༢. ནཱ་ལ་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༣༧༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ་ནྡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི! ན ཙཱ་ཧུ, ན ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ, ཡ་དི་དཾ – ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’ནྟི. ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཁོ ཏྱཱ་ཡཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ས་བྷཱི ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ, ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོ, སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ – ‘ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི! ན ཙཱ་ཧུ, ན ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན ཙེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ, ཡ་དི་དཾ – ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’’ནྟི.
‘‘ཀིཾ ནུ ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡེ ཏེ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏཱ – ‘ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’!
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡེ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏཱ – ‘ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི’ ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྱཱ་ཧཾ [ཀིཾ པ་ན ཏེ (སཱི.)], སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོ – ‘ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལོ བྷ་ག་ཝཱ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ བྷ་ག་ཝཱ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙོ བྷ་ག་ཝཱ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རཱི བྷ་ག་ཝཱ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝཱ’ ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨེ་ཏྠ ཙ ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་སུ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ [ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ (བ་ཧཱུ་སུ)] ན་ཏྠི. ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཏྱཱ་ཡཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཨཱ་ས་བྷཱི ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ, ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོ, སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ – ‘ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི! ན ཙཱ་ཧུ, ན ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ, ཡ་དི་དཾ – ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’ནྟི?
‘‘ན ཁོ མེ [ན ཁོ མེ ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་སུ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་པི ཙ མེ དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ཝི་དི་ཏོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ནྟི་མཾ ན་ག་རཾ ད་ལ༹ྷུ་དྡྷཱ་པཾ [ད་ལ༹ྷུ་དྡཱ་པཾ (སཱི. པཱི. ཀ.), ད་ལ༹ྷ་དྡྷཱ་པཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ད་ལ༹ྷ་པཱ་ཀཱ་ར་ཏོ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀ་དྭཱ་རཾ. ཏ་ཏྲ་སྶ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏཱ ཉཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཝེ་སེ་ཏཱ. སོ ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶ ས་མ་ནྟཱ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མ་མཱ་ནོ ན པ་སྶེ་ཡྻ པཱ་ཀཱ་ར་ས་ནྡྷིཾ ཝཱ པཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཝ་རཾ ཝཱ, ཨ་ནྟ་མ་སོ བི་ལཱ༹་ར་ནི་ཀྑ་མ་ན་མ་ཏྟ་མྤི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ པཱ་ཎཱ ཨི་མཾ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟི ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི ཝཱ, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མི་ནཱ་ཝ དྭཱ་རེ་ན པ་ཝི་ས་ནྟི ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི ཝཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ཝི་དི་ཏོ – ‘ཡེ་པི ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ, ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ, ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷིཾ་སུ. ཡེ་པི ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ, ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ, ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ, ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ, ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ! ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་སི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ. ཡེ་ས་མྤི ཧི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, ཏེ་ས་མྤི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ སུ་ཏྭཱ ཡཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ སཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.