(༡༥) ༡. ཨ་ཊྛཱ་ན་པཱ་ལི༹-པ་ཋ་མ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༨. ཨ་ཊྛཱ་ན་པཱ་ལི༹་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ནཾ, ན་ཏྠི ཋཱ་ན་ནྟི ཝཱ ཨ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ད་ཏྠ་ནི་ག་མ་ན་མེ་ཝ ཧི ‘‘ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡནྟི ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ ཙེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ནྟི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ་ནེ་ཏྠ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘མ་གྒ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི. ཀུ་ཏོ པ་ནཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི? ལི་ངྒ་ཏོ, ལི་ངྒཾ ཙེ་ཏ་སྶ ནི་ཙྩ་ཏོ ཨུ་པ་ག་མ་ན་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པོ. ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀེ་སཱུཏི ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱུ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཏེ ཨཱ་ར་བྦྷ ནི་ཙྩ་ཏོ ཨུ་པ་ག་མ་ན་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ. ཝ་ཀྑ་ཏི ཧི ‘‘ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱུ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་རཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་ས་ངྑཱ་ར་ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཀ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ས་པྤ་དེ་ས་ཏྟཱ ནི་པྤ་དེ་ས་ས་ངྑཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ‘‘ས་ངྑ་ཏ་ས་ངྑཱ་རེ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ན ནི་ཝ་ཏྟ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱིཏི ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་ག་མ་ནེ སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ ན་ཏྠི. ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་དྷ་མ་ན་ཏེ་ཛ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏེ ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་དྡ་སཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན པ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ན་ཉྷི ས་ནྟཱ་ནེ་སུ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ན་མྤི ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཧོ་ནྟི.
༢༦༩. ཨ་སུ་ཁེ སུ་ཁ་ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཙ ཨི་དྷ སུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པ་ག་མ་ན་སྶ ཋཱ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ…པེ… ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི པ་དྷཱ་ན་དི་ཊྛི་མཱ་ཧ. གཱུ་ཐནྟི གཱུ་ཐ་ཊྛཱ་ནཾ, དི་ཊྛི་ཡཱ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཀ་སི་ཎཱ་དི་པ་ཎྞ་ཏྟི་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༧༠. པ་རི་ཙྪེ་དོཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ནཾ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ཏ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ. སྭཱ་ཡཾ ཡེ་སུ ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སཱུཏི ‘‘ནི་ཙྩ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ས་བྦེ་སུ སུ་ཏྟ་པ་དེ་སུ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཧཱིཏི ཧི-ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ ཡཾ ཡཾ ས་ངྑཱ་རཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཎྷ་ནྟོ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཛཱ་ན་ནྟོ ཏཾ གཱ་ཧཾ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཏྠ གཱ་ཧོ, ཏ་ཏྠ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨི་དྷ ས་ངྑཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ན ག་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༧༡. པུ་ཏྟ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན མཱ་ཏུ་པི་ཏུ་ས་མ་ཉྙཱ ད་ཏྟ་ཀི་ཏྟི་མཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི པུ་ཏྟ་ཝོ་ཧཱ་རོ ལོ་ཀེ དི་སྶ་ཏི, སོ ཙ ཁོ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སི་དྡྷཾ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ – ‘‘ཛ་ནི་ཀཱ་ཝ མཱ་ཏཱ, ཛ་ན་ཀོ་ཝ པི་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ་ཝ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ‘‘མཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པ་ནེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་བྷ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཏ་ད་ཉྙཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་པ་ནྣ་མེ་ཝཱ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཝ་ད་ཏི – ‘‘ཀིཾ པ་ན ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻ, ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཨ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀ་སྨཱ ‘‘མཱ་ཏ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ བ་ལ་དཱི་པ་ན་ཏྠནྟི ས་དྡྷཱ་དི་བ་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་མ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ནཱ་ག་ཏ་ས་དྡྷཱ་དྷི་བ་ལ་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏཱ་དི་སཾ སཱ་ཝ་ཛྫཾ ན ཀ་རོ་ཏི.
