༦. དུ་ཀྑ་ཝ་གྒོ

༡. པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་ན་སུ་ཏྟཾ

༥༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་སེ་ཡྻ ས་བྦ་སོ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་ཏི – ‘ཡཾ ཁོ ཨི་དཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ; ཨི་དཾ ནུ ཁོ དུ་ཀྑཾ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཾ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཾ? ཀི་སྨིཾ ས་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏཱི’ཏི? སོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡཾ ཁོ ཨི་དཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཨི་དཾ ཁོ དུ་ཀྑཾ ཛཱ་ཏི་ནི་དཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ས་མུ་ད་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཛཱ་ཏི་པྤ་བྷ་ཝཾ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘སོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡཱ ཙ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་སཱ་རུ་པྤ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི; ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ.

‘‘ཨ་ཐཱ་པ་རཾ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་ཏི – ‘ཛཱ་ཏི པ་ནཱ་ཡཾ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ, ཀི་སྨིཾ ས་ཏི ཛཱ་ཏི ཧོ་ཏི, ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི ན ཧོ་ཏཱི’ཏི? སོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཛཱ་ཏི བྷ་ཝ་ནི་དཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ས་མུ་ད་ཡཱ བྷ་ཝ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ བྷ་ཝ་པྤ་བྷ་ཝཱ; བྷ་ཝེ ས་ཏི ཛཱ་ཏི ཧོ་ཏི, བྷ་ཝེ ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི ན ཧོ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘སོ ཛཱ་ཏི་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱ་ཏི་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡཱ ཙ ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷ་སཱ་རུ་པྤ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི; ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ.

‘‘ཨ་ཐཱ་པ་རཾ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་ཏི – ‘བྷ་ཝོ པ་ནཱ་ཡཾ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ…པེ… ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ པ་ནི་དཾ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཾ… ཏ་ཎྷཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ… ཝེ་ད་ནཱ… ཕ་སྶོ… ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ནི་དཾ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཾ… ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ནི་དཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ནི་དཾ… ས་ངྑཱ་རཱ པ་ནི་མེ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ; ཀི་སྨིཾ ས་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ ན ཧོ་ནྟཱི’ཏི? སོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་བྷ་ཝཱ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ ན ཧོ་ནྟཱི’’’ཏི.

‘‘སོ ས་ངྑཱ་རེ ཙ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡཱ ཙ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་སཱ་རུ་པྤ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི; ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ.

‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོ ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པུ་ཉྙཾ ཙེ ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, པུ་ཉྙཱུ་པ་གཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨ་པུ་ཉྙཾ ཙེ ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཨ་པུ་ཉྙཱུ་པ་གཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ཙེ ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི ཨཱ་ནེ་ཉྫཱུ་པ་གཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, སོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དཱ ནེ་ཝ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི ན ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི ན ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི. ཨ་ན་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟོ ཨ་ན་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡ་ནྟོ ན ཀི་ཉྩི ལོ་ཀེ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི; ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི, ཨ་པ་རི་ཏ་སྶཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘སོ སུ་ཁཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. དུ་ཀྑཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ སུ་ཁཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. དུ་ཀྑཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ནཾ [ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ (སཱི. པཱི.), ཝེ་ད་ནཾ (ཀ.)] ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི.

‘‘སོ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ ས་བྦ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ས་རཱི་རཱ་ནི ཨ་ཝ་སི་སྶ་ནྟཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་པཱ་ཀཱ ཨུ་ཎྷཾ ཀུ་མྦྷཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ས་མེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ པ་ཊི་སི་སྶེ་ཡྻ [པ་ཊི་ཝི་སེ་ཡྻ (སཱི.), པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻ (ཊཱི་ཀཱ)]. ཏ་ཏྲ ཡཱ་ཡཾ ཨུ་སྨཱ སཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻ, ཀ་པ་ལླཱ་ནི ཨ་ཝ་སི་སྶེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ ས་བྦ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ས་རཱི་རཱ་ནི ཨ་ཝ་སི་སྶ་ནྟཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནུ ཁོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རེ་ཡྻ ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རེ་ཡྻ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ས་ཏི, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་པི ནུ ཁོ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་པི ནུ ཁོ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཨ་ས་ཏི, ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་པི ནུ ཁོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནེ ཨ་ས་ཏི, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་པི ནུ ཁོ ཕ་སྶོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན ཕ་སྶེ ཨ་ས་ཏི, ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་པི ནུ ཁོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་པི ནུ ཁོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་པི ནུ ཁོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ ཨ་ས་ཏི, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་པི ནུ ཁོ བྷ་ཝོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན བྷ་ཝེ ཨ་ས་ཏི, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་པི ནུ ཁོ ཛཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི, ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་པི ནུ ཁོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནེ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ས་དྡ་ཧ་ཐ མེ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཐ, ནི་ཀྐ་ངྑཱ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཐ ནི་བྦི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༥༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ; བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི; ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ནྣཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧཱ་ནཾ ཝཱི་སཱ་ཡ ཝཱ ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧཱ་ནཾ ཏིཾ་སཱ་ཡ ཝཱ ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཱ་ཡ ཝཱ ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཛ་ལེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ པུ་རི་སོ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ སུ་ཀྑཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི པ་ཀྑི་པེ་ཡྻ, སུ་ཀྑཱ་ནི ཙ གོ་མ་ཡཱ་ནི པ་ཀྑི་པེ་ཡྻ, སུ་ཀྑཱ་ནི ཙ ཀ་ཊྛཱ་ནི པ་ཀྑི་པེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཏ་དཱ་ཧཱ་རོ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནོ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཛ་ལེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ; བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཱ ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷོ; ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ནྣཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧཱ་ནཾ ཝཱི་སཱ་ཡ ཝཱ ཏིཾ་སཱ་ཡ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཱ་ཡ ཝཱ ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཛ་ལེ་ཡྻ; ཏ་ཏྲ པུ་རི་སོ ན ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ སུ་ཀྑཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི པ་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ན སུ་ཀྑཱ་ནི ཙ གོ་མ་ཡཱ་ནི པ་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ན སུ་ཀྑཱ་ནི ཙ ཀ་ཊྛཱ་ནི པ་ཀྑི་པེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ པུ་རི་མ་སྶ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་པ་ཧཱ་རཱ [ཨ་ནུ་པཱ་ཧཱ་རཱ (པཱི.)] ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟཾ

