༡༤. ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཝ་གྒོ

(༡༤) ༢. དུ་ཏི་ཡ་ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ

༡༩༨-༢༠༠. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ མ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏནྟི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་མ་ནེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ. མ་ནེ་ན ཀ་ཏ་ཀཱ་ཡོཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟེ་ན དེ་ས་ནྟ་རཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ཡོ. མ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཀཱ་ཡོཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་མ་ན་སཱ ནི་མྨི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༢༣༦-༢༣༧; པ་ཊི. མ. ༣.༡༤) ཝི་ཡ. ཨེ་ཀ་ས་དི་སེ་ཡེ་ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ས་དི་སེ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་མེ་ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་པྤ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ. ཨེ་ཏ་པྤ་ར་མོ ཧི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི་ནི་མྨཱ་ན་ཝི་དྷི. ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ས་ཏྠུ ཨི་དྡྷི་ནི་མྨཱ་ནཱ་ནུ་ཝི་དྷཱ་ན་ཏོ.

ལཱ་བྷི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ལཱ་བྷཱི་ཏི ཨཱི་ཀཱ་རོ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཐེ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་ནྣཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ན ས་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷི་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ལཱ་བྷི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩེ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཨི་མེ་ཧི་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ – ‘‘ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙེ་ཏོཏི ཙེ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་སཱི་སེ་ན ས་མཱ་དྷི ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཙེ་ཏ་སོ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཝི་ཝ་ཊྚ་ནཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ཊྚོ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མཱ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛི་མ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་སྶ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཧཱ་པ་ན་ཏོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལོ ནཱ་མ. ‘‘ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༢༦༥) ཝུ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི (དྷ. ས. ༢༦༥-༢༦༨) ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལོ, ཏ་ཐཱ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དི་ས་ཉྙཱ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་དི་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལེ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་མ་ཏྟེ ཨ་ས་ངྑ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ ཙ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝ་ཊྚ་ན་ཏོ ཙ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བ་ཧུ་ལོ ས་ཉྙཱ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལོ. ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ཏཱ་ཡ. ཏ་ཐཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ. ཨེ་ཀོཏི ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་རཾ ཝ་ད་ཏི. ས་མཱ་དྷི་ལ་ཀྑ་ཎེཏི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཱ་དི་ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝེ. པུ་ན ཨེ་ཀོཏི མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་ར་མཱ་ཧ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎེཏི ས་ཏྟ་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མ་ཧཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝེ. ས་མཱ་དྷི་གཱ་ལ༹ྷོཏི ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ ཨོ་གཱ་ལ༹ྷ་ཙི་ཏྟོ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ན་ཏཱ. ཨ་ངྒ་སཾ་ཁི་ཏྟེཏི ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀ་ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནཾ ས་ངྑི་པ་ནེ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སཾ་ཁི་ཏྟེཏི ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སཱ་དི་ནི་བྦ་ཏྟ་ནེ་ན ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ སཾ་ཁི་པ་ནེ. ཨ་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནེཏི ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནེ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནེཏི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནེ.

ཛྷཱ་ན་ངྒེ་ཧཱིཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ངྒེ་ཧི, ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ. པུ་ན ཛྷཱ་ན་ངྒེ་ཧཱིཏི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ངྒེ་ཧི. བྷཱ་ཏཱཏི ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ. ཨ་སྶཱཏི ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་སྶ. སུ་ཝ་ཎྞ་པཱུ་ཛནྟི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ པུ་པྥ་པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ. དེ་ཝ་པུ་རེཏི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ སུ་ད་སྶ་ན་མ་ཧཱ་ན་ག་རེ. ཨ་གྒ་དྭཱ་རེ་ནཱཏི ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཨ་གྒཾ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཝི་ཝ་ཊེ་ན ན་ག་ར་དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ.

