༣. ཨུ་དཱ་ཡི་ཝ་གྒོ
༡. བོ་དྷཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༢. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘‘བོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་སྨཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ‘བོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་སྨཱ ‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་དེ་ས་ནཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༣. ‘‘ས་ཏྟ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ དེ་སེ་སྶཱ་མི; ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཋཱ་ནི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༤. ‘‘ཀཱ་མ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ, [ཀཱ་མ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ (སཱི.)] བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. བྱཱ་པཱ་ད་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ བྱཱ་པཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ བྱཱ་པཱ་དོ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡཾ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༢༠༥. ‘‘ཨ་ཡོ་ནི་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ བྱཱ་པཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ བྱཱ་པཱ་དོ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
ཡོ་ནི་སོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ བྱཱ་པཱ་དོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ བྱཱ་པཱ་དོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི.
‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༦. ‘‘ས་ཏྟ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི; ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ? ཡ་དི་དཾ – ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༧. ‘‘ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ མ་གྒཾ ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཐ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ ཀ་ཏ་མཱ ཙ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི? ཡ་དི་དཾ – ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷ, ཨུ་དཱ་ཡི, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཾ [ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)]. ཏ་སྶ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཾ ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཱ ཀ་མྨཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཀ་མྨ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཾ. ཏ་སྶ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཾ ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཱ ཀ་མྨཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཀ་མྨ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ, ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༨. ‘‘ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ མ་གྒཾ ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཐ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ ཀ་ཏ་མཱ ཙ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི? ཡ་དི་དཾ – ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ, ཙ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི?
‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༩. ‘‘ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི; ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡོ མ་གྒོ? ཡ་དི་དཾ – ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ནི་བྦེ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷ, ཨུ་དཱ་ཡི, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཾ. སོ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏི; ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ དོ་ས་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏི; ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ མོ་ཧ་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཾ. སོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏི; ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ དོ་ས་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏི; ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ མོ་ཧ་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཡི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ནི་བྦེ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཾ
༢༡༠. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་མྤི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི, ཡོ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡ་ཐ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི?
‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ? ཙ་ཀྑུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡོ དྷ་མྨོ. ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ. ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ…པེ… མ་ནོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡོ དྷ་མྨོ. ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཨུ་དཱ་ཡི་སུ་ཏྟཾ
༢༡༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སུ་མྦྷེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སེ་ཏ་ཀཾ ནཱ་མ སུ་མྦྷཱ་ནཾ ནི་ག་མོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡཱ་ཝ བ་ཧུ་ཀ་ཏ་ཉྩ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི པེ་མ་ཉྩ གཱ་ར་ཝོ ཙ ཧི་རཱི ཙ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨ་བ་ཧུ་ཀ་ཏོ ཨ་ཧོ་སིཾ དྷ་མྨེ་ན [དྷ་མྨེ (?)] ཨ་བ་ཧུ་ཀ་ཏོ ས་ངྒྷེ་ན. སོ ཁྭཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི པེ་མ་ཉྩ གཱ་ར་ཝ་ཉྩ ཧི་རི་ཉྩ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཏ་སྶ མེ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི – ‘ཨི་ཏི རཱུ་པཾ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ… ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ… ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ’ཏི.
‘‘སོ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫཱ་ཝ་ཀུ་ཛྫཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ. དྷ་མྨོ ཙ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ས་མི་ཏོ, མ་གྒོ ཙ མེ པ་ཊི་ལ་དྡྷོ; ཡོ མེ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་སྶ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཧཾ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི.
‘‘ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ མེ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་ལ་དྡྷོ, ཡོ མེ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་སྶ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཧཾ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ མེ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་ལ་དྡྷོ, ཡོ མེ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་སྶ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཧཾ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, མ་གྒོ པ་ཊི་ལ་དྡྷོ, ཡོ མེ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་སྶ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཧཾ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨུ་དཱ་ཡི! ཨེ་སོ ཧི ཏེ, ཨུ་དཱ་ཡི, མ་གྒོ པ་ཊི་ལ་དྡྷོ, ཡོ ཏེ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་སྶ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏྭཾ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནི་སྶ་སཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ཨུ་དཱ་ཡི་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
བོ་དྷཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ ཋཱ་ནཱ, ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཙཱ་པ་རི་ཧཱ་ནཱི;
ཁ་ཡོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦེ་དྷོ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཡི་ནཱ་ཏི.