༢. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. དུ་གྒ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ. པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐ དུ་གྒ་ཏཾ དུ་རཱུ་པེ་ཏཾ ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ཨ་མྷེ་ཧི་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ’ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ…པེ… ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལ་མེ་ཝ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ནྡི་ཏུཾ ཨ་ལཾ ཝི་ར་ཛྫི་ཏུཾ ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.
༢. སུ་ཁི་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ…པེ… ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐ སུ་ཁི་ཏཾ སུ་ས་ཛྫི་ཏཾ, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ཨ་མྷེ་ཧི་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ’ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ. པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི…པེ… ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཏིཾ་ས་མ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༦. རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ [པཱ་ཋེ་ཡྻ་ཀཱ (ཀ་ཏྠ་ཙི) ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ མ་ཧཱ་ཝ་གྒེ ཀ་ཐི་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ་པི] བྷི་ཀྑཱུ ས་བྦེ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ ས་བྦེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ ས་བྦེ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ ས་བྦེ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀཱ ས་བྦེ ས་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་མེ ཁོ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་བྦེ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ ས་བྦེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ ས་བྦེ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ ས་བྦེ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀཱ ས་བྦེ ས་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མེ་སཾ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ ཡ་ཐཱ ནེ་སཾ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ. པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཏ་མཾ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ཏ་རཾ, ཡཾ ཝཱ ཝོ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ སཱི་ས་ཙྪི་ནྣཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་སྶ་ནྣཾ པ་གྒྷ་རི་ཏཾ, ཡཾ ཝཱ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ་སུ ཨུ་ད་ཀ’’ནྟི? ‘‘ཡ་ཐཱ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཏ་དེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, བ་ཧུ་ཏ་རཾ, ཡཾ ནོ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ སཱི་ས་ཙྪི་ནྣཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་སྶ་ནྣཾ པ་གྒྷ་རི་ཏཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ་སུ ཨུ་ད་ཀ’’ནྟི.
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་དྷུ ཁོ མེ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཐ. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ཧུ་ཏ་རཾ, ཡཾ ཝོ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ སཱི་ས་ཙྪི་ནྣཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་སྶ་ནྣཾ པ་གྒྷ་རི་ཏཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ་སུ ཨུ་ད་ཀཾ. དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གུ་ནྣཾ ས་ཏཾ གོ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ སཱི་ས་ཙྪི་ནྣཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་སྶ་ནྣཾ པ་གྒྷ་རི་ཏཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ་སུ ཨུ་ད་ཀཾ. དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧིཾ་སཱ་ནཾ [མ་ཧི་སཱ་ནཾ (སཱི. པཱི.)] ས་ཏཾ མ་ཧིཾ་ས་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ སཱི་ས་ཙྪི་ནྣཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་སྶ་ནྣཾ པ་གྒྷ་རི་ཏཾ …པེ… དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ར་བྦྷཱ་ནཾ ས་ཏཾ ཨུ་ར་བྦྷ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ…པེ… ཨ་ཛཱ་ནཾ ས་ཏཾ ཨ་ཛ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ… མི་གཱ་ནཾ ས་ཏཾ མི་ག་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ… ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་ནཾ ས་ཏཾ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ… སཱུ་ཀ་རཱ་ནཾ ས་ཏཾ སཱུ་ཀ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ… དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙོ་རཱ གཱ་མ་གྷཱ་ཏཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་ས་ཙྪི་ནྣཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་སྶ་ནྣཾ པ་གྒྷ་རི་ཏཾ. དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙོ་རཱ པཱ་རི་པ་ནྠི་ཀཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་ས་ཙྪི་ནྣཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་སྶ་ནྣཾ པ་གྒྷ་རི་ཏཾ. དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙོ་རཱ པཱ་ར་དཱ་རི་ཀཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་ས་ཙྪི་ནྣཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་སྶ་ནྣཾ པ་གྒྷ་རི་ཏཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ་སུ ཨུ་ད་ཀཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ…པེ… ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི.