ཀོ་ཀ་ན་དནྟི པ་དུ་མ་ཝི་སེ་ས་ནཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཀོ་ཀཱ་ས་ཀ’’ནྟི. ཏཾ ཀི་ར བ་ཧུ་པ་ཏྟཾ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་ཏི་སུ་ག་ནྡྷ་ཉྩ ཧོ་ཏི. ‘‘ཀོ་ཀ་ན་དཾ ནཱ་མ སེ་ཏ་པ་དུ་མ’’ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. པཱ་ཏོཏི པ་གེ་ཝ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཡ་ཐཱ ཀོ་ཀ་ན་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་དུ་མཾ པཱ་ཏོ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཕུ་ལླཾ ཝི་ཀ་སི་ཏཾ ཨ་ཝཱི་ཏ་ག་ནྡྷཾ སི་ཡཱ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ས་རཱི་ར་ག་ནྡྷེ་ན གུ་ཎ་ག་ནྡྷེ་ན ཙ སུ་ག་ནྡྷཾ ས་ར་ད་ཀཱ་ལེ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཨཱ་དི་ཙྩ་མི་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཏེ་ཛ་སཱ ཏ་པ་ནྟཾ ཨ་ངྒེ་ཧི ནི་ཙྪ་ར་ཎ་ཀ་ཛུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ངྒཱི་ར་སཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ པ་སྶཱ་ཏི.

ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ཀི་ར ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ད་ནྡྷ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་དྡེ་ས་ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་རི་ཧཱ་ས་ཀེ་ལི༹ཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ བྷི་ཀྑུ ཏེ་ན པ་རི་ཧཱ་སེ་ན ལ་ཛྫི་ཏོ ནེ་ཝ ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཎྷི, ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱ་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་ཝ ད་ནྡྷོ ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏ་པ་དཾ ཨུ་པ་རི་ཨུ་པ་རི་པ་དཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ན་སྶ་ཏི. ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ སུ་དྡྷཾ ཙོ་ལ༹་ཁ་ཎྜཾ ཨ་དཱ་སཱིཏི ཏ་སྶ པུ་བྦ་ཧེ་ཏུཾ དི་སྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ སུ་དྡྷཾ ཙོ་ལ༹་ཁ་ཎྜཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཀི་ར པུ་བྦེ རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ལཱ་ཊ་ཏོ སེ་དེ མུ་ཙྩ་ནྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན སཱ་ཊ་ཀེ་ན ན་ལཱ་ཊཾ པུ་ཉྪི, སཱ་ཊ་ཀོ ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ‘‘ཨི་མཾ ས་རཱི་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱ་ཊ་ཀོ པ་ཀ་ཏིཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཀི་ལི་ཊྛོ ཛཱ་ཏོ, ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝ་ཏ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷི. ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན་སྶ ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཛཱ་ཏོ.

ལོ་མཱ་ནཱིཏི ཙོ་ལ༹་ཁ་ཎྜ་ཏ་ནྟ་ག་ཏ་ཨཾ་སུ་ཀེ ཝ་ད་ཏི. ‘‘ཀི་ལི་ཊྛ་དྷཱ་ཏུ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཀི་ལི་ཊྛ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝཱཏི ཨི་དཾ ཙི་ཏྟ་མྤི བྷ་ཝ་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ཎྜ་རཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ རཱ་གཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཛཱ་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ན་ཀྑ་ཏྟཾ ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱཏི ན་ཀྑ་ཏྟཾ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ, ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བི་ལཱ༹་ར་སྶ་ཏྠཱ་ཡཱཏི བི་ལཱ༹་ར་སྶ གོ་ཙ་ར་ཏྠཱ་ཡ. ཛ་ལ་པ་ཐ་ཀ་མྨི་ཀེ་ནཱཏི ས་མུ་དྡ་ཀ་མྨི་ཀེ་ན. ཙཱ་རིནྟི ཁཱ་དི་ཏ་བྦ་ཏི་ཎཾ. ས་ཙྩ་ཀཱ་རནྟི ས་ཙྩ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧཾ ཀཱ་རཾ, ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ག་ཧི་ཏེ བྷ་ཎྜེ ཨ་ཉྙེ་སཾ ན དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་ལ་ཉྫ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡེ་ན པ་ཊི་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ཏ་ཏི་ཡེ་ན སཱ་ས་ནེ་ན. པ་ཏྟི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱཏི སཱ་མི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ.