༥༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི …པེ… ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ; བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི; ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཊྚི་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ པུ་རི་སོ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཏེ་ལཾ ཨཱ་སི་ཉྩེ་ཡྻ ཝ་ཊྚིཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཏ་དཱ་ཧཱ་རོ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནོ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཛ་ལེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ; བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི; ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི.

‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ; བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཱ ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷོ; ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཊྚི་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ པུ་རི་སོ ན ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཏེ་ལཾ ཨཱ་སི་ཉྩེ་ཡྻ ན ཝ་ཊྚིཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ པུ་རི་མ་སྶ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་པ་ཧཱ་རཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. དུ་ཏི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟཾ

༥༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི …པེ… ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཊྚི་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ པུ་རི་སོ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཏེ་ལཾ ཨཱ་སི་ཉྩེ་ཡྻ ཝ་ཊྚིཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཏ་དཱ་ཧཱ་རོ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནོ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཛ་ལེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཊྚི་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ པུ་རི་སོ ན ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཏེ་ལཾ ཨཱ་སི་ཉྩེ་ཡྻ ན ཝ་ཊྚིཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ པུ་རི་མ་སྶ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་པ་ཧཱ་རཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. མ་ཧཱ་རུ་ཀྑ་སུ་ཏྟཾ

༥༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ. ཏ་སྶ ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཨ་དྷོ་ག་མཱ་ནི, ཡཱ་ནི ཙ ཏི་རི་ཡ་ངྒ་མཱ་ནི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ཛཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ ཏ་དཱ་ཧཱ་རོ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནོ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ [ཀུ་དཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ (ཨ་ཉྙ་ཏྠ)] ཨཱ་དཱ་ཡ. སོ ཏཾ རུ་ཀྑཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, མཱུ་ལཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ལི་ཁ་ཎེ་ཡྻ [པ་ལིཾ་ཁ་ཎེ་ཡྻ (པཱི. ཀ.)], པ་ལི་ཁ་ཎི་ཏྭཱ མཱུ་ལཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་སཱི་ར་ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཱ་ནི་པི. སོ ཏཾ རུ་ཀྑཾ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཕཱ་ལེ་ཡྻ, ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ས་ཀ་ལི་ཀཾ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཝི་སོ་སེ་ཡྻ; ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཝི་སོ་སེ་ཏྭཱ ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧེ་ཡྻ, ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧེ་ཏྭཱ མ་སིཾ ཀ་རེ་ཡྻ, མ་སིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏེ ཝཱ ཨོ་ཕུ་ཎེ་ཡྻ [ཨོ་པུ་ནེ་ཡྻ (སཱི. པཱི.), ཨོ་ཕུ་ནེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ན་དི་ཡཱ ཝཱ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ཧེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཨ་སྶ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏོ [ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཏོ (སཱི.), ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྒ་ཏོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. དུ་ཏི་ཡ་མ་ཧཱ་རུ་ཀྑ་སུ་ཏྟཾ

༥༦. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ. ཏ་སྶ ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཨ་དྷོ་ག་མཱ་ནི, ཡཱ་ནི ཙ ཏི་རི་ཡ་ངྒ་མཱ་ནི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ཛཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ ཏ་དཱ་ཧཱ་རོ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནོ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ …པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ. སོ ཏཾ རུ་ཀྑཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, མཱུ་ལེ ཚེ་ཏྭཱ པ་ལི་ཁ་ཎེ་ཡྻ, པ་ལི་ཁ་ཎི་ཏྭཱ མཱུ་ལཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ…པེ… ན་དི་ཡཱ ཝཱ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ཧེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཨ་སྶ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ཏ་རུ་ཎ་རུ་ཀྑ་སུ་ཏྟཾ