‘‘ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་མུ་ཙྩིཾ་སཱུ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. མཱ་ཏུ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༧. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ…པེ… ན སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟོ སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པོ ཡོ ན་མཱ་ཏཱ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦོ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ…པེ… ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པི་ཏུ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༨. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ…པེ… ན སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟོ སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པོ ཡོ ན་པི་ཏཱ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦོ …པེ… ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. བྷཱ་ཏུ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༩. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ན སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟོ སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པོ ཡོ ན་བྷཱ་ཏཱ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦོ…པེ… ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. བྷ་གི་ནི་སུ་ཏྟཾ
༡༤༠. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ན སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟོ སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པོ ཡོ ན་བྷ་གི་ནི་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦོ…པེ… ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༡. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ན སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟོ སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པོ ཡོ ན་པུ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦོ…པེ… ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. དྷཱི་ཏུ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ. པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ. ན སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟོ སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པོ ཡོ ན དྷཱི་ཏཱ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦོ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ. པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ ཏི་བྦཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ བྱ་ས་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ, ཀ་ཊ་སཱི ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ. ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལ་མེ་ཝ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ནྡི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་ར་ཛྫི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཝེ་པུ་ལླ་པ་བྦ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ. པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྶ ཝེ་པུ་ལླ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ‘པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་སོ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ‘ཏི་ཝ་རཱ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏི་ཝ་རཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ས ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏི་ཝ་རཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་སཾ པ་བྦ་ཏཾ ཙ་ཏཱུ་ཧེ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཙ་ཏཱུ་ཧེ་ན ཨོ་རོ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཝི་དྷུ་ར་ས་ཉྫཱི་ཝཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་གཾ. པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ ཙེ་ཝི་མ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཏེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, སོ ཙ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ. ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལ་མེ་ཝ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ནྡི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་ར་ཛྫི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུཾ.
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྶ ཝེ་པུ་ལླ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ‘ཝ་ངྐ་ཀོ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ‘རོ་ཧི་ཏ་སྶཱ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. རོ་ཧི་ཏ་སྶཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཏིཾ་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. རོ་ཧི་ཏ་སྶཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ ཝ་ངྐ་ཀཾ པ་བྦ་ཏཾ ཏཱི་ཧེ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཏཱི་ཧེ་ན ཨོ་རོ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བྷི་ཡྻོ་སུ་ཏྟ་རཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་གཾ. པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ ཙེ་ཝི་མ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཏེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, སོ ཙ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུཾ.
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྶ ཝེ་པུ་ལླ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ‘སུ་པ་སྶོ’ཏྭེ་ཝ [སུ་ཕ་སྶོ་ཏྭེ་ཝ (སཱི.)] ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ‘སུ་པྤི་ཡཱ’ཏྭེ་ཝ [ཨ་པྤི་ཡཱ་ཏྭེ་ཝ (སཱི.)] ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. སུ་པྤི་ཡཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. སུ་པྤི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ སུ་པ་སྶཾ པ་བྦ་ཏཾ དྭཱི་ཧེ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, དྭཱི་ཧེ་ན ཨོ་རོ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཀ་སྶ་པ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཏི་སྶ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་གཾ. པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ ཙེ་ཝི་མ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཏེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, སོ ཙ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུཾ.
‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྶ ཝེ་པུ་ལླ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ‘ཝེ་པུ་ལློ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ‘མཱ་ག་དྷ་ཀཱ’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. མཱ་ག་དྷ་ཀཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཀཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ པ་རི་ཏྟཾ ལ་ཧུ་ཀཾ [ལ་ཧུ་སཾ (སཱི.)]; ཡོ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ཏི སོ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨ་པྤཾ ཝཱ བྷི་ཡྻོ. མཱ་ག་དྷ་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ ཝེ་པུ་ལླཾ པ་བྦ་ཏཾ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཨོ་རོ་ཧ་ནྟི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ. མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་གཾ. བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ ས་མ་ཡོ ཡཱ ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཝི་མ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཨི་མེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཧ་ཉྩ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ. ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལ་མེ་ཝ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ནྡི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་ར་ཛྫི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –
‘‘པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་སོ ཏི་ཝ་རཱ་ནཾ, རོ་ཧི་ཏ་སྶཱ་ན ཝ་ངྐ་ཀོ;
སུ་པྤི་ཡཱ་ནཾ སུ་པ་སྶོ་ཏི, མཱ་ག་དྷཱ་ན་ཉྩ ཝེ་པུ་ལློ.
‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝ་ཏ ས་ངྑཱ་རཱ, ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་དྷ་མྨི་ནོ;
ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ སུ་ཁོ’’ཏི. ད་ས་མཾ;
དུ་ཏི་ཡོ ཝ་གྒོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
དུ་གྒ་ཏཾ སུ་ཁི་ཏ་ཉྩེ་ཝ, ཏིཾ་ས མཱ་ཏཱ་པི་ཏེ་ན ཙ;
བྷཱ་ཏཱ བྷ་གི་ནཱི པུ་ཏྟོ ཙ, དྷཱི་ཏཱ ཝེ་པུ་ལླ་པ་བྦ་ཏཾ.
ཨ་ན་མ་ཏ་གྒ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཏྟཾ.