༡༠. ཝེ་པུ་ལླ་པ་བྦ་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ. པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྶ ཝེ་པུ་ལླ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ‘པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་སོ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ‘ཏི་ཝ་རཱ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏི་ཝ་རཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ས ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏི་ཝ་རཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་སཾ པ་བྦ་ཏཾ ཙ་ཏཱུ་ཧེ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཙ་ཏཱུ་ཧེ་ན ཨོ་རོ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཝི་དྷུ་ར་ས་ཉྫཱི་ཝཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་གཾ. པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ ཙེ་ཝི་མ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཏེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, སོ ཙ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ. ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལ་མེ་ཝ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ནྡི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་ར་ཛྫི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུཾ.

‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྶ ཝེ་པུ་ལླ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ‘ཝ་ངྐ་ཀོ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ‘རོ་ཧི་ཏ་སྶཱ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. རོ་ཧི་ཏ་སྶཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཏིཾ་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. རོ་ཧི་ཏ་སྶཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ ཝ་ངྐ་ཀཾ པ་བྦ་ཏཾ ཏཱི་ཧེ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཏཱི་ཧེ་ན ཨོ་རོ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བྷི་ཡྻོ་སུ་ཏྟ་རཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་གཾ. པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ ཙེ་ཝི་མ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཏེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, སོ ཙ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུཾ.

‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྶ ཝེ་པུ་ལླ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ‘སུ་པ་སྶོ’ཏྭེ་ཝ [སུ་ཕ་སྶོ་ཏྭེ་ཝ (སཱི.)] ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ‘སུ་པྤི་ཡཱ’ཏྭེ་ཝ [ཨ་པྤི་ཡཱ་ཏྭེ་ཝ (སཱི.)] ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. སུ་པྤི་ཡཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. སུ་པྤི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ སུ་པ་སྶཾ པ་བྦ་ཏཾ དྭཱི་ཧེ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, དྭཱི་ཧེ་ན ཨོ་རོ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཀ་སྶ་པ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཏི་སྶ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་གཾ. པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ ཙེ་ཝི་མ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཏེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, སོ ཙ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུཾ.

‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྶ ཝེ་པུ་ལླ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ‘ཝེ་པུ་ལློ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ‘མཱ་ག་དྷ་ཀཱ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. མཱ་ག་དྷ་ཀཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཀཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ པ་རི་ཏྟཾ ལ་ཧུ་ཀཾ [ལ་ཧུ་སཾ (སཱི.)]; ཡོ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ཏི སོ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨ་པྤཾ ཝཱ བྷི་ཡྻོ. མཱ་ག་དྷ་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ ཝེ་པུ་ལླཾ པ་བྦ་ཏཾ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཨོ་རོ་ཧ་ནྟི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ. མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་གཾ. བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ ས་མ་ཡོ ཡཱ ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཝི་མ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཨི་མེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཧ་ཉྩ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ. ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལ་མེ་ཝ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ནྡི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་ར་ཛྫི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –

‘‘པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་སོ ཏི་ཝ་རཱ་ནཾ, རོ་ཧི་ཏ་སྶཱ་ན ཝ་ངྐ་ཀོ;

སུ་པྤི་ཡཱ་ནཾ སུ་པ་སྶོ་ཏི, མཱ་ག་དྷཱ་ན་ཉྩ ཝེ་པུ་ལློ.

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝ་ཏ ས་ངྑཱ་རཱ, ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་དྷ་མྨི་ནོ;

ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ སུ་ཁོ’’ཏི. ད་ས་མཾ;

དུ་ཏི་ཡོ ཝ་གྒོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

དུ་གྒ་ཏཾ སུ་ཁི་ཏ་ཉྩེ་ཝ, ཏིཾ་ས མཱ་ཏཱ་པི་ཏེ་ན ཙ;

བྷཱ་ཏཱ བྷ་གི་ནཱི པུ་ཏྟོ ཙ, དྷཱི་ཏཱ ཝེ་པུ་ལླ་པ་བྦ་ཏཾ.

ཨ་ན་མ་ཏ་གྒ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཏྟཾ.