༡. པ་བྦ་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སུ་ཏྟཾ
༡༨༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ནཱ་གཱ ཀཱ་ཡཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟི, བ་ལཾ གཱ་ཧེ་ནྟི; ཏེ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ བ་ལཾ གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཀུ་སོ་བྦྷེ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི, ཀུ་སོ་བྦྷེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་སོ་བྦྷེ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི, མ་ཧཱ་སོ་བྦྷེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི, ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི, མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སཱ་ག་རཾ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི; ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི ཀཱ་ཡེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟོ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི དྷ་མྨེ་སུ. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟོ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི དྷ་མྨེ་སཱུ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ; དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟོ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི དྷ་མྨེ་སཱུ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཀཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༡༨༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནོ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནོ ཏི་ཊྛ་ནྟི.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྷ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཏི ཏ་ནྡི ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱ བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དོ ཙེ་ཏ་སོ ཙ ལཱི་ན་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནོ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནོ ཏི་ཊྛ་ནྟི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནོ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནོ ཏི་ཊྛ་ནྟི.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ. ཏ་ཏྠ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫཱ དྷ་མྨཱ, ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ དྷ་མྨཱ. ཏ་ཏྠ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་མྦྷ་དྷཱ་ཏུ [ཨཱ་ར་བྦྷ་དྷཱ་ཏུ (སྱཱ. ཀ.)] ནི་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏུ པ་ར་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏུ. ཏ་ཏྠ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ. ཏ་ཏྠ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི, ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི. ཏ་ཏྠ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟཾ [ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ (སྱཱ.)] ཨ་བྱ་གྒ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ. ཏ་ཏྠ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོ – ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནོ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནོ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. སཱི་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༨༤. ‘‘ཡེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ, ད་སྶ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ [བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ (སྱཱ.)] ཝ་དཱ་མི; ས་ཝ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི; པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི; ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི; ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛྫ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ དྭ་ཡེ་ན ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ན ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ [དྭ་ཡེ་ན ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ (སཱི. སྱཱ.)] ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཀཱ་ཡ་ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ན ཙ ཙི་ཏྟ་ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ན ཙ. སོ ཏ་ཐཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏི པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏི པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏོ པ་ཝི་ཙ་ར་ཏོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏོ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏོ པ་ཝི་ཙ་ར་ཏོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏོ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པཱི་ཏི ནི་རཱ་མི་སཱ.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པཱི་ཏི ནི་རཱ་མི་སཱ, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ་པི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ་པི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་མྤི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཏ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི; ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི; ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་སུ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏེ་སུ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ? དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ཨ་ཐ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་སུ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏེ་སུ ཨི་མེ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཝ་ཏྠ་སུ་ཏྟཾ
༡༨༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི! ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ས་ཏྟི་མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ – ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ཨི་མེ་སཾ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ཡེ་ན ཡེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏེ་ན ཏེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི; ཡེ་ན ཡེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏེ་ན ཏེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི; ཡེ་ན ཡེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏེ་ན ཏེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨི་ཏི ཙེ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧོ་ཏི, ‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ’ཏི མེ ཧོ་ཏི, ‘སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷོ’ཏི མེ ཧོ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ནྟ་ཉྩ ནཾ ‘ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ས་ཙེ་པི མེ ཙ་ཝ་ཏི, ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ མེ ཙ་ཝ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨི་ཏི ཙེ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧོ་ཏི, ‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ’ཏི མེ ཧོ་ཏི, ‘སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷོ’ཏི མེ ཧོ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ནྟ་ཉྩ ནཾ ‘ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ས་ཙེ་པི མེ ཙ་ཝ་ཏི, ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ མེ ཙ་ཝ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ར་ཉྙོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ནཱ་ནཱ་ར་ཏྟཱ་ནཾ དུ་སྶཱ་ནཾ དུ་སྶ་ཀ་ར་ཎྜ་ཀོ པཱུ་རོ ཨ་སྶ. སོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ; ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཾ ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཾ ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ; ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ཡེ་ན ཡེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏེ་ན ཏེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི; ཡེ་ན ཡེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏེ་ན ཏེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི; ཡེ་ན ཡེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏེ་ན ཏེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་ན སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨི་ཏི ཙེ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧོ་ཏི, ‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ’ཏི མེ ཧོ་ཏི, ‘སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷོ’ཏི མེ ཧོ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ནྟ་ཉྩ ནཾ ‘ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ས་ཙེ་པི མེ ཙ་ཝ་ཏི, ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ མེ ཙ་ཝ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨི་ཏི ཙེ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧོ་ཏི, ‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ’ཏི མེ ཧོ་ཏི, ‘སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷོ’ཏི མེ ཧོ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ནྟ་ཉྩ ནཾ ‘ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ས་ཙེ་པི མེ ཙ་ཝ་ཏི, ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ མེ ཙ་ཝ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. བྷི་ཀྑུ་སུ་ཏྟཾ