ཨ་པྤ་ཀེ་ན་པཱིཏི ཐོ་ཀེ་ན་པི པ་རི་ཏྟེ་ན་པི. མེ་དྷཱ་ཝཱིཏི པ་ཉྙ་ཝཱ. པཱ་བྷ་ཏེ་ནཱཏི བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལེ་ན. ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོཏི ཝོ་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལོ. ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི མ་ཧ་ནྟཾ དྷ་ནཾ ཡ་ས་ཉྩ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཨ་ཎུཾ ཨ་གྒིཾ་ཝ ས་ནྡྷ་མཾ, ཡ་ཐཱ པ་ཎྜི་ཏོ པུ་རི་སོ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ ཨ་གྒིཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན གོ་མ་ཡ་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ནི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མུ་ཁ་ཝཱ་ཏེ་ན དྷ་མེ་ནྟོ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཎྜི་ཏོ ཐོ་ཀ་མྤི པཱ་བྷ་ཏཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི པ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ དྷ་ན་ཉྩ ཡ་ས་ཉྩ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝཱ པ་ན དྷ་ན་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

སུ་བྷཱུ་ཏི་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ

༢༠༡-༢༠༢. ཏ་ཏི་ཡེ ར་ཎཱ་ཏི ཧི རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཀི་ལེ་སཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱིཏི ‘‘ས་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ༡༠༠ དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ) རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཀི་ལེ་སཱ ‘‘ར་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ར་ཎ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ར་ཎཱ. ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ས་ཏྟཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ནྡ་ནྟི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ‘‘ར་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. དེ་སི་ཏ་ནི་ཡཱ་མ་ཏོ ཨ་ནོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱཏི དེ་སི་ཏཱ་ནོ་ཀྐ་མ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ དེ་སེ་ཏི, ས་ཏྠཱ་རཱ དེ་སི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཨ་ནོ་དི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝནྟི ཨེ་ཝཾ མེ་ཏྟཱ་ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱ་ག་ཧ་ཎེ ས་ཏི. བྷི་ཀྑཱ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཙཱུ་ལ༹་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་སུ་ཏྟེ་ན (ཨ. ནི. ༡.༥༡ ཨཱ་ད་ཡོ) དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི ཧི ཀཱ་ལཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ, ཏེ་ན ཙ སོ ཨ་མོ་གྷཾ ར་ཊྛ་པི་ཎྜཾ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏོ་ཡེ་ཝ. ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱཏི ཨཱ་ཀཱ་རཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ.

ཁ་དི་ར་ཝ་ནི་ཡ་རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ

༢༠༣. པ་ཉྩ་མེ ཝ་ན་ས་བྷཱ་གནྟི ས་བྷཱ་གཾ ཝ་ནཾ, ས་བྷཱ་གནྟི ཙ ས་པྤཱ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཉྷི པ་ཀ་ཏི་ཝི་རུ་དྡྷཾ བྱཱ་དྷི་ཝི་རུ་དྡྷ་ཉྩ ན ཧོ་ཏི, ཏཾ ‘‘ས་བྷཱ་ག’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ད་ཀ་ས་བྷཱ་གནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎོཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཱུ་པ་ཙ་ཡ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ. ཏི་ཎྞཾ བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ནནྟི ཨུ་པ་ཏི་སྶོ, ཙུ་ནྡོ, ཨུ་པ་སེ་ནོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ. ཏི་སྶ་ནྣ་ཉྩ བྷ་གི་ནཱི་ནནྟི ཙཱ་ལཱ, ཨུ་པ་ཙཱ་ལཱ, སཱི་སུ་པ་ཙཱ་ལཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཏི་སྶ་ནྣཾ ཛེ་ཊྛ་བྷ་གི་ནཱི་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ས་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཙཱ་ལཱ, ཨུ་པ་ཙཱ་ལཱ, སཱི་སུ་པ་ཙཱ་ལཱ་ཏི ཏི་སྶོ བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཙུ་ནྡོ ཨུ་པ་སེ་ནོ་ཏི ཨི་མེ བྷཱ་ཏ་རོ པ་བྦཱ་ཛེ་སི, རེ་ཝ་ཏ་ཀུ་མཱ་རོ ཨེ་ཀོ་ཝ གེ་ཧེ ཨ་ཝ་སི་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ…པེ… པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟཱི’’ཏི. མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏ་རཱཏི ཝུ་དྡྷ་ཏ་རཱ. ཨི་ད་ཉྩ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཙི་ར་ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་བྷི་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ. སཱ ཀི་ར ཏ་སྶ ཨ་ཡྻི་ཀཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀཱ ཁ་ཎྜ་ད་ནྟཱ པ་ལི་ཏ་ཀེ་སཱ ཝ་ལི་ཏྟ་ཙཱ ཏི་ལ་ཀཱ་ཧ་ཏ་ག་ཏྟཱ གོ་པཱ་ན་སི་ཝ་ངྐཱ ཨ་ཧོ་སི. ཝི་དྷཱ་ཝ་ནི་ཀནྟི ཝི་དྷཱ་ཝ་ན་ཀཱི་ལི༹་ཀཾ. ཏི་སྶ་ནྣཾ ས་མྤ་ཏྟཱི་ནནྟི ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ཝ་སེ་ན མ་ནུ་སྶ་དེ་ཝ་མོ་ཀྑ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི, མ་ནུ་སྶ་དེ་ཝ་བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ. སཱི་ཝ་ལི་སྶ པུ་ཉྙཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱཏི ‘‘སཱི་ཝ་ལི་ནཱ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ན་མི་ད’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ས་བྷཱ་ག་ཊྛཱ་ནནྟི ས་མཾ དེ་སཾ.

ཏཾ བྷཱུ་མི་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀནྟི ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ གཱ་མ་ནྟེ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀཾ པ་ན ལ་བྷ་ནྟེ་ཝ. ཏེ་ས་ཉྷི དི་བྦ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ་ནི་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཙི་ཏྟཾ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ གཱ་མོ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ར་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ, ‘ཡ་ཏྠ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏཾ བྷཱུ་མི་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀཾ’, སོ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཀ་ངྑཱ་རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ

༢༠༤. ཚ་ཊྛེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གུ་ལོ༹ཏི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཐེ་རོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ གུ་ལ༹་ཀ་ར་ཎཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ གུ་ལེ༹ པི་ཊྛ་མྤི ཚཱ་རི་ཀ་མྤི པ་ཀྑི་ཏྟེ དི་སྭཱ་ན ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ གུ་ལོ༹, སཱ་མི་སོ ན ཀ་པྤ་ཏི གུ་ལོ༹ ཝི་ཀཱ་ལེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ མུ་གྒཱཏི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཝ་ཙྩེ མུ་གྒཾ ཛཱ་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ མུ་གྒཱ, པ་ཀྐཱ་པི མུ་གྒཱ ཛཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ས་བྦཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.

