༥. ཀ་སྶ་པ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ
༡. ས་ནྟུ་ཊྛ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ས་ནྟུ་ཊྛཱ་ཡཾ [ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཡཾ (སཱི.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་སྶ་པོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི; ན ཙ ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཨ་ལ་དྡྷཱ ཙ ཙཱི་ཝ་རཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི; ལ་དྡྷཱ ཙ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ག་དྷི་ཏོ [ཨ་ག་ཐི་ཏོ (སཱི.)] ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི’’.
‘‘ས་ནྟུ་ཊྛཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་སྶ་པོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི; ན ཙ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཨ་ལ་དྡྷཱ ཙ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི; ལ་དྡྷཱ ཙ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་ག་དྷི་ཏོ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི.
‘‘ས་ནྟུ་ཊྛཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་སྶ་པོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན སེ་ནཱ་ས་ནེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་སེ་ནཱ་ས་ན་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི; ན ཙ སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཨ་ལ་དྡྷཱ ཙ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི; ལ་དྡྷཱ ཙ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་ག་དྷི་ཏོ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི.
‘‘ས་ནྟུ་ཊྛཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་སྶ་པོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི; ན ཙ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཧེ་ཏུ ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཨ་ལ་དྡྷཱ ཙ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི; ལ་དྡྷཱ ཙ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨ་ག་དྷི་ཏོ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ས་ནྟུ་ཊྛཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ; ན ཙ ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མ; ཨ་ལ་དྡྷཱ ཙ ཙཱི་ཝ་རཾ ན ཙ པ་རི་ཏ་སྶི་སྶཱ་མ; ལ་དྡྷཱ ཙ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ག་དྷི་ཏཱ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མ’’’. (ཨེ་ཝཾ ས་བྦཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ).
‘‘‘ས་ནྟུ་ཊྛཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན…པེ… ས་ནྟུ་ཊྛཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན སེ་ནཱ་ས་ནེ་ན…པེ… ས་ནྟུ་ཊྛཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ; ན ཙ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཧེ་ཏུ ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མ ཨ་ལ་དྡྷཱ ཙ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ན པ་རི་ཏ་སྶི་སྶཱ་མ; ལ་དྡྷཱ ཙ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨ་ག་དྷི་ཏཱ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྶ་པེ་ན ཝཱ ཧི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝ་དི་སྶཱ་མི ཡོ ཝཱ པ་ན་སྶ [ཡོ ཝཱ པ་ན (སཱི.), ཡོ ཝཱ (པཱི.)] ཀ་སྶ་པ་ས་དི་སོ, ཨོ་ཝ་དི་ཏེ་ཧི ཙ པ་ན ཝོ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི་སུ་ཏྟཾ
༡༤༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝུ་ཙྩ་ཏི ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་སྶ་པ, ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི ཨ་བྷ་བྦོ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ཨ་བྷ་བྦོ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སྶ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ; ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཙ ཁོ ཨོ་ཏྟ་པྤཱི བྷ་བྦོ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ བྷ་བྦོ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སྶ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི ཨ་བྷ་བྦོ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ཨ་བྷ་བྦོ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སྶ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ; ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཧོ་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤཱི བྷ་བྦོ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ བྷ་བྦོ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སྶ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ན ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ན ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ན ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ན ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཧོ་ཏི’’.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ན ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི, ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ན ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི, ‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ན ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི, ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ན ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི ཨ་བྷ་བྦོ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ཨ་བྷ་བྦོ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སྶ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ…པེ… ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, ཨོ་ཏྟ་པྤཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི, ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི, ‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི, ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨོ་ཏྟ་པྤཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟ་པྤཱི བྷ་བྦོ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ བྷ་བྦོ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སྶ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཙ་ནྡཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༦. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཙ་ནྡཱུ་པ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐ – ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ, ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ, ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀཱ ཀུ་ལེ་སུ ཨ་པྤ་ག་བྦྷཱ [ཨ་པྤ་ག་བྦཱ (ཀ.)]. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཛ་རུ་ད་པཱ་ནཾ ཝཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཡྻ པ་བྦ་ཏ་ཝི་ས་མཾ ཝཱ ན་དཱི་ཝི་དུ་གྒཾ ཝཱ – ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ, ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ནྡཱུ་པ་མཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐ – ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ, ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ, ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀཱ ཀུ་ལེ་སུ ཨ་པྤ་ག་བྦྷཱ’’.
‘‘ཀ་སྶ་པོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ནྡཱུ་པ་མོ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི – ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ, ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ, ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀོ ཀུ་ལེ་སུ ཨ་པྤ་ག་བྦྷོ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐཾ་རཱུ་པོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏི ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པཱ་ཎིཾ ཙཱ་ལེ་སི. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ པཱ་ཎི ན ས་ཛྫ་ཏི ན ག་ཡ྄ཧ་ཏི ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏོ ཀུ་ལེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ན ས་ཛྫ་ཏི ན ག་ཡ྄ཧ་ཏི ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི – ‘ལ་བྷ་ནྟུ ལཱ་བྷ་ཀཱ་མཱ, པུ་ཉྙ་ཀཱ་མཱ ཀ་རོ་ནྟུ པུ་ཉྙཱ་ནཱི’ཏི; ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ན ལཱ་བྷེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི སུ་མ་ནོ, ཨེ་ཝཾ པ་རེ་སཾ ལཱ་བྷེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི སུ་མ་ནོ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏི ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ.
‘‘ཀ་སྶ་པ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏོ ཀུ་ལེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ན ས་ཛྫ་ཏི ན ག་ཡ྄ཧ་ཏི ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི – ‘ལ་བྷ་ནྟུ ལཱ་བྷ་ཀཱ་མཱ, པུ་ཉྙ་ཀཱ་མཱ ཀ་རོ་ནྟུ པུ་ཉྙཱ་ནཱི’ཏི; ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ན ལཱ་བྷེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི སུ་མ་ནོ; ཨེ་ཝཾ པ་རེ་སཾ ལཱ་བྷེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི སུ་མ་ནོ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐཾ་རཱུ་པ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཐཾ་རཱུ་པ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་སུ་དྡྷཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟོ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎེ་ཡྻུཾ, སུ་ཏྭཱ ཙ པ་ན དྷ་མྨཾ པ་སཱི་དེ་ཡྻུཾ, པ་ས་ནྣཱ ཙ མེ པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻུ’ནྟི; ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟོ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི [ཝི་ཉྙཱུ་ཧི (?)]. ཨ་ཧོ, ཝ་ཏ མེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎེ་ཡྻུཾ, སུ་ཏྭཱ ཙ པ་ན དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི. ཨི་ཏི དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཀཱ་རུ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ [ཨ་ནུ་ད་ཡཾ (བ་ཧཱུ་སུ) དྭི་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ན ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཾ] པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་སུ་དྡྷཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་སྶ་པོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟོ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨ་ཧོ, ཝ་ཏ མེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎེ་ཡྻུཾ, སུ་ཏྭཱ ཙ པ་ན དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི. ཨི་ཏི དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཀཱ་རུ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཀ་སྶ་པེ་ན ཝཱ ཧི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝ་དི་སྶཱ་མི ཡོ ཝཱ པ་ན་སྶ ཀ་སྶ་པ་ས་དི་སོ, ཨོ་ཝ་དི་ཏེ་ཧི ཙ པ་ན ཝོ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༧. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐཾ་རཱུ་པོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏི ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཧོ་ཏུཾ, ཀ་ཐཾ་རཱུ་པོ བྷི་ཀྑུ ན ཨ་ར་ཧ་ཏི ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཧོ་ཏུ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟོ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི – ‘དེ་ནྟུ་ཡེ་ཝ མེ, མཱ ནཱ་དཾ་སུ; བ་ཧུ་ཀ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ཐོ་ཀཾ; པ་ཎཱི་ཏ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ལཱུ་ཁཾ; སཱི་གྷ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ད་ནྡྷཾ; ས་ཀྐ་ཙྩ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ’ནྟི. ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏོ ན དེ་ནྟི, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཐོ་ཀཾ དེ་ནྟི, ནོ བ་ཧུ་ཀཾ…པེ… ལཱུ་ཁཾ དེ་ནྟི, ནོ པ་ཎཱི་ཏཾ… ད་ནྡྷཾ དེ་ནྟི, ནོ སཱི་གྷཾ, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩཾ དེ་ནྟི, ནོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ; ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཨ་ར་ཧ་ཏི ཀཱུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཧོ་ཏུཾ.
‘‘ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟོ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི – ‘ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ པ་ར་ཀུ་ལེ་སུ – དེ་ནྟུ་ཡེ་ཝ མེ, མཱ ནཱ་དཾ་སུ; བ་ཧུ་ཀ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ཐོ་ཀཾ; པ་ཎཱི་ཏ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ལཱུ་ཁཾ; དཱི་གྷ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ད་ནྡྷཾ; ས་ཀྐ་ཙྩ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ’ནྟི. ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏོ ན དེ་ནྟི; ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ ན ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ན ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཐོ་ཀཾ དེ་ནྟི, ནོ བ་ཧུ་ཀཾ; ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ ན ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ན ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ལཱུ་ཁཾ དེ་ནྟི, ནོ པ་ཎཱི་ཏཾ; ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ ན ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ན ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ད་ནྡྷཾ དེ་ནྟི, ནོ སཱི་གྷཾ; ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ ན ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ན ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩཾ དེ་ནྟི, ནོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ; ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ ན ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ན ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏི ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཧོ་ཏུཾ.
‘‘ཀ་སྶ་པོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟོ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི – ‘ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ པ་ར་ཀུ་ལེ་སུ – དེ་ནྟུ་ཡེ་ཝ མེ, མཱ ནཱ་དཾ་སུ; བ་ཧུ་ཀ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ཐོ་ཀཾ; པ་ཎཱི་ཏ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ལཱུ་ཁཾ; སཱི་གྷ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ད་ནྡྷཾ; ས་ཀྐ་ཙྩ་ཉྙེ་ཝ མེ དེ་ནྟུ, མཱ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ’ནྟི. ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏོ ན དེ་ནྟི; ཏེ་ན ཀ་སྶ་པོ ན ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ན ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཐོ་ཀཾ དེ་ནྟི, ནོ བ་ཧུ་ཀཾ; ཏེ་ན ཀ་སྶ་པོ ན ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ན ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ལཱུ་ཁཾ དེ་ནྟི, ནོ པ་ཎཱི་ཏཾ; ཏེ་ན ཀ་སྶ་པོ ན ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ན ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ད་ནྡྷཾ དེ་ནྟི, ནོ སཱི་གྷཾ; ཏེ་ན ཀ་སྶ་པོ ན ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ན ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩཾ དེ་ནྟི, ནོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ; ཏེ་ན ཀ་སྶ་པོ ན ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི; སོ ན ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཀ་སྶ་པེ་ན ཝཱ ཧི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝ་དི་སྶཱ་མི ཡོ ཝཱ པ་ན་སྶ ཀ་སྶ་པ་ས་དི་སོ. ཨོ་ཝ་དི་ཏེ་ཧི ཙ པ་ན ཝོ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཛི་ཎྞ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ…པེ… རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཛི་ཎྞོ་སི དཱ་ནི ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, ག་རུ་ཀཱ་ནི ཙ ཏེ ཨི་མཱ་ནི སཱ་ཎཱ་ནི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ས་ནཱ་ནི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནི [ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ནི (སཱི.)] ཙེ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཧི, ནི་མ་ནྟ་ནཱ་ནི ཙ བྷུ་ཉྫཱ་ཧི, མ་མ ཙ ས་ནྟི་ཀེ ཝི་ཧ་རཱ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཙེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཙེ་ཝ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ ཙེ་ཝ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་པྤི་ཙྪོ ཙེ་ཝ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ས་ནྟུ་ཊྛོ ཙེ་ཝ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཙེ་ཝ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཙེ་ཝ ཨ་སཾ་ས་གྒ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཙེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ [ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་བྦྷ་སྶ (ཀ.)] ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི’’ཏི.
‘‘ཀིཾ [ཀཾ (ཀ.)] པ་ན ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཙེ་ཝ…པེ… པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཙེ་ཝ… ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ ཙེ་ཝ… ཨ་པྤི་ཙྪོ ཙེ་ཝ… ས་ནྟུ་ཊྛོ ཙེ་ཝ… པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཙེ་ཝ… ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཙེ་ཝ… ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཙེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི’’ཏི?
‘‘དྭེ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཙེ་ཝ…པེ… པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཙེ་ཝ… ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ ཙེ་ཝ… ཨ་པྤི་ཙྪོ ཙེ་ཝ… ས་ནྟུ་ཊྛོ ཙེ་ཝ… པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཙེ་ཝ… ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཙེ་ཝ… ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཙེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ, པ་ཙྪི་མ་ཉྩ ཛ་ན་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ – ‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻུཾ’ [ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. ‘ཡེ ཀི་ར ཏེ ཨ་ཧེ་སུཾ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཏེ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ…པེ… པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ …པེ… པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ… ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ… ཨ་པྤི་ཙྪཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ… ས་ནྟུ་ཊྛཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ… པ་ཝི་ཝི་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ… ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ… ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ’ཏི. ཏེ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ.
‘‘ཨི་མེ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དྭེ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཙེ་ཝ…པེ… པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཙེ་ཝ… ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ ཙེ་ཝ… ཨ་པྤི་ཙྪོ ཙེ་ཝ… ས་ནྟུ་ཊྛོ ཙེ་ཝ… པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཙེ་ཝ… ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཙེ་ཝ… ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཙེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཀ་སྶ་པ. བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ ཀི་ར ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, པ་ཊི་པ་ནྣོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, སཱ་ཎཱ་ནི ཙེ་ཝ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཧི ནི་བྦ་ས་ནཱ་ནི, པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ ཙ་རཱ་ཧི, ཨ་ར་ཉྙེ ཙ ཝི་ཧ་རཱ་ཧཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཨོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༡༤༩. རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨོ་ཝ་ད, ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑཱུ; ཀ་རོ་ཧི, ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ. ཨ་ཧཾ ཝཱ, ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཾ ཏྭཾ ཝཱ; ཨ་ཧཾ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ ཏྭཾ ཝཱ’’ཏི.
‘‘དུ་བྦ་ཙཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྷི་ཀྑཱུ, དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ཀྑ་མཱ, ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧི་ནོ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ. ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་དྡ་སཾ བྷ་ཎྜ་ཉྩ [བྷ་ཎྜུ་ཉྩ (སཱི.)] ནཱ་མ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རིཾ ཨ་བྷི་ཛི་ཀ་ཉྩ [ཨཱ་བྷི་ཉྫི་ཀ་ཉྩ (སཱི. ཀ.), ཨཱ་བྷི་ཛྫི་ཀ་ཉྩ (སྱཱ. ཀཾ.)] ནཱ་མ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རིཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སུ་ཏེ་ན ཨ་ཙྩཱ་ཝ་ད་ནྟེ – ‘ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཀོ བ་ཧུ་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ ཙི་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ཎྜ་ཉྩ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རིཾ ཨ་བྷི་ཛི་ཀ་ཉྩ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཧི – ‘ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སུ་ཏེ་ན ཨ་ཙྩཱ་ཝ་ད་ཐ – ‘ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཀོ བ་ཧུ་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ ཙི་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མེ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཐ – ‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སུ་ཏེ་ན ཨ་ཙྩཱ་ཝ་ད་ཐ – ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཀོ བ་ཧུ་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ ཙི་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ནོ ཙེ ཀི་ར མེ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཨ་ཐ ཀིཾ ཙ་ར་ཧི ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཀིཾ ཛཱ་ན་ནྟཱ ཀིཾ པ་སྶ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སུ་ཏེ་ན ཨ་ཙྩཱ་ཝ་ད་ཐ – ‘ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཀོ བ་ཧུ་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ ཙི་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ཙྩ་ཡོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙྩ་ག་མཱ, ཡ་ཐཱ་བཱ་ལེ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷེ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལེ [ཡ་ཐཱ བཱ་ལེ ཡ་ཐཱ མཱུ་ལ༹ྷེ ཡ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལེ (པཱི.), ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ (?)], ཡེ མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སུ་ཏེ་ན ཨ་ཙྩཱ་ཝ་དི་མྷ – ‘ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཀོ བ་ཧུ་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ ཙི་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཏ་གྒྷ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལེ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷེ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལེ, ཡེ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སུ་ཏེ་ན ཨ་ཙྩཱ་ཝ་དི་ཏྠ – ‘ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཀོ བ་ཧུ་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀོ ཙི་ར་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ཐ, ཏཾ ཝོ མ་ཡཾ [མ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡཾ (སཱི.)] པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ. ཝུ་དྡྷི ཧེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ཡོ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. དུ་ཏི་ཡ་ཨོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༡༥༠. རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ [སཱ་ཝ་ཏྠི, ཏ་ཏྲ-ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ (སཱི.)]. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨོ་ཝ་ད, ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑཱུ; ཀ་རོ་ཧི, ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ. ཨ་ཧཾ ཝཱ, ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཾ ཏྭཾ ཝཱ; ཨ་ཧཾ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ ཏྭཾ ཝཱ’’ཏི.
‘‘དུ་བྦ་ཙཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྷི་ཀྑཱུ, དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཀྑ་མཱ ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧི་ནོ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷ་ནྟེ, ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི [ཧི་རི (ས་བྦ་ཏྠ)] ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི [ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི (སཱི.)], ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཝུ་དྡྷི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན, ཧཱ་ཡ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན, ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ, ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི … ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི… ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཝུ་དྡྷི.