༡༨༦. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘བོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་སྨཱ ‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཏ་སྶི་མེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. བོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི, བྷི་ཀྑུ, ཏ་སྨཱ ‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༡༨༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཀེ་ཏེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧ་མ་སྨི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨཱ་རཱ་མ་ནི་སྶ་ཡཱི [ཨཱ་རཱ་མ་ནི་སཱ་དཱི (སཱི.), ཨཱ་རཱ་མ་ནི་ཡཱ་དཱི (སྱཱ.)] པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་ས་སྶ ཨ་ཡ་མཱ་ཙཱ་རོ [ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ (སྱཱ. ཀ.)] ཧོ་ཏི – ཨཱ་རཱ་མེ་ན ཨཱ་རཱ་མཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ་ན ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མཱ་མི ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རཱ་མི. སོ ཏ་ཏྠ པ་སྶཱ་མི ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨི་ཏི་ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ནི་སཾ་ས་ཉྩེ་ཝ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཱ་ནི་སཾ་ས་ཉྩ – ‘བྷ་ཝཾ པ་ན གོ་ཏ་མོ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’’ཏི? ‘‘ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སོ ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཏྟ ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ, བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཏཱི་ཎི ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི? ཨི་དྷ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ མ་ནཱ་པཾ ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནཱ་བྷི་ཧཾ་ས་ཏི, ན རཱ་གཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཏ་སྶ ཋི་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཋི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ས་ཎྛི་ཏཾ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ. ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཁོ པ་ནེ་ཝ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ན མ་ངྐུ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨ་དཱི་ན་མཱ་ན་སོ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙེ་ཏ་སོ. ཏ་སྶ ཋི་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཋི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ས་ཎྛི་ཏཾ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, བྷི་ཀྑུ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ མ་ནཱ་པཾ ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནཱ་བྷི་ཧཾ་ས་ཏི, ན རཱ་གཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཏ་སྶ ཋི་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཋི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ས་ཎྛི་ཏཾ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ. མ་ན་སཱ ཁོ པ་ནེ་ཝ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ན མ་ངྐུ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨ་དཱི་ན་མཱ་ན་སོ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙེ་ཏ་སོ. ཏ་སྶ ཋི་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཋི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ས་ཎྛི་ཏཾ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ.
‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཋི་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཋི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ས་ཎྛི་ཏཾ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཋི་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཋི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ས་ཎྛི་ཏཾ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི? ཨི་དྷ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི? ཨི་དྷ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི? ཨི་དྷ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༡༨༨. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སྶ ཡཱ ཀཱ་ཙི གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ, ས་བྦཱ ཏཱ ཀཱུ་ཊ་ནི་ནྣཱ ཀཱུ་ཊ་པོ་ཎཱ ཀཱུ་ཊ་པ་བྦྷཱ་རཱ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟོ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣོ ཧོ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་པོ་ཎོ ནི་བྦཱ་ན་པ་བྦྷཱ་རོ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟོ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣོ ཧོ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་པོ་ཎོ ནི་བྦཱ་ན་པ་བྦྷཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟོ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣོ ཧོ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་པོ་ཎོ ནི་བྦཱ་ན་པ་བྦྷཱ་རོ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཨུ་པ་ཝཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༨༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨུ་པ་ཝཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཛཱ་ནེ་ཡྻ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་པ་ཝཱ་ན, བྷི་ཀྑུ ‘པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཝཾ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ མེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’’ཏི? ‘‘ཛཱ་ནེ་ཡྻ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ ‘པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཝཾ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ མེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’’ཏི.
‘‘ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་བྦྷ་མཱ་ནོ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཙི་ཏྟ་ཉྩ མེ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཉྩ མེ སུ་ས་མཱུ་ཧ་ཏཾ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཉྩ མེ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནཱི་ཏཾ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཉྩ མེ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཨ་ཊྛིཾ་ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི, ནོ ཙ ལཱི་ན’ནྟི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་བྦྷ་མཱ་ནོ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཙི་ཏྟ་ཉྩ མེ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཉྩ མེ སུ་ས་མཱུ་ཧ་ཏཾ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཉྩ མེ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནཱི་ཏཾ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཉྩ མེ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཨ་ཊྛིཾ་ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི, ནོ ཙ ལཱི་ན’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ནེ་ཡྻ ‘པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཝཾ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ མེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་ཋ་མ་ཨུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ
༡༩༠. ‘‘ས་ཏྟི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ནཱ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ནཱ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཨུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ
༡༩༡. ‘‘ས་ཏྟི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ནཱ་ཉྙ་ཏྲ སུ་ག་ཏ་ཝི་ན་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ནཱ་ཉྙ་ཏྲ སུ་ག་ཏ་ཝི་ན་ཡཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
པ་བྦ་ཏ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ཀཱ་ཡཾ སཱི་ལཾ, ཝ་ཏྠཾ བྷི་ཀྑུ ཙ ཀུ་ཎྜ་ལི;
ཀཱུ་ཊ་ཉྩ ཨུ་པ་ཝཱ་ན་ཉྩ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་པ་རེ དུ་ཝེ་ཏི.