སོ་ཎ་ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ

༢༠༥. ས་ཏྟ་མེ ཧཱ་པེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏྟཱ. ཨུ་ད་ཀེ་ན ས་མུ་པ་བྱཱུ་ལ༹ྷེཏི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཐ་ལཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ རཱ་སི་ཀ་ཏེ. ཧ་རི་ཏཱུ་པ་ལི་ཏྟཱ་ཡཱཏི གོ་མ་ཡ་པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཀ་ཏཱ་ཡ. ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན པོ་སེ་ནྟཱིཏི ཁཱི་རོ་ད་ཀཾ ག་ནྡྷོ་ད་ཀཾ ཀེ་ཝ་ལོ་ད་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན པོ་སེ་ནྟི པ་རི་པཱ་ལེ་ནྟི. པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱཏི པ་རི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏེ ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. དེ་ཝོ མ་ཉྙེཏི དེ་ཝོ ཝི་ཡ. ཝཱི་ཎོ་ཝཱ་དེ་ནཱཏི ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སོ་ཎ, ཡ་དཱ ཏེ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡོ ཨ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཏེ ཝཱི་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ར་ཝ་ཏཱི ཝཱ ཧོ་ཏི ཀ་མྨ་ཉྙཱ ཝཱ་ཏི? ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སོ་ཎ, ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཏི་སི་ཐི་ལ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, སོ་ཎ, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་མ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༤༣) ཨེ་ཝཾ ཝཱི་ཎཾ ཨུ་པ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ་ན ཝཱི་ཎོ་པ་མོ་ཝཱ་དེ་ན. ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཐ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ས་མ་ཐེ་ན ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ.

སོ་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ

༢༠༦. ཨ་ཊྛ་མེ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ‘‘ཀོ་ཊི་ཀ་ཎྞོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོ’’ཏི ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི. ཀུ་ལ་གྷ་རེ བྷ་ཝཱ ཀུ་ལ་གྷ་རི་ཀཱ. སཱ ཀི་ར ཨ་ཝ་ནྟི་ར་ཊྛེ ཀུ་ལ་གྷ་རེ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ བྷ་རི་ཡཱ. ད་ས་བ་ལ་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཙི་ནྟེ་སཱིཏི ཨི་དཾ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཎ་ཀཱ་ནཾ མ་ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ས་པ་རི་སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མྨ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨ་སྶོ་སི, ན ཙ ཀ་ཉྩི ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཉྪི. ཀ་སྨཱ? སོ ཧི དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཧེ་མ་ཝ་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ‘ཨཱ་ག་ཏོ ནུ ཁོ མེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ, ནོ’ཏི དི་སཱ་དི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘ཝ་ཉྩི་ཏོ མེ ས་ཧཱ་ཡོ, ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙི་ཏྟ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དེ་ས་ནཾ ན སུ་ཎཱ་ཏཱི’ཏི ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.

ཡ་སྨཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛཱ་ཏི་ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་བོ་དྷི་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་སྭེ་ཝ དྭ་ཏྟིཾ་ས པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ་ཝ པ་ཊི་ཝི་ག་ཙྪ་ནྟི, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ (སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡; པ་ཊི. མ. ༢.༣༠) པ་ན ཏཱ་ནི ས་ཝི་སེ་སཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ར་ཏ་རཾ ཋ་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཀཱ་ལ་པུ་པྥི་ཏཾ དི་སྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་གྒ་བ་ལ་ཀཱ་ཡཱཏི ས་བྦ་པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟཱ བ་ལ་ཀཱ་ཡཱ. ཀེ་ན པུ་པྥི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་སཱིཏི ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སྶ པུ་པྥི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི་ཏི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་མཾ ཨ་ཀཱ་ལ་པུ་པྥ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཛཱ་ཏཾ, ཏཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྷཱ་ཝནྟི ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ. ས་དྡེ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷཱིཏི ས་དྡེ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ས་ལླ་ཀྑེ་སི. ཏ་ཏོཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ‘ཨེ་ཏཾ ཨ་མ་ཏ་དྷ་མྨཾ ཏ་མྤི ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཏ་ཝ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏོ་སྨཱི’’ཏི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

