༨. ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༥. ‘‘ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ? ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཡོ་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ [ས་ཉྫོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ. ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ [ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་དྷི་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) མ. ནི. ༣.༣༡༦-༣༡༧] ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ ཏ་སྨི་ཉྩེ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྷེ་ན ཨ་ཡོ་ས་ངྐུ་ནཱ ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ, ན ཏྭེ་ཝ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ས་དྡེ་སུ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ. ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ ཏ་སྨི་ཉྩེ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལ་ངྐ་རེ་ཡྻ, ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྷེ་ན ན་ཁ་ཙྪེ་ད་ནེ་ན ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ, ན ཏྭེ་ཝ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ག་ནྡྷེ་སུ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ. ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ ཏ་སྨི་ཉྩེ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྷེ་ན ཁུ་རེ་ན ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ར་སེ་སུ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ. ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ ཏ་སྨི་ཉྩེ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྷཱ་ཡ ས་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ཕོ་ཊྛ་བྦེ་སུ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ. ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ ཏ་སྨི་ཉྩེ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཏྟཾ. སོ་ཏྟཾ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཉྫྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝ་དཱ་མི, ཨ་ཕ་ལཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝ་དཱ་མི, མོ་མཱུ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝ་དཱ་མི, ན ཏྭེ་ཝ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཝི་ཏ་ཀྐེ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཡྻ ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏོ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཉྫྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཏ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཏ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཡོ་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི ཙ་ཀྑུ ཨ་ནི་ཙྩཾ, རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ’’’ [ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི (?)].
‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན ཨ་ཡོ་ས་ངྐུ་ནཱ ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི སོ་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ས་དྡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ.
‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན ན་ཁ་ཙྪེ་ད་ནེ་ན ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི གྷཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ག་ནྡྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ…པེ… ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ.
‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན ཁུ་རེ་ན ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ར་སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི…པེ… ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ.
‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཏི་ཎྷཱ་ཡ ས་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི ཀཱ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ…པེ… ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ.
‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ སོ་ཏྟཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི མ་ནོ ཨ་ནི་ཙྩོ, དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ’’.
‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, རཱུ་པེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.