༩. ཝཱི་ཎོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༦. ‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཚ་ནྡོ ཝཱ རཱ་གོ ཝཱ དོ་སོ ཝཱ མོ་ཧོ ཝཱ པ་ཊི་གྷཾ ཝཱ་པི [པ་ཊི་གྷཾ ཝཱ (སཱི.)] ཙེ་ཏ་སོ, ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཡྻ. ས་བྷ་ཡོ ཙེ་སོ མ་གྒོ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོ ཙ ས་ཀ་ཎྚ་ཀོ ཙ ས་ག་ཧ་ནོ ཙ ཨུ་མྨ་གྒོ ཙ ཀུ་མྨ་གྒོ ཙ དུ་ཧི་ཏི་ཀོ ཙ. ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སེ་ཝི་ཏོ ཙེ་སོ མ་གྒོ, ན ཙེ་སོ མ་གྒོ ས་པྤུ་རི་སེ་ཧི སེ་ཝི་ཏོ. ན ཏྭཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་སཱི་ཏི. ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་ར་ཡེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི…པེ… ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ར་སེ་སུ…པེ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཚ་ནྡོ ཝཱ རཱ་གོ ཝཱ དོ་སོ ཝཱ མོ་ཧོ ཝཱ པ་ཊི་གྷཾ ཝཱ་པི ཙེ་ཏ་སོ ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཡྻ. ས་བྷ་ཡོ ཙེ་སོ མ་གྒོ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོ ཙ ས་ཀ་ཎྚ་ཀོ ཙ ས་ག་ཧ་ནོ ཙ ཨུ་མྨ་གྒོ ཙ ཀུ་མྨ་གྒོ ཙ དུ་ཧི་ཏི་ཀོ ཙ. ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སེ་ཝི་ཏོ ཙེ་སོ མ་གྒོ, ན ཙེ་སོ མ་གྒོ ས་པྤུ་རི་སེ་ཧི སེ་ཝི་ཏོ. ན ཏྭཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་སཱི་ཏི. ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་ར་ཡེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀི་ཊྛཾ ས་མྤ་ནྣཾ. ཀི་ཊྛཱ་ར་ཀྑོ [ཀི་ཊྛཱ་ར་ཀྑ་ཀོ (སཱི.)] ཙ པ་མ་ཏྟོ, གོ་ཎོ ཙ ཀི་ཊྛཱ་དོ ཨ་དུཾ ཀི་ཊྛཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ མ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏ་ཀཱ་རཱི པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ མ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀི་ཊྛཾ ས་མྤ་ནྣཾ ཀི་ཊྛཱ་ར་ཀྑོ ཙ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ གོ་ཎོ ཙ ཀི་ཊྛཱ་དོ ཨ་དུཾ ཀི་ཊྛཾ ཨོ་ཏ་རེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཀི་ཊྛཱ་ར་ཀྑོ ནཱ་སཱ་ཡཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ. ནཱ་སཱ་ཡཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་གྷ་ཊཱ་ཡཾ སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ. ཨུ་པ་རི་གྷ་ཊཱ་ཡཾ སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཎྜེ་ན སུ་ཏཱ་ལི༹་ཏཾ ཏཱ་ལེ༹་ཡྻ. ད་ཎྜེ་ན སུ་ཏཱ་ལི༹་ཏཾ ཏཱ་ལེ༹་ཏྭཱ ཨོ་ས་ཛྫེ་ཡྻ. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ …པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གོ་ཎོ ཀི་ཊྛཱ་དོ ཨ་དུཾ ཀི་ཊྛཾ ཨོ་ཏ་རེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཀི་ཊྛཱ་ར་ཀྑོ ནཱ་སཱ་ཡཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ. ནཱ་སཱ་ཡཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་གྷ་ཊཱ་ཡཾ སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ. ཨུ་པ་རི་གྷ་ཊཱ་ཡཾ སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཎྜེ་ན སུ་ཏཱ་ལི༹་ཏཾ ཏཱ་ལེ༹་ཡྻ. ད་ཎྜེ་ན སུ་ཏཱ་ལི༹་ཏཾ ཏཱ་ལེ༹་ཏྭཱ ཨོ་ས་ཛྫེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གོ་ཎོ ཀི་ཊྛཱ་དོ གཱ་མ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ, ཋཱ་ན་བ་ཧུ་ལོ ཝཱ ཨ་སྶ ནི་ས་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ ཝཱ ན ཏཾ ཀི་ཊྛཾ པུ་ན ཨོ་ཏ་རེ་ཡྻ – ཏ་མེ་ཝ པུ་རི་མཾ ད་ཎྜ་ས་མྥ་སྶཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཏོ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་དུ་ཛི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་དུ་ཛི་ཏཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏི, ཨེ་ཀོ་དི ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ས་དྡོ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦོ ཨ་སྶ. སོ ཝཱི་ཎཱ་ས་དྡཾ སུ་ཎེ་ཡྻ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མྦྷོ, ཀ་སྶ [ཀི་སྶ (སཱི. པཱི.)] ནུ ཁོ ཨེ་སོ ས་དྡོ ཨེ་ཝཾ་ར་ཛ་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་ཀ་མ་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་མ་ད་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་མུ་ཙྪ་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་བ་ནྡྷ་ནཱི་ཡོ’ཏི? ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་སཱ, ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝཱི་ཎཱ ནཱ་མ, ཡ་སྶཱ ཨེ་སོ ས་དྡོ ཨེ་ཝཾ་ར་ཛ་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་ཀ་མ་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་མ་ད་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་མུ་ཙྪ་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་བ་ནྡྷ་ནཱི་ཡོ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ག་ཙྪ་ཐ མེ, བྷོ, ཏཾ ཝཱི་ཎཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཝཱི་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻུཾ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ སཱ, བྷ་ནྟེ, ཝཱི་ཎཱ ཡ་སྶཱ ཨེ་སོ ས་དྡོ ཨེ་ཝཾ་ར་ཛ་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་ཀ་མ་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་མ་ད་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་མུ་ཙྪ་ནཱི་ཡོ ཨེ་ཝཾ་བ་ནྡྷ་ནཱི་ཡོ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ལཾ མེ, བྷོ, ཏཱ་ཡ ཝཱི་ཎཱ་ཡ, ཏ་མེ་ཝ མེ ས་དྡཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝཱི་ཎཱ ནཱ་མ ཨ་ནེ་ཀ་ས་མྦྷཱ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མྦྷཱ་རཱ. ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ས་མཱ་ར་དྡྷཱ ཝ་ད་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – དོ་ཎི་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཙ་མྨ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ད་ཎྜ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཎེ ཙ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ནྟི་ཡོ ཙ པ་ཊི་ཙྩ ཀོ་ཎ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ པུ་རི་ས་སྶ ཙ ཏ་ཛྫཾ ཝཱ་ཡཱ་མཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཝཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཝཱི་ཎཱ ནཱ་མ ཨ་ནེ་ཀ་ས་མྦྷཱ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མྦྷཱ་རཱ. ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ས་མཱ་ར་དྡྷཱ ཝ་ད་ཏཱི’ཏི. སོ ཏཾ ཝཱི་ཎཾ ད་ས་དྷཱ ཝཱ ས་ཏ་དྷཱ ཝཱ ཕཱ་ལེ་ཡྻ, ད་ས་དྷཱ ཝཱ ས་ཏ་དྷཱ ཝཱ ཏཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ས་ཀ་ལི་ཀཾ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧེ་ཡྻ, ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧི་ཏྭཱ མ་སིཾ ཀ་རེ་ཡྻ. མ་སིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏེ ཝཱ ཨོ་ཕུ་ནེ་ཡྻ [ཨོ་པུ་ནེ་ཡྻ (སཱི. པཱི.), ཨོ་ཕུ་ཎེ་ཡྻ (?)], ན་དི་ཡཱ ཝཱ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ཧེ་ཡྻ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ས་ཏཱི ཀི་རཱ་ཡཾ, བྷོ, ཝཱི་ཎཱ ནཱ་མ, ཡ་ཐེ་ཝཾ ཡཾ [ཡ་ཐེ་ཝཱ་ཡཾ (སཱི.), ཡ་ཐེ་ཝ་ཡཾ (པཱི.)] ཀི་ཉྩི ཝཱི་ཎཱ ནཱ་མ ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ ཛ་ནོ [ཨེ་ཏྠ པ་ནཱ་ཡཾ ཛ་ནོ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ (པཱི. ཀ.)] ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ པ་མ་ཏྟོ པ་ལ་ལི༹་ཏོ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ རཱུ་པཾ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏི [ས་མ་ནྣེ་ས་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ས་མ་ནེ་ས་ཏི (པཱི.)] ཡཱ་ཝ་ཏཱ རཱུ་པ་སྶ ག་ཏི, ཝེ་ད་ནཾ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ག་ཏི, ས་ཉྙཾ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཉྙཱ་ཡ ག་ཏི, ས་ངྑཱ་རེ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ག་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ག་ཏི. ཏ་སྶ རཱུ་པཾ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ རཱུ་པ་སྶ ག་ཏི, ཝེ་ད་ནཾ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏོ…པེ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ག་ཏི. ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཧ་ནྟི ཝཱ མ་མ་ནྟི ཝཱ ཨ་སྨཱི་ཏི ཝཱ ཏ་མྤི ཏ་སྶ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.