༥༧. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་རུ་ཎོ རུ་ཀྑོ. ཏ་སྶ པུ་རི་སོ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ མཱུ་ལཱ་ནི པ་ལི་མ་ཛྫེ་ཡྻ [པ་ལི་ས་ནྣེ་ཡྻ (སཱི.), པ་ལི་ས་ཛྫེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), པ་ལི་པ་ཊྛེ་ཡྻ (ཀ.), པ་ལི་ས་ནྡེ་ཡྻ, པ་ལི་བ་ནྡྷེ་ཡྻ (ཊཱི་ཀཱ་ནུ་རཱུ་པཾ)] ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ པཾ་སུཾ ད་དེ་ཡྻ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་ད་ཀཾ ད་དེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་རུ་ཎོ རུ་ཀྑོ ཏ་དཱ་ཧཱ་རོ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནོ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི.

‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་རུ་ཎོ རུ་ཀྑོ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ…པེ… ན་དི་ཡཱ ཝཱ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ཧེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་རུ་ཎོ རུ་ཀྑོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཨ་སྶ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ནཱ་མ་རཱུ་པ་སུ་ཏྟཾ

༥༨. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏི. ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ. ཏ་སྶ ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཨ་དྷོ་ག་མཱ་ནི, ཡཱ་ནི ཙ ཏི་རི་ཡ་ངྒ་མཱ་ནི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ཛཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ ཏ་དཱ་ཧཱ་རོ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནོ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏི…པེ….

‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ན ཧོ་ཏི. ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ན ཧོ་ཏི. ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༥༩. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ. ཏ་སྶ ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི …པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏི…པེ….

‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ན ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ན ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༦༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་རཱུ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་མྨཱ་ས་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ཀུ་རཱུ་ནཾ ནི་ག་མོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡཱ་ཝ ག་མྦྷཱི་རོ ཙཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ག་མྦྷཱི་རཱ་ཝ་བྷཱ་སོ ཙ, ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ན་ནྡ [མཱ ཧེ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡ ཨ་ཝ་ཙ མཱ ཧེ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡ ཨ་ཝ་ཙ (དཱི. ནི. ༢ མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟེ)]! ག་མྦྷཱི་རོ ཙཱ་ཡཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ག་མྦྷཱི་རཱ་ཝ་བྷཱ་སོ ཙ. ཨེ་ཏ་སྶ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ པ་ཛཱ ཏ་ནྟཱ་ཀུ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ལ་ག་ཎྛི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ [གུ་ལཱ༹་གུ་ཎྛི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ (སཱི.), གུ་ལཱི༹་གུ་ཎྛི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ (སྱཱ. ཀཾ.)] མུ་ཉྫ་པ་བྦ་ཛ་བྷཱུ་ཏཱ [མུ་ཉྫ་བ་བྦ་ཛ་བྷཱུ་ཏཱ (སཱི.)] ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ སཾ་སཱ་རཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ; བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི; ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ. ཏ་སྶ ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཨ་དྷོ་ག་མཱ་ནི, ཡཱ་ནི ཙ ཏི་རི་ཡ་ངྒ་མཱ་ནི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ཛཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ ཏ་དཱ་ཧཱ་རོ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནོ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ. སོ ཏཾ རུ་ཀྑཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, མཱུ་ལེ ཚེ་ཏྭཱ པ་ལི་ཁ་ཎེ་ཡྻ, པ་ལི་ཁ་ཎི་ཏྭཱ མཱུ་ལཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་སཱི་ར་ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཱ་ནི་པི. སོ ཏཾ རུ་ཀྑཾ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཚི་ནྡེ་ཡྻ. ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཕཱ་ལེ་ཡྻ; ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ས་ཀ་ལི་ཀཾ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཝི་སོ་སེ་ཡྻ, ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཝི་སོ་སེ་ཏྭཱ ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧེ་ཡྻ, ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧེ་ཏྭཱ མ་སིཾ ཀ་རེ་ཡྻ, མ་སིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏེ ཝཱ ཨོ་ཕུ་ཎེ་ཡྻ, ན་དི་ཡཱ ཝཱ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ཧེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཨ་སྶ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ; ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ; བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཱ ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷོ; ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

དུ་ཀྑ་ཝ་གྒོ ཚ་ཊྛོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་ནུ་པཱ་དཱ་ནཾ, དྭེ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཙ;

མ་ཧཱ་རུ་ཀྑེ་ན དྭེ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་རུ་ཎེ་ན ཙ ས་ཏྟ་མཾ;

ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ནི་དཱ་ནེ་ན ཙ ཏེ ད་སཱ་ཏི.