ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཡཾ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཛཱ་ཏི་བྷེ་ད་ཏོ ཏི་ཝི་དྷ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཏཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་ན་ནྟ་རུ་དྡི་ཊྛཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ནི་དྡི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘བྷཱུ་མི་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་མེ་ཝཱ’’ཏི. ནི་ཀཱ་ཡ་ནྟ་རི་ཀཱ པ་ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་སཾ མ་ཏི་ནི་སེ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏཾ. མ་ཧ་གྒ་ཏ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟ་མྤི ཧེ་ཏཾ ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ནྟ་མྤི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི. ཀུ་ཏོ པ་ནེ་ས ནི་ཡ་མོ་ཏི? ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ ཧི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝ་སྶ. ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཙེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ བྱཱ་པི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ན སི་ཡཱ. ཡ་དི ཧི ཨཱ་ལ་མྦི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན བྷཱུ་མི་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ན སི་ཡཱ. ཨ་ཐ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ན སི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ལ་མྦ་ཎ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ སཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ པ་ན ལོ་ཀ་ཏོ ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཏཱ, ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ཏཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི.
དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཀཱ་མ་བྷཱུ་མི་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི སོ ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ, ཨི་ཏ་རེ ཨ་རཱུ་པ་བྷཱུ་མི་ཡ་མྤི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ཡ་ཏཱ…པེ… དུ་ཝི་དྷ’’ནྟི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ མོ་ཧེ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ, ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི ལོ་བྷ་མོ་ཧ་དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏོ’’ཏི. ཨཱ་དི་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ན་ཏོ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཱ་ཛ་ན་ཀ་ཏོ’’ཏི. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཉྷི པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ནྟ་མྤི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི. ཡ་ཏོ ཝ་ཀྑ་ཏི –
‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཏུ, ཧི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་མཱ་ན་སཾ;
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷཱ ཙེ་ཝ, བྷ་ཝ་ནྟི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ’’ཏི. (ཨ་བྷི་དྷ. ༥༣༦);
ཡེ་ན པ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི, ཏཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཧི ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་ནཱ་པ་དེ་སེ་ཡེ་ཝ ཝ་ཀྑཱ་མ. ཏཱི་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཧཱིཏི སུ་ཁ་དུ་ཀྑོ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཧི ཏཱི་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཧི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སུ་ཁཱ དུ་ཀྑཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༢༤༩). ཡཾ པ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི སུ་ཏྟེ ‘‘དྭེ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁཱ དུ་ཀྑཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༢༦༧) ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑི་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ སུ་ཁེ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑི་ཀ་ཉྩ དུ་ཀྑེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ མཱུ་ལ་མི་ཝཱ་ཏི མཱུ་ལཾ, ལོ་བྷོ མཱུ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ལོ་བྷ་མཱུ་ལཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི མོ་ཧོ་པི ལོ་བྷ་མཱུ་ལེ་སུ ཨ་ཏྠི, སོ པ་ན ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་རོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ‘‘ལོ་བྷ་མཱུ་ལ’’ནྟྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ‘‘བྷེ་རི་ས་དྡོ ཡ་ཝ་ངྐུ་རོ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘དོ་ས་མཱུ་ལ’’ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི. མཱུ་ལ་ནྟ་ར་ཝི་ར་ཧ་ཏོ མོ་ཧོ ཨེ་ཝ མཱུ་ལཾ ཨི་མ་སྶ, ནཱ་ཉྙ་ནྟི མོ་ཧ་མཱུ་ལཾ.
མི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ད་སྶ་ནཾ དི་ཊྛི, དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏཾ ཐཱ་མ་ག་ཏ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ཝི་པ་རི་ཡེ་ས་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ག་ཏ་མེ་ཝ, ན ཨེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦ་ཝ་ཏྠུ ཏ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ནྟི དི་ཊྛི་ག་ཏཾ, དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ དི་ཊྛཱི་སུ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ནྟི དི་ཊྛི་ག་ཏཾ, ཏེ་ན ས་མཾ པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཡུ་ཏྟ་ནྟི དི་ཊྛི་ག་ཏ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ.
‘‘ཡ་དཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ལོ་བྷ་མཱུ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིནྟི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཨཱ་དིཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ. ཏཱ་ཡ ཧི ཝི་པ་ལླ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཏཱ་ཝ ཀོ་དྷ་ཝི་ས་ཡོ, ཡཱ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡ་གོ་ཙ་རོ་ཏི པ་ར་ལོ་ཀཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ན་ཏྠི ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ’’ཏི ག་ཎྷ་ནྟི. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན –
‘‘ཨེ་ས པ་ནྠོ་ཝི་ཏ་ཐོ དེ་ཝ་ཡཱ་ནེ,
ཡེ་ན ཡ་ནྟི པུ་ཏྟ་ཝ་ནྟོ ཝི་སོ་ཀཱ;
ཏཾ པ་སྶ་ནྟི པ་ས་ཝོ པ་ཀྑི་ནོ ཙ,
ཏེ་ན ཏེ མཱ་ཏ་རི་པི མི་ཐུ་ནཾ ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི. –
ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་ཏྟ་མུ་ཁ་ད་སྶ་ནཾ ས་གྒ་མོ་ཀྑ་མ་གྒོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཀཱ་མེ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ-ས་དྡོ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠོ. ཏེ་ན ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཧ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཨི་ཏ་རཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ, གུ་རཱུ་ནཾ, གུ་ནྣཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ, ཝི་ཝཱ་ཧ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ, ཨི་ཏ་རོ སཱ་ཝ་ཛྫོ, གུ་རུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པེ་སུ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ, ཨི་ཏ་རཾ སཱ་ཝ་ཛྫཾ, བྷཱ་ར་ཏ་ཡུ་དྡྷ་སཱི་ཏཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ཀ་ཐཱ པཱ་པ་ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀེ མི་ཙྪཱ་གཱ་ཧེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལཱ་དཱི་ནཱིཏི དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་མ་ངྒ་ལཱ་ནི. སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ཏཱིཏི ཝུ་ཌྜྷི་ཡཱ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ཝུ་ཌྜྷི་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ སཱ་ར་ཝ་སེ་ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ས་བྷཱ་ཝ་ཏི་ཀྑེ་ནེ་ཝཱཏི ལོ་བྷ་སྶ, མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ ཝཱ ཝ་སེ་ན ས་ར་སེ་ནེ་ཝ ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཀུ་རུ་རེ་ན. མ་ནྡེ་ནཱཏི ད་ནྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཁི་ཎེ་ན. ཏཱ་དི་སཾ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ, པ་ར་སྶ ཝཱ ས་མུ་སྶཱ་ཧ་ནེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མུ་སྶཱ་ཧི་ཏེ་ནཱ’’ཏི. པ་ར་སྶ བྷ་ཎྜཾ ཝཱ ཧ་ར་ཏཱིཏི ཝཱ-ས་དྡེ་ན ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀ་མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ན་མྤི ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀཱ་མཱ་ནཾ ཝཱཏི ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ. ཝཱ-ས་དྡེ་ན པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་སྶ ཨ་ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཡཾ ལ་དྡྷཾ, ཏཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ག་ཧ་ཎཱ་དི་ཀཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན བྷེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དོ་ས་མཱུ་ལཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་བྷེ་ད་ཏོ དུ་ཝི་དྷཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་སྨཱ ‘‘དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ པ་ཊི་གྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ? ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་དྷ་མྨེ་ཧི ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ. པཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཝ, ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝཱ པཱ་ཏ་ནཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་ད་པེ་སུ་ཉྙ་ཕ་རུ་ས་ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པ་བྱཱ་པཱ་དེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ད་ས་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ་སུ ཧི ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཏ་ཡོ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨི་མི་ནཱ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ས་བྷཱ་ཝ་ཏི་ཀྑཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རཾ ས་ས་ངྑཱ་ར་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏི་ཀྑ་མ་ནྡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ’’ཏི. མ་ནྡཾ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ས་ས་ངྑཱ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི ན ས་ཀྐཱ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ. ཡཾ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ མ་ནྡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
