ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༥. པཱ་ཀ་སྶ ཨ་སུ་ར་ཀ་ཉྙཱ་ནཾ ག་བྦྷ་པ་རི་པཱ་ཀ་སྶ སཱ་ས་ན་ཏོ ཝི་ནཱ་ས་ན་ཏོ, པཱ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་སུ་ར་སྶ ཝི་ནཱ་ས་ན་ཏོ པཱ་ཀ་སཱ་ས་ནོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, ཏེ་ན པཱུ་ཛི་ཏོ པཱ་ཀ་སཱ་ས་ན་པཱུ་ཛི་ཏོ. པཱ་ཀཾ ཝཱ པ་རི་པ་ཀྐཾ སཱ་ས་ན་མེ་ཏེ་སཱུ་ཏི པཱ་ཀ་སཱ་ས་ནཱ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ, ཏེ་ཧི པཱུ་ཛི་ཏོ་ཏི པཱ་ཀ་སཱ་ས་ན་པཱུ་ཛི་ཏོ.
ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་ཝ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟ་ཏོ དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན, ན པ་ན པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་ནྟཱ་ན་ག་ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ.
ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ, ཨཱ་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨོ་ཎོ་ཛེ་ཏི པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི ཝཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཉྷི ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཋ་མ་མཱ་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨོ་ཎོ་ཛེ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཝཱ པུ་རི་མཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་ར་ཏོ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཝཱ་རེ་ཏི. ཧ་སི་ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་དཱི་ཡ་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་དཾ, ཏ་དེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ནྟི ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཙི་ཏྟཾ. ཝོ་ཊྛ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཾ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཱ་ནི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི, ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཉྩ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ནྟི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཨ་པུ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཀི་དེ་ཝ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ས་ནྟ་ཏི་ཝི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ, དུ་བྦ་ལ་བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ ས་བྦ་ཐཱ ཝི་ས་ཡ་ར་ས་མ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨི་ཊྛཱ་དཱི་སུ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཉྩ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་བྷེ་དཱ་ར་ཧ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་བ་ནྡྷཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ས་དི་ས་ཙི་ཏྟ་པྤ་བ་ནྡྷ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏོ ས་ནྟ་ཏི་པ་རི་ཎཱ་མ་ནེ་ཡེ་ཝ ཀི་ཙྩ་ནྟ་རེ བྱཱ་ཝ་ཊ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་ས་སྶཱ་དེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝ. ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་དཾ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ པ་རི་ཧཱི་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ས་ནྟཱ་ནེ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ས་བྦ་ཐཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ པ་ནེ་ཏཱ་སུ པུ་རི་མཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པུ་རེ་ཙ་རཾ རཱུ་པཱ་དི་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ར་སཾ, ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, བྷ་ཝ་ངྒ་ཝི་ཙྪེ་ད་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. དུ་ཏི་ཡཾ ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནོ་ལཱ༹་རི་ཀེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་ད་ར་སཾ, ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་མ་ནོ་དྭཱ་རེ་སུ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ར་སཾ, ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་པ་ག་མ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི.
བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཡ་མཱ་ནཱཏི བྷ་ཝ་ངྒ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཡ་ནྟཱི ཝི་ཡ. སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱཏི སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱཏི ཨ་སེ་ཀྑཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶཱ’’ཏི. ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ…པེ…ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སཱུཏི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ, པ་དྷཱ་ན་སཱ་རུ་པྤ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ག་ཏེ་སུ ཚ་སུ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ. པ་དྷཱ་ན་སཱ་རུ་པྤ་ཉྷི ཋཱ་ནཾ དི་སྭཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ‘‘སཱ་རུ་པྤ་མི་དཾ ཋཱ་ནཾ མ་ཡཱ ལ་དྡྷ’’ནྟི ཏུ་ས་ནྟ་སྶ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ, བྷ་ཎྜ་བྷཱ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནེ མ་ཧཱ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ལོ་ལུ་པྤ་ཏ་ཎྷཱ མེ པ་ཧཱི་ནཱ’’ཏི ཏུ་ས་ནྟ་སྶ སོ་ཏ་དྭཱ་རེ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎེ, ག་ནྡྷེ་ཧི ཝཱ པུ་པྥེ་ཧི ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡ་པཱུ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཝ་ཏ སུ་ག་ནྡྷེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱུ་ཛེ་མཱི’’ཏི ཏུ་ས་ནྟ་སྶ གྷཱ་ན་དྭཱ་རེ ག་ནྡྷཱ་ར་མྨ་ཎེ, ར་ས་ས་མྤ་ནྣཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་ཧ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ལེ ‘‘སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ ཝ་ཏ མེ པཱུ་རི་ཏོ’’ཏི ཏུ་ས་ནྟ་སྶ ཛི་ཝ྄ཧཱ་དྭཱ་རེ ར་སཱ་ར་མྨ་ཎེ, ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟ་པཱུ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་མཱི’’ཏི ཏུ་ས་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ་སུ པ་ཉྩཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སྭེ་ཝ པ་ཉྩ་སུ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ གྷ་ཊི་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟཱདཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༢༨༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎེ, ‘‘ཨ་ཊྛི་སྶ་རོ ནཱ་མ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༦ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཚ་སྭེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཧ་སི་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན་ནུ ཙ ཨ་ཏཱི་ཏཾ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྦཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཉཱ་ཎ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཡུ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི? ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ན་མྤི བྷ་ག་ཝ་ཏོ སི་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཏྟཱ ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝཾ པ་ན ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ན ཀོ་ཙི པཱ་ལི༹་ཝི་རོ་དྷོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཏེ་སཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཙི་ཎྞ་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝ་སྶ་ཉྩེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཨ་ཉྙ་སྶཱ་པི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་སྶ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏྟི ན ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ. ན ཧི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་སྶ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝོ ཝི་བ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ཨི་མི་ནཱ ཙི་ཏྟེ་ན སོ་མ་ན་སྶུ་པྤཱ་ད་ན་མ་ཏྟཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ན ཧཱ་སུ་པྤཱ་ད་ནཾ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཛ་ན་ཀ་ཏྟཱ. མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ན ཧཱ་སུ་པྤཱ་ད་ནཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ‘‘སོ་མ་ན་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༥༦༨) ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཙ ‘‘ཧཱ་ས་ཡ་མཱ་ན’’ནྟི. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀི་ཙྩཱ’’ཏི ཨ་ཝི་སེ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ སོ་མ་ན་སྶ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་སྶ་པི མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཧཱ་ས་ཛ་ན་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀི་ཙྩཱཏི ཧ་སི་ཏ་སྶེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཀི་ཙྩཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཏཾ ‘‘ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་ད’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན པ་ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཚ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནཱིཏི ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉཱ་ཎཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ, ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ, མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉཱ་ཎཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཚ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི. ན་ནུ ཙ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་སཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཏཱ ཙ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཧི ཡ་དི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙ་མ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ སི་ཡཱ, ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ར་ཎ་ཏྟཱ སཱ་ཝ་ར་ཎེ ཙ ཝི་ས་ཡེ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་བྦ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝཾ ན སི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ ཨ་ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡ་ཏྠ ཏཾ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཏྠཱ་ཝ་ར་ཎ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ་པི ན སི་ཡཱ་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏ་ས་མྨུ་ཏི་དྷ་མྨ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་ཏྠ ཙ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ངྒ་ཝཱ་ར་མུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་ཡ་པ་ཝ་ཏྟི་བྷེ་དེ་ན ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ དྭེ་དྷཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ས་བྦཾ ས་ངྑ་ཏ་མ་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༩).
ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱཏི ཧ་སི་ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏོ ཧ་སི་ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ. པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཎྷི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀི་ཉྩཱ་པི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཛྷཱ་ན་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀེ ཝི་ཡ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ ཝི་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟཾ་ཝ ཧོ་ཏི, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ པ་ན པ་ཧཱ་ན་ངྒ་ས་མྦྷ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ནེ་ཝ ནི་དྡི་སི་ཏུཾ སེ་སཱ་ན་མྤི པ་ཧཱ་ན་ངྒཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཡོ་ག་ངྒ་མེ་ཝ ཏེ་སུ ད་སྶི་ཏ་ནྟི.
༥༧. ཡ་སྨཱ པ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟཾ ཝི་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཀཱ་ཏ་བྦ་སྶ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་ཛུ་ཀཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་ར-གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི.
