༢. ཝེ་ད་ནཱ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ
༡. ས་གཱ་ཐཱ་ཝ་གྒོ
༡. ས་མཱ་དྷི་སུ་ཏྟཾ
༢༤༩. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི.
‘‘ས་མཱ་ཧི་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ས་ཏོ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ;
ཝེ་ད་ནཱ ཙ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝཾ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཙེ་ཏཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, མ་གྒ་ཉྩ ཁ་ཡ་གཱ་མི་ནཾ;
ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ བྷི་ཀྑུ, ནི་ཙྪཱ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ;
༢. སུ་ཁ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༠. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི.
‘‘སུ་ཁཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ དུ་ཀྑཾ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ས་ཧ;
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ, ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠི ཝེ་དི་ཏཾ.
‘‘ཨེ་ཏཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཉ་ཏྭཱ་ན, མོ་ས་དྷ་མྨཾ པ་ལོ་ཀི་ནཾ;
ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ ཝ་ཡཾ པ་སྶཾ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཝི་ར་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. པ་ཧཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༢༥༡. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སུ་ཁཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ, དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ནི་ར་ནུ་ས་ཡོ ས་མྨ་དྡ་སོ ཨ་ཙྪེ་ཙྪི [ཨ་ཙྪེ་ཛྫི (བ་ཧཱུ་སུ)] ཏ་ཎྷཾ, ཝི་ཝ་ཏྟ་ཡི [ཝཱ་ཝ་ཏྟ་ཡི (སཱི.)] སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶཱ’’’ཏི.
‘‘སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ན་སྶ [ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ན་སྶ (སཱི. པཱི.)], ཝེ་ད་ནཾ ཨ་པྤ་ཛཱ་ན་ཏོ;
སོ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶི་ནོ.
‘‘དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ན་སྶ, ཝེ་ད་ནཾ ཨ་པྤ་ཛཱ་ན་ཏོ;
པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶི་ནོ.
‘‘ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ས་ནྟཾ, བྷཱུ་རི་པ་ཉྙེ་ན དེ་སི་ཏཾ;
ཏ་ཉྩཱ་པི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ནེ་ཝ དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཡ་ཏོ ཙ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཏཱ་པཱི, ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ན རི་ཉྩ་ཏི;
ཏ་ཏོ སོ ཝེ་ད་ནཱ ས་བྦཱ, པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ;
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དྷ་མྨ་ཊྛོ, ས་ངྑྱཾ ནོ་པེ་ཏི ཝེ་ད་གཱུ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. པཱ་ཏཱ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༢. ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཡཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ པཱ་ཏཱ་ལོ’ཏི. ཏཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ པཱ་ཏཱ་ལོ’ཏི. སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ‘པཱ་ཏཱ་ལོ’ཏི. ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ པཱ་ཏཱ་ལེ ན པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི, གཱ་དྷ་ཉྩ ནཱ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’. སུ་ཏ་ཝཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ནེ་ཝ སོ་ཙ་ཏི, ན ཀི་ལ་མ་ཏི, ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པཱ་ཏཱ་ལེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི, གཱ་དྷ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’’ཏི.
‘‘ཡོ ཨེ་ཏཱ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཁཱ;
སཱ་རཱི་རི་ཀཱ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ, ཡཱ་ཧི ཕུ་ཊྛོ པ་ཝེ་དྷ་ཏི.
‘‘ཨ་ཀྐ་ནྡ་ཏི པ་རོ་ད་ཏི, དུ་བྦ་ལོ ཨ་པྤ་ཐཱ་མ་ཀོ;
ན སོ པཱ་ཏཱ་ལེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི, ཨ་ཐོ གཱ་དྷ་མྤི ནཱ་ཛ྄ཛྷ་གཱ.
‘‘ཡོ ཙེ་ཏཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཁཱ;
སཱ་རཱི་རི་ཀཱ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ, ཡཱ་ཧི ཕུ་ཊྛོ ན ཝེ་དྷ་ཏི;
ས ཝེ པཱ་ཏཱ་ལེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི, ཨ་ཐོ གཱ་དྷ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;
༥. ད་ཊྛ་བྦ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༣. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སུ་ཁཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ལླ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑ་ཏོ དི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ལླ་ཏོ དི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ས་མྨ་དྡ་སོ ཨ་ཙྪེ་ཙྪི ཏ་ཎྷཾ, ཝི་ཝ་ཏྟ་ཡི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶཱ’’’ཏི.
‘‘ཡོ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་དྡ, དུ་ཀྑ་མ་དྡ་ཀྑི ས་ལླ་ཏོ;
ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ས་ནྟཾ, ཨ་དྡ་ཀྑི ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ.
‘‘ས ཝེ ས་མྨ་དྡ་སོ བྷི་ཀྑུ, པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ;
སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ;
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དྷ་མྨ་ཊྛོ, ས་ངྑྱཾ ནོ་པེ་ཏི ཝེ་ད་གཱུ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ;
༦. ས་ལླ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༤. ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ སུ་ཁ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི [ཝེ་དི་ཡ་ཏི (སཱི. པཱི.)], དུ་ཀྑ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སུ་ཁ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, དུ་ཀྑ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ ཝི་སེ་སོ ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ [ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ (སཱི. ཀ.), ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སོ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་སོ (པཱི.)] ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ནཱ’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ. བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ཏི – ཀཱ་ཡི་ཀ་ཉྩ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཉྩ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སཾ ས་ལླེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ [ས་ལླེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ཏ་མེ་ནཾ དུ་ཏི་ཡེ་ན ས་ལླེ་ན ཨ་ནུ་ཝེ་དྷཾ ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ [ས་ལླེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ (སཱི.), ས་ལླེ་ན ཨ་ནུ་ཝེ་དྷཾ ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ (སྱཱ. ཀཾ.), ས་ལླེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ (པཱི.)]. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ དྭི་ས་ལླེ་ན ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ཏི – ཀཱ་ཡི་ཀ་ཉྩ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཉྩ. ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཁོ པ་ན དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ པ་ཊི་གྷ་ཝཱ ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷ་ཝ་ནྟཾ, ཡོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. སོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ན ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ, ཏ་སྶ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ཉྩ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ, ཡོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. སོ ཏཱ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཱ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཛཱ་ན་ཏོ, ཡོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. སོ སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ས་ཉྙུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, ས་ཉྙུ་ཏྟོ དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘སུ་ཏ་ཝཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ན སོ་ཙ་ཏི, ན ཀི་ལ་མ་ཏི, ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི – ཀཱ་ཡི་ཀཾ, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སཾ ས་ལླེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ དུ་ཏི་ཡེ་ན ས་ལླེ་ན ཨ་ནུ་ཝེ་དྷཾ ན ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨེ་ཀ་ས་ལླེ་ན ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ན སོ་ཙ་ཏི, ན ཀི་ལ་མ་ཏི, ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི – ཀཱ་ཡི་ཀཾ, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ. ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཁོ པ་ན དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ པ་ཊི་གྷ་ཝཱ ན ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝ་ནྟཾ, ཡོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. སོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཏ་སྶ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཡོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. སོ ཏཱ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཙ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཱ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ཏོ, ཡོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. སོ སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་སེ་སོ, ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ, ཨི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ནཱ’’ཏི.
‘‘ན ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི ས་པ་ཉྙོ,
སུ་ཁ་མྤི དུ་ཀྑ་མྤི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ་པི;
ཨ་ཡ་ཉྩ དྷཱི་ར་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ན,
མ་ཧཱ [ཨ་ཡཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཝི་སེ་སོ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཧོ་ཏི.
‘‘ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨ་སྶ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ,
ཝི་པ་སྶ་ཏོ [ས་མྤ་སྶ་ཏོ (སཱི. པཱི.)] ལོ་ཀ་མི་མཾ པ་ར་ཉྩ;
ཨི་ཊྛ་སྶ དྷ་མྨཱ ན མ་ཐེ་ནྟི ཙི་ཏྟཾ,
ཨ་ནི་ཊྛ་ཏོ ནོ པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་མེ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶཱ་ནུ་རོ་དྷཱ ཨ་ཐ་ཝཱ ཝི་རོ་དྷཱ,
ཝི་དྷཱུ་པི་ཏཱ ཨ་ཏྠ་ག་ཏཱ ན ས་ནྟི;
པ་ད་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཝི་ར་ཛཾ ཨ་སོ་ཀཾ,
ས་མྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷ་ཝ་སྶ པཱ་ར་གཱུ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ;
༧. པ་ཋ་མ་གེ་ལ་ཉྙ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན གི་ལཱ་ན་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
‘‘ས་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ག་མེ་ཡྻ. ཨ་ཡཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་མི་ཉྫི་ཏེ པ་སཱ་རི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨ་སི་ཏེ པཱི་ཏེ ཁཱ་ཡི་ཏེ སཱ་ཡི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ག་ཏེ ཋི་ཏེ ནི་སི་ནྣེ སུ་ཏྟེ ཛཱ་ག་རི་ཏེ བྷཱ་སི་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ས་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ག་མེ་ཡྻ. ཨ་ཡཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི.