སཱ་ཏཱ་གི་རོ ཧེ་མ་ཝ་ཏ་སྶ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཨ་ཛྫ པ་ནྣ་ར་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༥༣) ཨ་ཛྫཱཏི ཨ་ཡཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ པ་ཀྑ་ག་ཎ་ན་ཏོ པ་ནྣ་ར་སོ, ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ. ཏཱི་སུ ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐེ་སུ ཨ་ཛྫ པ་ནྣ་ར་སོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ, ན ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ, ན སཱ་མ་གྒཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ. དི་ཝི བྷ་ཝཱ་ནི དི་བྦཱ་ནི, དི་བྦཱ་ནི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དི་བྦཱ་ནི. ཀཱ་ནི ཏཱ་ནི? རཱུ་པཱ་ནི. ཏ་ཉྷི ར་ཏྟིཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཏོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎ་ཝི་མཱ་ན་པྤ་བྷཱ་ཧི ཨ་བྦྷཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ་ནྡ་པྤ་བྷཱ་ཡ ཙ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ཨ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ལ་ངྐ་ཏོ ཙ པ་རི་ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘དི་བྦཱ ར་ཏྟི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ར་ཏྟི་གུ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་པ་དེ་སེ་ན་པི ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དཾ ཛ་ནེ་ནྟོ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མཾ ས་ཏྠཱ་རཾ, ཧ་ནྡ པ་སྶཱ་མ གོ་ཏ་མ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནོ་མེ་ཧི ཨ་ལཱ་མ་ཀེ་ཧི ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ནཱ་མཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མོ. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ‘‘བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏཱ ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི བུ་དྡྷོ, བོ་དྷེ་ཏཱ པ་ཛཱ་ཡཱ་ཏི བུ་དྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ནི. ༡༩༢; ཙཱུ་ལ༹་ནི. པཱ་རཱ་ཡ་ན་ཏྠུ་ཏི་གཱ་ཐཱ་ནི་དྡེ་སོ ༩༧; པ་ཊི. མ. ༡.༡༦༢) ན་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ་ཏི ཨ་ནོ་མེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ནཱ་མཾ. ‘‘བྷ་གྒ་རཱ་གོ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་གྒ་དོ་སོ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ནི. ༨༤) ན་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཨ་ནོ་མེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ནཱ་མཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་ཧི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི ‘‘ཨི་མཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ, ཨི་མཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཐཱ’’ཏི ས་ཏྠཱ. ཏཾ ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མཾ ས་ཏྠཱ་རཾ. ཧ་ནྡཱཏི ཝ་ཙ་སཱ་ཡ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. པ་སྶཱ་མཱཏི ཏེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཧ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ. གོ་ཏ་མནྟི གོ་ཏ་མ་གོ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ས་ཏྠཱ, ན ས་ཏྠཱ’’ཏི མཱ ཝི་མ་ཏིཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨེ་ཀ་ནྟ་བྱ་ཝ་སི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ་ཝ ཨེ་ཧི པ་སྶཱ་མ གོ་ཏ་མ་ནྟི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཧེ་མ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་ཡཾ སཱ་ཏཱ་གི་རོ ‘ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མཾ ས་ཏྠཱ་ར’ནྟི བྷ་ཎ་ནྟོ ཏ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི, ས་བྦ་ཉྙུ་ནོ ཙ དུ་ལླ་བྷཱ ལོ་ཀེ, ས་བྦ་ཉྙུ་པ་ཊི་ཉྙེ་ཧི པཱུ་ར་ཎཱ་དི་ས་དི་སེ་ཧེ་ཝ ལོ་ཀོ ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ. སོ པ་ན ཡ་དི ས་བྦ་ཉྙཱུ, ཨ་དྡྷཱ ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏེ་ན ཨེ་ཝཾ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཙྩི མ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཙྩཱིཏི པུ་ཙྪཱ. མ་ནོཏི ཙི་ཏྟཾ. སུ་པ་ཎི་ཧི་ཏོཏི སུ་ཊྛུ ཋ་པི་ཏོ ཨ་ཙ་ལོ ཨ་ས་མྤ་ཝེ་དྷཱི. ས་བྦེ་སུ བྷཱུ་ཏེ་སུ ས་བྦ་བྷཱུ་ཏེ་སུ. ཏཱ་དི་ནོཏི ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ. པུ་ཙྪཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཡཾ ‘‘སོ ཏ་ཝ ས་ཏྠཱ ས་བྦ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཏཱ་དཱི, ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’’ཏི. ཨི་ཊྛེ ཨ་ནི་ཊྛེ་ཙཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ. ས་ངྐ་པྤཱཏི ཝི་ཏ་ཀྐཱ. ཝ་སཱི་ཀ་ཏཱཏི ཝ་སཾ ག་མི་ཏཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཾ ཏཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ད་སི, ཏ་སྶ ཏེ ས་ཏྠུ་ནོ ཀ་ཙྩི ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་མྤ་ཏྟ་སྶ ས་ཏོ ས་བྦ་བྷཱུ་ཏེ་སུ མ་ནོ སུ་པ་ཎི་ཧི་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཡཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ཝ སུ་པ་ཎི་ཧི་ཏོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. སོ ཝཱ ཏེ ས་ཏྠཱ ཀ་ཙྩི ས་བྦ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ཏཱ་དཱི, ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ, ཡེ ཙ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ རཱ་ག་དོ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ངྐ་པྤཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏྱཱ་སྶ ཀ་ཙྩི ཝ་སཱི་ཀ་ཏཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཀ་དཱ་ཙི ཏེ་ས་མྤི ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི.

ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནཱིཏི སོ་ཎ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནི. ཏ་དཱ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ་ཡེ་ཝ ཝ་སིཾ་སུ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏི་པ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ ཙ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ནི་ག་མེ ཨེ་ཀོ དྭེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཝ་སིཾ་སུ, ཐེ་རཱ་ན་ཉྩ ཀ་ཏི་པ་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་སུ ཨཱ་ནཱི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ པུ་བྦཾ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཀྐ་མིཾ་སུ, ཀ་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ག་མེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏེ་སུ ཨཱ་ནཱི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཨི་ཏ་རེ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ, ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ན་ཡ་ནེ་ན ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི, ཐེ་རོ ཙ ཏ་དཱ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནི ག་ཎཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ’’ཏི. ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནཱིཏི ཙ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ཏྠུ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཎཱ་པ་ནེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ས་ཏྠུ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི.

ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ. ཡ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ སཱ་ཝ་ཀ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་བྦཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པྤ་ཊི་ལོ་མཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི སོ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ ས་བྦཱ ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཏི་རོ་ཀ་ར་ཎི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་པ་སྶེ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི. ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སཱིཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏུནྟི བྷི་ཀྑུ ཏུ་ཡ྄ཧཾ དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏུཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུ, ཉཱ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཎཱ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཀཱ་མ་སུ་ཏྟཱདི་སོ་ལ༹་ས་སུ་ཏྟཱ་ནི (མ་ཧཱ་ནི. ༡). སུ་གྒ་ཧི་ཏོཏི ས་མྨཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏོ. ས་བྦེ ཝ་རེ ཡཱ་ཙཱིཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་པ་ཉྩ་མེ་ན ག་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ དྷུ་ཝ་ནྷཱ་ནཾ ཙ་མྨ་ཏྠ་ར་ཎཾ ག་ཎ་ངྒ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་པྤ་ཝཱ་སོ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ ཝ་རེ ཡཱ་ཙི. སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝཱཏི ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་སུ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི.

