ པུ་ཙྪི. སོ བྱཱ་ཀཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཏི་ཝ་སྶོ་སི, ཏྭཾ སོ་པཱ་ཀཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ས་ཏྟ་ཝ་སྶོ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. སོ་པཱ་ཀ, ཏྭཾ མ་མ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྷེ བྱཱ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ.
ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ. ག་རུ་དྷ་མྨཱུ་པ་ས་མྤ་དཱཏི ག་རུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ. སཱ ཙ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ག་རུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་ཏོ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཏོ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ནཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཀ་མྨེ་ཧི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་ཊྛ་ཝཱ་ཙི་ཀཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ. དཱུ་ཏེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ནཱ་མ ཨ་ཌྜྷ་ཀཱ་སི་ཡཱ ག་ཎི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ.
ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཾ ན་ཝ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཀ་ཏ་མཱ་ནི ན་ཝ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི? ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ, ནི་སྶཱ་ར་ཎཾ, ཨུ་པོ་ས་ཐོ, པ་ཝཱ་ར་ཎཱ, ས་མྨུ་ཏི, དཱ་ནཾ, པ་ཊི་གྒ་ཧཾ, པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ནཾ, ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ན་ཝ་མ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ན་ཝ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑོ, ཨ་ནུ་སི་ཊྛོ སོ མ་ཡཱ, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨཱ་ག་ཙྪཱ་ཧཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༦) ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑ་སྶ ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ.
‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ, ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ, ཨི་མ་སྶ ནེ་ཝ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ནོ སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒོ, སོ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ བྱ་ཉྫ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི. ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨ་ཛྫུ་པོ་ས་ཐོ པ་ནྣ་ར་སོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཋ་པི་ཏཱ ཉ་ཏྟི ཨུ་པོ་ས་ཐོ ནཱ་མ.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨ་ཛྫ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ པ་ནྣ་ར་སཱི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཋ་པི་ཏཱ ཉ་ཏྟི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻ’’ནྟི, ‘‘ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི, ‘‘ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀེ དྷ་མྨེ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི, ‘‘ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀེ དྷ་མྨེ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི, ‘‘ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི, ‘‘ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི, ‘‘ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མེ་ན ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི, ‘‘ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མེ་ན ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ པ་རཾ ཝཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏུཾ ཋ་པི་ཏཱ ཉ་ཏྟི ས་མྨུ་ཏི ནཱ་མ.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨི་དཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སྶ་ཊྛཾ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི, ‘‘ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་དེ་ཡྻུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་སྶ་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ནཱ་མ.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ར་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རོ་ཏི དེ་སེ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ’’ནྟི, ‘‘ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་པ་ཏིཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ’’ནྟི, ཏེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ཨཱ་མ པ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་པྤ་ཊི་གྒ་ཧོ པ་ཊི་གྒ་ཧོ ནཱ་མ.
‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ, ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་མ, ཨཱ་ག་མེ ཀཱ་ལེ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི, ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཏཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་ནུ་ཝ་སེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྱ་ཏྟེ་ན པ་ཊི་བ་ལེ་ན ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦཱ ‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ, ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་མ, ཨཱ་ག་མེ ཛུ་ཎྷེ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ནཱ ནཱ་མ.
ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦཾ, ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ བ་ཧུ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མ, སི་ཡཱ་པི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ བྷེ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་མ་ཐེ ཀ་ཏཱ ས་བྦ་པ་ཋ་མཱ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཉ་ཏྟི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ.
ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཀ་ཏ་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི? ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ, ནི་སྶཱ་ར་ཎཾ, ས་མྨུ་ཏི, དཱ་ནཾ, ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཾ, དེ་ས་ནཾ, ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ས་ཏྟ་མ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་ནོ པ་ཏྟ་ནི་ཀྐུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟཱ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ, ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཏ་ཨུ་ཀྐུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ས་མྨུ་ཏི ས་ནྠ་ཏ་ས་མྨུ་ཏི བྷ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ན་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ- ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ-ཙཱི་ཝ་ར་བྷཱ་ཛ་ཀ-ཡཱ་གུ་བྷཱ་ཛ་ཀ-ཕ་ལ་བྷཱ་ཛ་ཀ-ཁ་ཛྫ་བྷཱ་ཛ་ཀ-ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ཀ- སཱ་ཊི་ཡ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀ-པ་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀ-ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་པེ་ས་ཀ-སཱ་མ་ཎེ་ར་པེ་ས་ཀ་ས་མྨུ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏཱ་སཾ ས་མྨུ་ཏཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མྨུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཋི་ན་ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན དཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཋི་ནུ་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡཱ པ་ན ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་མ་ཐེ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཉ་ཏྟི་ཉྩ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཉ་ཏྟི་ཉྩཱ་ཏི ཏི་སྶོ་པི ཉ་ཏྟི་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ཨེ་ཀཱ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ཨེ་ཀཱ་ཏི དྭེ་པི ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏཱ་སཾ ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཀ་ཏ་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི? ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ, ནི་སྶཱ་ར་ཎཾ, ས་མྨུ་ཏི, དཱ་ནཾ, ནི་གྒ་ཧཾ, ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཾ, ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ས་ཏྟ་མ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཙ ཀ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ས་མྨུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་རི་ཝཱ་ས་དཱ་ན་མཱ་ན་ཏྟ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན དཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ན་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ནི་གྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ, ཨ་ཊྛ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ, ཨ་རི་ཊྛོ, ཙ་ཎྜ་ཀཱ་ལཱི༹ ཙ ཨི་མེ་ཏེ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ་ཏི ཨི་མཱ་སཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཀ་མྨ་ཨ་བྦྷཱ་ན་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན, ཡེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན, ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ས་ངྒྷོ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨོཏི བྷཱུ་ཏ་ཝ་ཏྠུ. ཝི་ན་ཡོཏི ཙོ་ད་ནཱ ཙེ་ཝ སཱ་ར་ཎཱ ཙ. ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ ཉ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་སཱ་ཝ་ན་ས་མྤ་དཱ ཙ. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ, ཏེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨཱ་ཧ་ཊོ ཧོ་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཡ་སྶ ས་ངྒྷོ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཨི་ཏི མ་ནོ་ར་ཐ་པཱུ་ར་ཎི་ཡཱ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.