‘‘‘ཨ་སྶ་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ཧི་རི་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཀུ་སཱི་ཏོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘དུ་པྤ་ཉྙོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཀོ་དྷ་ནོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ན ས་ནྟི བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ’ཏི, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷ་ནྟེ, ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན, ཝ་ཌྜྷ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན, ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ, ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ… ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི…པེ… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘‘ས་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཧི་རི་མཱ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨོ་ཏྟ་པྤཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘པ་ཉྙ་ཝཱ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ས་ནྟི བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏ’’ནྟི.
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཀ་སྶ་པ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཀ་སྶ་པ, ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཝུ་དྡྷི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཀ་སྶ་པ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན…པེ… ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཝུ་དྡྷི. ‘ཨ་སྶ་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཀ་སྶ་པ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ཨ་ཧི་རི་ཀོ…པེ… ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི… ཀུ་སཱི་ཏོ… དུ་པྤ་ཉྙོ… ཀོ་དྷ་ནོ… ‘ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཀ་སྶ་པ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ན ས་ནྟི བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ’ཏི, ཀ་སྶ་པ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཀ་སྶ་པ, ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཀ་སྶ་པ, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན, ཝ་ཌྜྷ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན, ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ, ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘‘ས་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཀ་སྶ་པ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ཧི་རི་མཱ…པེ… ཨོ་ཏྟ་པྤཱི… ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ… པ་ཉྙ་ཝཱ… ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ… ‘ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཀ་སྶ་པ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ས་ནྟི བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ’ཏི, ཀ་སྶ་པ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཏ་ཏི་ཡ་ཨོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༡༥༡. རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ [སཱ་ཝ་ཏྠི, ཨཱ་རཱ་མེ (སཱི.)]. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨོ་ཝ་ད, ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑཱུ; ཀ་རོ་ཧི, ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ. ཨ་ཧཾ ཝཱ, ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཾ ཏྭཾ ཝཱ; ཨ་ཧཾ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ ཏྭཾ ཝཱ’’ཏི.
‘‘དུ་བྦ་ཙཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྷི་ཀྑཱུ, དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ཀྑ་མཱ, ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧི་ནོ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི’’ནྟི. ‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན, ཀ་སྶ་པ, པུ་བྦེ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ཨ་པྤི་ཙྪཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ས་ནྟུ་ཊྛཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, པ་ཝི་ཝི་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་སཾ་ས་གྒ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ.
‘‘ཏ་ཏྲ ཡོ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཙེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཙེ་ཝ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ ཙེ་ཝ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་པྤི་ཙྪོ ཙེ་ཝ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ས་ནྟུ་ཊྛོ ཙེ་ཝ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཙེ་ཝ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཙེ་ཝ ཨ་སཾ་ས་གྒ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཙེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཏཾ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན ནི་མ་ནྟེ་ནྟི – ‘ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཀོ ནཱ་མཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡ་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ; ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཨི་དཾ ཨཱ་ས་ནཾ ནི་སཱི་དཱ་ཧཱི’’’ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, ཀ་སྶ་པ, ན་ཝཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡོ ཀི་ར སོ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཙེ་ཝ…པེ… པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཙེ་ཝ… ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ ཙེ་ཝ… ཨ་པྤི་ཙྪོ ཙེ་ཝ… ས་ནྟུ་ཊྛོ ཙེ་ཝ… པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཙེ་ཝ… ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཙེ་ཝ… ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཙེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཏཾ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན ནི་མ་ནྟེ་ནྟི – ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཀོ ནཱ་མཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡ་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ; ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཨི་དཾ ཨཱ་ས་ནཾ ནི་སཱི་དཱ་ཧཱི’ཏི. ཏེ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི; ཏེ་སཾ ཏཾ ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ.
‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ན, ཀ་སྶ་པ, ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ན ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ ན ཙ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ ན ཙ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙེ་ཝ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ ན ཙ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙེ་ཝ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀཱ ན ཙ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙེ་ཝ ཨ་པྤི་ཙྪཱ ན ཙ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙེ་ཝ ས་ནྟུ་ཊྛཱ ན ཙ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙེ་ཝ པ་ཝི་ཝི་ཏྟཱ ན ཙ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙེ་ཝ ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ན ཙ ཨ་སཾ་ས་གྒ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ན ཙ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ.