༥༨-༩. ནནྟི ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ. ས་མཱ་པ་ནྣཱ ས་ཙེ ཀྲི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི སཱ ཨེ་ཝ ས་མཱ་པ་ཏྟི ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ནི་རུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཏོ, པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶེ་ཝ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཀ་མེ་ཝ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཀཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ, པུ་བྦེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་དི་སཾ པུ་ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལ་སྨིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་དི་སཱ ཨེ་ཏྠ སཱ ཨེ་ཝ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ.
༦༡. ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཡ་དི ཧི སོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་དཱ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཀི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ. ས་ཀིཾ་ཡེ་ཝ པ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་རི་ནི་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ཏ་ཀྐི་ཙྩེ་ན ཙ ཝི་ནཱ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ན པཱ་རཾ དི་གུ་ཎཾ ཡ་ནྟཱི’’ཏི (སུ. ནི. ༧༡༩), ཏ་སྨཱ ན་ཏྠི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༦༢. ཀྲི་ཡཱ…པེ… དེ་ས་ཀོཏི ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨ་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ ཀི་རི་ཡཱ, ཡཱ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ, ཀི་རི་ཡཱ ཙ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ ཙཱ་ཏི ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཱ, ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཱ ཙ ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙཱ་ཏི ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཏཱ་སཾ ཝི་བྷཱ་གཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཀི་རི་ཡཱ…པེ… དེ་ས་ཀོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཀུ་ས་ལ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཏཱ་སཾ ཝི་བྷཱ་གཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཀྲི་ཡཱ…པེ… དེ་ས་ཀོ. ཡཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་ཉྩ་ནྣཾ མཱ་རཱ་ནཾ ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཛི་ནོ. ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ་ནནྟི ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཱ་ནཾ. སཱཏི སོ ཛི་ནོ. ཀྲི་ཡཱ་ཀྲི་ཡཱ་ར་ཏོཏི ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎེ, ཨ་ཧི་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཀ་ར་ཎེ ནི་ར་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་མི་ཊྛ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ ཧི་ཏཱཏི ཀུ་ས་ལཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཨ་ཧི་ཏཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཏེ་སཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཡཾ, ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ་ཉྩ ར་ཏོ་ཏི ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ་ནཾ…པེ… ར་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཨེ་ཝ, ཏེ་སཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཱ་མ་ཏྟ་མ་ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ་ནཾ…པེ… ར་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ས་ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་སྶ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀ་ནི་པྥཱ་ད་ན་སྶ ཀ་ར་ཎེ ར་ཏོ ཨ་བྷི་ར་ཏོ་ཏི ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ་ནཾ…པེ… ར་ཏོ.
༦༤-༦. ས་བྦེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ ཨ་ཊྛ ཀ་ཏྭཱ ཡེ ཨེ་ཀཱུ་ན་ན་ཝུ་ཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི མ་ཡཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པཱ་ཊ་ཝཾ ཨ་ཏྠེ་ནྟི པ་ཏྠེ་ནྟི, པཱ་ཊ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པཱ་ཊ་ཝ་ཏྠི་ནོ. ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོཏི ས་ཝ་ན་པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་བྦོ, ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པ་ན ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦོ པུ་ན་པྤུ་ན’’ནྟི, ན ཧི ས་ཀྐཱ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ས་བྦ་ཐཱ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་མ་ཧོ་ད་དྷིནྟི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི་ཨཱ་དི་ས་ཏྟ་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏ་མ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀ་མ་ཧ་ཎྞ་ཝཾ, ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏཾ པ་ར་མ་ཏྠ་མ་ཧ་ཎྞ་ཝཾ ཝཱ. ཏ་ར་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི, སུ་ཏ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མཾ ལོ་ཀནྟི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷ་ཝཾ. པ་རཾ ལོ་ཀནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝཾ. ཏ་ར་ནྟཱིཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི. ཨི་དྷ ལོ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཏ་ར་ནྟི, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ བྷ་ཝཱུ་པ་པཱ་ད་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡ་ཀ་ར་ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་ནཱ་ས་ན་ཏོ པ་ར་ལོ་ཀཾ ཏ་ར་ནྟི, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ ནཱ་མ
ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ཙི་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.