༣. སཱི་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༨༤. ‘‘ཡེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ, ད་སྶ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ [བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ (སྱཱ.)] ཝ་དཱ་མི; ས་ཝ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི; པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི; ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི; ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛྫ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ དྭ་ཡེ་ན ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ན ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ [དྭ་ཡེ་ན ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ (སཱི. སྱཱ.)] ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཀཱ་ཡ་ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ན ཙ ཙི་ཏྟ་ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ན ཙ. སོ ཏ་ཐཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏི པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏི པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏོ པ་ཝི་ཙ་ར་ཏོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏོ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏོ པ་ཝི་ཙ་ར་ཏོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏོ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པཱི་ཏི ནི་རཱ་མི་སཱ.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པཱི་ཏི ནི་རཱ་མི་སཱ, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ་པི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ་པི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་མྤི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཏ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་སུ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏེ་སུ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ? དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ཨ་ཐ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་སུ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏེ་སུ ཨི་མེ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.