ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ – ཙ་ཏྟཱ་རོཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཏེ་ན ན ཏ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ, ན ཨུ་དྡྷ་ནྟི དཱི་པེ་ཏི. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ དྭེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ས་ཏི་གོ་ཙ་རོ་པི ས་ཏི་པི. ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༥.༤༠༨) ཧི ས་ཏི་གོ་ཙ་རོ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ་ཏྠོ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཏ་སྨི་ནྟི པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི? ས་ཏི. ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. པ་དྷཱ་ནཾ ཋཱ་ན་ནྟི ཝཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ, ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༡༤༧) པ་ན ས་ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ཊྛཱ་ན་ཏྠེ་ན ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ས་ཏི, སཱ ཙ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨི་ད་མི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, ཀ་སྨཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ? ས་ཏི་ཡཱ བ་ཧུ་ཏྟཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་དེ་ན ཧི བ་ཧུ་ཀཱ ཏཱ ས་ཏི་ཡོ.
ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ, ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝི་དྷ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ སཱ་ས་ན་མེ་ཝ, ནཱ་ཉྙཾ སཱ་ས་ན་ནྟི དཱི་པེ་ཏི. ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏཾ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ…པེ… སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༢༡༤; མ. ནི. ༡.༡༣༩; ཨ. ནི. ༤.༢༤༡).
བྷི་ཀྑཱུཏི སཾ་སཱ་རེ བྷ་ཡཾ ཨི་ཀྑ་ན་ཀོ. ཏེ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དེ་ཝ་ག་ཎཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ནི་སི་ནྣོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ་པི དེ་ཝོ ཝཱ ཧོ་ཏུ མ་ནུ་སྶོ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛོ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ, སཾ་སཱ་རེ བྷ་ཡ་ནྟི ས་མྨཱ ཨི་ཀྑ་མཱ་ནོ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ བྷི་ཀྑུ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ནཱ་ཉྙོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏོ ཙེ་པཱི’’ཏི (དྷ. པ. ༡༤༢).
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ. ཀཱ་ཡེཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་ནྟི ཏ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཡོ. ཀེ ཨཱ་ཡ་ནྟི? ཀུ་ཙྪི་ཏཱ ཀེ་སཱ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཡོ་ཏི ཀཱ་ཡོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནཾ, ཀེ་སཱ་དཱི་ན་ཉྩ ས་མཱུ་ཧ་ཊྛེ་ན་པི ཀཱ་ཡོ, རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་སཱི་ལོ. ‘‘ཀཱ་ཡེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་ཀཱ་ཡ-གྒ་ཧ་ཎཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ན ཀཱ་ཡེ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཨེ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ནཱ་པི ཀེ་ས་ལོ་མཱ་དི་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ན ཙ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཨེ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཨ་ཐ ཁོ ར་ཐ་ས་མྦྷཱ་ར་ན་ག་རཱ་ཝ་ཡ་ཝ་ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་བྷཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ཀོ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ཀེ་སཱ་དི་བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་ས་མཱུ་ཧཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨེ་ཝཱ’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དི་ཀོ, ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཀོ་ཙི དྷ་མྨོ ན དི་སྶ་ཏི, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ པ་ན བཱ་ལཱ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ སུ་བྷཱ་དི་ཏོ ཙ མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཡཾ པ་ན ཡོ་གཱི ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ཨ་ན་ཏྟཱ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡྭཱ་ཡཾ མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་དི་ཀོ ཙུ་དྡ་ས་ཝི་དྷོ ཀཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ས་བྦ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཡེ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ ‘‘ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ་པི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨི་རི་ཡ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨེ་ཀེ་ནཱ་ག་ཏཾ ས་རཱི་ར་བཱ་དྷ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པ་ཏ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཧ་ར་ཏི, པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེཏི པ་ར་སྶ ཀཱ་ཡེ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེཏི ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ, ཀཱ་ལེ་ན པ་ར་སྶ ཀཱ་ཡེ. ཀཱ་ལེ་ན ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ཀཱ་ཡེ་སུ་པི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་གུ་ཎ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ པ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨཱ་ཏཱ་པཱིཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ. སོ ཧི ཡ་སྨཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པ་ན་ཏོ ཨཱ་ཏཱ་པོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ, སོ ཙ་སྶ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཏཱ་པཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ཏི་མཱཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ས་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཙ ཨ་ནྟ་རཱ ཝོ་སཱ་ནཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་སཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་ཏི ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ས་མྤ་ཡོ་ག་ངྒ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཧཱ་ན་ངྒཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཝི་ནེ་ཡྻཱཏི ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཝཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་ན་ཡེ་ན ཝཱ ཝི་ན་ཡི་ཏྭཱ. ལོ་ཀེཏི ཡྭཱ་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་བྷེ་དོ ཀཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, སྭེ་ཝ ཨི་དྷ ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀོ ནཱ་མ. ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ཡ་སྨཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ པ་ཧཱི་ན་ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ‘‘ལོ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་བྱཱ་པཱ་དཾ ཝི་ནེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་མ་སྶ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་སུ བ་ལ་ཝ་དྷ་མྨ་དྭ་ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ན་ད་སྶ་ནེ་ན སེ་ས་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ན་མྤི པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་སེ་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་པ་ཏྟི་མཱུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་རོ་དྷཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཏ་ད་སུ་བྷཱ་ཀཱ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་བྷི་ར་ཏཱི་ནཾ, ཨ་བྷཱུ་ཏ་གུ་ཎ་པ་ཀྑེ་པ་བྷཱུ་ཏ་དོ་སཱ་པ་ན་ཡ་ནཱ་ན་ཉྩ པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ན ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཡོ་གཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཕ་ལཾ, ཡོ་ག་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཙ དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝེ་ད་ནཱ་སཱུཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝེ་ད་ནཱཏི ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ལོ་ཀི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ, དྷ་མྨཱ ཙ, ཏེ་སཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ནེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཨ་ནུ་པ་སྶཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, སོ ན་ཡོ ད་སྶེ་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཏཱ་ཝ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑ་ཏོ, དུ་ཀྑཱ ས་ལླ་ཏོ, ཨི་ཏ་རཱ ཙ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཡོ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་དྡ, དུ་ཀྑ་མ་དྡ་ཀྑི ས་ལླ་ཏོ;
ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ས་ནྟཾ, ཨ་དྡ་ཀྑི ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༢༥༣; ཨི་ཏི་ཝུ. ༥༣).
ས་བྦཱ ཨེ་ཝ ཨེ་ཏཱ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི་ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༢༥༩) ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ པ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ས་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ་པི ‘‘ཨི་མཾ ཝེ་ད་ནཾ ཀོ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཀ་སྶཱ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ, ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ན ཀོ་ཙི ས་ཏྟཱ་དི་ཀོ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ན ཀེ་ས་ཉྩི ས་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ, ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ་པི ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ སུ་ཁཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན པཱ་ལི༹་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན སེ་ས་ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ན་མྤི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཙི་ཏྟེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི, དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཙ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠོ.
དྷ་མྨ་བྷེ་དོ པ་ནེ་ཏྠ ན་ཏྠི, ས་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨེ་ཀཱ་ཝ ས་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཏཱ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ་དི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དཱི་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ སཱ་མི་ས་ནི་རཱ་མི་ས་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ་ནཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ, ས་རཱ་ག་ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ས་དོ་ས་ཝཱི་ཏ་དོ་ས་ས་མོ་ཧ་ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་སཾ་ཁི་ཏྟ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཨ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ས་ཨུ་ཏྟ་རཱ་ནུ་ཏྟ་ར་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷེ་ད་ཏོ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷེ་ཧི ཙི་ཏྟ་པ་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏི་ཡཾ, པ་ཉྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ, ས་ཏྟ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཨུ་པྤཱ་ད་པ་ཧཱ་ན་པ་ཧཱི་ནཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཧེ་ཏུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ. ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡོ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ན ཏཱ་ཝ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༣༨༠) ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཙི་ཏྟེ་སུ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་ཏི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟཱ.
པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡེ་པི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ…པེ… ཀ་ཏི ཨ་ར་ཎཱ? སི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ, སི་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ…པེ… ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ་ཝ, ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཨ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ་ཝ…པེ… ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ཝ. ན ཧེ་ཏཱུ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཝ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ཨ་ར་ཎཱ་ཝཱ་ཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཧི སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀེ་སུ པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཡེ་ཝ. ཏེ་སུ ཙ ལོ་ཀི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨེ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཧི ཙི་ཏྟེ་ན ཀཱ་ཡཾ པ་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ་ཏི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི མ་གྒ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨེ་ཀཱ་ཝ ས་ཏི ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ སུ་བྷ་སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཨ་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཊྛེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡོ.
ཀ་མ་ཏོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ, ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ་པི ཙ;
པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ན་ཡོ ཉེ་ཡྻོ, ཏ་ཏྠ ཀོ་ས་ལླ་མི་ཙྪ་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ཀ་མ་ཏོ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡ་མྤི དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཝ, སོ་པི པཱ་ཀ་ཊཱ་པཱ་ཀ་ཊ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཨི་མཱ་སུ ཧི རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་ནྟི པ་ཋ་མཾ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏོ ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ པཱ་ཀ་ཊཱ་ཏི ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཏ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པཱ་ཀ་ཊ་ནྟི ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཙི་ཏྟེ པཱ་ཀ་ཊེ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ་པི དྷ་མྨཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནྟེ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཀ་མོ.
ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ནཱུ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ཏི? ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀཱ་ནཾ མ་ནྡ་ཏི་ཀྑ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན. མ་ནྡ་སྶ ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ, ཏི་ཀྑ་སྶ སུ་ཁུ་མཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶཱ་པི མ་ནྡ་སྶ ནཱ་ཏི་པྤ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏི་ཀྑ་སྶ ཨ་ཏི་པྤ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ. ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀ་སྶ ཙ མ་ནྡ་སྶ ཨ་ཀི་ཙྪེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ, ཏི་ཀྑ་སྶ དུ་ཏི་ཡཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀ་སྶཱ་པི མ་ནྡ་སྶ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏི་ཀྑ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ་ཏི ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝུ་ཏྟཱ. སུ་བྷ་སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ཡོ་གཱ་ས་ཝ་ག་ནྠ་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཨ་ག་ཏི་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠ་མྤི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ནཱུ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ན་ཡོ ཉེ་ཡྻོ.
ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.