ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ – ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་ཙྩ-ས་དྡོ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ དི་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ཎེ ན ཀུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. པ. ༢༢༤) ཝཱ་ཙཱ་ས་ཙྩེ. ‘‘ས་ཙྩེ ཋི་ཏཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༢.༢༡.༤༣༣) ཝི་ར་ཏི་ས་ཙྩེ. ‘‘ཀ་སྨཱ ནུ ས་ཙྩཱ་ནི ཝ་ད་ནྟི ནཱ་ནཱ, པ་ཝཱ་དི་ཡཱ་སེ ཀུ་ས་ལཱ་ཝ་དཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སུ. ནི. ༨༩༡) དི་ཊྛི་ས་ཙྩེ. ‘‘ཨེ་ཀཾ ཧི ས་ཙྩཾ, ན དུ་ཏི་ཡ་མ་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སུ. ནི. ༨༩༠) པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩེ, ནི་བྦཱ་ནེ ཙེ་ཝ མ་གྒེ ཙ. ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༢༡༦) ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ. སྭཱ་ཡ་མི་དྷཱ་པི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཙྩཱ་ནི? ཏ་ཐ་ཊྛེ་ན. ཀོ་ཡཾ ཏ་ཐ་ཊྛོ ནཱ་མ? ཡོ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ནཾ མཱ་ཡཱ་ཝ ཝི་པ་རཱི་ཏོ, མ་རཱི་ཙཱི་ཝ ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ཙ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ བཱ་དྷ་ན་པྤ་བྷ་ཝ་ས་ནྟི་ནི་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན ཏ་ཙྪཱ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶ གོ་ཙ་རོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཐ་ཊྛོ ས་ཙྩ་ཊྛོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘ཨི་ཏི ཏ་ཙྪཱ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི;
དུ་ཀྑཱ་དཱི་སྭ་ཝི་སེ་སེ་ན, ས་ཙྩ་ཊྛཾ ཨཱ་ཧུ པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༡༨༩; སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ ༣.༡༤).
ཨ་རི་ཡཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི. ཨ་རི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨུ་ཏྟ་མཱ་ནི, ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་རི་ཡེ་ཧི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟ་ཀཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི ཏེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ, པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཙ, ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ནི ཝཱ ས་ཙྩཱ་ནི ཏེ་སཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷི་ཏོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི. ‘‘དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན དུ-ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་དྡོ ཀུ་ཙྪི་ཏེ དི་སྶ་ཏི. ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཧི པུ་ཏྟཾ ‘‘དུ་པུ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཁཾ-ས་དྡོ པ་ན ཏུ་ཙྪེ. ཏུ་ཙྪཾ ཧི ཨཱ་ཀཱ་སཾ ‘‘ཁ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ པ་ཋ་མ་ས་ཙྩཾ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཨ་ནེ་ཀོ་པ་དྡ་ཝཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ཏུ་ཙྪཾ བཱ་ལ་ཛ་ན་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཀུ་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ, ཏུ་ཙྪ་ཏྟཱ ཙ ‘‘དུ་ཀྑ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཾ-ཨི་ཏི ཙ ཨ་ཡཾ ས་དྡོ ‘‘ས་མཱ་ག་མོ, ས་མེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ སཾ་ཡོ་གཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨུ-ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་དྡོ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་དི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ. ཨ་ཡ-ས་དྡོ པ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ དུ་ཏི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མཱ་ཡོ་གེ ས་ཏི དུ་ཀྑ་སྶུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ‘‘དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏི་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ནི-ས་དྡོ ཨ་བྷཱ་ཝཾ, རོ་དྷ-ས་དྡོ ཙཱ་ར་ཀཾ དཱི་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ག་ཏེ སཾ་སཱ་ར་ཙཱ་ར་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་སྶ ས་བྦ་ག་ཏི་སུ་ཉྙ་ཏྟཱ, ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ‘‘དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, དུ་ཀྑ་སྶ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཏྟཾ ཝཱ ཏཾ ག་མ་ཡ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁ་ཏྟཱ, པ་ཊི་པ་དཱ ཙ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཏྠཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཱ ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ, ཡེ དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨ་བྷི་ས་མེ་ནྟེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘དུ་ཀྑ་སྶ པཱི་ལ༹་ན་ཊྛོ ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ ས་ནྟཱ་པ་ཊྛོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཊྛོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དུ་ཀྑ་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཱ ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ. ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཊྛོ ནི་དཱ་ན་ཊྛོ སཾ་ཡོ་ག་ཊྛོ པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛོ …པེ… ནི་རོ་དྷ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཊྛོ ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛོ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ ཨ་མ་ཏ་ཊྛོ…པེ… མ་གྒ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛོ ཧེ་ཏྭ་ཊྛོ ད་སྶ་ན་ཊྛོ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛོ…པེ… ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༢.༨).
ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠོ.
དྷ་མྨ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ ས་བྦ་ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨཱ, སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཝཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ, ཏ་ཎྷཱ པ་ན ས་བྦཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ དྷ་མྨཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ, ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཊྛ་མ་གྒ་ངྒཱ་ནི དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ. ཨི་མེ་ཧི པ་ན མ་གྒ་ངྒེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཙེ་ཝ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི ཙེ་ཏྠ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི ‘‘ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༣.༡༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི་པི. ཡཱ་ཡ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི ཏ་ཐ་ཏྟེ་ན ན ཧོ་ནྟི, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི ན ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་བྷེ་དོ.
ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཏཱ་ཝ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱ, ཛ་རཱ་པི དུ་ཀྑཱ, མ་ར་ཎ་མྤི དུ་ཀྑཾ, སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ་པི དུ་ཀྑཱ, ཨ་པྤི་ཡེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ, པི་ཡེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ, ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༩༠) –
ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཾ ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཾ ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ནྟི. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ དུ་ཝི་དྷཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ, ཏ་ད་ཝ་སེ་སཱ པ་ན དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ. སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ. ས་བྦེ པ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ, ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏཱ ཝཱ ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ. ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་སྨིཾ ཧི ཛཱ་ཏི ཏཱ་ཝ ས་ཡཾ ན དུ་ཀྑཱ, ཨ་པཱ་ཡ་ག་ཏི་མ་ནུ་སྶ་ག་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ནི་ར་ཡ་གྒི་ས་ནྟཱ་པཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀཾ, ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་ཀཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀཾ, ཛི་གྷ་ཙྪཱ་པི་པཱ་སཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀ་ཉྩ དུ་ཀྑཾ ཏ་སྶ ས་བྦ་སྶ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྑ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ད་ཡོ་པི. ཀེ་ཝ་ལཾ ཛ་རཱ ཀཱ་ཡ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་མཱུ་ལ་སྶ, པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་དི་པ་རི་བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་སྶ ཙ, མ་ར་ཎཾ པ་ན མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ, ནི་ར་ཡཱ་དི་ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟ་ད་སྶ་ན་མཱུ་ལ་སྶ ཙ དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སོ་ཀཱ་ད་ཡོ སོ་ཀཱ་དི་མཱུ་ལ་སྶ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ས་ཡཾ དུ་ཀྑ་ཏྟཱ ཙ དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཏཱ ཙེ་སཾ པ་སི་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཏཱི་ཧི་པི དུ་ཀྑེ་ཧི དུ་ཀྑ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ པ་ན ཡ་སྨཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ན ས་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཙ དུ་ཀྑ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ན དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ ན་ཡོ.
ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་ན ‘‘ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༣) ཏ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘སཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ ཏ་ཎྷཱ ཀ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༣) པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཚ་ནྣཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ས་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཕ་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཏྠེ་སཱ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟཾ.
ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ པ་ན ‘‘ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ ཙཱ་གོ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ མུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་ལ་ཡོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༤) ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘སཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ ཏ་ཎྷཱ ཀ་ཏྠ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༤) པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩེ ཝུ་ཏྟ་ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ནི་བྦཱ་ནཾ ཧི ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཎྷཱ ཨ་སེ་སཱ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཙ་ཛཱི་ཡ་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫཱི་ཡ་ཏི, མུ་ཙྩ་ཏི, ན ཨ་ལླཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ ཙཱ་གོ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ མུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་ལ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ, ནཱ་མཱ་ནི པ་ན་སྶ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏཱ་ནཾ ནཱ་མ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ན་ནུ པཱ་ཊེ་ཀྐཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ སུ་ཏྟཱ་བྷི་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་སུ ‘‘རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༤.༣༡༤) ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ན, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མྤི ཧི ‘‘ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༤.༣༡༤) རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ རཱ་ག་ཀྑ་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ཡ་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ན་མྤི རཱ་ག་ཀྑ་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ནི་བྦཱ་ན་སྶ བ་ཧུ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ བ་ཧུ་ནྣཾ ཁ་ཡ་སྶཱ་པི བ་ཧུ་ཏྟཱ. ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ན་མྤི ཁ་ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ཡེ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏྟ་ཉྩ་སྶ སི་ཡཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་ན་མྤི ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་ག་ཀྑ་ཡ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟེ་ན ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟི་ཏོ, གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ཀྑ་ཎེ་པི ཙ རཱ་གཱ་དི་ཀྑ་ཡོ ཧོ་ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ་ནོ ནི་བྦཱ་ན་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ, མ་གྒ་སྶ པ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཨ་པྤ་ས་ངྒོ. ན ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཁེ་པི་ཡ་མཱ་ན་ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡ་མཱ་ར་བྦྷ མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་བྷཱ་ཝོ ཙ་སྶ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི རཱ་གཱ་དི་ཀྑ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་ན ཨ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཏུ་ཙྪ་རཱུ་པ་ཏྟཱ, ཏ་སྶཱ་པི བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ ཝི་ཝེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ན སི་ཡཱ, ས་ངྑ་ཏ་ཏཱ ཙ་སྶ སི་ཡཱ. ན ཧི ཀ་དཱ་ཙི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ བྷ་ཝི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི ས་བྦེ་ས་མྤི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་ཏོ, ས་ངྑ་ཏ་ཏྟེ་པི ཙ་སྶ ན ནི་བྦཱ་ན་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཛ་རཱ་བྷ་ངྒ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝ་སྶཱ་པི ཨ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཁཱི་ཎཱ་ན་མྤི རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ པུ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཾ ཡེ་སཾ ཏེ་ས་མེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝི་ན་ཊྛ་ཏྟཱ.
ཨ་པི་ཙ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟ་རེ་ན ཝཱ བྷཱ་ཝེ ཨུ་པྤ་ནྣེ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ན ཀཱ་ཙི ཧཱ་ནི ཧོ་ཏི. ན ཧི ཨ་ཉྙ་སྶུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་བྷཱ་ཝོ བྷཱ་ཝ་སྶ ཝི་རོ་དྷི, ཝི་རོ་དྷི་ས་ནྣི་དྷཱ་ནེ ཙ ཨི་ཏ་རཾ ཝི་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཀི་མི་དཾ ཝི་ག་མ་ནཾ ནཱ་མ. ཡ་དི ཏ་མྤི བྷཱ་ཝ་རཱུ་པཾ, ས་མཱ་ན་དོ་ས་ཏཱ ཙ་སྶ སི་ཡཱ ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ, ན ཙ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷི. ཡ་དི ཏུ་ཙྪ་རཱུ་པཾ, ཀིཾ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ་སྶ ཏུ་ཙྪ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ཡ དཱུ་ར་མྤི ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦཱ་ཏི སི་དྡྷཱ, རཱ་གཱ་དི་ཀྑ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཏུ་ཙྪ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ན ཙ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་དོ་སཱ་ན་མ་བྷཱ་ཝེ ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ན་ཉྩ ཨ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ. ཨ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ན ཀི་ལེ་ས་ཝི་ག་མ་མ་ཏྟོ, ཨ་པི ཏུ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཝི་ག་མོ ནི་བྦཱ་ནེ་ནཱ་པི ས་མྤཱ་དཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎ་མི་ཏི ཙེ? ན, ཨ་ཏྟཱ་དི་ཝི་ཀ་པྤ་ཛ་ན་ཀ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་དི་ཝི་ཀ་པྤ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ཡ་དི ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏཱ་ཡ ས་བྦེ་པི ས་ཏྟཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ སི་ཡུཾ, ནོ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ན པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཝི་རུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ. ན ཧི ད་སྶ་ནཾ ཝི་ནཱ ཝི་ཀ་པྤོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཝི་ཀ་པྤ་ཛ་ན་ཀ་རཱུ་པཱ་དི་ད་སྶ་ན་མེ་ཝ ཏ་བྦི་རུ་དྡྷ་ཝི་ཀ་པྤ་ཛ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ པ་ར་མྤ་རོ་པ་དེ་སེ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཀ་པྤོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, ཏེ་ས་མྤི ཝི་རུ་དྡྷ་ད་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཀ་པྤཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ན ཧི ཡཱ་དི་སཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཡཱ་དི་སཾ ཀཱ་རི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཏ་བྦི་རུ་དྡྷཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟ་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ. ན ཙ ཝི་རུ་དྡྷ་ད་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ཛ་ན་ཀ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ་པི ཏ་བྦྷཱ་ཝོ, ཏ་དུ་པ་དེ་སོ ཙ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་དེ་ས་ནཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ན བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ སི་དྡྷི, ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཀི་ལེ་སཱ་ན་མ་ཙྩ་ནྟ་པྤ་ཧཱ་ན་སྶ, ཝི་པ་སྶ་ནོ་པ་དེ་ས་སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་སྶ ཙ སི་དྡྷཱི་ཏི ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཾ, ནཱ་ཉྙ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནེ་ན རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཧོ་ཏི. ན ཧི ཨ་ཉྙ་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན ཨི་ཏ་ར་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཡུ་ཏྟ་ནྟི? ན, ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ངྑ་ཏ་སྶ ཝཱ དོ་ས་སྶ ཝཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ. དི་ཊྛ་ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་ཁཱ་ནཾ ཧི ཝ་ཊྚ་སུ་ཁེ, ཏ་ནྣི་སྶ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་སུ ཙ སུ་ཁཱ་བྷི་མཱ་ནོ, ཝ་ཊྚཱ་བྷི་ར་ཏི ཙ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི དི་ཊྛ་པ་ར་ཏཱི་ར་སྶ ནཱ་ཝི་ཀ་སྶ ནཱ་ཝཱ་ཡེ་ཀ་དེ་སེ སུ་ཁཱ་བྷི་མཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏི་ཡོ ཝི་ཡ. ཨ་པི་ཙ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ལླི་ནཱ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷེ ཝི་ཡ མ་ཀྑི་ཀཱ, ཐ་ལེ ཝི་ཡ ཙ ཛ་ལ་ཙ་རཱ, ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱི་ན་དོ་ས་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་སུ ས་ངྑ་ཏེ་སུ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ལེ་པེ་ན ཝི་ཧ་ཏ་ཀཱ་ཙ་ཏི་མི་རཱ་དི་དོ་ས་སྶ ཙ་ཀྑུ་ནོ གྷ་ཊཱ་དི་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ, དི་ཊྛ་དོ་སེ་སུ ཙ་སྶ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ན པུ་ན རཱ་གཱ་དཱི་ན་མུ་པྤ་ཏྟི ཉཱ་ཏཱ སུ་ཙི་བྷཱ་ཝེ ཝི་ཡ ཝ་ཙྩ་ཀཱུ་པེ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ཀེ་ས་ཉྩི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མྦྷ་ཝོ, ན ས་བྦེ་ས་ནྟི? ཨ་ནཱ་དི་བུ་དྡྷ་པ་ར་མྤ་རོ་པ་དེ་ས་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ, ཏེ་ས་ཉྩ ཨུ་པ་དེ་ས་ཀཱ་ནཾ ས་བྦ་ཏྠ ས་བྦ་དཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སོ་ཏཱུ་ན་ཉྩ ཁ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ནྟ་དུ་ལླ་བྷ་ཏྟཱ, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ན་ཉྩ ཨ་ན་ནྟ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཀེ་ཙི ཨེ་ཝ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་ཀཱ་ལེ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎོ་པ་དེ་ས་ལཱ་བྷེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟི, ན ས་བྦེ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏྠ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཝི་ག་མོ ནི་བྦཱ་ནེ་ན སཱ་དྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི? ན ཏཱ་ཝ སོ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཏེ་ས་མི་དཱ་ནི ཨ་བྷཱ་ཝཱ, པུ་བྦེ ཙ ཏ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ, ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་ར་ས་ནི་རོ་དྷ་ཏོ. ཀ་ཐ་ཉྩ་སྶ ཏུ་ཙྪ་རཱུ་པ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཧེ་ཏུ་ཏྟེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དོ་སཱ་ན་མ་ཝ་ས་རོ་ཏི ཙེ? ན, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝ་རཱུ་པ་ཏྟཱ. པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཧི ནི་བྦཱ་ན་མཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ཛ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་གྒཱ ཨེ་ཝ ཀི་ལེ་སཱ་ན་མ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷོ ཏ་དུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨ་གྒི་ས་ནྣི་དྷཱ་ནེ ཨ་ངྐུ་རཱ་ཛ་ན་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་སཱ་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ བཱི་ཛ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་རཱུ་པ་ཏཱ ཝི་ཡ. ན ཧི ཨ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠི, ཡོ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛ་ནཱི་ཡ་ཏི ཏ་བྦི་རུ་དྡྷ་ཀྑ་ཎུ་པྤཱ་ད་ན་བྷཱ་ཝོ་ཝུ་པྤཱ་ད་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཎུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་བྷཱ་ཝུ་པྤཱ་ད་ནཾ ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ‘‘ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ. ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཨ་བྷི་སུ་ཁུ་མ་ཏྟཱ, ཨ་ནུ་པ་ལ་དྡྷ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ཙ, སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཙ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཨ་རི་ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཏོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ར་ཝཱ་དཱི ཨཱ་ཧ – ‘‘ན་ཏྠེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཏོ’’ཏི. ན ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཾ ཏ་སྶ སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ཧི ཏཾ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་རི་ཡེ་ཧི. ཨ་པི་ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་རུ་དྡྷ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པ་ཝ་གྒཱ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ. ན ཙ ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ སཱི་ཏཱ་དི་ནོ ཝི་ཡ བྷ་ཝ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ་པི ཨ་ཝ་སྶཾ་བྷཱ་ཝཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཨུ་ཎྷེ ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ཨ་པ་རཾ ཝི་ཛྫ་ཏི སཱི་ཏ་ལཾ;
ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝི་དྷ་གྒི ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཀ’’ནྟི. (བུ. ཝཾ. ༢.༡༡) –
ཨཱ་དི. ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་རོ་དྷ་ཧེ་ཏུ་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནོ་པ་དེ་ས་སྶ ད་སྶ་ན་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ ཏཾ ཝི་ནཱ ཏ་སྶཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཏ་དེ་ཏཾ པུ་རི་མཱ་ཡ ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་བྷ་ཝཾ, ཏ་ཏོ་ཝ ཨ་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ནི་ཙྩ་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཎུ་ཨཱ་དཱི་ན་མྤི ནི་ཙྩ་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ནི་ཙྩ་ཏྟཱ་ཏི ཙེ? ན, བྷི་ནྣཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟེ་ན ཧེ་ཏུ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶཱ་ནུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཨ་ཎུ་ཨཱ་དཱི་ན་མྤི ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཏཱ ཨི་ཏི ཙེ? ན, ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཏཱ་སི་དྡྷི་ཏོ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ན་ཉྩཱ་ནེ་ཀ་ཏྟཱ་ནུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཡ་དི ཧི ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ དེ་ས་ཀཱ་ལ་ས་བྷཱ་ཝ་བྷེ་ད་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷེ་ད་ཀ་ཏྟཱ, བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་མྤི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟེ ཨ་ཏི་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ.
ས་ངྑ་ཏེ་ཧི ས་བྷཱ་ཝ་བྷི་ནྣ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཀ་ཐཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏཱ་ཏི ཙེ? ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ཧི བྷི་ནྣ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ་ན་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ. ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཏྟེ ཧི ས་མཱ་ནེ བྷ་ཝ་ས་བྷཱ་ཝ་བྷེ་དོ ཀཱ་ར་ཎ་བྷེ་དཾ སཱུ་ཙ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་ཙྩཾ བྷ་ཝི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཡུ་ཏྟི་ཏོ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ. ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཏཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༤༣). ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩེ ན་ཡོ.
ཨི་ཏ་རཾ པ་ན ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ མ་གྒ་ངྒ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡོ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ན –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ སཱ་ས་ཝ་དྷ་མྨཱ…པེ… དུ་ཀྑཾ. ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ. ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༦) –
ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཝ་སེ་སཱ དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཏཱ་ནི པུ་ན ཨ་པ་རེ་ཧི་པི ‘‘ཏ་ཎྷཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཎྷཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཎྷཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཏཱི་ཎི ཙ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི, སཱ་ས་ཝཱ་ནི ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཎྷཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཏཱི་ཎི ཙ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི, སཱ་ས་ཝཱ་ནི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ སཱ་ས་ཝ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ ས་མུ་ད་ཡོ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ སཱ་ས་ཝ་དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑཾ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ, ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི ཨི་མེ་ཧི ཝཱ་རེ་ཧི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་མུ་ད་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཙྩཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཝ ས་མུ་ད་ཡོ, ན ཨི་ཏ་རེ. ན ཙ ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝ དུ་ཀྑཾ ས་མུ་དཱ་ནེ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་པི པ་ཙྩ་ཡཾ ས་མུ་དཱ་ནེ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཏེ་པི ས་མུ་ད་ཡ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཙྩཱ་ནི’’ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཡ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ་པི དྷ་མྨཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝཱ་རེ་པི ས་བྦཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཧི ཨ་རི་ཡ་དྷ་ནཱ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. སེ་སཾ ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡོ.
པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡེ པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ…པེ… ཀ་ཏི ཨ་ར་ཎཱ? ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཏི་དྷཱ་པི. ས་མུ་ད་ཡོ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རོ, ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ, མ་གྒོ ཏི་དྷཱ་པི, དུ་ཀྑཾ ཏི་དྷཱ་པི, ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཙ. ཏཱི་ཎི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ནི, དུ་ཀྑཾ ཏི་དྷཱ་པི. ས་མུ་ད་ཡོ ཧེ་ཏུ, ནི་རོ་དྷོ ན ཧེ་ཏུ, སེ་སཱ དྭི་དྷཱ་པི. དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡཱ་ནི, མ་གྒ་ནི་རོ་དྷཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ས་ར་ཎཾ, དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་ར་ཎཱ་ནི, དུ་ཀྑཾ དུ་ཝི་དྷཱ་པི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡོ. ཨི་དཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ –
ཀ་མ་ཏོ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ, ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི སུ་ཉྙ་ཏོ;
ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩོ་པ་མཱ ཉེ་ཡྻོ, པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་མ་ཏོ ཏཱ་ཝ ཨི་དྷཱ་པི དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏྟཱ, ས་བྦ་ས་ཏྟ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཙ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏོ ཏ་སྶེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཏ་ཏོ ‘‘ཧེ་ཏུ་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, ཏ་ད་དྷི་ག་མུ་པཱ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ནྟེ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ. བྷ་ཝ་སུ་ཁ་སྶཱ་ད་ག་དྷི་ཏཱ་ནཾ སཾ་ཝེ་ག་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ པ་ཋ་མཾ དུ་ཀྑ་མཱ་ཧ, ཏ་ཏོ ‘‘བྷ་ཝཾ ནེ་ཝ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ན ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ནཱ་དི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏོ པ་ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཏ་ཏོ ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སཱ་ནཾ ཏ་ནྣི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་སྶཱ་ས་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ནི་རོ་དྷཾ, ཏ་ཏོ ནི་རོ་དྷ་ས་མྤཱ་པ་ཀཾ མ་གྒ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀ་མོ.
ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ པ་ན ཀ་སྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨེ་ཝ ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི ཙེ? ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཙ ཨ་ན་པ་ནེ་ཡྻ་ཏོ. ཨ་པི་ཙ པ་ཝ་ཏྟི་མཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, ནི་ཝ་ཏྟི་ཉྩ ས་ཨུ་པཱ་ཡཾ. ཨི་ཏི པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་པ་ར་མ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ.
ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི པ་ནེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ བཱ་དྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ས་ནྟཱ་པ་ན་ར་སཾ, པ་ཝ་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. པ་བྷ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨ་ནུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ར་ཎ་ར་སཾ, པ་ལི་བོ་དྷ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ནྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, ཨ་ཙྩུ་ཏི་ར་སཾ, ཨ་ནི་མི་ཏྟ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ནི་ཡྻཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ, ཀི་ལེ་ས་པ་ཧཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ར་སཾ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་པི་ཙ པ་ཝ་ཏྟི་པ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ནི་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ ས་ངྑ་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི.
སུ་ཉྙ་ཏོ པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཝེ་ད་ཀ་ཀཱ་ར་ཀ་ནི་བྦུ་ཏ་ག་མ་ཀཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཉྙཱ་ནི. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘དུ་ཀྑ་མེ་ཝ ཧི, ན ཀོ་ཙི དུ་ཀྑི་ཏོ,
ཀཱ་ར་ཀོ ན, ཀི་རི་ཡཱ་ཝ ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨ་ཏྠི ནི་བྦུ་ཏི, ན ནི་བྦུ་ཏོ པུ་མཱ,
མ་གྒ་མ་ཏྠི, ག་མ་ཀོ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༡༨༩);
ཨ་ཐ ཝཱ –
དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་སུ་ཉྙཾ,
པུ་རི་མ་དྭ་ཡ་མ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་མ་མ་ཏ་པ་དཾ;
དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཨ་ཏྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ,
མ་གྒོ ཨི་ཏི སུ་ཉྙ་ཏོ ཏེ་སུ. (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༡༨༩);
ནི་རོ་དྷ་སུ་ཉྙཱ་ནི ཝཱ ཏཱི་ཎི. ནི་རོ་དྷོ ཙ སེ་ས་ཏྟ་ཡ་སུ་ཉྙོ. ཕ་ལ་སུ་ཉྙོ ཝཱ ཧེ་ཏྠ ཧེ་ཏུ ས་མུ་ད་ཡ་མ་གྒེ་སུ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ པ་ཀ་ཏི་ཝཱ་དཱི་ནཾ པ་ཀ་ཏི ཝི་ཡ. ཧེ་ཏུ་སུ་ཉྙ་ཉྩ ཕ་ལཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཱ་ནཾ, ནི་རོ་དྷ་མ་གྒཱ་ན་ཉྩ ཨ་ས་མ་ཝཱ་ཡཱ, ན ཧེ་ཏུ་ས་མ་ཝེ་ཏཾ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཾ. ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་ས་མ་ཝཱ་ཡ་ཝཱ་དཱི་ནཾ དྭི་ཨ་ཎུ་ཀཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཏཱ.
ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཾ ས་ཙྩ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་བོ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ, པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་བོ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀི་ཡཾ, ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་རོ་དྷེ, མ་གྒེ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ, ཏཾ ས་ཙྩཱ་ཝ་བོ་དྷ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ནྟཾ ནི་རོ་དྷ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ལོ་ཀི་ཡཾ, ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་ཉཱ་ཎཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛིཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛིཾ, ནི་རོ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛིཾ, མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཀི་རི་ཡ་དི་ཊྛིཾ. དུ་ཀྑ་ཉཱ་ཎཾ ཝཱ ཏེ་སུ དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལེ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ, ས་མུ་ད་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ‘‘ཨི་སྶ་ར་པ་དྷཱ་ན་ཀཱ་ལ་ས་བྷཱ་ཝཱ་དཱི་ཧི ལོ་ཀོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཱ་བྷི་མཱ་ན་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཧེ་ཏུ་མྷི ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ, ནི་རོ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་རཱུ་པ་ལོ་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་པ་ཝ་གྒ་གྒཱ་ཧ་བྷཱུ་ཏཾ ནི་རོ་དྷེ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ, མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀ་ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་པྤ་བྷེ་དེ ཨ་ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་ཡེ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩཾ.
ཨུ་པ་མཱ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ བྷཱ་རོ ཝི་ཡ ཧི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, བྷཱ་རཱ་དཱ་ན་མི་ཝ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, བྷཱ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ན་མི་ཝ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, བྷཱ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ནུ་པཱ་ཡོ ཝི་ཡ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ. ཨ་པི་ཙ རོ་ག་ཏ་ནྣི་དཱ་ན་ཏ་དུ་པ་ས་མ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི, ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་མ་ཧོ་གྷ་པཱ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཏཾ་ས་མྤཱ་པ་ཀོ་པཱ་ཡེ་ཧི ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ་པི ཨེ་ཏཱ་ནི ཨུ་པ་མཱ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨུ་པ་མཱ. ཨེ་ཝཾ ཉེ་ཡྻོ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.