༦. ཨ་སྶ་ཛི་སུ་ཏྟཾ
༨༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛི ཀ་སྶ་པ་ཀཱ་རཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཐ – ‘ཨ་སྶ་ཛི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཐ – ‘སཱ་དྷུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཨ་སྶ་ཛི བྷི་ཀྑུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་སྶ་ཛི་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་སྶ་ཛི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ…པེ… སཱ་དྷུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཨ་སྶ་ཛི བྷི་ཀྑུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན མ་ཉྩ་ཀེ ས་མ་དྷོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་ཛིཾ [ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་སྶ་ཛི་སྶ (པཱི. ཀ.)] ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལཾ, ཨ་སྶ་ཛི, མཱ ཏྭཾ མ་ཉྩ་ཀེ ས་མ་དྷོ་སི. ས་ནྟི་མཱ་ནི ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ཏྠཱ་ཧཾ ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་ཛིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ, ཨ་སྶ་ཛི, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ…པེ… པ་ཊི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ’’ཏི?
‘‘ན མེ, བྷ་ནྟེ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ…པེ… ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ, ཨ་སྶ་ཛི, ན ཀི་ཉྩི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ན ཀོ་ཙི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ན་པྤ་ཀཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨ་ན་པྤ་ཀོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཙྩི པ་ན ཏཾ, ཨ་སྶ་ཛི, ཨ་ཏྟཱ སཱི་ལ་ཏོ ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟཱ སཱི་ལ་ཏོ ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ནོ ཙེ ཀི་ར ཏཾ, ཨ་སྶ་ཛི, ཨ་ཏྟཱ སཱི་ལ་ཏོ ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཀོ ཙ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ’’ཏི? ‘‘པུ་བྦེ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, གེ་ལ་ཉྙེ པ་སྶ་མྦྷེ་ཏྭཱ པ་སྶ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རེ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སོ་ཧཾ ས་མཱ་དྷིཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ ས་མཱ་དྷིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶཱ་ཧཾ པ་རི་ཧཱ་ཡཱ་མཱི’’’ཏི. ‘‘ཡེ ཏེ, ཨ་སྶ་ཛི, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མཱ་དྷི་སཱ་ར་ཀཱ ས་མཱ་དྷི་སཱ་མ་ཉྙཱ ཏེ་སཾ ཏཾ ས་མཱ་དྷིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶུ མ་ཡཾ པ་རི་ཧཱ་ཡཱ་མཱ’’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་སྶ་ཛི, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ …པེ… ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ…པེ… ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི. སོ སུ་ཁཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི [ཝེ་དི་ཡ་ཏི (སཱི. པཱི.)], སཱ ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. དུ་ཀྑཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, སཱ ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, སཱ ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ སུ་ཁཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི; དུ་ཀྑཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི; ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སོ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ ས་བྦ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་སྶ་ཛི, ཏེ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ, ཝ་ཊྚི་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ; ཏ་སྶེ་ཝ ཏེ་ལ་སྶ ཙ ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨ་སྶ་ཛི, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ ས་བྦ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.