༧. ཨུ་དཱ་ཡཱི་སུ་ཏྟཾ
༢༣༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡ་ཐེ་ཝ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཝི་ཝ་ཊོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི, ས་ཀྐཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པི་དཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ དེ་སེ་ཏུཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏུཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀཱ་ཏུཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི?
‘‘ཡ་ཐེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་དཱ་ཡཱི, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཝི་ཝ་ཊོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི, ས་ཀྐཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པི་དཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ དེ་སེ་ཏུཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏུཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀཱ་ཏུཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི.
‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ, ཡོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ ཙ ཧེ་ཏུ, སོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ. ཨ་པི ནུ ཁོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཝི་ཝ་ཊཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི…པེ….
‘‘ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ ར་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ ཡོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ ཙ ཧེ་ཏུ, སོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཝི་ཝ་ཊཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི…པེ….
‘‘མ་ན་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ, ཡོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ ཙ ཧེ་ཏུ, སོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཝི་ཝ་ཊཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཏི་ཎྷཾ ཀུ་ཋཱ་རིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ནཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ. སོ ཏ་ཏྠ པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨུ་ཛུཾ ན་ཝཾ ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ [ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་ཀུ་ཀྐ་ཛ་ཊ་ཛཱ་ཏཾ (ཀ.)]. ཏ་མེ་ནཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ; མཱུ་ལེ ཚེ་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ; ཨ་གྒེ ཚེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚིཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛེ་ཡྻ [ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫེ་ཡྻ (པཱི.), ཝི་ནི་བྦྷ་ཛྫེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ.)]. སོ ཏ་ཏྠ ཕེ་གྒུ་མྤི ནཱ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀུ་ཏོ སཱ་རཾ! ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ནེ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ [ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ན ཀི་ཉྩི ལོ་ཀེ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཨ་པ་རི་ཏ་སྶཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.