༢. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. པཱ་སཱ་ཎ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, དེ་ཝོ ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཕུ་སཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷ་ཡཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ལོ་མ་ཧཾ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ མ་ཧ་ནྟེ པཱ་སཱ་ཎེ པ་དཱ་ལེ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མཱ་རོ ཨ་ཡཾ པཱ་པི་མཱ’’ ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ མཱ་རཾ པཱ་པི་མ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ས་ཙེ་པི ཀེ་ཝ་ལཾ ས་བྦཾ, གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཾ ཙ་ལེ་སྶ་སི [ག་ལེ༹་ཡྻ་སི (སྱཱ. ཀཾ.), ཙ་ལེ་ཡྻཱ་སི (ཀ.)];
ནེ་ཝ ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི ཨི་ཉྫི་ཏ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ སུ་ག་ཏོ’’ཏི དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི.
༢. ཀི་ནྣུ་སཱི་ཧ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་ར་སྶ པཱ་པི་མ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཾ ཝི་ཙ་ཀྑུ་ཀ་མྨཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཀི་ནྣུ སཱི་ཧོ་ཝ ན་ད་སི, པ་རི་སཱ་ཡཾ ཝི་སཱ་ར་དོ;
པ་ཊི་མ་ལློ ཧི ཏེ ཨ་ཏྠི, ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝཱི ནུ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི.
‘‘ན་ད་ནྟི ཝེ མ་ཧཱ་ཝཱི་རཱ, པ་རི་སཱ་སུ ཝི་སཱ་ར་དཱ;
ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ བ་ལ་པྤ་ཏྟཱ, ཏི་ཎྞཱ ལོ་ཀེ ཝི་ས་ཏྟི་ཀ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ སུ་ག་ཏོ’’ཏི དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི.
༣. ས་ཀ་ལི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་དྡ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དོ ས་ཀ་ལི་ཀཱ་ཡ ཁ་ཏོ ཧོ་ཏི, བྷུ་སཱ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི སཱ་རཱི་རི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཨ་སཱ་ཏཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ. ཏཱ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི ཨ་ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘མ་ནྡི་ཡཱ ནུ ཁོ སེ་སི ཨུ་དཱ་ཧུ ཀཱ་ཝེ་ཡྻ་མ་ཏྟོ,
ཨ་ཏྠཱ ནུ ཏེ ས་མྤ་ཙུ་རཱ ན ས་ནྟི;
ཨེ་ཀོ ཝི་ཝི་ཏྟེ ས་ཡ་ནཱ་ས་ན་མྷི,
ནི་དྡཱ་མུ་ཁོ ཀི་མི་དཾ སོ་པྤ་སེ ཝཱ’’ཏི.
‘‘ན མ་ནྡི་ཡཱ ས་ཡཱ་མི ནཱ་པི ཀཱ་ཝེ་ཡྻ་མ་ཏྟོ,
ཨ་ཏྠཾ ས་མེ་ཙྩཱ་ཧ་མ་པེ་ཏ་སོ་ཀོ;
ཨེ་ཀོ ཝི་ཝི་ཏྟེ ས་ཡ་ནཱ་ས་ན་མྷི,
ས་ཡཱ་མ་ཧཾ ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི.
‘‘ཡེ་ས་མྤི ས་ལླཾ ཨུ་ར་སི པ་ཝི་ཊྛཾ,
མུ་ཧུཾ མུ་ཧུཾ ཧ་ད་ཡཾ ཝེ་དྷ་མཱ་ནཾ;
ཏེ་པཱི་དྷ སོ་པྤཾ ལ་བྷ་རེ ས་ས་ལླཱ,
ཏ་སྨཱ ཨ་ཧཾ ན སུ་པེ ཝཱི་ཏ་ས་ལློ.
‘‘ཛ་གྒཾ ན ས་ངྐེ ན་པི བྷེ་མི སོ་ཏྟུཾ,
ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ ནཱ་ནུ་ཏ་པ་ནྟི མཱ་མཾ;
ཧཱ་ནིཾ ན པ་སྶཱ་མི ཀུ་ཧི་ཉྩི ལོ་ཀེ,
ཏ་སྨཱ སུ་པེ ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ སུ་ག་ཏོ’’ཏི དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི.
༤. པ་ཏི་རཱུ་པ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨེ་ཀ་སཱ་ལཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ གི་ཧི་པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་ར་སྶ པཱ་པི་མ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ གི་ཧི་པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཾ ཝི་ཙ་ཀྑུ་ཀ་མྨཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ནེ་ཏཾ ཏ་ཝ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡ་ད་ཉྙ་མ་ནུ་སཱ་ས་སི;
ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་རོ་དྷེ་སུ, མཱ ས་ཛྫི་ཏྠོ ཏ་དཱ་ཙ་ར’’ནྟི.
‘‘ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ས་མྦུ་དྡྷོ, ཡ་ད་ཉྙ་མ་ནུ་སཱ་ས་ཏི;
ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་རོ་དྷེ་ཧི, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ སུ་ག་ཏོ’’ཏི དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི.
༥. མཱ་ན་ས་སུ་ཏྟཾ
༡༥༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རོ པཱ་སོ, ཡྭཱ་ཡཾ ཙ་ར་ཏི མཱ་ན་སོ;
ཏེ་ན ཏཾ བཱ་དྷ་ཡི་སྶཱ་མི, ན མེ ས་མ་ཎ མོ་ཀྑ་སཱི’’ཏི.
‘‘རཱུ་པཱ ས་དྡཱ ར་སཱ ག་ནྡྷཱ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཙ མ་ནོ་ར་མཱ;
ཨེ་ཏྠ མེ ཝི་ག་ཏོ ཚ་ནྡོ, ནི་ཧ་ཏོ ཏྭ་མ་སི ཨ་ནྟ་ཀཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ སུ་ག་ཏོ’’ཏི དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི.
༦. པ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏི [ས་མཱ་དཱ་པེ་ཏི (?)] ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏི. ཏེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ [ཨ་ཊྛི་ཀ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ [ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སཱ (ཀ.)] ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་ར་སྶ པཱ་པི་མ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏི. ཏེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཾ ཝི་ཙ་ཀྑུ་ཀ་མྨཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ པ་ཏྟཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ བ་ལཱི་བ་དྡ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཏེ པ་ཏྟཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷི་ཀྑུ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་སོ བ་ལཱི་བ་དྡོ པ་ཏྟེ བྷི་ནྡེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན སོ, བྷི་ཀྑུ, བ་ལཱི་བ་དྡོ. མཱ་རོ ཨེ་སོ པཱ་པི་མཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་ཙ་ཀྑུ་ཀ་མྨཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མཱ་རོ ཨ་ཡཾ པཱ་པི་མཱ’’ ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ མཱ་རཾ པཱ་པི་མ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘རཱུ་པཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ས་ཉྙཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཡ་ཉྩ ས་ངྑ་ཏཾ;
ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི ནེ་ཏཾ མེ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ར་ཏྟཾ ཁེ་མ་ཏྟཾ, ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཏི་གཾ;
ཨ་ནྭེ་སཾ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ, མཱ་ར་སེ་ནཱ་པི ནཱ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ…པེ… ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི.
༧. ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༥༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏི. ཏེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་ར་སྶ པཱ་པི་མ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏི ས་པྤ་ཧཾ་སེ་ཏི. ཏེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཾ ཝི་ཙ་ཀྑུ་ཀ་མྨཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ མ་ཧ་ནྟཾ བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝཾ ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི, ཨ་པི་སྶུ་དཾ པ་ཐ་ཝཱི མ་ཉྙེ ཨུ་ནྡྲཱི་ཡ་ཏི [ཨུ་དྲཱི་ཡ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི) ཨུ + ད་ར + ཡ + ཏི = ཨུ་དྲཱི་ཡ་ཏི]. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷི་ཀྑུ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་སཱ པ་ཐ་ཝཱི མ་ཉྙེ ཨུ་ནྡྲཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནེ་སཱ བྷི་ཀྑུ པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ནྡྲཱི་ཡ་ཏི. མཱ་རོ ཨེ་སོ པཱ་པི་མཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་ཙ་ཀྑུ་ཀ་མྨཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མཱ་རོ ཨ་ཡཾ པཱ་པི་མཱ’’ ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ མཱ་རཾ པཱ་པི་མ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘རཱུ་པཱ ས་དྡཱ ར་སཱ ག་ནྡྷཱ, ཕ་སྶཱ དྷ་མྨཱ ཙ ཀེ་ཝ་ལཱ;
ཨེ་ཏཾ ལོ་ཀཱ་མི་སཾ གྷོ་རཾ, ཨེ་ཏྠ ལོ་ཀོ ཝི་མུ་ཙྪི་ཏོ.
‘‘ཨེ་ཏ་ཉྩ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ, ས་ཏོ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ;
མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ, ཨཱ་དི་ཙྩོ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ…པེ… ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི.