༢༧༥. པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧཱིཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ནི་པྥཱ་ད་ཀཱ་ནི ཏེ་སཾ པུ་བྦ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནི ཙ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ས་བྦེ་སཾ ས་མཱ་ན་ཡོ་ག་ཀྑ་མ་ཏྟཱ. ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ སཱ་ཝ་ནེ་ན. བྷེ་ད་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡ་ཐཱ བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷི་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ན་སྶ སཱ་ཝ་ནེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པ་ནེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ན་ནུ ཏུ་མྷེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏེ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠུ་དཱི་པ་ནཾ ཝོ་ཧཱ་རོ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཙྪི་ཏ་མ་ཏྠཾ ར་ཧ་སྶ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཨུ་དྡེ་སོ ཝཱ པ་མཱ་ཎནྟི ཏེ་ཧི ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སི་དྡྷི་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ཏ་རེ པ་ན ཏེ་སཾ ས་མྦྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཝོ་ཧཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠཱཏི ཝོ་ཧ་ར་ཎེ. ཙུ་ཏི་ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཕ་ལཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ནཱ་མ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ན་ནྟ་རེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ནྣི་བྦ་ཏྟ་ནེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་ཀ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ་ནི, ཨ་ན་ནྟ་ར་པྤ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཨེ་ཝ ཀ་མྨཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཱ་ནི.
ཀ་མྨ་ཏོཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ས་དི་ས’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ. དྭཱ་ར་ཏོཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་ཏོ. ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཡ་ཏོཏི ‘‘ཨི་དཾ ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཡ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཨི་དཾ ན ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཡ་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ. པཱ་ཀ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧཱིཏི ‘‘ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི, ཨི་དཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ, ག་ཧ་ཊྛ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ, ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ ཙ.
ཀ་མྨ་ཏོ ཏཱ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་སྨཱ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏི་ཀྑ་ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི, ཡ་ཐཱ ཏི་ཎྞཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་ཏྟ་ཡ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶེ་ཝ ཨེ་དི་སཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ན་མྤི ཏི་ཀྑ་ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶེ་ཝཱ’’ཏི. པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ་ན་མྤི ཙ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་པྤ་ཏྟི ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ཙ ཨ་ཏྠོ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཡ་སྶ ཝི་ཀོ་པ་ནེ ག་རུ་ཏ་རོ, ན ཏ་ཐཱ ཝི་ཛཱ་ཏི་ཡ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཾ མཱ་ཏ་རཾ ཝཱ པི་ཏ་རཾ ཝཱ’’ཏི. ལི་ངྒ་པ་རི་ཝ་ཏྟེ ཙ སོ ཨེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟོ བྷ་ཝ་ངྒ་པྤ་བ་ནྡྷོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་བ་ནྡྷོ ཙ, ན ཨ་ཉྙོ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་པི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ལི་ངྒ’’ནྟི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀནྟི་ཨཱ་དི ཀ་མྨ་སྶ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ས་མ་ཏྠ་ནཾ. ཙ་ཏུ་ཀྐོ་ཊི་ཡ་ཉྩེ་ཏྠ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཱ ཀོ་ཊི ད་སྶི་ཏཱ, ཨི་ཏ་རཱ་སུ ཝི་ས་ངྐེ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ – ‘‘ཡོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི་པི ཏ་ཏྠ ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ, ཀ་མྨཾ པ་ན ག་རུ་ཏ་རཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ས་དི་སཾ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷཱ་རི་ཡཾ…པེ… ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོཏི ཉཱ་པ་ནི་ཙྪཱ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀ་ཐཱ.
ཨ་བྷི་ས་ནྡྷི་ནཱཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན. ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཕུ་ས་ཏཱིཏི མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནོ ཝི་ཀོ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ན ཕུ་ས་ཏཱིཏི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི. ས་བྦ་ཏྠ ཧི པུ་རི་མཾ ཨ་བྷི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་ངྒཱ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཧི པ་ར་སེ་ནཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཡོ་དྷཾ པི་ཏ་ར་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ དི་སྭཱ ཡོ་དྷ་སྶ ཨུ་སུཾ ཁི་པ་ཏི ‘‘ཨེ་ཏཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མ་མ པི་ཏ་རཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི, ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ག་ཏེ པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཧོ་ཏི. ‘‘ཡོ་དྷེ ཝི་དྡྷེ མ་མ པི་ཏཱ པ་ལཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཁི་པ་ཏི, ཨུ་སུཾ ཨ་ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ པི་ཏ་རཾ མཱ་རེ་ཏི, ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ པ་ན ན་ཏྠཱི་ཏི. ཙོ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ པ་ན ཡོ ‘‘ཙོ་རཾ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙོ་ར་ཝེ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ པི་ཏ་རཾ མཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཡོ་གེ་ན. ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏོ མཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶེ་ཝ ཏཾ དི་ནྣཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་ཐཱ ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ་པི པ་བ་ནྡྷ་ཝི་ཙྪེ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཙཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ. སཱ ཧི ཙ་ཛི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཛ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ཏ་སྶ ཙ་ཛ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་སྶ ཏཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྶེ་ཝ དི་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ལོ་ཧི་ཏཾ ས་མོ་ས་ར་ཏཱིཏི ཨ་བྷི་གྷཱ་ཏེ་ན པ་ཀུ་པྤ་མཱ་ནཾ ས་ཉྩི་ཏཾ ཧོ་ཏི. མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རནྟི ག་རུ་ཏ་རཾ. ས་རཱི་ར་པྤ་ཊི་ཛ་གྒ་ནེ ཝི་ཡཱཏི ས་ཏྠུ་རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་ཛ་གྒ་ནེ ཝི་ཡ.
ཨ་ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེཏི ཨི་དཾ སཱ་མ་གྒི་ཡ་དཱི་པ་ནཾ. བྷེ་དོ ཙ ཧོ་ཏཱིཏི ས་ངྒྷ་སྶ བྷེ་དོ ཙ ཧོ་ཏི. ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡཱཏི ‘‘ཨཱི་དི་སཾ ཀ་ར་ཎཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་ཡ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ. ཏ་ཐཱ ན་ཝ་ཏོ ཨཱུ་ན་པ་རི་སཱ་ཡཱཏི ན་ཝ་ཏོ ཨཱུ་ན་པ་རི་སཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱཏི ཙ ཨི་མི་ནཱ ‘‘ན ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཨི་མཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི, ན པ་ན ‘‘བྷེ་དོ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ. ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟེ་ན ཧི ན་ཝ་ནྣ་མེ་ཝ ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ. དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱཏི ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི.
ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་མེ་ཝ པཱུ་རེ་ནྟི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ལ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏོ. ས་ཎྛ་ཧ་ནྟེ་ཧི ཀ་པྤེ…པེ… མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཀ་པྤ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ (ཀ་ཐཱ. ༦༥༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ན ས་མེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ (ཀ་ཐཱ. ཨ་ཊྛ. ༦༥༤-༦༥༧) ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ་ཏི ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཡཾ སོ ཨེ་ཀཾ ཀ་པྤཾ ཨ་སཱི་ཏི་བྷཱ་གེ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ག་མ་ཏྟཾ ཀཱ་ལཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཏཾ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ་ཡེ་ཝཱཏི ཙ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ན་ཏྠི ཝི་རོ་དྷོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟེཏི ཨི་ད་མྤི ‘‘སྭེ་ཝ ཝི་ན་སྶི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ཡ ཨ་བྷཱུ་ཏ་པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཀ་པྤཱ་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཝི་རོ་དྷ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. སེ་སཱ་ནཱིཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ནི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཱ་ནི.
ཡ་དི ཏཱ་ནི ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨ་ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཀ་ཐཾ ནེ་སཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཏཱ ཙུ་ཏི་ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཐ ས་ཏི ཕ་ལ་དཱ་ནེ ཙུ་ཏི་ཨ་ན་ནྟ་རོ ཨེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ཕ་ལ་ཀཱ་ལོ, ན ཨ་ཉྙོ་ཏི ཕ་ལ་ཀཱ་ལ་ནི་ཡ་མེ་ན ནི་ཡ་ཏ་ཏཱ ཨི་ཙྪི་ཏཱ, ན ཕ་ལ་དཱ་ན་ནི་ཡ་མེ་ན. ཨེ་ཝ་མྤི ནི་ཡ་ཏ་ཕ་ལ་ཀཱ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་ན་ཉྩ ནི་ཡ་ཏ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་ར་ཝི་ཀ་ལ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་ཏཱ ཝི་ཡ བ་ལ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡེ་ན ཝི་པཱ་ཀེ དི་ནྣེ ཨ་ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་ནཾ ཕ་ལ་དཱ་ནེ ནི་ཡ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཙ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཕ་ལ་དཱ་ན་ནི་ཡ་མེ་ནེ་ཝ ནི་ཡ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཏཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཝ་སྶ་ཉྩ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ནི་ཡ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཙ ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, ཨ་ཉྙ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཙུ་ཏི་ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཕ་ལ་དཱ་ན་ཏོ.