‘‘ཏ་ཏྲ ཡོ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ལཱ་བྷཱི ཙཱི་ཝ་ར-པི་ཎྜ་པཱ་ཏ-སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ ཏཾ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན ནི་མ་ནྟེ་ནྟི – ‘ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཀོ ནཱ་མཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡ་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ཀཱ་མོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ; ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཨི་དཾ ཨཱ་ས་ནཾ ནི་སཱི་དཱ་ཧཱི’’’ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, ཀ་སྶ་པ, ན་ཝཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡོ ཀི་ར སོ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ལཱ་བྷཱི ཙཱི་ཝ་ར-པི་ཎྜ་པཱ་ཏ-སེ་ནཱ་ས་ན-གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ ཏཾ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན ནི་མ་ནྟེ་ནྟི – ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཀོ ནཱ་མཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡ་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ཀཱ་མོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ; ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཨི་དཾ ཨཱ་ས་ནཾ ནི་སཱི་དཱ་ཧཱི’ཏི. ཏེ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏཾ ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ. ཡ་ཉྷི ཏཾ, ཀ་སྶ་པ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱུ་པ་དྡ་ཝེ་ན ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ནཱ [ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱ (སཱི.)] བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ནེ་ནཱ’ཏི [བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནེ་ནཱ་ཏི (སཱི.)], ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཏཾ, ཀ་སྶ་པ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱུ་པ་དྡ་ཝེ་ན ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ནེ་ནཱ’’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི’’.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་རཱ་མི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་མི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ …པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ…པེ… ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི…པེ… ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་མི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་མི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་མི; ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ, ཏི་རོ་བྷཱ་ཝཾ, ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ, ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ, ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ, ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪཱ་མི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ; པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་མི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀེ; ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ ག་ཙྪཱ་མི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ; ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི པ་ལླ་ངྐེ་ན ཀ་མཱ་མི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ; ཨི་མེ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རི་མ་སཱ་མི པ་རི་མ་ཛྫཱ་མི; ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་སི་ཀཱ་ཡ ཨུ་བྷོ ས་དྡེ སུ་ཎཱ་མི, དི་བྦེ ཙ མཱ་ནུ་སེ ཙ, ཡེ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཙ. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ…པེ… དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཙ.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ས་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ས་དོ་སཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ…པེ… ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ས་མོ་ཧཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཨ་མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ས་ཨུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ས་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི, ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ – ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ, བྷོ་ནྟོ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ; ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ, ཨི་མེ ཝཱ པ་ན, བྷོ་ནྟོ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ; ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཨུ་པ་སྶ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བ་ཧུ་ཀི་ཙྩོ ཏྭཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བ་ཧུ་ཀི་ཙྩོ ཏྭཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ ཐུ་ལླ་ཏི་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི – ‘‘ཀིཾ པ་ན ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ, ཨ་ཡྻ་སྶ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཝེ་དེ་ཧ་མུ་ནི་ནོ ས་མྨུ་ཁཱ དྷ་མྨཾ བྷཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཏི? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སཱུ་ཙི་ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀོ སཱུ་ཙི་ཀཱ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སཱུ་ཙིཾ ཝི་ཀྐེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨ་ཡྻ་སྶ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཝེ་དེ་ཧ་མུ་ནི་ནོ ས་མྨུ་ཁཱ དྷ་མྨཾ བྷཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཐུ་ལླ་ཏི་སྶཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨི་མཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ཡ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཧཾ སཱུ་ཙི་ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀོ, ཏྭཾ སཱུ་ཙི་ཀཱ་རོ; ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཧཾ སཱུ་ཙི་ཀཱ་རོ, ཏྭཾ སཱུ་ཙི་ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀོ’’ཏི? ‘‘ཁ་མ, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, བཱ་ལོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, མཱ ཏེ ས་ངྒྷོ ཨུ་ཏྟ་རི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པི ནུ ཏྭཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ནཱི་ཏོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨཱ་ན་ནྡོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ནཱི་ཏོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི…པེ…. (ན་ཝ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.)
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པི ནུ ཏྭཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ནཱི་ཏོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨཱ་ན་ནྡོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ནཱི་ཏོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’’ཏི.
‘‘ས་ཏྟ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནཱ་གཾ ཨ་ཌྜྷ་ཊྛ་མ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཚཱ་དེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཡོ མེ ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཚཱ་དེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི.
ཙ་ཝི་ཏྠ ཙ པ་ན ཐུ་ལླ་ཏི་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་མྷཱ་ཏི. ད་ས་མཾ.
