༤. ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝ་གྒོ

༡. པ་ཋ་མ་ཀུ་ས་ལ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༢. ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་གི་ཡཱ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑི་ཀཱ, ས་བྦེ ཏེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ; ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ཏི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རི་སྶ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. དུ་ཏི་ཡ་ཀུ་ས་ལ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༣. ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་གི་ཡཱ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑི་ཀཱ, ས་བྦེ ཏེ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ; ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ་སྶེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ཏི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རི་སྶ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་སུ་ཏྟཾ

༢༡༤. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ, ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ན ཙེ་ཝ མུ་དུ ཧོ་ཏི ན ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ, ན ཙ པ་བྷ་སྶ་རཾ པ་བྷ་ངྒུ ཙ, ན ཙ ས་མྨཱ ཨུ་པེ་ཏི ཀ་མྨཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ, ཡེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ན ཙེ་ཝ མུ་དུ ཧོ་ཏི ན ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ, ན ཙ པ་བྷ་སྶ་རཾ པ་བྷ་ངྒུ ཙ, ན ཙ ས་མྨཱ ཨུ་པེ་ཏི ཀ་མྨཱ་ཡ. ལོ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ, ཡེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ…པེ… ཏི་པུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ…པེ… སཱི་སཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ…པེ… ས་ཛ྄ཛྷུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ, ཡེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ན ཙེ་ཝ མུ་དུ ཧོ་ཏི ན ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ, ན ཙ པ་བྷ་སྶ་རཾ པ་བྷ་ངྒུ ཙ, ན ཙ ས་མྨཱ ཨུ་པེ་ཏི ཀ་མྨཱ་ཡ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ, ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ན ཙེ་ཝ མུ་དུ ཧོ་ཏི ན ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ, ན ཙ པ་བྷ་སྶ་རཾ པ་བྷ་ངྒུ ཙ, ན ཙ ས་མྨཱ ཨུ་པེ་ཏི ཀ་མྨཱ་ཡ.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་མེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ, ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ ཙི་ཏྟཾ ན ཙེ་ཝ མུ་དུ ཧོ་ཏི ན ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ, ན ཙ པ་བྷ་སྶ་རཾ པ་བྷ་ངྒུ ཙ, ན ཙ ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ, ཡེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ ཙི་ཏྟཾ ན ཙེ་ཝ མུ་དུ ཧོ་ཏི ན ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ, ན ཙ པ་བྷ་སྶ་རཾ པ་བྷ་ངྒུ ཙ, ན ཙ ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ…པེ… ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པེ་ཀྐི་ལེ་སཱ, ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ ཙི་ཏྟཾ ན ཙེ་ཝ མུ་དུ ཧོ་ཏི ན ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ, ན ཙ པ་བྷ་སྶ་རཾ པ་བྷ་ངྒུ ཙ, ན ཙ ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་སུ་ཏྟཾ

༢༡༥. ‘‘ས་ཏྟི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎོ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎོ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎོ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎོ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟཾ

༢༡༦. ‘‘ཨ་ཡོ་ནི་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ བྱཱ་པཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ བྱཱ་པཱ་དོ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟཾ

༢༡༧. ‘‘ཡོ་ནི་སོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. བུ་དྡྷི་སུ་ཏྟཾ

༢༡༨. ‘‘ས་ཏྟི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ བུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ བུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༩. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎོ ནཱི་ཝ་ར་ཎོ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎོ. བྱཱ་པཱ་དོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎོ ནཱི་ཝ་ར་ཎོ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎོ. ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཾ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ.

‘‘ས་ཏྟི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎོ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎོ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎོ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎོ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི.

‘‘ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སོ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨི་མ་སྶ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན ཧོ་ནྟི. ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན ཧོ་ནྟི? ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན ཧོ་ཏི, ཐི་ན་མི་དྡྷ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན ཧོ་ཏི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྶ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན ཧོ་ནྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་མེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སོ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨི་མ་སྶ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན ཧོ་ནྟི. ཨི་མེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. རུ་ཀྑ་སུ་ཏྟཾ

༢༢༠. ‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཱ ཨ་ཎུ་བཱི་ཛཱ མ་ཧཱ་ཀཱ་ཡཱ རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧཱ, ཡེ་ཧི རུ་ཀྑཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱུ་ལ༹ྷཱ ཨོ་བྷ་གྒ་ཝི་བྷ་གྒཱ ཝི་པ་ཏི་ཏཱ སེ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཙ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཱ ཨ་ཎུ་བཱི་ཛཱ མ་ཧཱ་ཀཱ་ཡཱ རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧཱ, ཡེ་ཧི རུ་ཀྑཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱུ་ལ༹ྷཱ ཨོ་བྷ་གྒ་ཝི་བྷ་གྒཱ ཝི་པ་ཏི་ཏཱ སེ་ནྟི [སེ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ (ཀ་ཏྠ་ཙི)]? ཨ་སྶ་ཏྠོ, ནི་གྲོ་དྷོ, པི་ལ་ཀྑོ, ཨུ་དུ་མྦ་རོ, ཀ་ཙྪ་ཀོ, ཀ་པི་ཏྠ་ནོ – ཨི་མེ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཱ ཨ་ཎུ་བཱི་ཛཱ མ་ཧཱ་ཀཱ་ཡཱ རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧཱ, ཡེ་ཧི རུ་ཀྑཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱུ་ལ༹ྷཱ ཨོ་བྷ་གྒ་ཝི་བྷ་གྒཱ ཝི་པ་ཏི་ཏཱ སེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡཱ་དི་ས་ཀེ ཀཱ་མེ ཨོ་ཧཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ ཏཱ་དི་ས་ཀེ་ཧི ཀཱ་མེ་ཧི ཏ་ཏོ ཝཱ པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རེ་ཧི ཨོ་བྷ་གྒ་ཝི་བྷ་གྒོ ཝི་པ་ཏི་ཏོ སེ་ཏི.

‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎོ ནཱི་ཝ་ར་ཎོ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧོ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎོ. བྱཱ་པཱ་དོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎོ ནཱི་ཝ་ར་ཎོ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧོ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎོ. ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧཾ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧཾ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཾ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ.

‘‘ས་ཏྟི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎོ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎོ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎོ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎོ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༢༢༡. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཱ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀཱ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཡཱ ཨ་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀཾ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཡཾ ཨ་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. བྱཱ་པཱ་ད་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཐི་ན་མི་དྡྷ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀཾ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཡཾ ཨ་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཱ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀཱ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཡཱ ཨ་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ.

‘‘ས་ཏྟི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱ ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ པ་ཉྙཱ་བུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཡཱ ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎོ ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ པ་ཉྙཱ་བུ་དྡྷི་ཡོ ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཡོ ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎོ ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ པ་ཉྙཱ་བུ་དྡྷི་ཡོ ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཡོ ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱ ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ པ་ཉྙཱ་བུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཡཱ ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.

ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

དྭེ ཀུ་ས་ལཱ ཀི་ལེ་སཱ ཙ, དྭེ ཡོ་ནི་སོ ཙ བུ་དྡྷི ཙ;

ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ རུ་ཀྑཾ, ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཉྩ ཏེ ད་སཱ་ཏི.