སཱི་ཝ་ལི་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ

༢༠༧. ན་ཝ་མེ སཱ་ཀ་ཙྪི་ཏྭཱ སཱ་ཀ་ཙྪི་ཏྭཱཏི ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཝ་སེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ སཱ་ཀ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ. གུ་ལ༹་ད་དྷིནྟི པ་ཏྠི་ནྣཾ གུ་ལ༹་ས་དི་སཾ ཀ་ཋི་ན་ད་དྷིཾ. ཨ་ཏི་ཨ་ཉྪི་ཏུནྟི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏུཾ. ཀ་ཉྫི་ཡཾ ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱཏི ད་དྷི་མ་ཏྠུཾ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ, པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ད་དྷི་ཏོ ཀ་ཉྫི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ནནྟི སུ་པྤ་ཝཱ་སཾ. བཱི་ཛ་པ་ཙྪིཾ ཕུ་སཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡཱ་ཝ ན ཨུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ནྟཱིཏི ཡཱ་ཝ དཱ་ནེ ན ཨུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ནྟི, དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷོ་སཱིཏི པ་ས་ཝ་ནི་བ་ནྡྷ་ནཾ མ་ཧ་ནྟཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷོ་སི. སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱཏི ས་ཏྟཱ་ཧཾ མཱུ་ལ༹ྷ་ག་བྦྷཱ ཏི་བྦཱ་ཧི ཁ་རཱ་ཧི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཧི ཕུ་ཊྛཱ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝ་ཏ སོ བྷ་ག་ཝཱ, ཡོ ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཝ་ཏ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཡོ ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ. སུ་སུ་ཁཾ ཝ་ཏ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཡ་ཏྠི་དཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དུ་ཀྑཾ ན སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༡༨) ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཧི ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟཱི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ. པུ་རེ མ་ར་ཎཱཏི མ་ར་ཎ་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ. ཨི་ངྒི་ཏནྟི ཨཱ་ཀཱ་རཾ. ཛཱི་ཝི་ཏ་བྷ་ཏྟནྟི ཛཱི་ཝི་ཏ་སཾ་ས་ཡེ དཱ་ཏ་བྦ་བྷ་ཏྟཾ. ས་བྦ་ཀ་མྨ་ཀྑ་མོ ཨ་ཧོ་སཱིཏི ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀེ་ཧི དཱ་ར་ཀེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཁ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ སོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནེ དཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི.

ཡོ་མནྟི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡ ‘‘ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨི་མཾ རཱ་ག་པ་ལི་པ་ཐ་ཉྩེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་དུ་གྒ་ཉྩ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚ་ཉྩ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་མོ་ཧ་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨོ་གྷེ ཏི་ཎྞོ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་རཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡཱི, ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནེ་ཛོ, ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ནི་བྦུ་ཏོ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ.

ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཀེ་སཱ་ནཾ ཨོ་རོ་པ་ན་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཙ ཨ་པ་ཙྪཱ་ཨ་པུ་རི་མཱ ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཐེ་ར་སྶ ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི དཱི་པི་ཏཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ དི་ནྣེ ‘ཡཾ མ་ཡཱ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, ཏ་མ་ཧཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ དི་ཝ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝི་ཙི་ཏྟཾ ཀུ་ཊི་ཀཾ དི་སྭཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ ཉཱ་ཎཾ ནེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་དི་ཏྟཱ ཝི་ཡ ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ མ་གྒ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་བྦེ་པི ཨཱ་ས་ཝེ ཁེ་པེ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱི’’ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཐེ་ར་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ཡེ་ཝ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ, ཐེ་རོ པ་ན པ་བྷི་ནྣ་པྤ་ཊི་ས་མྦྷི་དོ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི.

ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ

༢༠༨. ད་ས་མེ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཝེ་ལནྟི བྷོ་ཛ་ན་ཀི་ཙྩ་ཝེ་ལཾ. ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ པ་དཾ ས་ནྟནྟི ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་ས་མཾ སུ་ཁ་ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ས་ནྟཾ པ་དཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ. པ་ཋ་མ་པཱ་དེ་ན པ་བྦ་ཏེ ཋི་ཏོ་ཡེ་ཝཱཏི པ་ཋ་མེ་ན པཱ་དེ་ན གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ ཋི་ཏོ་ཡེ་ཝ. སེ་ས་མེ་ཏྠ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.

དུ་ཏི་ཡ་ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.