‘‘ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ས་ཏ་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཁོ མྱཱ་ཡཾ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སཱ ཙ ཁོ པ་ཊི་ཙྩ, ནོ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྩ. ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ? ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན ཀཱ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁོ པ་ན ས་ངྑ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི! སོ ཀཱ་ཡེ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་ཡེ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, ཡོ ཀཱ་ཡེ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ས་ཏ་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཁོ མྱཱ་ཡཾ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. སཱ ཙ ཁོ པ་ཊི་ཙྩ, ནོ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྩ. ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ? ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན ཀཱ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁོ པ་ན ས་ངྑ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི! སོ ཀཱ་ཡེ ཙ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་ཡེ ཙ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ…པེ… པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, ཡོ ཀཱ་ཡེ ཙ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ས་ཏ་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཁོ མྱཱ་ཡཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སཱ ཙ ཁོ པ་ཊི་ཙྩ, ནོ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྩ. ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ? ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན ཀཱ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁོ པ་ན ས་ངྑ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི! སོ ཀཱ་ཡེ ཙ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་ཡེ ཙ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ…པེ… པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, ཡོ ཀཱ་ཡེ ཙ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི.
‘‘སོ སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; དུ་ཀྑ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི; དུ་ཀྑ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི; ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཉྩེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སོ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ ས་བྦ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི [སཱི་ཏི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི (སཱི. པཱི. ཀ.)] པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཊྚི་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏ་སྶེ་ཝ ཏེ་ལ་སྶ ཙ ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ ས་བྦ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་གེ་ལ་ཉྙ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན གི་ལཱ་ན་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
‘‘ས་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ག་མེ་ཡྻ. ཨ་ཡཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི…པེ… བྷཱ་སི་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ས་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ག་མེ་ཡྻ. ཨ་ཡཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི.
‘‘ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ས་ཏ་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཁོ མྱཱ་ཡཾ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ; སཱ ཙ ཁོ པ་ཊི་ཙྩ, ནོ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྩ. ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ? ཨི་མ་མེ་ཝ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན ཕ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁོ པ་ན ས་ངྑ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི! སོ ཕ་སྶེ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཕ་སྶེ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཡོ ཕ་སྶེ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ, སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ས་ཏ་སྶ…པེ… ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཁོ མྱཱ་ཡཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ; སཱ ཙ ཁོ པ་ཊི་ཙྩ, ནོ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྩ. ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ? ཨི་མ་མེ་ཝ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ…པེ… ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ ས་བྦ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཊྚི་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏ་སྶེ་ཝ ཏེ་ལ་སྶ ཙ ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ ས་བྦ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཨ་ནི་ཙྩ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༧. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ཁ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ཁ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཕ་སྶ་མཱུ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༨. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ ཕ་སྶ་ཛཱ ཕ་སྶ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཱ ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཏ་སྶེ་ཝ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ, ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སཱ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཏ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ, ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སཱ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ, ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སཱ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭི་ནྣཾ ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ས་མོ་དྷཱ་ནཱ [ས་ངྑ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ས་མོ་དྷཱ་ནཱ (སྱཱ. ཀཾ.) ས་ངྒྷ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ས་མོ་དྷཱ་ནཱ (ཀ.) སཾ. ནི. ༢.༦༢ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཨུ་སྨཱ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཏེ་ཛོ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ ཝི་ནི་ཀྑེ་པཱ, ཡཱ ཏ་ཛྫཱ ཨུ་སྨཱ, སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སཱ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཕ་སྶ་ཛཱ ཕ་སྶ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཱ ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཏ་ཛྫཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཛྫ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ས་གཱ་ཐཱ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ས་མཱ་དྷི སུ་ཁཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན, པཱ་ཏཱ་ལཾ ད་ཊྛ་བྦེ་ན ཙ;
ས་ལླེ་ན ཙེ་ཝ གེ་ལ་ཉྙཱ, ཨ་ནི་ཙྩ ཕ་སྶ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ཏི.
༢. ར་ཧོ་ག་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. ར་ཧོ་ག་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༩. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཝུ་ཏྟཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’ནྟི. ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’’’ནྟི?
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑུ! ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑུ, ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ. ཝུ་ཏྟཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་ཡཱ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’ནྟི. ཏཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’ནྟི. ཏཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཡ་དྷ་མྨ་ཏཾ…པེ… ཝ་ཡ་དྷ་མྨ་ཏཾ…པེ… ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨ་ཏཾ …པེ… ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ཏཾ…པེ… ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ པཱི་ཏི ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི. ཚ་ཡི་མཱ, བྷི་ཀྑུ, པ་སྶ་དྡྷི་ཡོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ པཱི་ཏི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. པ་ཋ་མ་ཨཱ་ཀཱ་ས་སུ་ཏྟཾ
༢༦༠. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝི་ཝི་དྷཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པ་ཙྪི་མཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་རཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ས་ར་ཛཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ར་ཛཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, སཱི་ཏཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་ཎྷཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པ་རི་ཏྟཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཝི་ཝི་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ, ཝཱ་ཡ་ནྟི ཝི་ཝི་དྷཱ པུ་ཐཱུ;
པུ་ར་ཏྠི་མཱ པ་ཙྪི་མཱ ཙཱ་པི, ཨུ་ཏྟ་རཱ ཨ་ཐ ད་ཀྑི་ཎཱ.
‘‘ས་ར་ཛཱ ཨ་ར་ཛཱ ཙ་པི, སཱི་ཏཱ ཨུ་ཎྷཱ ཙ ཨེ་ཀ་དཱ;
ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ པ་རི་ཏྟཱ ཙ, པུ་ཐཱུ ཝཱ་ཡ་ནྟི མཱ་ལུ་ཏཱ.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ, ས་མུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཝེ་ད་ནཱ;
སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ས་མུ་པྤ་ཏྟི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཙ ཡཱ.
‘‘ཡ་ཏོ ཙ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཏཱ་པཱི, ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ན རི་ཉྩ་ཏི [ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ནི་རཱུ་པ་དྷི (ཀ.)];
ཏ་ཏོ སོ ཝེ་ད་ནཱ ས་བྦཱ, པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ;
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དྷ་མྨ་ཊྛོ, ས་ངྑྱཾ ནོ་པེ་ཏི ཝེ་ད་གཱུ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. དུ་ཏི་ཡ་ཨཱ་ཀཱ་ས་སུ་ཏྟཾ
༢༦༡. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝི་ཝི་དྷཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི…པེ… ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཝི་ཝི་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཨ་གཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༢༦༢. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་གཱ་རཾ. ཏ་ཏྠ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, པ་ཙྪི་མཱ་ཡ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི. ཁ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, ཝེ་སྶཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, སུ་དྡཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཝི་ཝི་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སཱ་མི་སཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སཱ་མི་སཱ་པི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སཱ་མི་སཱ་པི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ནི་རཱ་མི་སཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནི་རཱ་མི་སཱ་པི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནི་རཱ་མི་སཱ་པི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཋ་མ་ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༣. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝེ་ད་ནཱ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ་ནྟི? ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ. ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ; ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཡཾ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ. ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ. ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཨ་ཐ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝ་ནྣེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་མྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྙེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཎོ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ…པེ… ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. པ་ཋ་མ་ས་མྦ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༥. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝེ་ད་ནཱ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ. ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ; ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཡཾ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ. ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ. ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི. ཚ་ཡི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་སྶ་དྡྷི་ཡོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ པཱི་ཏི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ས་མྦ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༦. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ…’’ ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ…པེ…. (ཡ་ཐཱ པུ་རི་མ་སུ་ཏྟ་ནྟེ, ཏ་ཐཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦོ.) ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་ཉྩ་ཀ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༧. ཨ་ཐ ཁོ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ཨུ་དཱ་ཡི, ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཏི་སྶོ ཁོ, ཐ་པ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཁོ, ཐ་པ་ཏི, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, བྷ་ནྟེ ཨུ་དཱ་ཡི, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཡཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ནྟ་སྨིཾ ཨེ་སཱ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཁེ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི པ་ཉྩ་ཀ་ངྒཾ ཐ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, ཐ་པ་ཏི, དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, བྷ་ནྟེ ཨུ་དཱ་ཡི, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཡཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ནྟ་སྨིཾ ཨེ་སཱ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཁེ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི པ་ཉྩ་ཀ་ངྒཾ ཐ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, ཐ་པ་ཏི, དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, བྷ་ནྟེ ཨུ་དཱ་ཡི, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཡཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ནྟ་སྨིཾ ཨེ་སཱ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཁེ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ནེ་ཝ ས་ཀྑི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི པ་ཉྩ་ཀ་ངྒཾ ཐ་པ་ཏིཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ, ན པ་ནཱ་ས་ཀྑི པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་དཱ་ཡི་སྶ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒེ་ན ཐ་པ་ཏི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨི་མཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་དཱ་ཡི་སྶ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒེ་ན ཐ་པ་ཏི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ ཏཾ ས་བྦཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.
‘‘ས་ནྟ་མེ་ཝ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་རི་ཡཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨུ་དཱ་ཡི་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནཱ་བྦྷ་ནུ་མོ་དི; ས་ནྟ་ཉྩ པ་ནཱ་ན་ནྡ, པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨུ་དཱ་ཡཱི བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒ་སྶ ཐ་པ་ཏི་ནོ ནཱ་བྦྷ་ནུ་མོ་དི. དྭེ་པི མ་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཏི་སྶོ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. པ་ཉྩ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཚ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་མྤི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཡེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ལ་པི་ཏཾ, ན ས་མ་ནུ་མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ན ས་མ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ན ས་མ་ནུ་མོ་དི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི་ཏི [ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི (སཱི. པཱི. ཀ.)]. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཡེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ལ་པི་ཏཾ ས་མ་ནུ་མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི ས་མ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ས་མ་ནུ་མོ་དི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ…པེ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མེ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ, ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ, ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ, ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ, ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ཧ, ཏ་ཉྩ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ ཀིཾ་སུ, ཏ་ཡི་དཾ ཀ་ཐཾ་སཱུ’ཏི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སུ་ཁ་ཉྙེ་ཝ ཝེ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཡ་ཧིཾ ཡ་ཧིཾ [ཡཾ ཧི་ཡཾ ཧི སུ་ཁཾ (སཱི. པཱི.), ཡ་ཧིཾ ཡ་ཧིཾ སུ་ཁཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) མ. ནི. ༢.༩༡], ཏཾ ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི’’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. བྷི་ཀྑུ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༨. ‘‘དྭེ་པི མ་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཏི་སྶོ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, པ་ཉྩ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཚ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་མྤི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཡེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ལ་པི་ཏཾ ན ས་མ་ནུ་མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ན ས་མ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ན ས་མ་ནུ་མོ་དི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཡེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ལ་པི་ཏཾ ས་མ་ནུ་མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི ས་མ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ས་མ་ནུ་མོ་དི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི་ཏི.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ…པེ… ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ཧ, ཏ་ཉྩ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ ཀིཾ་སུ, ཏ་ཡི་དཾ ཀ་ཐཾ་སཱུ’ཏི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སུ་ཁ་ཉྙེ་ཝ ཝེ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ཡ་ཧིཾ ཡ་ཧིཾ [ཡཾ ཧི ཡཾ ཧི (སཱི. པཱི.)], ཏཾ ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ར་ཧོ་ག་ཏ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ར་ཧོ་ག་ཏཾ དྭེ ཨཱ་ཀཱ་སཾ, ཨ་གཱ་རཾ དྭེ ཙ ཨཱ་ན་ནྡཱ;
ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དུ་ཝེ ཝུ་ཏྟཱ, པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱ་ཏི.
༣. ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. སཱི་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཨ་ཐ ཁོ མོ་ལི༹་ཡ་སཱི་ཝ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མོ་ལི༹་ཡ་སཱི་ཝ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ནྟི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུ’ཏི. ཨི་དྷ [ཨི་དྷ པ་ན (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཀི་མཱ་ཧཱ’’ཏི?
‘‘པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི་པི ཁོ, སཱི་ཝ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. སཱ་མ་མྤི ཁོ ཨེ་ཏཾ, སཱི་ཝ་ཀ, ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ [ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཡ་ཐཱ པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི་པི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི; ལོ་ཀ་སྶ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, སཱི་ཝ་ཀ, ས་ཙྩ་ས་མྨ་ཏཾ ཡ་ཐཱ པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི་པི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཏྲ, སཱི་ཝ་ཀ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུ’ཏི. ཡ་ཉྩ སཱ་མཾ ཉཱ་ཏཾ ཏ་ཉྩ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི, ཡ་ཉྩ ལོ་ཀེ ས་ཙྩ་ས་མྨ་ཏཾ ཏ་ཉྩ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ མི་ཙྪཱ་ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘སེ་མྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི་པི ཁོ, སཱི་ཝ་ཀ…པེ… ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི་པི ཁོ, སཱི་ཝ་ཀ…པེ… ས་ནྣི་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནི་པི ཁོ, སཱི་ཝ་ཀ…པེ… ཨུ་ཏུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཛཱ་ནི་པི ཁོ, སཱི་ཝ་ཀ…པེ… ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཛཱ་ནི་པི ཁོ, སཱི་ཝ་ཀ…པེ… ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ་ནི་པི ཁོ, སཱི་ཝ་ཀ…པེ… ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ་ནི་པི ཁོ, སཱི་ཝ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. སཱ་མ་མྤི ཁོ ཨེ་ཏཾ, སཱི་ཝ་ཀ, ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ་ནི་པི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི; ལོ་ཀ་སྶ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, སཱི་ཝ་ཀ, ས་ཙྩ་ས་མྨ་ཏཾ. ཡ་ཐཱ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ་ནི་པི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི; ཏ་ཏྲ, སཱི་ཝ་ཀ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུ’ཏི. ཡ་ཉྩ སཱ་མཾ ཉཱ་ཏཾ ཏ་ཉྩ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ཡ་ཉྩ ལོ་ཀེ ས་ཙྩ་ས་མྨ་ཏཾ ཏ་ཉྩ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ མི་ཙྪཱ་ཏི ཝ་དཱ་མཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, མོ་ལི༹་ཡ་སཱི་ཝ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ …པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’’ནྟི.
‘‘པི་ཏྟཾ སེ་མྷ་ཉྩ ཝཱ་ཏོ ཙ, ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ཨུ་ཏཱུ་ནི ཙ;
ཝི་ས་མཾ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཾ, ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན ཨ་ཊྛ་མཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ;
༢. ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༢༧༠. ‘‘ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ? དྭེ་པི མ་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན; ཏི་སྶོ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན; པ་ཉྩ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན; ཚ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན; ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན; ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན; ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་མྤི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ ཝེ་ད་ནཱ? ཀཱ་ཡི་ཀཱ ཙ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཙ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ? སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཱ? སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ ཝེ་ད་ནཱ? ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ…པེ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝེ་ད་ནཱ? ཚ སོ་མ་ན་སྶཱུ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ, ཚ དོ་མ་ན་སྶཱུ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ, ཚ ཨུ་པེ་ཀྑཱུ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཏྟིཾ་ས ཝེ་ད་ནཱ? ཚ གེ་ཧ་སི་ཏཱ་ནི [གེ་ཧ་སྶི་ཏཱ་ནི (ཨ་ཊྛ.)] སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི, ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ནི [ནེ་ཀྑ་མྨ་སྶི་ཏཱ་ནི (ཨ་ཊྛ.)] སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི, ཚ གེ་ཧ་སི་ཏཱ་ནི དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི, ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ནི དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི, ཚ གེ་ཧ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཏྟིཾ་ས ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཝེ་ད་ནཱ? ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཚ་ཏྟིཾ་ས ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཚ་ཏྟིཾ་ས ཝེ་ད་ནཱ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཚ་ཏྟིཾ་ས ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཝེ་ད་ནཱ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་བྷི་ཀྑུ་སུ་ཏྟཾ
༢༧༡. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝེ་ད་ནཱ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི?
‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑུ, ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ, ཝེ་ད་ནཱ. ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ. ཏ་ཎྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ. ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཡཾ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ; ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ; ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. པུ་བྦ་སུ་ཏྟཾ
༢༧༢. ‘‘པུ་བྦེ་ཝ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ ཝེ་ད་ནཱ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’ནྟི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཝེ་ད་ནཱ. ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ. ཏ་ཎྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ…པེ… ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎ’’’ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.