༣. པུ་ཏྟ་མཾ་སཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ
༦༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ …པེ… ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རཱ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཝཱ སུ་ཁུ་མོ ཝཱ, ཕ་སྶོ དུ་ཏི་ཡོ, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ’’.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ [ཛ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ (སཱི. པཱི.) ཊཱི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] པ་རི་ཏྟཾ ས་མྦ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ར་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻུཾ. ཏེ་ས་མ་སྶ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭི་ནྣཾ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ར་ག་ཏཱ་ནཾ ཡཱ པ་རི་ཏྟཱ ས་མྦ་ལ་མ་ཏྟཱ, སཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. སི་ཡཱ ཙ ནེ་སཾ ཀ་ནྟཱ་རཱ་ཝ་སེ་སོ ཨ་ན་ཏི་ཎྞོ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭི་ནྣཾ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁོ ཡཱ པ་རི་ཏྟཱ ས་མྦ་ལ་མ་ཏྟཱ སཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཎྞཱ [པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཱ (སྱཱ. ཀཾ.)]. ཨ་ཏྠི ཙཱ་ཡཾ ཀ་ནྟཱ་རཱ་ཝ་སེ་སོ ཨ་ནི་ཏྟི་ཎྞོ [ཨ་ནི་ཏྠི་ཎྞོ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་ན་ཏི་ཎྞོ (ཀ.)]. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀཾ པི་ཡཾ མ་ནཱ་པཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཝ་ལླཱུ་ར་ཉྩ སོ་ཎྜི་ཀ་ཉྩ ཀ་རི་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་མཾ་སཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཀ་ནྟཱ་རཱ་ཝ་སེ་སཾ ནི་ཏྠ་རེ་ཡྻཱ་མ, མཱ ས་བྦེ་ཝ ཏ་ཡོ ཝི་ན་སྶི་མྷཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ ཏཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀཾ པི་ཡཾ མ་ནཱ་པཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཝ་ལླཱུ་ར་ཉྩ སོ་ཎྜི་ཀ་ཉྩ ཀ་རི་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་མཾ་སཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཀ་ནྟཱ་རཱ་ཝ་སེ་སཾ ནི་ཏྠ་རེ་ཡྻུཾ. ཏེ པུ་ཏྟ་མཾ་སཱ་ནི ཙེ་ཝ ཁཱ་དེ་ཡྻུཾ, ཨུ་རེ ཙ པ་ཊི་པི་སེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཧཾ, ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀ, ཀ་ཧཾ, ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀཱ’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནུ ཏེ ད་ཝཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻུཾ, མ་དཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻུཾ, མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻུཾ, ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ན་ནུ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཀ་ནྟཱ་ར་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀོ རཱ་གོ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀེ རཱ་གེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ན་ཏྠི ཏཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཡེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པུ་ན ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་ཝཱི ནི་ཙྩ་མྨཱ ཀུ་ཊྚཾ ཙེ [ཀུ་ཌྜ་ཉྩེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཡེ ཀུ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏཱ པཱ་ཎཱ ཏེ ནཾ ཁཱ་དེ་ཡྻུཾ. རུ་ཀྑཾ ཙེ ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཡེ རུ་ཀྑ་ནི་སྶི་ཏཱ པཱ་ཎཱ ཏེ ནཾ ཁཱ་དེ་ཡྻུཾ. ཨུ་ད་ཀཾ ཙེ ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཡེ ཨུ་ད་ཀ་ནི་སྶི་ཏཱ པཱ་ཎཱ ཏེ ནཾ ཁཱ་དེ་ཡྻུཾ. ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཙེ ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཡེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ནི་སྶི་ཏཱ པཱ་ཎཱ ཏེ ནཾ ཁཱ་དེ་ཡྻུཾ. ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ཧི སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་ཝཱི ནི་ཙྩ་མྨཱ ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཡེ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཱ [ཡེ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པཱ་ཎཱ ཏེ ནཾ ཁཱ་དེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘‘ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཕ་སྶེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏཱི་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་སུ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི ཨུ་ཏྟ་རི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི [ཨུ་ཏྟ་རིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི (སཱི. པཱི.)] ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ སཱ་དྷི་ཀ་པོ་རི་སཱ པུ་ཎྞཱ ཨ་ངྒཱ་རཱ་ནཾ ཝཱི་ཏ་ཙྩི་ཀཱ་ནཾ ཝཱི་ཏ་དྷཱུ་མཱ་ནཾ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ སུ་ཁ་ཀཱ་མོ དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལོ. ཏ་མེ་ནཾ དྭེ བ་ལ་ཝ་ནྟོ པུ་རི་སཱ ནཱ་ནཱ་བཱ་ཧཱ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུཾ ཨུ་པ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻུཾ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ་སྶ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨཱ་ར་ཀཱ པ་ཏྠ་ནཱ ཨཱ་ར་ཀཱ པ་ཎི་དྷི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཧོ་ཏི – ‘ཨི་མཾ ཙཱ་ཧཾ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུཾ པ་པ་ཏི་སྶཱ་མི, ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪཱ་མི མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ’ཏི ཝ་དཱ་མི. མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ཏི་སྶོ ཏ་ཎྷཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏཱི་སུ ཏ་ཎྷཱ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་སུ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི ཨུ་ཏྟ་རི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙོ་རཾ ཨཱ་གུ་ཙཱ་རིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ཡཾ ཏེ, དེ་ཝ, ཙོ་རོ ཨཱ་གུ་ཙཱ་རཱི, ཨི་མ་སྶ ཡཾ ཨི་ཙྪ་སི ཏཾ ད་ཎྜཾ པ་ཎེ་ཧཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷོ, ཨི་མཾ པུ་རི་སཾ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ན ཧ་ན་ཐཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ན ཧ་ནེ་ཡྻུཾ. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མྦྷོ, ཀ་ཐཾ སོ པུ་རི་སོ’ཏི? ‘ཏ་ཐེ་ཝ, དེ་ཝ, ཛཱི་ཝ་ཏཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷོ, ཏཾ པུ་རི་སཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ན ཧ་ན་ཐཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ན ཧ་ནེ་ཡྻུཾ. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མྦྷོ, ཀ་ཐཾ སོ པུ་རི་སོ’ཏི? ‘ཏ་ཐེ་ཝ, དེ་ཝ, ཛཱི་ཝ་ཏཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷོ, ཏཾ པུ་རི་སཾ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ན ཧ་ན་ཐཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ན ཧ་ནེ་ཡྻུཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ དི་ཝ་སཾ ཏཱི་ཧི ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ཧི ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཀི་སྶཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟི་ཡཱ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཡེ་ཐ; ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཏཱི་ཧི ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ཧི ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོ’’ཏི! ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཝི་ཉྙཱ་ཎེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ནཱ་མ་རཱུ་པེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི ཨུ་ཏྟ་རི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.