༡༨. ས་མུ་དྡ་ཝ་གྒོ

༡. པ་ཋ་མ་ས་མུ་དྡ་སུ་ཏྟཾ

༢༢༨. ‘‘‘ས་མུ་དྡོ, ས་མུ་དྡོ’ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི. ནེ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ས་མུ་དྡོ. མ་ཧཱ ཨེ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་རཱ་སི མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝོ. ཙ་ཀྑུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་སྶ ས་མུ་དྡོ; ཏ་སྶ རཱུ་པ་མ་ཡོ ཝེ་གོ. ཡོ ཏཾ རཱུ་པ་མ་ཡཾ ཝེ་གཾ ས་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏ་རི ཙ་ཀྑུ་ས་མུ་དྡཾ ས་ཨཱུ་མིཾ སཱ་ཝ་ཊྚཾ ས་གཱ་ཧཾ ས་ར་ཀྑ་སཾ; ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་སྶ ས་མུ་དྡོ; ཏ་སྶ ར་ས་མ་ཡོ ཝེ་གོ. ཡོ ཏཾ ར་ས་མ་ཡཾ ཝེ་གཾ ས་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏ་རི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ས་ཨཱུ་མིཾ སཱ་ཝ་ཊྚཾ ས་གཱ་ཧཾ ས་ར་ཀྑ་སཾ; ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ…པེ… མ་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་སྶ ས་མུ་དྡོ; ཏ་སྶ དྷ་མྨ་མ་ཡོ ཝེ་གོ. ཡོ ཏཾ དྷ་མྨ་མ་ཡཾ ཝེ་གཾ ས་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏ་རི མ་ནོ་ས་མུ་དྡཾ ས་ཨཱུ་མིཾ སཱ་ཝ་ཊྚཾ ས་གཱ་ཧཾ ས་ར་ཀྑ་སཾ; ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ…པེ… ས་ཏྠཱ –

‘‘ཡོ ཨི་མཾ ས་མུ་དྡཾ ས་གཱ་ཧཾ ས་ར་ཀྑ་སཾ,

ས་ཨཱུ་མིཾ སཱ་ཝ་ཊྚཾ ས་བྷ་ཡཾ དུ་ཏྟ་རཾ ཨ་ཙྩ་ཏ་རི;

ས ཝེ་ད་གཱུ ཝུ་སི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ,

ལོ་ཀ་ནྟ་གཱུ པཱ་ར་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ;

༢. དུ་ཏི་ཡ་ས་མུ་དྡ་སུ་ཏྟཾ

༢༢༩. ‘‘ས་མུ་དྡོ, ས་མུ་དྡོ’ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི. ནེ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ས་མུ་དྡོ. མ་ཧཱ ཨེ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་རཱ་སི མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝོ. ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ས་མུ་དྡོ. ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ས་མཱ་ར་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཛཱ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་མུ་ནྣཱ ཏ་ནྟཱ་ཀུ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ལ་ག་ཎྛི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ [གུ་ལཱ༹་གུ་ཎྛི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ (སཱི.), ཀུ་ལ་གུ་ཎྜི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ (སྱཱ. ཀཾ.), གུ་ཎ་གུ་ཎི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ (པཱི.), ཀུ་ལཱ་གུ་ཎྜི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ (ཀ.)] མུ་ཉྫ་པ་བྦ་ཛ་བྷཱུ་ཏཱ, ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ སཾ་སཱ་རཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི…པེ….

‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ…པེ… ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ས་མུ་དྡོ. ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ས་མཱ་ར་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཛཱ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་མུ་ནྣཱ ཏ་ནྟཱ་ཀུ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ལ་ག་ཎྛི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ མུ་ཉྫ་པ་བྦ་ཛ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ སཾ་སཱ་རཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཡ་སྶ རཱ་གོ ཙ དོ་སོ ཙ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ ཝི་རཱ་ཛི་ཏཱ;

སོ ཨི་མཾ ས་མུ་དྡཾ ས་གཱ་ཧཾ ས་ར་ཀྑ་སཾ, ས་ཨཱུ་མི་བྷ་ཡཾ དུ་ཏྟ་རཾ ཨ་ཙྩ་ཏ་རི.

‘‘ས་ངྒཱ་ཏི་གོ མ་ཙྩུ་ཛ་ཧོ ནི་རུ་པ་དྷི, པ་ཧཱ་སི དུ་ཀྑཾ ཨ་པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་ཡ;

ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏོ སོ ན པུ་ནེ་ཏི [ན པ་མཱ་ཎ་མེ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ཨ་མོ་ཧ་ཡཱི, མ་ཙྩུ་རཱ་ཛ་ནྟི བྲཱུ་མཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ;

༣. བཱ་ལི༹་སི་ཀོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ

༢༣༠. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ལི༹་སི་ཀོ ཨཱ་མི་ས་ག་ཏ་བ་ལི༹་སཾ ག་མྦྷཱི་རེ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དེ པ་ཀྑི་པེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨཱ་མི་ས་ཙ་ཀྑུ མ་ཙྪོ གི་ལེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཙྪོ གི་ལི་ཏ་བ་ལི༹་སོ བཱ་ལི༹་སི་ཀ་སྶ ཨ་ན་ཡཾ ཨཱ་པ་ནྣོ བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ བཱ་ལི༹་སི་ཀ་སྶ.

ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཡི་མེ བ་ལི༹་སཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ན་ཡཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་དྷཱ་ཡ [བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ (སཱི. པཱི.)] པཱ་ཎི་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ ཚ? ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ གི་ལི་ཏ་བ་ལི༹་སོ, མཱ་ར་སྶ ཨ་ན་ཡཾ ཨཱ་པ་ནྣོ བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པཱ་པི་མ་ཏོ…པེ… ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ…པེ….

ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ གི་ལི་ཏ་བ་ལི༹་སོ མཱ་ར་སྶ ཨ་ན་ཡཾ ཨཱ་པ་ནྣོ བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པཱ་པི་མ་ཏོ.

‘‘ས་ནྟི ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན གི་ལི་ཏ་བ་ལི༹་སོ མཱ་ར་སྶ ཨ་བྷེ་དི བ་ལི༹་སཾ པ་རི་བྷེ་དི བ་ལི༹་སཾ ན ཨ་ན་ཡཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ན བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ན ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པཱ་པི་མ་ཏོ…པེ….

‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ…པེ…. ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན གི་ལི་ཏ་བ་ལི༹་སོ མཱ་ར་སྶ ཨ་བྷེ་དི བ་ལི༹་སཾ པ་རི་བྷེ་དི བ་ལི༹་སཾ ན ཨ་ན་ཡཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ན བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ན ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པཱ་པི་མ་ཏོ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཁཱི་ར་རུ་ཀྑོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ

༢༣༡. ‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཏ་སྶ པ་རི་ཏྟཱ ཙེ་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ; ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནཾ! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་གོ, སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ…པེ….

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ར་སེ་སུ ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་ཏྠི…པེ….

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཏ་སྶ པ་རི་ཏྟཱ ཙེ་པི མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ; ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནཾ! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་གོ, སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁཱི་ར་རུ་ཀྑོ ཨ་སྶ་ཏྠོ ཝཱ ནི་གྲོ་དྷོ ཝཱ པི་ལ་ཀྑོ ཝཱ ཨུ་དུ་མྦ་རོ ཝཱ ད་ཧ་རོ ཏ་རུ་ཎོ ཀོ་མཱ་ར་ཀོ. ཏ་མེ་ནཾ པུ་རི་སོ ཏི་ཎྷཱ་ཡ ཀུ་ཋཱ་རི་ཡཱ ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཨཱ་བྷི་ནྡེ་ཡྻ [བྷི་ནྡེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ. སཱི. ཨ་ཊྛ.), ཨ་བྷི་ནྡེ་ཡྻ (ཀ་ཏྠ་ཙི)] ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཁཱི་ར’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཡ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཁཱི་རཾ ཏཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཏ་སྶ པ་རི་ཏྟཱ ཙེ་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ; ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནཾ! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་གོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ…པེ….

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ར་སེ་སུ ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་ཏྠི…པེ….

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཏ་སྶ པ་རི་ཏྟཱ ཙེ་པི མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ; ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནཾ! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་གོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ.

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཡོ རཱ་གོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཙེ་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི; ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ པ་རི་ཏྟཱ་ནཾ! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་གོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ པ་ཧཱི་ནོ…པེ….

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ར་སེ་སུ…པེ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཡོ རཱ་གོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཙེ་པི མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི; ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ པ་རི་ཏྟཱ་ནཾ! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་གོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ པ་ཧཱི་ནོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁཱི་ར་རུ་ཀྑོ ཨ་སྶ་ཏྠོ ཝཱ ནི་གྲོ་དྷོ ཝཱ པི་ལ་ཀྑོ ཝཱ ཨུ་དུ་མྦ་རོ ཝཱ སུ་ཀྑོ ཀོ་ལཱ་པོ ཏེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀོ. ཏ་མེ་ནཾ པུ་རི་སོ ཏི་ཎྷཱ་ཡ ཀུ་ཋཱ་རི་ཡཱ ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཨཱ་བྷི་ནྡེ་ཡྻ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཁཱི་ར’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཡ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཁཱི་རཾ ཏཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཡོ རཱ་གོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཙེ་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི; ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ པ་རི་ཏྟཱ་ནཾ! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་གོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ པ་ཧཱི་ནོ…པེ….

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ར་སེ་སུ…པེ….

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཡོ རཱ་གོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཙེ་པི མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི; ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ པ་རི་ཏྟཱ་ནཾ! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་གོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ དོ་སོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ མོ་ཧོ སོ ན་ཏྠི, ཡོ རཱ་གོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ དོ་སོ སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཡོ མོ་ཧོ སོ པ་ཧཱི་ནོ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཀོ་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༢༣༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ ར་སཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ར་སཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ …པེ… མ་ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི?

‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀོ་ཊྛི་ཀ, ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ན ཛི་ཝ྄ཧཱ ར་སཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན ར་སཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ན མ་ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ལོ༹ ཙ བ་ལཱི་བ་དྡོ [བ་ལི་ཝ་དྡོ (སཱི. པཱི.), བ་ལི་བ་དྡོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨོ་དཱ་ཏོ ཙ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཨེ་ཀེ་ན དཱ་མེ་ན ཝཱ ཡོ་ཏྟེ་ན ཝཱ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་སྶུ. ཡོ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཀཱ་ལོ༹ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཨོ་དཱ་ཏ་སྶ བ་ལཱི་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཨོ་དཱ་ཏོ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཀཱ་ལ༹་སྶ བ་ལཱི་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི, ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ལོ༹ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཨོ་དཱ་ཏ་སྶ བ་ལཱི་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན ཨོ་དཱ་ཏོ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཀཱ་ལ༹་སྶ བ་ལཱི་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡེ་ན ཙ ཁོ ཏེ ཨེ་ཀེ་ན དཱ་མེ་ན ཝཱ ཡོ་ཏྟེ་ན ཝཱ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ན ཛི་ཝ྄ཧཱ ར་སཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ན མ་ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ.

‘‘ཙ་ཀྑུ ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱུ་པཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, རཱུ་པཱ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན་ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ [པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི (ཀ.)] ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ; ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ…པེ….

‘‘ཛི་ཝ྄ཧཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ར་སཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ར་སཱ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན་ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཛི་ཝ྄ཧཱ ར་སཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན ར་སཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ; ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ…པེ….

‘‘མ་ནོ ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, དྷ་མྨཱ ཝཱ མ་ན་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན་ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན མ་ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ; ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ.

‘‘ཨི་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ ན ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ན ཛི་ཝ྄ཧཱ ར་སཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ན མ་ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ.

‘‘སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྑུ. པ་སྶ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ. ཚ་ནྡ་རཱ་གོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི. སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ བྷ་ག་ཝཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སོ་ཏཾ. སུ་ཎཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ. ཚ་ནྡ་རཱ་གོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི. སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ བྷ་ག་ཝཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ གྷཱ་ནཾ. གྷཱ་ཡ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ. ཚ་ནྡ་རཱ་གོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི. སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ བྷ་ག་ཝཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཛི་ཝ྄ཧཱ. སཱ་ཡ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ. ཚ་ནྡ་རཱ་གོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི. སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ བྷ་ག་ཝཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡོ. ཕུ་ས་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ. ཚ་ནྡ་རཱ་གོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི. སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ བྷ་ག་ཝཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ནོ. ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ. ཚ་ནྡ་རཱ་གོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི. སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ བྷ་ག་ཝཱ.

‘‘ཨི་མི་ནཱ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ ན ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ; ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ན སོ་ཏཾ… ན གྷཱ་ནཾ… ན ཛི་ཝ྄ཧཱ ར་སཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན ར་སཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ; ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ན ཀཱ་ཡོ… ན མ་ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ; ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཀཱ་མ་བྷཱུ་སུ་ཏྟཾ

༢༣༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀཱ་མ་བྷཱུ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་མ་བྷཱུ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་མ་བྷཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ ར་སཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ར་སཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… མ་ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི?

‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀཱ་མ་བྷཱུ [ཀཱ་མ་བྷུ (སཱི.) མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ ༦༥-གེ ཝཱ་ཏི སུ་ཏྟཾ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ], ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ན ཛི་ཝ྄ཧཱ ར་སཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན ར་སཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ན མ་ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ལོ༹ ཙ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཨོ་དཱ་ཏོ ཙ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཨེ་ཀེ་ན དཱ་མེ་ན ཝཱ ཡོ་ཏྟེ་ན ཝཱ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་སྶུ. ཡོ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཀཱ་ལོ༹ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཨོ་དཱ་ཏ་སྶ བ་ལཱི་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཨོ་དཱ་ཏོ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཀཱ་ལ༹་སྶ བ་ལཱི་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི, ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ལོ༹ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཨོ་དཱ་ཏ་སྶ བ་ལཱི་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན་པི ཨོ་དཱ་ཏོ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཀཱ་ལ༹་སྶ བ་ལཱི་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡེ་ན ཙ ཁོ ཏེ ཨེ་ཀེ་ན དཱ་མེ་ན ཝཱ ཡོ་ཏྟེ་ན ཝཱ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ན ཛི་ཝ྄ཧཱ…པེ… ན མ་ནོ…པེ… ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ཨུ་དཱ་ཡཱི་སུ་ཏྟཾ

༢༣༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཡ་ཐེ་ཝ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཝི་ཝ་ཊོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི, ས་ཀྐཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པི་དཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ དེ་སེ་ཏུཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏུཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀཱ་ཏུཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི?

‘‘ཡ་ཐེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་དཱ་ཡཱི, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཝི་ཝ་ཊོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི, ས་ཀྐཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པི་དཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ དེ་སེ་ཏུཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏུཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀཱ་ཏུཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི.

‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ, ཡོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ ཙ ཧེ་ཏུ, སོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ. ཨ་པི ནུ ཁོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཝི་ཝ་ཊཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི…པེ….

‘‘ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ ར་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ ཡོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ ཙ ཧེ་ཏུ, སོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཝི་ཝ་ཊཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི…པེ….

‘‘མ་ན་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ, ཡོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ ཙ ཧེ་ཏུ, སོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཝི་ཝ་ཊཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཏི་ཎྷཾ ཀུ་ཋཱ་རིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ནཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ. སོ ཏ་ཏྠ པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨུ་ཛུཾ ན་ཝཾ ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ [ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་ཀུ་ཀྐ་ཛ་ཊ་ཛཱ་ཏཾ (ཀ.)]. ཏ་མེ་ནཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ; མཱུ་ལེ ཚེ་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ; ཨ་གྒེ ཚེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚིཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛེ་ཡྻ [ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫེ་ཡྻ (པཱི.), ཝི་ནི་བྦྷ་ཛྫེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ.)]. སོ ཏ་ཏྠ ཕེ་གྒུ་མྤི ནཱ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀུ་ཏོ སཱ་རཾ! ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ནེ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ [ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ན ཀི་ཉྩི ལོ་ཀེ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཨ་པ་རི་ཏ་སྶཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༢༣༥. ‘‘ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ? ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཡོ་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ [ས་ཉྫོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ. ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ [ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་དྷི་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) མ. ནི. ༣.༣༡༦-༣༡༧] ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ ཏ་སྨི་ཉྩེ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྷེ་ན ཨ་ཡོ་ས་ངྐུ་ནཱ ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ, ན ཏྭེ་ཝ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ས་དྡེ་སུ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ. ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ ཏ་སྨི་ཉྩེ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལ་ངྐ་རེ་ཡྻ, ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྷེ་ན ན་ཁ་ཙྪེ་ད་ནེ་ན ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ, ན ཏྭེ་ཝ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ག་ནྡྷེ་སུ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ. ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ ཏ་སྨི་ཉྩེ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྷེ་ན ཁུ་རེ་ན ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ར་སེ་སུ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ. ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ ཏ་སྨི་ཉྩེ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྷཱ་ཡ ས་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ཕོ་ཊྛ་བྦེ་སུ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ. ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སྶཱ་ད་ག་ཐི་ཏཾ ཝཱ ཏ་སྨི་ཉྩེ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཏྟཾ. སོ་ཏྟཾ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཉྫྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝ་དཱ་མི, ཨ་ཕ་ལཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝ་དཱ་མི, མོ་མཱུ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝ་དཱ་མི, ན ཏྭེ་ཝ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཝི་ཏ་ཀྐེ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཡྻ ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏོ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཉྫྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཏ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཏ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཡོ་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི ཙ་ཀྑུ ཨ་ནི་ཙྩཾ, རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ’’’ [ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི (?)].

‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན ཨ་ཡོ་ས་ངྐུ་ནཱ ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི སོ་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ས་དྡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ.

‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན ན་ཁ་ཙྪེ་ད་ནེ་ན ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི གྷཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ག་ནྡྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ…པེ… ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ.

‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན ཁུ་རེ་ན ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ར་སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི…པེ… ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ.

‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཏི་ཎྷཱ་ཡ ས་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི ཀཱ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ…པེ… ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ.

‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ སོ་ཏྟཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི – ཨི་ཏི མ་ནོ ཨ་ནི་ཙྩོ, དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ, ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ’’.

‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, རཱུ་པེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. པ་ཋ་མ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ

༢༣༦. ‘‘ཧ་ཏྠེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཨཱ་དཱ་ན་ནི་ཀྑེ་པ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི; པཱ་དེ་སུ ས་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་པ་ཊི་ཀྐ་མོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི; པ་བྦེ་སུ ས་ཏི ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི; ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ས་ཏི ཛི་གྷ་ཙྪཱ པི་པཱ་སཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ས་ཏི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ས་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ…པེ… མ་ན་སྨིཾ ས་ཏི མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ…པེ….

‘‘ཧ་ཏྠེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཏི ཨཱ་དཱ་ན་ནི་ཀྑེ་པ་ནཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི; པཱ་དེ་སུ ཨ་ས་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་པ་ཊི་ཀྐ་མོ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི; པ་བྦེ་སུ ཨ་ས་ཏི ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི; ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཛི་གྷ་ཙྪཱ པི་པཱ་སཱ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི…པེ… མ་ན་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ

༢༣༧. ‘‘ཧ་ཏྠེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཨཱ་དཱ་ན་ནི་ཀྑེ་པ་ནཾ ཧོ་ཏི; པཱ་དེ་སུ ས་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་པ་ཊི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི; པ་བྦེ་སུ ས་ཏི ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི; ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ས་ཏི ཛི་གྷ་ཙྪཱ པི་པཱ་སཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ས་ཏི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ས་ཏི…པེ… མ་ན་སྨིཾ ས་ཏི མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ…པེ….

‘‘ཧ་ཏྠེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཏི ཨཱ་དཱ་ན་ནི་ཀྑེ་པ་ནཾ ན ཧོ་ཏི; པཱ་དེ་སུ ཨ་ས་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་པ་ཊི་ཀྐ་མོ ན ཧོ་ཏི; པ་བྦེ་སུ ཨ་ས་ཏི ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏི; ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཛི་གྷ་ཙྪཱ པི་པཱ་སཱ ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི…པེ… མ་ན་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི. ད་ས་མཾ.

ས་མུ་དྡ་ཝ་གྒོ ཨ་ཊྛ་ར་ས་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

དྭེ ས་མུ་དྡཱ བཱ་ལི༹་སི་ཀོ, ཁཱི་ར་རུ་ཀྑེ་ན ཀོ་ཊྛི་ཀོ;

ཀཱ་མ་བྷཱུ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཙེ་ཝ, ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ཙ ཨ་ཊྛ་མཾ;

ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱུ་པ་མཱ དྭེ་ཏི, ཝ་གྒོ ཏེ་ན པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.