ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་སི་ཊྛཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ནྟི ཝི་པཱ་ཀཾ, ཝི་པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝ་མཱ་པ་ནྣཱ་ན་མ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ན་མེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ལོ་ཀེ སཱ་ལི་བཱི་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཕ་ལཱ་ནི ཏཾ་ས་དི་སཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི ཝི་པ་ཀྐཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཝི་པཱ་ཀ་ནི་རུ་ཏྟི་ཉྩ ལ་བྷ་ནྟི, ན མཱུ་ལ་ངྐུ་ར་པ་ཏྟ་ད་ཎྜ་ན་ལཱ༹་དཱི་ནི, ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཕ་ལཱ་ནི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན, སཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཏཾ་ས་དི་སཱ་ནི ཝི་པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝ་མཱ་པ་ནྣཱ་ནཱི་ཏི ཝི་པཱ་ཀ་ནི་རུ་ཏྟིཾ ལ་བྷ་ནྟི, ན པ་ན ཀ་མྨཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ་པི རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཀ་མྨ་ཝི་ས་དི་ས་ཏྟཱ. ཝི་པཱ་ཀ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ. ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཀི་རི་ཡཱ ཕ་ལ་དཱ་ནཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཡེ་ན པ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་སྶ ཕ་ལ་དཱ་ནཾ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཀི་རི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ. ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཀུ་ས་ལེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཧེ་ཏཱུ་ཧི ས་ཧ ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ. ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ. ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན སི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ན་མྤི ཧེ་ཏཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ཧེ་ཏུ་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ས་ཀ་ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་ན་ཀཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཡ. ཛ་ན་ཀ་ཛ་ནི་ཏ་བྦ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཧི ཏཾ ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ས་ཀཾ ནཱ་མཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ས་ཀ་ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཏོ ཙ་སྶ ཏཾ་ས་དི་ས་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི ཏཾ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠ་མཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སཱུཏི པ་རི་ཏྟཱ་དི་ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ ཚ་སུ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ. བྷ་ཝ་ནྟ་ར་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱ་ན་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི. ཨ་ཝི་ཙྪེ་ད་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷ་ཝ་སྶ ཨ་ངྒ་ནྟི བྷ་ཝ་ངྒཾ. ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་བྷ་ཝ་ཏོ པ་རི་ག་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཙུ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ ཙུ་ཏི. པ་རི་ཏྟ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་སཱུཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་སུ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨཱ ཧི ཀི་ལེ་ས་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཏྟཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཧི ཝཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཏོ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘པ་རི་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ས་ངྐ་པྤེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི, ན མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་རི་ཏྟ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་སཱུ’’ཏི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཝི་པཱ་ཀོ་པི མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་པྤ་ནཱ་པ་ཏྟ་སྶ ཏཱ་དི་སེ་ནེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. ཝ་ཎྞ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཀ་ཉྷི ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ནུ་རོ་དྷེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏེ པ་ཐ་ཝཱ་དི་ཀེ པ་རི་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་མུ་པྤཱ་དི་ཏཾ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ཉྙཱ་ཝ་སཾ ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་སྶ ཨ་པྤ་ནཱ་པ་ཏྟ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀེ་ན ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ཨ་པྤ་ནཱ་པ་ཏྟེ་ཧི ཝི་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ ནི་བྦི་སེ་སེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. པ་རི་ཏྟ་ཝི་པཱ་ཀོ པ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟོ་པི ཧོ་ཏི, སོ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི.
མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཡཱཏི མུ་ཁཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཡ. ཡ་ཐཱ ཧི ཏཾ ནི་རཱི་ཧཾ ཨ་པ་རཾ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་མྤི ཝི་པཱ་ཀུ་པྤཱ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ན ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་རུ་སྶཱ་ཧ’’ནྟི. ཨུ་སྶཱ་ཧོཏི ཙེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྣཱ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ཝི་པཱ་ཀུ་པྤཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ, ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏོ, ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཛ་ན་ཀ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཙ བྱཱ་པཱ་རོ. སོ ཝི་པཱ་ཀེ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝེ་གུ་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཏི་ཏཾ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཏཾ ནི་རུ་སྶཱ་ཧཾ.
ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཊྛཱ་ནནྟི ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནཾ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙུ་ཏི་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩཱ་ན་མེ་ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཨོ་ཀཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཙུ་ཏི་བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ལ༹ཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ཋཱ་ནཾ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ, ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ, ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནྟ་རཱ་ལ༹ཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ཋཱ་ནཾ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ནཾ, ཛ་ཝ་ན་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ནཾ, བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ལ༹ཾ ཙུ་ཏི་ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ཋཱ་ནཾ, ཛ་ཝ་ན་བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ལ༹ཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ཋཱ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཋཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ཋཱ་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་མཱ་ནི་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀི་ཙྩ་མྤི ཀི་ཙྩ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ཋཱ་ན་ནྟི་པི ཀི་ཙྩ་མེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཊ་ནྟི ཏཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༢. ཨ་ཎྜ་ཛ་ཛ་ལཱ་བུ་ཛ་ཡོ་ནི་ས་མྦྷ་ཝཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀཱ་སུ་རཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ་པི ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏི་ཧེ་ཏཱུ་ན’’ནྟི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ དྭེ ཨ་ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ ཧེ་ཏཱུ ཡེ་སཾ ཏེ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སུ་པི. ཏ་ཏྠ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི, ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙུ་ཏི་ཡོ་པི. ཡེ་ན ཡེ་ན ཧི ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙུ་ཏི་ཝ་སེ་ན་པི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་ཊྛ་བྦཾ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ན་མྤི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ. ན་ནུ ཙེ་ཏཾ ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑི་ཏཱ་བྷི་དྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ནེ་ཝ ཨི་མ་སྶ པ་ཊི་སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི –
‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་སྶ, ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷ་ཝེ;
དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཏི་ཧེ་ཏུཾ ཝཱ, དུ་ཧེ་ཏུ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནོ’’ཏི. (ཨ་བྷི་དྷ. ༤༤༣);
ན་ཡི་ད་མ་ས་མ་པེ་ཀྑི་ཏཱ་བྷི་དྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཡེ་ན ཧི ཀ་མྨེ་ན ཡཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཨཱ་དི་ནྣཱ, ན ཏཾ ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཨ་ཉྙ་མྤི ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཏ་དཱ་ལ་དྡྷཱ་ཝ་ཀཱ་སཾ སི་ཡཱ, ན ཏཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་མྤི ཝི་པཱ་ཀཾ ན ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠི. ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༣.༡.༡༠༢) ཧི པ་ཊྛཱ་ནཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶཱ་པི ནཱ་ནཱ་ཀ་མྨེ་ན སུ་ག་ཏི་ཡཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ –
‘‘ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་མྨེ་ན, ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ན’’ནྟི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཨེ་ཝཾ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཛོ་ཏི་པཱ་ལ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀ’’ནྟི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ན་མྤི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏེ་ན ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀ’’ནྟི ཨ་ཝི་སེ་སོ་པ་དེ་སེ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶཱ་པི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་བྷི་ཧི་ཏཾ, ཡ་ཉྩ་ར་ཧི ཨ་ཏྠ་ས་མཱ་སེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཕ་ལཱ་ནི དེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀ་ཐཾ? སོ ཨེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ཡོ ཏ་སྶ ཀ་ཏྟཱ་ཏི. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘མཱུ་ལ་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཛ་ལ༹་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ལ་མྦ་ཎཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
༣༣-༤. ཏ་ཏོཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པ་རཾ, དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ས་ཏི་པི ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ ཏ་ད་ཝ་སཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀ’’ནྟི. བ་ལ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེཏི ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟ་ཝི་བྷཱུ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎེ. པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ཧི ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎེ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་སུ. ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞ་མྤི ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨུ་དྡེ་སེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་ཝ་སཱ་ན་ཀ་ར་ཎཾ, ཨི་དྷ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཝ་སཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༣༥-༦. ཀ་མྨ་དྭཱ་རནྟི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་སྶ ཛ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ན པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡོཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི. ཀ་མྨནྟི ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ, ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི ཀཱ་ཡོ ཀ་མྨ་སྶ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ན ཀེ་ན་ཙི པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཏ་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རོ་ཏི ཏཾ ཏེ་ན ཀ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ དྭཱ་རཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན སི་ཡཱ. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ་ན ཧི སི་དྡྷཾ ཀ་མྨཾ ‘‘ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ པ་ན ‘‘དྭཱ་རེ ཙ་ར་ནྟི ཀ་མྨཱ་ནཱི’’ཏི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་པི སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི དྭཱ་རེ་ན ཀ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན སི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ་པི སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་མྨེ་ན དྭཱ་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་མྤི ན སི་ཡཱ་ཏི? ཏཾ ན, ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཏྟཱ. ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྷི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ་ཡེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ, ཏ་སྨཱ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ བ་ཧུ་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ སི་དྡྷོ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ. ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨེ་ཏྠེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཨ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝོ སི་དྡྷོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཱ་དཱི་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡཱ་ཏི ནེ་ཏྠ ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ ཀོ་ཙི ཝི་བ་ནྡྷོ་ཏི. ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་རེཔི ཨེ་ས པ་བ་ནྡྷོ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦོ.
མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ པ་ན ས་ཡཾ མ་ནོ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ་ག་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཀ་མྨཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནོ་དྭཱ་ར་ས་ངྑཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ན ཏཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ན ཧི ས་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་དི པ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཏ་དཱ ཏེ་སཾ ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝོ མ་ན་སྨིཾ ན ཨུ་པ་ཙཱ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟེ ཝི་ཡཱ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ‘‘མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ན ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ཏ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཨ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཛ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ན ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ. ན ཧི ‘‘ཨ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཛ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན་པི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན་པི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི སཱ་དྷི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ‘‘ཀ་མྨ་དྭཱ་ར’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་གྒ་ཧ་ནེ་ན ནཱ་ན་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་སྶཱ་པི ག་ཧ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ, མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རེ་ན ས་ཧ ཏཱི་སུ ཨེ་ཝ ཝཱ ཡ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཡ་ཐཱ ཙ ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨ་སྶ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན དཱ་ནཱ་དི་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ན ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན, མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཝི་པཱ་ཀུ་པྤཱ་ད་ན་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ན པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཉྩ…པེ… ནོ ས་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝནྟི དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན.
༣༧. ‘‘པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ནཾ. ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏེ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ, ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ ས་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ, ཏ་སྨཱ དྭི་ནྣ་མཱ་ལ་མྦ་ཎཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་ན་ནུ་ག་མ་ན་ཏོ ན ཏེ་སུ ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ ཀ་དཱ་ཙི་པི ཛཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༣༨. དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ན ཧི-ས་དྡོ ཡ་སྨཱ་ཏི ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠེ. ཡ་སྨཱ ‘‘པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༡༥) ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༡༥) ཨེ་ཝཾ ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ, ཏེ ཙ ཝི་ར་ཏི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཝ ཨཱ་དི་ཏོ ཏི་ཎྞཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ, པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟེ, ཨི་ཏ་ར་སྶ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡཾ, པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཉྩ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཏོ ཝི་ར་མ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ ཙ ཨ་ནྟོ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཀ་དཱ་ཙི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ ལ་བྷ་ནྟི, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ས་དྡྷཱ་ས་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ‘‘སི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ, སི་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻུ་ནྟི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཕ་ལེ་སུ ཨ་ཊྛ, ས་ཏྟ ཝཱ མ་གྒ་ངྒཱ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི? ནོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་ར་ཏཱི་ན་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་ར་ཏི་ཡོ པ་ན ཕ་ལ་སྶ མ་གྒ་པ་ཊི་བི་མྦ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ མ་གྒ་ས་དི་ས་ཏོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་ཏཱ་ཡ, ས་ཏྟ་ངྒི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ན ཙ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཕ་ལེ་སུ་པི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་ཏཱ་དི་བྷེ་དོ མ་གྒོ ཨུ་དྡྷ་ཊོ་ཏི.