༨. པི་ཎྜ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ག་དྷེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི པ་ཉྩ་སཱ་ལཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་སཱ་ལཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ནཾ པཱ་ཧུ་ན་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྩ་སཱ་ལཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ མཱ་རེ་ན པཱ་པི་མ་ཏཱ ཨ་ནྭཱ་ཝི་ཊྛཱ བྷ་ཝ་ནྟི – མཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ པི་ཎྜ་མ་ལ་ཏྠཱ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ་དྷོ་ཏེ་ན པ་ཏྟེ་ན པ་ཉྩ་སཱ་ལཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི ཏ་ཐཱ་དྷོ་ཏེ་ན [ཡ་ཐཱ་དྷོ་ཏེ་ན (?)] པ་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ཀྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་པི ཏྭཾ, ས་མ་ཎ, པི་ཎྜ་མ་ལ་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་ཐཱ ནུ ཏྭཾ, པཱ་པི་མ, ཨ་ཀཱ་སི ཡ་ཐཱ་ཧཾ པི་ཎྜཾ ན ལ་བྷེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དུ་ཏི་ཡ་མྤི པ་ཉྩ་སཱ་ལཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏུ. ཏ་ཐཱ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ པི་ཎྜཾ ལ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝི མཱ་རོ, ཨཱ་ས་ཛྫ ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ;
ཀིཾ ནུ མ་ཉྙ་སི པཱ་པི་མ, ན མེ པཱ་པཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི.
‘‘སུ་སུ་ཁཾ ཝ་ཏ ཛཱི་ཝཱ་མ, ཡེ་སཾ ནོ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩ་ནཾ;
པཱི་ཏི་བྷ་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, དེ་ཝཱ ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ ཡ་ཐཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ སུ་ག་ཏོ’’ཏི དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི.
༩. ཀ་སྶ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏི. ཏེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་ར་སྶ པཱ་པི་མ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ…པེ… ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཾ ཝི་ཙ་ཀྑུ་ཀ་མྨཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ཀ་སྶ་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ན་ངྒ་ལཾ ཁ་ནྡྷེ ཀ་རི་ཏྭཱ དཱི་གྷ་པཱ་ཙ་ན་ཡ་ཊྛིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧ་ཊ་ཧ་ཊ་ཀེ་སོ སཱ་ཎ་སཱ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྠོ ཀ་དྡ་མ་མ་ཀྑི་ཏེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་པི, ས་མ་ཎ, བ་ལཱི་བ་དྡེ ཨ་དྡ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཀིཾ པ་ན, པཱ་པི་མ, ཏེ བ་ལཱི་བ་དྡེ་ཧཱི’’ཏི? ‘‘མ་མེ་ཝ, ས་མ་ཎ, ཙ་ཀྑུ, མ་མ རཱུ་པཱ, མ་མ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཀུ་ཧིཾ མེ, ས་མ་ཎ, ག་ནྟྭཱ མོ་ཀྑ་སི? མ་མེ་ཝ, ས་མ་ཎ, སོ་ཏཾ, མ་མ ས་དྡཱ…པེ… མ་མེ་ཝ, ས་མ་ཎ, གྷཱ་ནཾ, མ་མ ག་ནྡྷཱ; མ་མེ་ཝ, ས་མ་ཎ, ཛི་ཝ྄ཧཱ, མ་མ ར་སཱ; མ་མེ་ཝ, ས་མ་ཎ, ཀཱ་ཡོ, མ་མ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ; མ་མེ་ཝ, ས་མ་ཎ, མ་ནོ, མ་མ དྷ་མྨཱ, མ་མ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཀུ་ཧིཾ མེ, ས་མ་ཎ, ག་ནྟྭཱ མོ་ཀྑ་སཱི’’ཏི?
‘‘ཏ་ཝེ་ཝ, པཱ་པི་མ, ཙ་ཀྑུ, ཏ་ཝ རཱུ་པཱ, ཏ་ཝ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཡ་ཏྠ ཙ ཁོ, པཱ་པི་མ, ན་ཏྠི ཙ་ཀྑུ, ན་ཏྠི རཱུ་པཱ, ན་ཏྠི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨ་ག་ཏི ཏ་ཝ ཏ་ཏྠ, པཱ་པི་མ. ཏ་ཝེ་ཝ, པཱ་པི་མ, སོ་ཏཾ, ཏ་ཝ ས་དྡཱ, ཏ་ཝ སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཡ་ཏྠ ཙ ཁོ, པཱ་པི་མ, ན་ཏྠི སོ་ཏཾ, ན་ཏྠི ས་དྡཱ, ན་ཏྠི སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨ་ག་ཏི ཏ་ཝ ཏ་ཏྠ, པཱ་པི་མ. ཏ་ཝེ་ཝ, པཱ་པི་མ, གྷཱ་ནཾ, ཏ་ཝ ག་ནྡྷཱ, ཏ་ཝ གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཡ་ཏྠ ཙ ཁོ, པཱ་པི་མ, ན་ཏྠི གྷཱ་ནཾ, ན་ཏྠི ག་ནྡྷཱ, ན་ཏྠི གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨ་ག་ཏི ཏ་ཝ ཏ་ཏྠ, པཱ་པི་མ. ཏ་ཝེ་ཝ, པཱ་པི་མ, ཛི་ཝ྄ཧཱ, ཏ་ཝ ར་སཱ, ཏ་ཝ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ…པེ… ཏ་ཝེ་ཝ, པཱ་པི་མ, ཀཱ་ཡོ, ཏ་ཝ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ, ཏ་ཝ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ…པེ… ཏ་ཝེ་ཝ, པཱ་པི་མ, མ་ནོ, ཏ་ཝ དྷ་མྨཱ, ཏ་ཝ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཡ་ཏྠ ཙ ཁོ, པཱ་པི་མ, ན་ཏྠི མ་ནོ, ན་ཏྠི དྷ་མྨཱ, ན་ཏྠི མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨ་ག་ཏི ཏ་ཝ ཏ་ཏྠ, པཱ་པི་མཱ’’ཏི.
‘‘ཡཾ ཝ་ད་ནྟི མ་མ ཡི་ད་ནྟི, ཡེ ཝ་ད་ནྟི མ་མ་ནྟི ཙ;
ཨེ་ཏྠ ཙེ ཏེ མ་ནོ ཨ་ཏྠི, ན མེ ས་མ་ཎ མོ་ཀྑ་སཱི’’ཏི.
‘‘ཡཾ ཝ་ད་ནྟི ན ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ, ཡེ ཝ་ད་ནྟི ན ཏེ ཨ་ཧཾ;
ཨེ་ཝཾ པཱ་པི་མ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ན མེ མ་གྒ་མྤི ད་ཀྑ་སཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ…པེ… ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི.
༡༠. ར་ཛྫ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ [ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་སྶེ (སཱི.)] ཨ་ར་ཉྙ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ས་ཀྐཱ ནུ ཁོ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ཧ་ནཾ ཨ་གྷཱ་ཏ་ཡཾ ཨ་ཛི་ནཾ ཨ་ཛཱ་པ་ཡཾ ཨ་སོ་ཙཾ ཨ་སོ་ཙཱ་པ་ཡཾ དྷ་མྨེ་ནཱ’’ཏི?
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་རེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ར་ཛྫཾ, ཀཱ་རེ་ཏུ, སུ་ག་ཏོ, ར་ཛྫཾ ཨ་ཧ་ནཾ ཨ་གྷཱ་ཏ་ཡཾ ཨ་ཛི་ནཾ ཨ་ཛཱ་པ་ཡཾ ཨ་སོ་ཙཾ ཨ་སོ་ཙཱ་པ་ཡཾ དྷ་མྨེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན མེ ཏྭཾ, པཱ་པི་མ, པ་སྶ་སི ཡཾ མཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘ཀཱ་རེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ར་ཛྫཾ, ཀཱ་རེ་ཏུ སུ་ག་ཏོ, ར་ཛྫཾ ཨ་ཧ་ནཾ ཨ་གྷཱ་ཏ་ཡཾ ཨ་ཛི་ནཾ ཨ་ཛཱ་པ་ཡཾ ཨ་སོ་ཙཾ ཨ་སོ་ཙཱ་པ་ཡཾ དྷ་མྨེ་ནཱ’’’ཏི? ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཙ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཾ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཏྭེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ སུ་ཝ་ཎྞ་ཉྩ པ་ན་སྶཱ’’ཏི [སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྦ་ཏ་སྶཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), སུ་ཝ་ཎྞ་ཉྩ པ་བྦ་ཏ་སྶཱ་ཏི (པཱི.)].
‘‘པ་བྦ་ཏ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ ཀེ་ཝ་ལོ;
དྭི་ཏྟཱ་ཝ ནཱ་ལ་མེ་ཀ་སྶ, ཨི་ཏི ཝི་དྭཱ ས་མ་ཉྩ་རེ.
‘‘ཡོ དུ་ཀྑ་མ་དྡ་ཀྑི ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ,
ཀཱ་མེ་སུ སོ ཛ་ནྟུ ཀ་ཐཾ ན་མེ་ཡྻ;
ཨུ་པ་དྷིཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ས་ངྒོ་ཏི ལོ་ཀེ,
ཏ་སྶེ་ཝ ཛ་ནྟུ ཝི་ན་ཡཱ་ཡ སི་ཀྑེ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ སུ་ག་ཏོ’’ཏི དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི.
དུ་ཏི་ཡོ ཝ་གྒོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
པཱ་སཱ་ཎོ སཱི་ཧོ ས་ཀ་ལི་ཀཾ [ས་ཀྑ་ལི་ཀཾ (ཀ.)], པ་ཏི་རཱུ་པ་ཉྩ མཱ་ན་སཾ;
པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པི་ཎྜཾ, ཀ་སྶ་ཀཾ ར་ཛྫེ་ན ཏེ ད་སཱ་ཏི.