ན་ནུ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀེ ཨ་ས་ཏི ཙུ་ཏི་ཨ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཕ་ལ་དཱ་ན་ཏོ ནི་ཡ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཙ པ་ཝ་ཏྟི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ན ཙེ་ཏོ་པ་ཎི་དྷི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀེ་ན ཙ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཕ་ལ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ, ན པ་ན ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཨ་ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཕ་ལ་ནི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ཏྠི ས་བྦཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཕ་ལ་ཏྟཱ, ན ཙ ཧེ་ཊྛཱུ་པ་པ་ཏྟིཾ ཨི་ཙྪ་ཏོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏོ་པ་ཎི་དྷི ཝི་ཡ ཨུ་པ་རཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཕ་ལཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཙེ་ཏོ་པ་ཎི་དྷི ཨ་ཏྠི ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨ་ཝཱི་ཙི་པཱ་ཏ་ན་ཏོ, ན ཙ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡོ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀཾ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛ་ན་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཱ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི. ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཙ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཝི་པཱ་ཀེ ནི་ཡ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ར་ཏཱ་ཝི་པ་ཙྩ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ་ས་ངྐ་ཏྟཱ ནི་ཙྪི་ཏཱ་ནི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཡ་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཏེ་སུ པ་ན ས་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན ཝི་པཱ་ཀེ དི་ནྣེ ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཏེ་ནེ་ཝ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ན དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཙ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཀ་རོ་ནྟི, ན ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཝི་གྷཱ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ན་ཏྠི ཏེ་སཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་ཏཱ་ནི་ཝ་ཏྟི, ག་རུ་ག་རུ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝོ པ་ན ཏེ་སཾ ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སྶ སི་ཡཱ ག་རུ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝོ་ཏི ‘‘ཡེ་ན…པེ… ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཀ་སྶ པ་ན ཨ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨི་ཏ་རེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡི་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི. ནོ ཝཱ ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ པི་ཏཱ སཱི་ལ་ཝཱ, ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱི ནོ ཝཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་ཙེ མཱ་ཏཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱི, མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
པ་ཀ་ཏ་ཏྟོཏི ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོཏི ཨ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ. ས་མཱ་ན་སཱི་མཱ་ཡནྟི ཨེ་ཀ་སཱི་མཱ་ཡཾ.
༢༧༦. ས་ཏྠུ ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠོཏི ཡཾ ས་ཏྠཱ་རཱ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱ་དི, ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠོ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ. ཨ་ཉྙཾ ཏི་ཏྠ་ཀ་རནྟི ཨ་ཉྙཾ ས་ཏྠཱ་རཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ, ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ, ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཏི་ཏྠཾ ནཱ་མ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཧི ས་ཏྠཱ ཏ་ར་ནྟི ཨུ་པླ་ཝ་ནྟི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏི་ཏྠ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ ནཱ་མ པཱུ་ར་ཎ་ཀ་སྶ་པཱ་དི་ཀོ. ཏ་སྶ ལ་དྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ནཱ་མ. ཏེ ཧི ཏི་ཏྠེ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཏི་ཏྠི་ཡཱ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཝཱ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཏི་ཏྠཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏི་ཏྠི་ཀཱ, ཏི་ཏྠི་ཀཱ ཨེ་ཝ ཏི་ཏྠི་ཡཱ. ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༤༠).
༢༧༧. ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཀ་མྤ་ན་དེ་ཝ་ཏཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཱ་དི་ནཱ ཛཱ་ཏ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ན ས་མཱ་ན་ཡོ་ག་ཀྑ་མཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟཾ. ས་ར་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟཾ. ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡ་ཁེ་ཏྟཾ. ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཨི་མཱ་ཡ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨི་མཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ. ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཀེ་ཙི, ‘‘ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཏ་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟཾ ཏ་ནྣི་ཝཱ་སཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཀཱ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ ཨེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་དི་ཀཱ་ལེ་པི ཏ་སྶ པ་ཀ་མྤ་ན་སྶ ལ་བྦྷ་ན་ཏོ. ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཡཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི ཙ, ཨཱ་ཎཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨཱ་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྣི་ཝཱ་སི་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ་ན, ཏ་ཉྩ ཁོ ཀེ་ཝ་ལཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ, ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ན ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝཱ པ་ན ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༨༡) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི ཨཱ་ཎཱ ཝ་ཏྟེ་ཡྻེ་ཝ.
ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་ན ཨ་ཏྠཱིཏི ‘‘ན མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠི, ས་དི་སོ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དིཾ (མ. ནི. ༡.༢༨༥; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡; ཀ་ཐཱ. ༤༠༥) ཨི་མི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཋ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏྠེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཉྙེ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་མ་ས་མཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ‘ནོ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༣.༡༦༡) ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དྭེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུ’’ནྟི ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ (ཨ. ནི. ༡.༢༧༧; ཝི་བྷ. ༨༠༩; མ. ནི. ༣.༡༢༩; མི. པ. ༥.༡.༡) ཨཱ་ཧ་ར་ནྟེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ཙ བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཾ ཨི་མཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨེ་ཀ་ཏོཏི ས་ཧ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ་ཏི ཨ་ཏྠོ, སོ པ་ན ཀཱ་ལོ ཀ་ཐཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣོ་ཏི ཙ་རི་མ་བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ དྷཱ་ཏུ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ, ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྟཱཏི དྭཱི་སུ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭཱི་སུ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཏཱ, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན བ་ཧཱུ་སཱུ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ, ‘‘ཡ་དི ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ས་དི་སཱ་ཏི ཏེ་སཾ དེ་ས་ནཱ་པི ཨེ་ཀ་ར་སཱ ཨེ་ཀ་དྷཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི. ཨེ་ཏེ་ན་པི ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྟ་མེ་ཝ སཱ་དྷེ་ཏི. ཝི་ཝཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་ན ཝི་ཝཱ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ དྭེ བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎནྟི ཨེ་ཏཾ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཏཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏྠཱཏི མི་ལི་ནྡ་པ་ཉྷེ.
ཨེ་ཀཾ ཨེ་ཝ བུ་དྡྷཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷཱ་ར་ཎཱི. ཨེ་ཏེ་ན ཨེ་ཝཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཏེ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ, ཡེ་ན དུ་ཏི་ཡ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ནི་པྥ་ནྣཱ་ན་ཉྷི གུ་ཎ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་རི་ཡོ ཝི་སེ་སོ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི དུ་སྶ་ཧོ་ཏི ས་ཀྐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ས་མ་ཡེ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ གུ་ཎ་བྷཱ་རཾ བོ་དྷི་རུ་ཀྑ་སྶ ཏཱི་སུ་པི དི་སཱ་སུ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཏ་སྨཱ ‘‘ན དྷཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ ཨ་དྷཱ་ར་ཎཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟ་རེ་ཧི པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ལེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཙ་ལེ་ཡྻཱཏི པ་རི་པྥ་ནྡེ་ཡྻ. ཀ་མྤེ་ཡྻཱཏི པ་ཝེ་དྷེ་ཡྻ. ན་མེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཀ་པ་སྶེ་ན ན་མེ་ཡྻ. ཨོ་ན་མེ་ཡྻཱཏི ཨོ་སཱི་དེ་ཡྻ. ཝི་ན་མེ་ཡྻཱཏི ཝི་ཝི་དྷཾ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ན་མེ་ཡྻ. ཝི་ཀི་རེ་ཡྻཱཏི ཝཱ་ཏེ་ན ཐུ་ས་མུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ཀི་རེ་ཡྻ. ཝི་དྷ་མེ་ཡྻཱཏི ཝི་ན་སྶེ་ཡྻ. ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཡྻཱཏི ས་བྦ་སོ ཝི་དྡྷ་སྟཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ, ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ པུ་རི་སེཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ པུ་རི་སེ. ས་མུ་པཱ་དི་ཀཱཏི ས་མཾ ཨུ་དྡྷཾ པ་ཛྫ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་མུ་པཱ་དི་ཀཱ, ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨུ་པ་རི ས་མཾ གཱ་མི་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ས་མུ་པྤཱ་དི་ཀཱ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. ཝ་ཎྞེ་ནཱཏི ས་ཎྛཱ་ནེ་ན. པ་མཱ་ཎེ་ནཱཏི ཨཱ་རོ་ཧེ་ན. ཀི་ས་ཐཱུ་ལེ་ནཱཏི ཀི་ས་ཐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན, པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭི་ནྣ་མྤཱིཏི དྭེ་པི, དྭི་ནྣ་མྤི ཝཱ ས་རཱི་ར་བྷཱ་རཾ.
