༣. སེ་རཱི་སུ་ཏྟཾ
༡༠༤. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སེ་རཱི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཨ་ནྣ་མེ་ཝཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟི, ཨུ་བྷ་ཡེ དེ་ཝ་མཱ་ནུ་སཱ;
ཨ་ཐ ཀོ ནཱ་མ སོ ཡ་ཀྑོ, ཡཾ ཨ་ནྣཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡེ ནཾ ད་ད་ནྟི ས་དྡྷཱ་ཡ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;
ཏ་མེ་ཝ ཨ་ནྣཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཨ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པ་ར་མྷི ཙ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཝི་ནེ་ཡྻ མ་ཙྪེ་རཾ, ད་ཛྫཱ དཱ་ནཾ མ་ལཱ་བྷི་བྷཱུ;
པུ་ཉྙཱ་ནི པ་ར་ལོ་ཀ་སྨིཾ, པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི པཱ་ཎི་ན’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡཱ་ཝ་སུ་བྷཱ་སི་ཏ་མི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཡེ ནཾ ད་ད་ནྟི ས་དྡྷཱ་ཡ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;
ཏ་མེ་ཝ ཨ་ནྣཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཨ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པ་ར་མྷི ཙ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཝི་ནེ་ཡྻ མ་ཙྪེ་རཾ, ད་ཛྫཱ དཱ་ནཾ མ་ལཱ་བྷི་བྷཱུ;
པུ་ཉྙཱ་ནི པ་ར་ལོ་ཀ་སྨིཾ, པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི པཱ་ཎི་ན’’ནྟི.
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, སི་རཱི [སེ་རཱི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སིཾ དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི དཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ དཱ་ནཾ དཱི་ཡི་ཏྠ ས་མ་ཎ-བྲཱ་ཧྨ་ཎ-ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀ-ཝ་ནི་བྦ་ཀ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ [ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ (ཀ.)] – ‘དེ་ཝ་སྶ ཁོ [དེ་ཝ་སྶེ་ཝ ཁོ (ཀ. སཱི.)] དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི; ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ནཾ ན དཱི་ཡ་ཏི. སཱ་དྷུ མ་ཡ་མྤི དེ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ནཱ་ནི ད་དེ་ཡྻཱ་མ, པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ་སྨི དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི དཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟེ ཀི་ནྟི ཝ་དེ་ཡྻ’ནྟི? སོ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཋ་མཾ དྭཱ་རཾ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་ར་སྶ ཨ་དཱ་སིཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་ར་སྶ དཱ་ནཾ དཱི་ཡི་ཏྠ; མ་མ དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྐ་མི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘དེ་ཝ་སྶ ཁོ དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི; ཨི་ཏྠཱ་གཱ་ར་སྶ དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི; ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ནཾ ན དཱི་ཡ་ཏི. སཱ་དྷུ མ་ཡ་མྤི དེ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ནཱ་ནི ད་དེ་ཡྻཱ་མ, པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ་སྨི དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི དཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟེ ཀི་ནྟི ཝ་དེ་ཡྻ’ནྟི? སོ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དུ་ཏི་ཡཾ དྭཱ་རཾ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སིཾ. ཏ་ཏྠ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དཱི་ཡི་ཏྠ, མ་མ དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྐ་མི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ མཾ, བྷ་ནྟེ, བ་ལ་ཀཱ་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘དེ་ཝ་སྶ ཁོ དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི; ཨི་ཏྠཱ་གཱ་ར་སྶ དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི; ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི; ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ནཾ ན དཱི་ཡ་ཏི. སཱ་དྷུ མ་ཡ་མྤི དེ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ནཱ་ནི ད་དེ་ཡྻཱ་མ, པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ་སྨི དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི དཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟེ ཀི་ནྟི ཝ་དེ་ཡྻ’ནྟི? སོ ཁྭཱ་ཧཾ བྷ་ནྟེ, ཏ་ཏི་ཡཾ དྭཱ་རཾ བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་དཱ་སིཾ. ཏ་ཏྠ བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྶ དཱ་ནཾ དཱི་ཡི་ཏྠ, མ་མ དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྐ་མི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘དེ་ཝ་སྶ ཁོ དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི; ཨི་ཏྠཱ་གཱ་ར་སྶ དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི; ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི; བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྶ དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི; ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ནཾ ན དཱི་ཡ་ཏི. སཱ་དྷུ མ་ཡ་མྤི དེ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ནཱ་ནི ད་དེ་ཡྻཱ་མ, པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ་སྨི དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི དཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟེ ཀི་ནྟི ཝ་དེ་ཡྻ’ནྟི? སོ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ དྭཱ་རཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སིཾ. ཏ་ཏྠ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དཱི་ཡི་ཏྠ, མ་མ དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྐ་མི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ མཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ན ཁོ དཱ་ནི དེ་ཝ་སྶ ཀོ་ཙི དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ པུ་རི་སེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ, ཡོ བཱ་ཧི་རེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཨཱ་ཡོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ པ་ཝེ་སེ་ཐ, ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ དཱ་ནཾ དེ་ཐ ས་མ་ཎ-བྲཱ་ཧྨ་ཎ-ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀ-ཝ་ནི་བྦ་ཀ-ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ན’ནྟི. སོ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪཱ་མི – ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པུ་ཉྙ་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀོ པུ་ཉྙ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ས་གྒེ ཋཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝཱ་ཏི. ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡཱ་ཝ་སུ་བྷཱ་སི་ཏ་མི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཡེ ནཾ ད་ད་ནྟི ས་དྡྷཱ་ཡ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;
ཏ་མེ་ཝ ཨ་ནྣཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཨ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པ་ར་མྷི ཙ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཝི་ནེ་ཡྻ མ་ཙྪེ་རཾ, ད་ཛྫཱ དཱ་ནཾ མ་ལཱ་བྷི་བྷཱུ;
པུ་ཉྙཱ་ནི པ་ར་ལོ་ཀ་སྨིཾ, པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི པཱ་ཎི་ན’’ནྟི.