༣༩. ‘‘ཏ་ཐཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ནཾ. ས་བྦེ་ས་མྤི ཧི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙོ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ, ཨ་ཉྙོ ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཀཱ་ལོ, ཏ་སྨཱ ན ཏཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི ན ཏེ ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནི དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཙ པ་ན ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀཱ་ལ་སྶ, ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཀཱ་ལ་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ བ་ལ་སྶ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡོ་གཾ ཝ་ཀྑ་ཏི.
༤༠. ཡ་སྨཱ མོ་ར་ཝཱ་པི་ཝཱ་སི་མ་ཧཱ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རེ་ན ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཨི་ཙྪི་ཏོ, ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི མ་ཏི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་དྷཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. པུ་རི་མ་ཏྠེ་རོ ཧི ཡ་ཐཱ མུ་ཁེ ཙ་ལི་ཏེ ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལེ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙ་ལ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀོ, ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ མ་ཏི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ས་ངྑཱ་ར…པེ… པུ་ཉྙ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི་པི ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་མྨེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏེ ཨཱ་ས་ནྣ་མ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ, པ་རེ་སཾ ཝཱ པ་ཡོ་གེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་ས་ངྑཱ་རེ་ན ཨ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀ་མྨ་ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ་ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀ་མྨཱ་དི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ. ཏ་ཐཱ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙུ་ཏི་ཡོ་པི. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏཱ་པ་ཎཱི་ཏ་ཨུ་ཏུ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ན་ནྟ་ར་ནི་རུ་དྡྷ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ་དི་ཝི་དྷཱ་ན་ཏ་མཱ་ཧ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ མ་ཏི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཉེ་ཡྻཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཙེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་མེ་ཝ ཙ པ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ པ་སཾ་ས་ནྟི.
༤༡-༢. ཧཱི་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱཏི ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཧཱི་ན་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎཱི་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏེ་ན ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ ཧཱི་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཝི་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ན་ག་ཏ་ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་ཝི་དྷ་མ་ནེ་ན ཏ་སྶ པུ་ན་ན་ཏོ པུ་ཉྙོ ཝཱ་དོ ཝ་ཙཱི་གྷོ་སོ ཨེ་ཏ་སྶ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པུ་ཉྙཾ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཝཱ པུ་ཉྙ་ཝཱ་དཱི, ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཝཱ་དི་ནཱ. ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་པི རཱུ་པ་ལོ་ཀེ པ་ཝ་ཏྟི ཨ་ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་མ་ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. ‘‘ན པ་ན་ཉྙ་ཏྠ ཛཱ་ཡ་ཏེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ལ་དྡྷ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀེ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀེ ནི་དྡི་སི་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ པ་ན ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཏཱ་ཝ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ས་མྤ་ཡོ་གོ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ མ་ནྡ་ཏ་ར་ཀི་ཙྩེ་སུ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ས་ནྟཱི་ར་ཎེ་སཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ ནེ་སཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་དི་ཡོ་གེ པ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ་པི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནཱ་ཡ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏཱ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཙ ཏཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་གྷ་ཊྚ་ན་ཡོ་གྱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏྟཱ, ཙ་ཏུ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ་ཏཱི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙི་ར་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཙ དུ་བྦ་ལ་མ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ཡེ་ན ས་ཧ ཨ་ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཉྩ ཙ་ཀྑཱ་དི་ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ཧི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི ལ་དྡྷཱ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ, ཨ་པུ་བྦ་ནི་སྶ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་ས་སྶཱ་དེ དུ་བྦ་ལ་ནྟི ཨི་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝ. ས་ནྟཱི་ར་ཎཾ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཾ, ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཝི་ཡ ཝི་སི་ཊྛ་མ་ན་ན་ཀི་ཙྩཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་ནོ་མ་ཏྟཱ ནི་སྶ་ཏྟ་ནི་ཛྫཱི་ཝཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་ཧི དྷཱ་ཏུ ཙཱ་ཏི མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ. སཱ ཧི ས་ཏི་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱ་ཝེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏོ ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ཝི་སི་ཊྛ་མ་ན་ན་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ མ་ན་ན་མ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ པ་ན མ་ནོ ཙ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་དེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཊྛེ་ན དྷཱ་ཏཱུ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཉྩ་ཀཾ ནི་ཡ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ རཱུ་པཱ་དི་ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ. སེ་ས་ཏྟ་ཡ་མ་ནི་ཡ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཉྩཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ་ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ད་ཊྛ་བྦ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛཾ, རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. སོ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ སུ་ཏཾ, ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. མུ་ནི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ མུ་ཏཾ, ས་མྤ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ག་ནྡྷཱ་དི་ཏྟ་ཡ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཝི་ནཱ ཀེ་ཝ་ལཾ མ་ན་སཱ ཨེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨ་ནཱ་མ་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཝི་སེ་ས་ཝ་ཙ་ན་ཏྟཱ ཙ ནེ་སཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི རཱུ་པཱ་ད་ཡོ དི་ཊྛཱ་དི་ས་དྡེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ‘‘ད་ཊྛ་བྦ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ལ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ནེ་སཾ ནི་བྦ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. དི་ཊྛཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཡ་སྶ ཏཾ དི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱདཱི་སུ.
ཙ་ཀྑུ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟནྟི ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་ཏོ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཾ ས་བྦ་ཝཱ་ཀྱཱ་ནཾ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཕ་ལ་ཏྟཱ. ཏེ་ན མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ནི་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི ཏེ་སཾ དྭཱ་ར་ནྟ་ར་ཏོ་པི པ་ཝ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་དཾ ས་ཉྫཱ་ཏི་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ས་ཉྩ་ར་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཀུ་ཎྜ་མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་མི་དྷ ག་ཧི་ཏཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཙ་ནྡ་ཀ་ནྟ་པཱ་སཱ་ཎ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ཉྫཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧི་ཏཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ཀུ་ཙྪི་ཏོ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ པི་ཏྟ་སེ་མྷ་རུ་ཧི་རཱ་དི མུ་ཁ་ཏོ ས་ནྡ་ནྟ་མྤི ‘‘མུ་ཁ་སྶ་ཝོ’’ཏི ན ཝུ་ཙྩ་ཏི, མུ་ཁ་ཏོ་ཡེ་ཝ པ་ན ས་མུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ས་ཝ་ནྟཾ ཁེ་ལ༹ཾ ‘‘མུ་ཁ་སྶ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ས་ནྣི་སྶ་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཏོ་ཡེ་ཝ པ་ན ས་མུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ བྱ་ཉྫ་ན་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏཾ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ སེ་སཱ་ན་མྤི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུཾ པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ་ན་པི ཝི་གྒ་ཧཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྑུ་མྷི ས་ནྣི་སྶི་ཏ’’ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྑུ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཾ, ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨེ་ཝཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ་པི ‘‘སོ་ཏ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཾ, སོ་ཏ་སྨིཾ ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཐཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཱི’’ཏི.
ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ རཱུ་པ་སྶ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་རཱུ་པ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཝ་ཙ་ནེ་ན དི་བྦ་ཙ་ཀྑཱ་དི་ཀཾ ཨ་ཉྙཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཝི་ཛཱ་ན་ན-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏེ ཕ་སྶཱ་དི་དྷ་མྨེ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ནི་སྶ་ཡ་ཏོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ ཙི་ཏྟཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡཱ་དྷཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཀ་ཏྟཱ. ཡ་དི ཧི ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ ན སི་ཡཱ, ཨ་ནྡྷཱ་པི རཱུ་པཾ པ་སྶེ་ཡྻུཾ, ན ཙ པ་སྶ་ནྟི. ཡ་དི ཙ ནཱི་ལཱ་དི་རཱུ་པཾ ནཱ་མ ན སི་ཡཱ, དེ་སཱ་དི་ནི་ཡ་མེ་ན ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཏྠེ་ཝ ཙ ནི་ཡ་མོ. ཨེ་ཀ་ནྟ་སཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཙ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཝི་ནཱ ནཱི་ལཱ་དི་ཨཱ་བྷཱ་སཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟོ ཝཱ་དོ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་དོ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༡.༢༠༤, ༤༠༠; ༣.༤༢༡, ༤༢༥; སཾ. ནི. ༤.༦༠; ཀ་ཐཱ. ༤༦༥). ཨེ་ཏྠ སི་ཡཱ – ཀིཾ པ་ནེ་ཏཾ ཙ་ཀྑུ, རཱུ་པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ནྟཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ནེ་ཀ་ནྟི? ཙ་ཀྑུ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་མྤི, རཱུ་པཾ པ་ན ཨ་ནེ་ཀ་མེ་ཝ ས་ངྒ་ཏཾ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཝི་སེ་ས་ཏོ. ཙ་ཀྑུ ཧི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ནྟཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ཏ་སྶ བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་ས་ཏི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཏོ ཏཾ ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, སྭཱ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀ་མྤི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. རཱུ་པཾ པ་ན ཡ་དི་པི ཙ་ཀྑུ ཝི་ཡ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི པུ་རེ་ཏ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ནེ་ཀ་མེ་ཝ ས་ངྒ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཉྷི ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་དྷཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ལ་དྡྷི ན ཨེ་ཀ་དྭི་ཀ་ལཱ་པ་ག་ཏ་ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཧོ་ཏི, ནཱ་པི ཀ་ཏི་པ་ཡ་ཀ་ལཱ་པ་ག་ཏ་ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་བྷོ་གཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏ་ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་མེ་ཝ རཱུ་པཾ སཾ་ཧ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་མུ་མེ་ཝ ཧི ཝི་སེ་སཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༠༤, ༤༠༠; ༣.༤༢༡, ༤༢༥; སཾ. ནི. ༤.༦༠; ཀ་ཐཱ. ༤༦༥) པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་བྷེ་དོ ཀ་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་པི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ས་མྤ་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ཡེ་ན ས་ཧ ཨ་ལླཱི་ན་སྶེ་ཝ ག་ཧ་ཎ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཀ་ལཱ་པ་ག་ཏ་མྤི ག་ནྡྷཱ་དི་ཀཾ ཏེ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.
རཱུ་པ་མ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སནྟི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ར་སཾ. མ་ཏྟ-ས་དྡེ་ན ཡ་ཐཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟ་རཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནེ་པི ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཝི་སེ་སེ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ན ཧི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝ་ཎྞ་མ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ནཱི་ལཱ་དི་ཝི་སེ་སཾ ཏ་ཏྠ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘པ་ཉྩ་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཧི ན ཀི་ཉྩི དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཱ’’ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘རཱུ་པཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མ་ན་ནྟ་ར་ཝི་ག་ཏཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཨོ་ཀཱ་ས་དཱ་ནེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ན་ནྟ་ར་ན་ཏྠི་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཱ, ནི་སྶ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎཱ དྷ་མྨཱ ཝི་ཡ ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་པ་ག་མ་པ་ད་ཊྛཱ་ན’’ནྟི. སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱདཱི་སུ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་ད་ཏོ བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ་ན’’ནྟི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི ག་ཧི་ཏཾ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཨ་པ་རི་པ་ཏ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟཾ ག་ཎྷ་ནྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘རཱུ་པཱ་དི་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ར་ས’’ནྟི. ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ.
ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཀ་དཱ་ཙི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏོ་པི ཨཱུ་ནཱ་ནཾ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཙ དྭི་ནྣ་མེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ་པི ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝུ་ཏྟཱ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ, ཚ་སྭེ་ཝ ཝཱ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ. ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་དི་ར་སཱཏི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཀི་ཙྩཱ, ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙུ་ཏི་ཀི་ཙྩཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨི་མཱ་སཾ དྭི་ནྣཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ནི་བ་དྡྷ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ནི་བ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ན ‘‘ཏཾ་ཏཾ་ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཏཱི་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་པ་ག་མ་པ་ད་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཀ་སྶ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་སེ་ས་ཏོ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཀ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏ་མེ་ཝ.
ཨི་དཱ་ནི ཨི་མཱ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཏོ བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་ནྟ་མི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེཏི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ, ཨ་ཏི་ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སཱུཏི ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ལ༹་ས་ངྑཱ་ཏ་ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ, པ་ཉྩ་སུ ཀི་ཙྩེ་སཱུ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཀི་ཉྩཱ་པི སོ་མ་ན་སྶ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ དོ་མ་ན་སྶ་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མྦྷ་ཝེ ཨ་ས་ཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་རི་ཙི་ཏ་པུ་བྦཾ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ས་ནྟཱི་ར་ཎ་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨི་ཙྪི་ཏཾ, ཏ་ཐཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཀ་དཱ་ཙི་ཡེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཚ ཋཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཝ་ཏྭཱ པ་ཉྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཐ ཝཱ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཏཾ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶཱ་པི ཋཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཙ་ཀྑུ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནྡྷོ ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཎྜ་ཛ་ཛ་ལཱ་བུ་ཛཱ་ནཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ཙ་ཀྑུ ན་ཏྠི, ཡ་སྶ བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྡྷཱ་ན་ནྡྷ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ་པི ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ར་ཧ་ཀཱ་ལེ་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་པ་ཏྟི་ཝི་བ་ནྡྷ་ཀེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ པ་ཊི་ཧ་ཏ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ཡ་ཀེ་ན ཨི་ཏ་རེ་ནཱ་པི ཝཱ ཀ་མྨེ་ན ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ན་ཏྟཱ ས་ཏྟོ ‘‘ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཛ་ཙྩ་ནྡྷོཏི པ་སཱུ་ཏི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྡྷོ, མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ་པི ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨ་ཝི་པ་ཛྫ་ནཾ སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་བ་དྷི་རཱདཱི་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཛ་ཙྩ་ཛ་ལོ༹ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀོ. ཀི་ཉྩཱ་པི དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀོ, ཏ་སྶ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཉྙཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མྤི པ་ཉྙཱ་ཡཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཛ་ཙྩ་ཛ་ལོ༹ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཛ་ཙྩུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་པཱ་ནཱ་དི་ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་བྷཱ་ཝ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ག་ཧི་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀོ. པ་ཎྜ་ཀོཏི པ་ར་དཱ་ར་ག་མ་ནཱ་དི་ཀ་མྨ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ག་ཧི་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀོ. སོ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཨཱ་སི་ཏྟ་པ་ཎྜ་ཀོ ཨུ་སཱུ་ཡ་པ་ཎྜ་ཀོ པ་ཀྑ་པ་ཎྜ་ཀོ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀ་པ་ཎྜ་ཀོ ན་པུཾ་ས་ཀ་པ་ཎྜ་ཀོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀ་པ་ཎྜ་ཀ་སྶ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶཱ་པི བྷཱ་ཝ་ཏོ, ན་པུཾ་ས་ཀ་སྶ ཙ ཝི་སུཾ ག་ཧ་ཎ་ཏོ ཏ་ཡོ པ་ཎྜ་ཀཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཛཱ་ཏི་མཱུ་ག་ཛཱ་ཏི་པ་ངྒུ་ལ་མ་མྨ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཨ་ཝི་ཀ་ལི་ནྡྲི་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་པ་ཀ་ཏི་ཀཱ་པི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་དི་སཱ་ན་མྤི ཨི་དྷ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱ་དཱི་ན་མེ་ཝ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ཏི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ པ་ན ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༤༣. ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པུ་ཉྙ་སྶཱཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ་པི ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པུ་ཉྙ་སྶ. དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ན ས་བྦ་ཐཱ་པི སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཏ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ར་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ‘‘ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པུ་ཉྙ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ.
ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.