ཚཱ་དེ་ནྟནྟི རོ་ཙེ་ནྟཾ རུ་ཙིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཾ. ཏ་ནྡི་ཀ་ཏོཏི ཏེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན ཏ་ནྡི་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ནོ་ན་མི་ཏ་ད་ཎྜ་ཛཱ་ཏོཏི ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནེ་ན ཨོ་ན་མི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནོ་ན་མ་ན་ད་ཎྜོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏོ. ས་ཀིཾ བྷུ་ཏྟོ ཝ་མེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཀ་མྤི ཨཱ་ལོ་པཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝ་མེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཏི་དྷ་མྨ་བྷཱ་རེ་ན པ་ཐ་ཝཱི ཙ་ལ་ཏཱིཏི དྷ་མྨེ་ན ནཱ་མ པ་ཐ་ཝཱི ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. སཱ ཀིཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་ལ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པུ་ཙྪ་ཏི. པུ་ན ཐེ་རོ ‘‘ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ ལོ་ཀེ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ནྟཾ ཨ་བྷི་མ་ཏ་ཉྩ ལོ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ག་རུ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ཊ་བྷ་ངྒ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏི་བྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ དི་ཊྛཾ. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨོ ཙ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་སེ་སེ་ཧི ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཨ་བྷི་མ་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ག་མྦྷཱི་ར་པྤ་མེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་རུ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་བྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ པ་ཐ་ཝཱི་ཙ་ལ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ, ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ས་ཀ་ཊཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཨོ་ཀྐ་མ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཀ་སྶཱཏི ཨེ་ཀ་སྨཱ, ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ ས་ཀ་ཊ་སྶ ར་ཏ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ས་ཀ་ཊཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨོ་སཱ་རི་ཏནྟི ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཏཾ, ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་གྒོཏི ས་བྦ་ས་ཏྟེ་ཧི ཨ་གྒོ. ཛེ་ཊྛོཏི ཝུ་དྡྷ་ཏ་རོ. སེ་ཊྛོཏི པ་ས་ཏྠ་ཏ་རོ. ཝི་སི་ཊྛེ་ཧི སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་སི་ཊྛོ. ཨུ་གྒ་ཏ་ཏ་མོ་ཏི ཨུ་ཏྟ་མོ. པ་ཝ་རོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ས་མོ་ཏི ཨ་ས་མོ. ཨ་ས་མཱ པུ་བྦ་བུ་དྡྷཱ, ཏེ་ཧི ས་མོ་ཏི ཨ་ས་མ་ས་མོ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་མོ པ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ས་མོ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཊི་བྷཱ་གོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ.
ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཀ་ཏི་ཀཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཀི་ཏྟི་མཱ པ་ཀ་ཏི. ཀཱ་ར་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཾ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ, མ་ཧ་ནྟེ་ཧི བུ་དྡྷ་ཀ་ར་དྷ་མྨེ་ཧི པཱ་ར་མི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དཱི་ནི མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི, མ་ཧ་ནྟཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ད་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་པི མ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཝ. ཀོ ཙ ཏ་སྶ ཝི་ས་ཡོ? བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཉེ་ཡྻཾ. ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ ཝི་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ཝི་ས་ཡོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ པ་ར་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ་པི དུ་ཏི་ཡ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨི་མི་ནཱ་ཝ པ་དེ་ནཱ་ཏི ‘‘ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝ པ་དེ་ན. ད་ས ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནཱིཏི ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ནེ་ཝཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ན, ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི. ཡ་ཐཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨི་མ་སྨི་མྤི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨེ་ཝ, ཏ་ཏྠཱ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ ཨེ་ཝཱ་ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ’’ཏི ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏེ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
པ་ཋ་མ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.