༣. ས་ར་ཎཱ་ནི་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༡༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཾ ས་མྦཱ་དྷ་བྱཱུ་ཧཾ. སོ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡེ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ; བྷ་ནྟེ་ན་པི [ཝི་བྦྷ་ནྟེ་ན་པི (སཱི.), བྷ་མ་ནྟེ་ན་པི (ཀ.)] ཧ་ཏྠི་ནཱ ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི; བྷ་ནྟེ་ན་པི ཨ་སྶེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི; བྷ་ནྟེ་ན་པི ར་ཐེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི; བྷ་ནྟེ་ན་པི ས་ཀ་ཊེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི; བྷ་ནྟེ་ན་པི པུ་རི་སེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མུ་སྶ་ཏེ་ཝ [མུ་ས་ཏེ་ཝ (?)] བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི, མུ་སྶ་ཏི [མུ་ས་ཏི (?)] དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི, མུ་སྶ་ཏི ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨི་མ་མྷི ཙཱ་ཧཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཀཱ མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’’ཏི?
‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ! ཨ་པཱ་པ་ཀཾ ཏེ མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་པཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ [ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་དྡྷཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱི་ལ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སུ་ཏ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཙཱ་ག་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ཡོ ཧི ཁྭཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ རཱུ་པཱི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ [ཙཱ་ཏུ་མྨ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝོ ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཱུ་པ་ཙ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་བྷེ་ད་ན་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་དྷ་མྨོ. ཏཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཀཱ་ཀཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟི གི་ཛ྄ཛྷཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟི ཀུ་ལ་ལཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟི སུ་ན་ཁཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟི སི་ངྒཱ་ལཱ [སི་གཱ་ལཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟི ཝི་ཝི་དྷཱ ཝཱ པཱ་ཎ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཁཱ་ད་ནྟི; ཡ་ཉྩ ཁྭ་སྶ ཙི་ཏྟཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་དྡྷཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ…པེ… པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཏཾ ཨུ་དྡྷ་གཱ་མི ཧོ་ཏི ཝི་སེ་ས་གཱ་མི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་རི་སོ ས་པྤི་ཀུ་མྦྷཾ ཝཱ ཏེ་ལ་ཀུ་མྦྷཾ ཝཱ ག་མྦྷཱི་རཾ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དཾ ཨོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ བྷི་ནྡེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ ཡཱ ཨ་སྶ ས་ཀྑ་རཱ ཝཱ ཀ་ཋ་ལཱ [ཀ་ཐ་ལཱ (པཱི. ཀ.)] ཝཱ སཱ ཨ་དྷོ་གཱ་མཱི ཨ་སྶ, ཡ་ཉྩ ཁྭ་སྶ ཏ་ཏྲ ས་པྤི ཝཱ ཏེ་ལཾ ཝཱ ཏཾ ཨུ་དྡྷ་གཱ་མི ཨ་སྶ ཝི་སེ་ས་གཱ་མི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་དྡྷཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ…པེ… པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཏ་སྶ ཡོ ཧི ཁྭཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ རཱུ་པཱི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝོ ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཱུ་པ་ཙ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་བྷེ་ད་ན་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་དྷ་མྨོ ཏཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཀཱ་ཀཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟི གི་ཛ྄ཛྷཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟི ཀུ་ལ་ལཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟི སུ་ན་ཁཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟི སི་ངྒཱ་ལཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟི ཝི་ཝི་དྷཱ ཝཱ པཱ་ཎ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཁཱ་ད་ནྟི; ཡ་ཉྩ ཁྭ་སྶ ཙི་ཏྟཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་དྡྷཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ…པེ… པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཏཾ ཨུ་དྡྷ་གཱ་མི ཧོ་ཏི ཝི་སེ་ས་གཱ་མི. ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཁོ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་དྡྷཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ…པེ… པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ. མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ! ཨ་པཱ་པ་ཀཾ ཏེ མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་པཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༡༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཾ ས་མྦཱ་དྷ་བྱཱུ་ཧཾ. སོ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡེ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ; བྷ་ནྟེ་ན་པི ཧ་ཏྠི་ནཱ ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི; བྷ་ནྟེ་ན་པི ཨ་སྶེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི; བྷ་ནྟེ་ན་པི ར་ཐེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི; བྷ་ནྟེ, ན་པི ས་ཀ་ཊེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི; བྷ་ནྟེ, ན་པི པུ་རི་སེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མུ་སྶ་ཏེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི, མུ་སྶ་ཏི དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི, མུ་སྶ་ཏི ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨི་མ་མྷི ཙཱ་ཧཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཀཱ མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’’ཏི?
‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ! ཨ་པཱ་པ་ཀཾ ཏེ མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་པཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣོ ཧོ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་པོ་ཎོ ནི་བྦཱ་ན་པ་བྦྷཱ་རོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ …པེ… ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜེ་ཧི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཧི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, རུ་ཀྑོ པཱ་ཙཱི་ན་ནི་ནྣོ པཱ་ཙཱི་ན་པོ་ཎོ པཱ་ཙཱི་ན་པ་བྦྷཱ་རོ, སོ མཱུ་ལ་ཙྪི་ནྣོ ཀ་ཏ་མེ་ན པ་པ་ཏེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཡེ་ན, བྷ་ནྟེ, ནི་ནྣོ ཡེ་ན པོ་ཎོ ཡེ་ན པ་བྦྷཱ་རོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣོ ཧོ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་པོ་ཎོ ནི་བྦཱ་ན་པ་བྦྷཱ་རོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. གོ་དྷ་ས་ཀྐ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༡༩. ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན གོ་དྷཱ ས་ཀྐོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ གོ་དྷཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏི་ཧི [ཀ་ཏཱི་ཧི (པཱི. ཀ.) རཱུ་པ་སི་དྡྷི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] ཏྭཾ, གོ་དྷེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎ’’ནྟི?
‘‘ཏཱི་ཧི ཁྭཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁྭཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ.
‘‘ཏྭཾ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀ་ཏི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁྭཱ་ཧཾ, གོ་དྷེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, གོ་དྷེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜེ་ཧི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཧི. ཨི་མེ་ཧི ཁྭཱ་ཧཾ, གོ་དྷེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎ’’ནྟི.
‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ! བྷ་ག་ཝཱ་ཝ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ ཨེ་ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ, གོ་དྷེ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ གོ་དྷཱ ཙ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་ན གོ་དྷཱ ས་ཀྐོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ གོ་དྷཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཀ་ཏི་ཧི ཏྭཾ, གོ་དྷེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ’? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, གོ་དྷཱ ས་ཀྐོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཏཱི་ཧི ཁྭཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁྭཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ. ཏྭཾ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎ’’ནྟི?
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, གོ་དྷཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁྭཱ་ཧཾ, གོ་དྷེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, གོ་དྷེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜེ་ཧི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཧི. ཨི་མེ་ཧི ཁྭཱ་ཧཾ, གོ་དྷེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏཾ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎ’’’ནྟི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, གོ་དྷཱ ས་ཀྐོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ! བྷ་ག་ཝཱ་ཝ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ ཨེ་ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱ’’’ཏི. ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ དྷ་མྨོ ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཙ. ཡེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧཾ ཨ་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣཾ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ དྷ་མྨོ ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཙ. ཡེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧཾ ཨ་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣཾ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ དྷ་མྨོ ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཙ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ. ཡེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧཾ ཨ་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣཾ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ དྷ་མྨོ ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ ཙ. ཡེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧཾ ཨ་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣཾ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ དྷ་མྨོ ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ ས་དེ་ཝ་ཀོ ཙ ལོ་ཀོ ས་མཱ་ར་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཛཱ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ. ཡེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧཾ ཨ་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣཾ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཏྭཾ, གོ་དྷེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཀིཾ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ན ཀི་ཉྩི ཝ་དཱ་མི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. པ་ཋ་མ་ས་ར་ཎཱ་ནི་ས་ཀྐ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༢༠. ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ནི་དཱ་ནཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ར་ཎཱ་ནི [ས་ར་ཀཱ་ནི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ས་ཀྐོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏོ – ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ས་ཀྐཱ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁཱི་ཡ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ, བྷོ! ཨེ་ཏྠ དཱ་ནི ཀོ ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ; སོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏོ – ‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’ཏི. ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐོ སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱ་མཱ་པཱ་དི, མ་ཛྫ་པཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏོ – ‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’ཏི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ས་ཀྐཱ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁཱི་ཡ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཨེ་ཏྠ དཱ་ནི ཀོ ན སོ་ཏ་པ་ནྣོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ; སོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏོ – ‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’ཏི. ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐོ སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱ་མཱ་པཱ་དི, མ་ཛྫ་པཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡཱི’’ཏི.
‘‘ཡོ སོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ, སོ ཀ་ཐཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ! ཡ་ཉྷི ཏཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ’ཏི, ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐཾ ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ. ས་ར་ཎཱ་ནི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ཀྐོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ. སོ ཀ་ཐཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ!
‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ པ་རི་མུ་ཏྟོ ནི་ར་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ན ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ [ཨ་སྨཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ལོ་ཀཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ པ་རི་མུ་ཏྟོ ནི་ར་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ན ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ན ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ པ་རི་མུ་ཏྟོ ནི་ར་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི; དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ན ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ན ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ པ་རི་མུ་ཏྟོ ནི་ར་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ན ཧེ་ཝ ཁོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི… ན དྷ་མྨེ…པེ… ན ས་ངྒྷེ…པེ… ན ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ན ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་པི ཙ་སྶ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཱ ཙ་སྶ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ མ་ཏྟ་སོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ག་ནྟཱ ནི་ར་ཡཾ ཨ་ག་ནྟཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨ་ག་ནྟཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ག་ནྟཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ན ཧེ་ཝ ཁོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི… ན དྷ་མྨེ…པེ… ན ས་ངྒྷེ…པེ… ན ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ན ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་པི ཙ་སྶ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཙ་སྶ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི པེ་མ་མ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ག་ནྟཱ ནི་ར་ཡཾ ཨ་ག་ནྟཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨ་ག་ནྟཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ག་ནྟཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ. ཨི་མེ ཙེ་པི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ཨི་མེ ཙཱ་ཧཾ [ཨི་མེ་ཝཱ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨི་མེ་སཱ་ཧཾ (ཀ.)] མ་ཧཱ་སཱ་ལེ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ནི་ཡ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ’ཏི; ཀི་མ་ངྒཾ [ཀི་མ་ངྒ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ན ས་ར་ཎཱ་ནིཾ ས་ཀྐཾ. ས་ར་ཎཱ་ནི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ཀྐོ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ སི་ཀྑཾ ས་མཱ་དི་ཡཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. དུ་ཏི་ཡ་ས་ར་ཎཱ་ནི་ས་ཀྐ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༢༡. ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ནི་དཱ་ནཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏོ – ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ས་ཀྐཱ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁཱི་ཡ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ, བྷོ! ཨེ་ཏྠ དཱ་ནི ཀོ ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏོ – ‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’ཏི. ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐོ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏོ – ‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’ཏི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ས་ཀྐཱ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁཱི་ཡ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ, བྷོ! ཨེ་ཏྠ དཱ་ནི ཀོ ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏོ – སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ་ཏི. ས་ར་ཎཱ་ནི ས་ཀྐོ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སཱི’’’ཏི.
‘‘ཡོ སོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ, སོ ཀ་ཐཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ! ཡ་ཉྷི ཏཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ’, ས་ར་ཎཱ་ནིཾ ས་ཀྐཾ ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ. ས་ར་ཎཱ་ནི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ཀྐོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ, སོ ཀ་ཐཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ!
‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ པ་རི་མུ་ཏྟོ ནི་ར་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ན ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ པ་རི་མུ་ཏྟོ ནི་ར་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ན ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ན ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ པ་རི་མུ་ཏྟོ ནི་ར་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ན ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ན ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ པ་རི་མུ་ཏྟོ ནི་ར་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཱ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ན ཧེ་ཝ ཁོ བུ་དྡྷེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ…པེ… ན དྷ་མྨེ…པེ… ན ས་ངྒྷེ…པེ… ན ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ན ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ; ཨ་པི ཙ་སྶ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ …པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཱ ཙ་སྶ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ མ་ཏྟ་སོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ག་ནྟཱ ནི་ར་ཡཾ ཨ་ག་ནྟཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨ་ག་ནྟཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ག་ནྟཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ན ཧེ་ཝ ཁོ བུ་དྡྷེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ… ན དྷ་མྨེ…པེ… ན ས་ངྒྷེ…པེ… ན ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ན ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ; ཨ་པི ཙ་སྶ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཙ་སྶ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི པེ་མ་མ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ག་ནྟཱ ནི་ར་ཡཾ ཨ་ག་ནྟཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨ་ག་ནྟཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ག་ནྟཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དུ་ཀྑེ་ཏྟཾ དུ་བྦྷཱུ་མཾ ཨ་ཝི་ཧ་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཀཾ, བཱི་ཛཱ་ནི ཙ་སྶུ ཁ་ཎྜཱ་ནི པཱུ་ཏཱི་ནི ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ཧ་ཏཱ་ནི ཨ་སཱ་རཱ་དཱ་ནི ཨ་སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཱ་ནི [ཨ་སུ་ཁཱ་པ་སྶ་ཡི་ཏཱ་ནི (ཀ.)], དེ་ཝོ ཙ ན ས་མྨཱ [དེ་ཝོ པ་ན ས་མྨཱ (སྱཱ. ཀཾ.), དེ་ཝོ ན ས་མྨཱ (ཀ.) དཱི. ནི. ༢.༤༣༨] དྷཱ་རཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻ. ཨ་པི ནུ ཏཱ་ནི བཱི་ཛཱ་ནི ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻུ’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨི་དྷ དྷ་མྨོ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏོ [དྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ (པཱི. ཀ.)] ཧོ་ཏི དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ – ཨི་ད་མ་ཧཾ དུ་ཀྑེ་ཏྟ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཏ་སྨི་ཉྩ དྷ་མྨེ སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི – ཨི་ད་མ་ཧཾ དུ་བྦཱི་ཛ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི’’.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, སུ་ཁེ་ཏྟཾ སུ་བྷཱུ་མཾ སུ་ཝི་ཧ་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཀཾ, བཱི་ཛཱ་ནི ཙ་སྶུ ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་པཱུ་ཏཱི་ནི ཨ་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ཧ་ཏཱ་ནི སཱ་རཱ་དཱ་ནི སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཱ་ནི; དེ་ཝོ ཙ [དེ་ཝོ ཙ་སྶ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ས་མྨཱ དྷཱ་རཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻ. ཨ་པི ནུ ཏཱ་ནི བཱི་ཛཱ་ནི ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻུ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨི་དྷ དྷ་མྨོ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ – ཨི་ད་མ་ཧཾ སུ་ཁེ་ཏྟ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཏ་སྨི་ཉྩ དྷ་མྨེ སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི – ཨི་ད་མ་ཧཾ སུ་བཱི་ཛ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན ས་ར་ཎཱ་ནིཾ ས་ཀྐཾ! ས་ར་ཎཱ་ནི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ཀྐོ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ སི་ཀྑཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. པ་ཋ་མ་ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༢༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ – ‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི – ‘སཱ་དྷུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་ད་ཏི – ‘སཱ་དྷུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ? ཀ་ཙྩི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི; པ་ཊི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ’’ཏི? ‘‘ན མེ, བྷ་ནྟེ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བུ་དྡྷེ ཨ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཏེ བུ་དྡྷེ ཨ་པྤ་སཱ་དོ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དོ – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, དྷ་མྨེ ཨ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་པྤ་སཱ་དོ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དོ – སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ…པེ… པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་ངྒྷེ ཨ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཏེ ས་ངྒྷེ ཨ་པྤ་སཱ་དོ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་ངྒྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དོ – སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ ས་ངྒྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, དུ་སྶཱི་ལྱེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཏེ དུ་སྶཱི་ལྱཾ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཙ པ་ན ཏེ ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཏེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཏེ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤོ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཏེ མི་ཙྪཱ་ས་ཏི ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ ས་མྨཱ་ས་ཏིཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཏེ མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཋཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཨཱ་ན་ནྡཾ ས་ཀེ་ནེ་ཝ ཐཱ་ལི་པཱ་ཀེ་ན པ་རི་ཝི་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དི –
‘‘ཡ་སྶ ས་དྡྷཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ, ཨ་ཙ་ལཱ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ;
སཱི་ལ་ཉྩ ཡ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཾ པ་སཾ་སི་ཏཾ.
‘‘ས་ངྒྷེ པ་སཱ་དོ ཡ་སྶ་ཏྠི, ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ད་ལི་དྡོ་ཏི [ཨ་ད་ལི༹་དྡོ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཏཾ ཨཱ་ཧུ, ཨ་མོ་གྷཾ ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ ས་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ, པ་སཱ་དཾ དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཐ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ས་རཾ བུ་དྡྷཱ་ན་སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཧ་ནྡ! ཀུ་ཏོ ནུ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ག་ཙྪ་སི དི་ཝཱ་དི་ཝ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ’’ཏི. ‘‘པ་ཎྜི་ཏོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ; མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒཱ་ནི ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༢༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ – ‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི – ‘སཱ་དྷུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་ད་ཏི – ‘སཱ་དྷུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ? ཀ་ཙྩི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི; པ་ཊི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ’’ཏི? ‘‘ན མེ, བྷ་ནྟེ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ’’ཏི.
‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བུ་དྡྷེ ཨ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན་སྶ བུ་དྡྷེ ཨ་པྤ་སཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ དྷ་མྨེ ཨ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན་སྶ དྷ་མྨེ ཨ་པྤ་སཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ས་ངྒྷེ ཨ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན་སྶ ས་ངྒྷེ ཨ་པྤ་སཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ དུ་སྶཱི་ལྱེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན་སྶ དུ་སྶཱི་ལྱཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ.
‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ན ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན་སྶ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ན ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ན ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ…པེ… པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན་སྶ དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ན ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ན ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ངྒྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན་སྶ ས་ངྒྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ན ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ན ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜེ་ཧི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཧི. ཏཱ་ནི ཙ པ་ན་སྶ ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ན ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ན ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་སོ, ན ཧོ་ཏི ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཧོ་ཏི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ’’ནྟི.
‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷཱ་ཡཱ་མི. ཀྱཱ་ཧཾ བྷཱ་ཡི་སྶཱ་མི! ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་མི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་མི – སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ་ཏི. ཡཱ་ནི ཙི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ གི་ཧི་སཱ་མཱི་ཙི་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི, ནཱ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྟ་ནི ཁ་ཎྜཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ལཱ་བྷཱ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ལ་དྡྷཾ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི! སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ཏ་ཡཱ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. པ་ཋ་མ་བྷ་ཡ་ཝེ་རཱུ་པ་ས་ནྟ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༢༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཙ ཧོ་ནྟི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་རི་ཡོ ཙ་སྶ ཉཱ་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛོ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ, སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎ་ནི་ར་ཡོ་མྷི ཁཱི་ཎ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི [ཁཱི་ཎ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡོ (ས་བྦ་ཏྠ)] ཁཱི་ཎ་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏོ; སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི? ཡཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཡ་ཏི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཡཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི…པེ… ཡཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི…པེ… ཡཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི…པེ… ཡཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ཡཱི སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཡ་ཏི. སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜེ་ཧི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཧི. ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ་སྶ ཨ་རི་ཡོ ཉཱ་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛོ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཉྙེ་ཝ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏི ཨི་དཾ ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶུ་པྤཱ་དཱ ཨི་དཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཨི་དཾ ན ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨི་དཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཡ་དི་དཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷོ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨ་རི་ཡོ ཉཱ་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛོ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ.
‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ་སྶ ཨ་རི་ཡོ ཉཱ་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛོ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ. སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎ་ནི་ར་ཡོ་མྷི ཁཱི་ཎ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཁཱི་ཎ་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏོ; སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. དུ་ཏི་ཡ་བྷ་ཡ་ཝེ་རཱུ་པ་ས་ནྟ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༢༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ…པེ… ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ་སྶ ཨ་རི་ཡོ ཉཱ་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛོ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ; སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎ་ནི་ར་ཡོ་མྷི ཁཱི་ཎ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཁཱི་ཎ་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏོ; སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ན་ནྡ་ཀ་ལི་ཙྪ་ཝི་སུ་ཏྟཾ
༡༠༢༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ ན་ནྡ་ཀོ ལི་ཙྪ་ཝི་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ན་ནྡ་ཀཾ ལི་ཙྪ་ཝི་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁོ, ན་ནྡ་ཀ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, ན་ནྡ་ཀ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜེ་ཧི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཧི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ན་ནྡ་ཀ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཙ པ་ན, ན་ནྡ་ཀ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ཡུ་ནཱ སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི དི་བྦེ་ན་པི མཱ་ནུ་སེ་ན་པི; ཝ་ཎྞེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི དི་བྦེ་ན་པི མཱ་ནུ་སེ་ན་པི; སུ་ཁེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི དི་བྦེ་ན་པི མཱ་ནུ་སེ་ན་པི; ཡ་སེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི དི་བྦེ་ན་པི མཱ་ནུ་སེ་ན་པི; ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི དི་བྦེ་ན་པི མཱ་ནུ་སེ་ན་པི. ཏཾ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, ན་ནྡ་ཀ, ནཱ་ཉྙ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝ་དཱ་མི. ཨ་པི ཙ ཡ་དེ་ཝ མ་ཡཱ སཱ་མཾ ཉཱ་ཏཾ སཱ་མཾ དི་ཊྛཾ སཱ་མཾ ཝི་དི་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝཱ་ཧཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ ན་ནྡ་ཀཾ ལི་ཙྪ་ཝི་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན་ཧཱ་ན་ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ དཱ་ནི, བྷ་ཎེ, ཨེ་ཏེ་ན བཱ་ཧི་རེ་ན ན་ཧཱ་ནེ་ན. ཨ་ལ་མི་དཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ན་ཧཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་དི་དཾ – བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་སཱ་དོ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ས་ར་ཎཱ་ནི་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
མ་ཧཱ་ནཱ་མེ་ན དྭེ ཝུ་ཏྟཱ, གོ་དྷཱ ཙ ས་ར་ཎཱ དུ་ཝེ;
དུ་ཝེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཱ, དུ་ཝེ ཝེ་ར་བྷ་ཡེ་ན ཙ;
ལི་ཙྪ་ཝཱི ད་ས་མོ ཝུ་ཏྟོ, ཝ་གྒོ ཏེ་ན པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.