མོ་ཧ་མཱུ་ལཾ ཙི་ཏྟཾ མཱུ་ལ་ནྟ་ར་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ཨ་ཏི་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪུ་དྡྷ་ཙྩ་ཡོ་ག་ཏོ ཙ་ཉྩ་ལ་ཉྩཱ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཏ་སྶ ཀ་དཱ་ཙི་པི ས་བྷཱ་ཝ་ཏི་ཀྑ་ཏཱ ཨ་ཏྠི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཧི སཾ་ས་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན, ཝི་ཀྑི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཙི་ཏྟ་དྭ་ཡ་སྶ ཀིཾ ཏཱ་དི་སེ ཀི་ཙྩེ ས་བྷཱ་ཝ་ཏི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ, ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཝཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ན ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་ར་བྷེ་དོ ཨ་ཏྠི. ན་ནུ ཙ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ, ཀ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཏ་མེ་ཝ ཏེ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི. ཝི་སེ་ས་ཏོ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་ད་ཉྷི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཙི་ཏྟེ བ་ལ་ཝཾ, ཏ་སྨཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ པ་དྷཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མེ་ཝ ཏེ་ན ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི པཱ་ལི༹་ཡཾ སེ་སཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨི་དྷ པ་ན ས་རཱུ་པ་ཏོ་ཡེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པྤ་དྷཱ་ན་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན མོ་ཧ་མཱུ་ལཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ སཾ་ས་ཡོ, ཝི་ཀྑེ་པོ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོ, བྷ་ནྟ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལེ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་སྶ ཝི་ཀྑེ་པ་ཀཱ་ལེ ཙ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པནྟི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཱ་ཛ་ན་ཀ་སྶ, ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ་པ་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པནྟི ཡོ ཡ་སྶ ཧེ་ཏུ, ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི ལོ་བྷ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་དི་ནི་ར་ནྟ་ར་པེ་ཏ་ཝི་ས་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, དོ་ས་མཱུ་ལ་ཀེ་ན དོ་སོ ཝི་ཡ ཙ་ཎྜ་ཛཱ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཏཾ་ས་རི་ཀྑ་ཀེ ནི་ར་ཡེ, མོ་ཧ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ནི་ཙྩ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷཱ་ཡ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ, ཏ་སྨཱ ལོ་བྷཱ་དི་ཧེ་ཏུ་ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་པཱ་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ…པེ…ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏཱ་ཡ ‘‘དུ་ཀྑ་ཝི་སེ་ས་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༡. ཨ་པཱ་པེ་ན ཨ་ལཱ་མ་ཀེ་ན པཱ་པཱ་པཱ་པ་པྤ་ཧཱི་ནེ་ན པཱ་པཱ་པཱ་པེ་སུ མཱ་ན་སེ་སུ ཡཾ པཱ་པ་མཱ་ན་སཾ ཝུ་ཏྟཾ, པཱ་པཱ་པཱ་པེ་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ ཨ་པཱ་པེ་ན པཱ་པཱ་པཱ་པ་པྤ་ཧཱི་ནེ་ན ཡཾ པཱ་པ་མཱ་ན་སཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཐ ཝཱ པཱ་པཱ་པཱ་པེ་སུ མཱ་ན་སེ་སུ པཱ་པེ་ན པཱ་པ་མཱ་ན་སེ་ན པཱ་པ་ཝ་སེ་ན པཱ་པཱ་པཱ་པ་པྤ་ཧཱི་ནེ་ན ཡཾ པཱ་པ་མཱ་ན་སཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཏཱ་ཝ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ དུ་བྦི་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏོ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་མྤི ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན ས་ཧ ཝཱ་ས་ནཱ་ཧི ཝི་དྡྷཾ་སི་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡ་ཀ་ར་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏོ ཝི་དྡྷཾ་སི་ཏ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ ཙ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.