༡༡. ཙཱི་ཝ་ར་སུ་ཏྟཾ
༡༥༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ད་ཀྑི་ཎ་གི་རི་སྨིཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ཏི མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ བྷི་ཀྑཱུ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀུ་མཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ད་ཀྑི་ཎ་གི་རི་སྨིཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ པ་ཊི་ཙྩ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀུ་ལེ་སུ ཏི་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི?
‘‘ཏ་ཡོ ཁོ, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ པ་ཊི་ཙྩ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀུ་ལེ་སུ ཏི་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ – དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ཡ པེ་ས་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ, མཱ པཱ་པི་ཙྪཱ པ་ཀྑཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻུཾ [ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒེ སཾ་གྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ས་མྦ་ནྡྷོ ད་སྶི་ཏོ], ཀུ་ལཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, ཏ་ཡོ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ པ་ཊི་ཙྩ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀུ་ལེ་སུ ཏི་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མེ་ཧི ན་ཝེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་རེ་ཧི བྷོ་ཛ་ནེ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙཱུ་ཧི ཛཱ་ག་རི་ཡཾ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་སི? ས་སྶ་གྷཱ་ཏཾ མ་ཉྙེ ཙ་ར་སི, ཀུ་ལཱུ་པ་གྷཱ་ཏཾ མ་ཉྙེ ཙ་ར་སི. ཨོ་ལུ་ཛྫ་ཏི [ཨུ་ལླུ་ཛྫ་ཏི (སཱི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཙ)] ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, པ་རི་སཱ; པ་ལུ་ཛྫ་ནྟི ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན་ཝ་པྤཱ་ཡཱ. ན ཝཱ་ཡཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀོ མ་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་སཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་པི མེ, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, སི་ར་སྨིཾ པ་ལི་ཏཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན མ་ཡཾ ཨ་ཛྫཱ་པི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཝཱ་དཱ ན མུ་ཙྩཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མེ་ཧི ན་ཝེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་རེ་ཧི བྷོ་ཛ་ནེ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙཱུ་ཧི ཛཱ་ག་རི་ཡཾ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་སི, ས་སྶ་གྷཱ་ཏཾ མ་ཉྙེ ཙ་ར་སི, ཀུ་ལཱུ་པ་གྷཱ་ཏཾ མ་ཉྙེ ཙ་ར་སི. ཨོ་ལུ་ཛྫ་ཏི ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, པ་རི་སཱ; པ་ལུ་ཛྫ་ནྟི ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན་ཝ་པྤཱ་ཡཱ. [པ་ལུ་ཛྫ་ཏི ཁོ ཏེ ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ པ་རི་སཱ (ཀ. སཱི.)] ན ཝཱ་ཡཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀོ མ་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་སཱི’’ཏི.
ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི – ‘‘ཨ་ཡྻེ་ན ཀི་ར མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན ཨ་ཡྻོ ཨཱ་ན་ནྡོ ཝེ་དེ་ཧ་མུ་ནི ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་པ་སཱ་དི་ཏོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི – ‘‘ཀིཾ པ་ན ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཡྻཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཝེ་དེ་ཧ་མུ་ནིཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨི་མཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ཡ.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏ་གྒྷཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་ཧ་སཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ. ཡ་ཏྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཉྙཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏཱ [ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ (སཱི. པཱི. ཀ.)], ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན. པུ་བྦེ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་གཱ་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ར་ཛཱ་པ་ཐོ [ར་ཛོ་པ་ཐོ (སཱི.)], ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ. ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ [ཀ་རི་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཡེ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཏེ ཨུ་དྡི་སྶ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛིཾ.
སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་དྡ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ནཱ་ལ༹་ནྡཾ བ་ཧུ་པུ་ཏྟེ ཙེ་ཏི་ཡེ ནི་སི་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན མེ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ཏྠཱ་ར་ཉྩ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ པ་སྶེ་ཡྻཾ; སུ་ག་ཏ་ཉྩ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ པ་སྶེ་ཡྻཾ; ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཉྩ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ; བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ པ་སྶེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཏྠེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི; ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཡོ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ཝ་དེ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི, ཨ་པ་སྶ་ཉྙེ་ཝ ཝ་དེ་ཡྻ པ་སྶཱ་མཱི་ཏི, མུ་དྡྷཱ་པི ཏ་སྶ ཝི་པ་ཏེ་ཡྻ. ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ན, ཀ་སྶ་པ, ཛཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ཝ་དཱ་མི ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི, པ་སྶ་ཉྙེ་ཝ ཝ་དཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི.
ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཏི་བྦཾ མེ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཐེ་རེ་སུ ན་ཝེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སཱུ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཀ་སྶ་པ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མི ཀུ་ས་ལཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཀ་སྶ་པ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘སཱ་ཏ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཙ མེ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི ན ཝི་ཛ་ཧི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཀ་སྶ་པ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ནྟི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ས་ཏྟཱ་ཧ་མེ་ཝ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ར་ཎོ [སཱ་ཎོ (སཱི.)] ར་ཊྛ་པི་ཎྜཾ བྷུ་ཉྫིཾ’’. ཨ་ཊྛ་མི་ཡཱ ཨ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏུ, ཡཾ མ་མ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’ཏི. ནི་སཱི་དི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་ས་ཛྫ ཁོ མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘མུ་དུ་ཀཱ ཁོ ཏྱཱ་ཡཾ, ཀ་སྶ་པ, པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒྷཱ་ཊཱི’ཏི. ‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’ཏི. ‘དྷཱ་རེ་སྶ་སི པ་ན མེ ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, སཱ་ཎཱ་ནི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ས་ནཱ་ནཱི’ཏི. ‘དྷཱ་རེ་སྶཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཎཱ་ནི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ས་ནཱ་ནཱི’ཏི. ‘‘སོ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དཱ་སིཾ. ཨ་ཧཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཎཱ་ནི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ’’.
‘‘ཡ་ཉྷི ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ཏྟོ ཨོ་ར་སོ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏོ དྷ་མྨ་ཛོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དོ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི [པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏཱ (སཱི.)] སཱ་ཎཱ་ནི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ས་ནཱ་ནཱི’ཏི, མ་མཾ ཏཾ ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ཏྟོ ཨོ་ར་སོ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏོ དྷ་མྨ་ཛོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དོ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི སཱ་ཎཱ་ནི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ས་ནཱ་ནཱི’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡཱ་ཝ་དེ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི…པེ… (ན་ཝ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ).
‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི; ས་ཏྟ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནཱ་གཾ ཨ་ཌྜྷ་ཊྛ་མ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཚཱ་དེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཡོ མེ ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཚཱ་དེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི.
ཙ་ཝི་ཏྠ ཙ པ་ན ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་མྷཱ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.
༡༢. པ་རཾ་མ་ར་ཎ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་སྶ་པ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ ཙེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ནཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧཱ་ཝུ་སོ, བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དཾ ‘དུ་ཀྑ’ནྟི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ; ཨ་ཡཾ ‘དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ; ཨ་ཡཾ ‘དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ; ཨ་ཡཾ ‘དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ ཙེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་ཉྷི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཏཾ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨེ་ཏཾ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. དྭཱ་ད་ས་མཾ.
༡༣. ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཏ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧིཾ་སུ? ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨ་པྤ་ཏ་རཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ, ཀ་སྶ་པ, ཧོ་ཏི ས་ཏྟེ་སུ ཧཱ་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ས་དྡྷ་མྨེ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་མཱ་ནེ, བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཨ་པྤ་ཏ་རཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟི. ན ཏཱ་ཝ, ཀ་སྶ་པ, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ ན ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཐ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི’’.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཀ་སྶ་པ, ན ཏཱ་ཝ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ ན ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཐ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ན ཏཱ་ཝ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ ན ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཐ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ན ཁོ, ཀ་སྶ་པ, པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏི, ན ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏི, ན ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏི, ན ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏི; ཨ་ཐ ཁོ ཨི་དྷེ་ཝ ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ ཡེ ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཀ་སྶ་པ, ནཱ་ཝཱ ཨཱ་དི་ཀེ་ནེ་ཝ ཨོ་པི་ལ་ཝ་ཏི; ན ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘པ་ཉྩ ཁོ་མེ, ཀ་སྶ་པ, ཨོ་ཀྐ་མ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, དྷ་མྨེ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, ས་ངྒྷེ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ – ཨི་མེ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, པ་ཉྩ ཨོ་ཀྐ་མ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
‘‘པ་ཉྩ ཁོ་མེ, ཀ་སྶ་པ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ ས་ཏྠ་རི ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, དྷ་མྨེ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, ས་ངྒྷེ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, སི་ཀྑཱ་ཡ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ – ཨི་མེ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཏེ་ར་ས་མཾ.
ཀ་སྶ་པ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཏྟཾ.