༦. ས་ལླ་སུ་ཏྟཾ

༢༥༤. ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ སུ་ཁ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི [ཝེ་དི་ཡ་ཏི (སཱི. པཱི.)], དུ་ཀྑ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སུ་ཁ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, དུ་ཀྑ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ ཝི་སེ་སོ ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ [ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ (སཱི. ཀ.), ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སོ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་སོ (པཱི.)] ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ནཱ’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ. བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ཏི – ཀཱ་ཡི་ཀ་ཉྩ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཉྩ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སཾ ས་ལླེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ [ས་ལླེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ཏ་མེ་ནཾ དུ་ཏི་ཡེ་ན ས་ལླེ་ན ཨ་ནུ་ཝེ་དྷཾ ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ [ས་ལླེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ (སཱི.), ས་ལླེ་ན ཨ་ནུ་ཝེ་དྷཾ ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ (སྱཱ. ཀཾ.), ས་ལླེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ (པཱི.)]. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ དྭི་ས་ལླེ་ན ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ཏི – ཀཱ་ཡི་ཀ་ཉྩ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཉྩ. ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཁོ པ་ན དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ པ་ཊི་གྷ་ཝཱ ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷ་ཝ་ནྟཾ, ཡོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. སོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ན ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ, ཏ་སྶ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ཉྩ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ, ཡོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. སོ ཏཱ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཱ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཛཱ་ན་ཏོ, ཡོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. སོ སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ས་ཉྙུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, ས་ཉྙུ་ཏྟོ དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.

‘‘སུ་ཏ་ཝཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ན སོ་ཙ་ཏི, ན ཀི་ལ་མ་ཏི, ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི – ཀཱ་ཡི་ཀཾ, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སཾ ས་ལླེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ དུ་ཏི་ཡེ་ན ས་ལླེ་ན ཨ་ནུ་ཝེ་དྷཾ ན ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨེ་ཀ་ས་ལླེ་ན ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ན སོ་ཙ་ཏི, ན ཀི་ལ་མ་ཏི, ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི – ཀཱ་ཡི་ཀཾ, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ. ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཁོ པ་ན དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ པ་ཊི་གྷ་ཝཱ ན ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝ་ནྟཾ, ཡོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. སོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཏ་སྶ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཡོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. སོ ཏཱ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཙ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཱ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ཏོ, ཡོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. སོ སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་སེ་སོ, ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ, ཨི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ནཱ’’ཏི.

‘‘ན ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི ས་པ་ཉྙོ,

སུ་ཁ་མྤི དུ་ཀྑ་མྤི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ་པི;

ཨ་ཡ་ཉྩ དྷཱི་ར་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ན,

མ་ཧཱ [ཨ་ཡཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཝི་སེ་སོ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཧོ་ཏི.

‘‘ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨ་སྶ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ,

ཝི་པ་སྶ་ཏོ [ས་མྤ་སྶ་ཏོ (སཱི. པཱི.)] ལོ་ཀ་མི་མཾ པ་ར་ཉྩ;

ཨི་ཊྛ་སྶ དྷ་མྨཱ ན མ་ཐེ་ནྟི ཙི་ཏྟཾ,

ཨ་ནི་ཊྛ་ཏོ ནོ པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་མེ་ཏི.

‘‘ཏ་སྶཱ་ནུ་རོ་དྷཱ ཨ་ཐ་ཝཱ ཝི་རོ་དྷཱ,

ཝི་དྷཱུ་པི་ཏཱ ཨ་ཏྠ་ག་ཏཱ ན ས་ནྟི;

པ་ད་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཝི་ར་ཛཾ ཨ་སོ་ཀཾ,

ས་མྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷ་ཝ་སྶ པཱ་ར་གཱུ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ;