༢. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཝ་ཏ་པ་ད་སུ་ཏྟཾ
༢༥༧. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ. ‘‘ས་ཀྐ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནི [ཝ་ཏྟ་པ་དཱ་ནི (ཀ.)] ས་མ་ཏྟཱ་ནི ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཡེ་སཾ ས་མཱ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཀྐོ ས་ཀྐ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནི? ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་བྷ་རོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡཱི ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་ཎྷ་ཝཱ་ཙོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སེ་ཡྻཾ མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོ པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎི ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་ཙྩ་ཝཱ་ཙོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ཨ་སྶཾ – ས་ཙེ་པི མེ ཀོ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ས་ཀྐ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནི ས་མ་ཏྟཱ་ནི ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཡེ་སཾ ས་མཱ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཀྐོ ས་ཀྐ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི.
‘‘མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་བྷ་རཾ ཛ་ནྟུཾ, ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནཾ;
ས་ཎྷཾ ས་ཁི་ལ་ས་མྦྷཱ་སཾ, པེ་སུ་ཎེ་ཡྻ་པྤ་ཧཱ་ཡི་ནཾ.
‘‘མ་ཙྪེ་ར་ཝི་ན་ཡེ ཡུ་ཏྟཾ, ས་ཙྩཾ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷུཾ ན་རཾ;
ཏཾ ཝེ དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ, ཨཱ་ཧུ ས་པྤུ་རི་སོ ཨི་ཏཱི’’ཏི.
༢. ས་ཀྐ་ནཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༨. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ མ་གྷོ ནཱ་མ མཱ་ཎ་ཝོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ མ་གྷ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ པུ་རེ [པུ་རེ པུ་རེ (སཱི. པཱི.)] དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ཏ་སྨཱ པུ་རི་ནྡ་དོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ཏ་སྨཱ ས་ཀྐོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ ཨ་དཱ་སི, ཏ་སྨཱ ཝཱ་ས་ཝོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ཏྠཱ་ནཾ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཧ་སྶ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ སུ་ཛཱ ནཱ་མ ཨ་སུ་ར་ཀ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་པ་ཏི, ཏ་སྨཱ སུ་ཛ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྨཱ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནི ས་མ་ཏྟཱ་ནི ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཡེ་སཾ ས་མཱ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཀྐོ ས་ཀྐ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནི? ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་བྷ་རོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡཱི ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་ཎྷ་ཝཱ་ཙོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སེ་ཡྻཾ མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོ པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎི ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་ཙྩ་ཝཱ་ཙོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ཨ་སྶཾ – ས་ཙེ་པི མེ ཀོ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ས་ཀྐ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནི ས་མ་ཏྟཱ་ནི ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཡེ་སཾ ས་མཱ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཀྐོ ས་ཀྐ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི.
‘‘མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་བྷ་རཾ ཛ་ནྟུཾ, ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནཾ;
ས་ཎྷཾ ས་ཁི་ལ་ས་མྦྷཱ་སཾ, པེ་སུ་ཎེ་ཡྻ་པྤ་ཧཱ་ཡི་ནཾ.
‘‘མ་ཙྪེ་ར་ཝི་ན་ཡེ ཡུ་ཏྟཾ, ས་ཙྩཾ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷུཾ ན་རཾ;
ཏཾ ཝེ དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ, ཨཱ་ཧུ ས་པྤུ་རི་སོ ཨི་ཏཱི’’ཏི.
༣. མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟཾ
༢༥༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ལི ལི་ཙྪ་ཝཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ལི ལི་ཙྪ་ཝཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘དི་ཊྛོ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ’’ཏི?
‘‘དི་ཊྛོ ཁོ མེ, མ་ཧཱ་ལི, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ’’ཏི.
‘‘སོ ཧི ནཱུ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ཀྐ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. དུ་དྡ་སོ ཧི, བྷ་ནྟེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ’’ཏི.
‘‘ས་ཀྐ་ཉྩ ཁྭཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་ལི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི ས་ཀྐ་ཀ་ར་ཎེ ཙ དྷ་མྨེ, ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཀྐོ ས་ཀྐ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི.
‘‘ས་ཀྐོ, མ་ཧཱ་ལི, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ མ་གྷོ ནཱ་མ མཱ་ཎ་ཝོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ མ་གྷ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐོ, མ་ཧཱ་ལི, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ཏ་སྨཱ ས་ཀྐོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐོ, མ་ཧཱ་ལི, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ པུ་རེ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ཏ་སྨཱ པུ་རི་ནྡ་དོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐོ, མ་ཧཱ་ལི, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ ཨ་དཱ་སི, ཏ་སྨཱ ཝཱ་ས་ཝོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐོ, མ་ཧཱ་ལི, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ཏྠཱ་ནཾ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཧ་སྶ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐ་སྶ, མ་ཧཱ་ལི, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ སུ་ཛཱ ནཱ་མ ཨ་སུ་ར་ཀ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་པ་ཏི, ཏ་སྨཱ སུ་ཛ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐོ, མ་ཧཱ་ལི, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྨཱ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཀྐ་སྶ, མ་ཧཱ་ལི, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནི ས་མ་ཏྟཱ་ནི ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཡེ་སཾ ས་མཱ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཀྐོ ས་ཀྐ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནི? ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་བྷ་རོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡཱི ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་ཎྷ་ཝཱ་ཙོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སེ་ཡྻཾ མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོ པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎི ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་ཙྩ་ཝཱ་ཙོ ཨ་སྶཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ཨ་སྶཾ – ས་ཙེ་པི མེ ཀོ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛེ་ཡྻ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ས་ཀྐ་སྶ, མ་ཧཱ་ལི, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནི ས་མ་ཏྟཱ་ནི ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཡེ་སཾ ས་མཱ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཀྐོ ས་ཀྐ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི.
‘‘མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་བྷ་རཾ ཛ་ནྟུཾ, ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནཾ;
ས་ཎྷཾ ས་ཁི་ལ་ས་མྦྷཱ་སཾ, པེ་སུ་ཎེ་ཡྻ་པྤ་ཧཱ་ཡི་ནཾ.
‘‘མ་ཙྪེ་ར་ཝི་ན་ཡེ ཡུ་ཏྟཾ, ས་ཙྩཾ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷུཾ ན་རཾ;
ཏཾ ཝེ དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ, ཨཱ་ཧུ ས་པྤུ་རི་སོ ཨི་ཏཱི’’ཏི.
༤. ད་ལི་དྡ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ རཱ་ཛ་ག་ཧེ མ་ནུ་སྶ་ད་ལི་དྡོ [མ་ནུ་སྶ་ད་ལི༹་དྡོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་ཧོ་སི མ་ནུ་སྶ་ཀ་པ་ཎོ མ་ནུ་སྶ་ཝ་རཱ་ཀོ. སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ས་དྡྷཾ ས་མཱ་དི་ཡི, སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི, སུ་ཏཾ ས་མཱ་དི་ཡི, ཙཱ་གཾ ས་མཱ་དི་ཡི, པ་ཉྙཾ ས་མཱ་དི་ཡི. སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ས་དྡྷཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ སུ་ཏཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཙཱ་གཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཉྙཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ. སོ ཨ་ཉྙེ དེ་ཝེ ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏི ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ ཡ་ས་སཱ ཙ. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཨ་ཡ་ཉྷི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ མ་ནུ་སྶ་ད་ལི་དྡོ ཨ་ཧོ་སི མ་ནུ་སྶ་ཀ་པ་ཎོ མ་ནུ་སྶ་ཝ་རཱ་ཀོ; སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ. སོ ཨ་ཉྙེ དེ་ཝེ ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏི ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ ཡ་ས་སཱ ཙཱ’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ དེ་ཝེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘མཱ ཁོ ཏུ་མྷེ, མཱ་རི་སཱ, ཨེ་ཏ་སྶ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏྠ. ཨེ་སོ ཁོ, མཱ་རི་སཱ, དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ས་དྡྷཾ ས་མཱ་དི་ཡི, སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི, སུ་ཏཾ ས་མཱ་དི་ཡི, ཙཱ་གཾ ས་མཱ་དི་ཡི, པ་ཉྙཾ ས་མཱ་དི་ཡི. སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ས་དྡྷཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ སུ་ཏཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཙཱ་གཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཉྙཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ. སོ ཨ་ཉྙེ དེ་ཝེ ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏི ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ ཡ་ས་སཱ ཙཱ’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ དེ་ཝེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ ཨ་ནུ་ན་ཡ་མཱ་ནོ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཡ་སྶ ས་དྡྷཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ, ཨ་ཙ་ལཱ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ;
སཱི་ལ་ཉྩ ཡ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཾ པ་སཾ་སི་ཏཾ.
‘‘ས་ངྒྷེ པ་སཱ་དོ ཡ་སྶ་ཏྠི, ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ད་ལི་དྡོ་ཏི ཏཾ ཨཱ་ཧུ, ཨ་མོ་གྷཾ ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ ས་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ, པ་སཱ་དཾ དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཐ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ས་རཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ན’’ནྟི.
༥. རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༡. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷཱུ་མི་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀ’’ནྟི?
‘‘ཨཱ་རཱ་མ་ཙེ་ཏྱཱ ཝ་ན་ཙེ་ཏྱཱ, པོ་ཀྑ་ར་ཉྙོ སུ་ནི་མྨི་ཏཱ;
མ་ནུ་སྶ་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་སྶ, ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ.
‘‘གཱ་མེ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ་ར་ཉྙེ, ནི་ནྣེ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ཐ་ལེ;
ཡ་ཏྠ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏཾ བྷཱུ་མི་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀ’’ནྟི.
༦. ཡ་ཛ་མཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༢༦༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཡ་ཛ་མཱ་ནཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑཱ་ན པཱ་ཎི་ནཾ;
ཀ་རོ་ཏཾ ཨོ་པ་དྷི་ཀཾ པུ་ཉྙཾ, ཀ་ཏྠ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལ’’ནྟི.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཕ་ལེ ཋི་ཏཱ;
ཨེ་ས ས་ངྒྷོ ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏོ, པ་ཉྙཱ་སཱི་ལ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ.
‘‘ཡ་ཛ་མཱ་ནཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑཱ་ན པཱ་ཎི་ནཾ;
ཀ་རོ་ཏཾ ཨོ་པ་དྷི་ཀཾ པུ་ཉྙཾ, ས་ངྒྷེ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལ’’ནྟི.
༧. བུ་དྡྷ་ཝ་ནྡ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ག་ཏོ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ ཙ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ བྲ་ཧྨཱ ཙ ས་ཧ་མྤ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀཾ དྭཱ་ར་བཱ་ཧཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི ཝཱི་ར ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མ,
པ་ནྣ་བྷཱ་ར ཨ་ན་ཎ ཝི་ཙ་ར ལོ་ཀེ;
ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཏེ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ,
ཙ་ནྡོ ཡ་ཐཱ པ་ནྣ་ར་སཱ་ཡ ར་ཏྟི’’ནྟི.
‘‘ན ཁོ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཁོ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ –
‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི ཝཱི་ར ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མ,
ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧ ཨ་ན་ཎ ཝི་ཙ་ར ལོ་ཀེ;
དེ་ས་སྶུ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ,
ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
༨. ག་ཧ་ཊྛ་ཝ་ནྡ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ. ཏ་ཏྲ…པེ… ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ མཱ་ཏ་ལིཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘ཡོ་ཛེ་ཧི, ས་མྨ མཱ་ཏ་ལི, ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐཾ. ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ག་ཙྪཱ་མ སུ་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’ཏི. ‘ཨེ་ཝཾ བྷ་དྡ་ནྟ་ཝཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏ་ལི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི – ‘ཡུ་ཏྟོ ཁོ ཏེ, མཱ་རི་ས, ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟོ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོ. ཡ་སྶ དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རོ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ [པ་ཉྫ་ལི་ཀོ (པཱི.), པ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ (ཀ.)] སུ་དཾ པུ་ཐུ་དྡི་སཱ ན་མ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏ་ལི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ས་ཀྐཾ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཏཾ ན་མ་སྶ་ནྟི ཏེ་ཝི་ཛྫཱ, ས་བྦེ བྷུ་མྨཱ ཙ ཁ་ཏྟི་ཡཱ;
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, ཏི་ད་སཱ ཙ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
ཨ་ཐ ཀོ ནཱ་མ སོ ཡ་ཀྑོ, ཡཾ ཏྭཾ ས་ཀྐ ན་མ་སྶ་སཱི’’ཏི.
‘‘མཾ ན་མ་སྶ་ནྟི ཏེ་ཝི་ཛྫཱ, ས་བྦེ བྷུ་མྨཱ ཙ ཁ་ཏྟི་ཡཱ;
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, ཏི་ད་སཱ ཙ ཡ་ས་སྶི་ནོ.
‘‘ཨ་ཧ་ཉྩ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣེ, ཙི་ར་ར་ཏྟ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ;
ས་མྨཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཝ་ནྡེ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ནེ.
‘‘ཡེ ག་ཧ་ཊྛཱ པུ་ཉྙ་ཀ་རཱ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ;
དྷ་མྨེ་ན དཱ་རཾ པོ་སེ་ནྟི, ཏེ ན་མ་སྶཱ་མི མཱ་ཏ་ལཱི’’ཏི.
‘‘སེ་ཊྛཱ ཧི ཀི་ར ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཡེ ཏྭཾ ས་ཀྐ ན་མ་སྶ་སི;
ཨ་ཧ་མྤི ཏེ ན་མ་སྶཱ་མི, ཡེ ན་མ་སྶ་སི ཝཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
‘‘ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན མ་གྷ་ཝཱ, དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ སུ་ཛ་མྤ་ཏི;
པུ་ཐུ་དྡི་སཱ ན་མ་སྶི་ཏྭཱ, པ་མུ་ཁོ ར་ཐ་མཱ་རུ་ཧཱི’’ཏི.
༩. ས་ཏྠཱ་ར་ཝ་ནྡ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ མཱ་ཏ་ལིཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘ཡོ་ཛེ་ཧི, ས་མྨ མཱ་ཏ་ལི, ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐཾ, ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ག་ཙྪཱ་མ སུ་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’ཏི. ‘ཨེ་ཝཾ བྷ་དྡ་ནྟ་ཝཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏ་ལི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི – ‘ཡུ་ཏྟོ ཁོ ཏེ, མཱ་རི་ས, ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟོ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོ. ཡ་སྶ དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རོ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན་མ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏ་ལི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ས་ཀྐཾ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཡ་ཉྷི དེ་ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ ཙ, ཏཾ ན་མ་སྶ་ནྟི ཝཱ་ས་ཝ;
ཨ་ཐ ཀོ ནཱ་མ སོ ཡ་ཀྑོ, ཡཾ ཏྭཾ ས་ཀྐ ན་མ་སྶ་སཱི’’ཏི.
‘‘ཡོ ཨི་དྷ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ས་དེ་ཝ་ཀེ;
ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མཾ ས་ཏྠཱ་རཾ, ཏཾ ན་མ་སྶཱ་མི མཱ་ཏ་ལི.
‘‘ཡེ་སཾ རཱ་གོ ཙ དོ་སོ ཙ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ ཝི་རཱ་ཛི་ཏཱ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, ཏེ ན་མ་སྶཱ་མི མཱ་ཏ་ལི.
‘‘ཡེ རཱ་ག་དོ་ས་ཝི་ན་ཡཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ;
སེ་ཀྑཱ ཨ་པ་ཙ་ཡཱ་རཱ་མཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ་ནུ་སི་ཀྑ་རེ;
ཏེ ན་མ་སྶཱ་མི མཱ་ཏ་ལཱི’’ཏི.
‘‘སེ་ཊྛཱ ཧི ཀི་ར ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཡེ ཏྭཾ ས་ཀྐ ན་མ་སྶ་སི;
ཨ་ཧ་མྤི ཏེ ན་མ་སྶཱ་མི, ཡེ ན་མ་སྶ་སི ཝཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
‘‘ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན མ་གྷ་ཝཱ, དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ སུ་ཛ་མྤ་ཏི;
བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན་མ་སྶི་ཏྭཱ, པ་མུ་ཁོ ར་ཐ་མཱ་རུ་ཧཱི’’ཏི.
༡༠. ས་ངྒྷ་ཝ་ནྡ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༦. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ཏ་ཏྲ ཁོ…པེ… ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ མཱ་ཏ་ལིཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘ཡོ་ཛེ་ཧི, ས་མྨ མཱ་ཏ་ལི, ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐཾ, ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ག་ཙྪཱ་མ སུ་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’ཏི. ‘ཨེ་ཝཾ བྷ་དྡ་ནྟ་ཝཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏ་ལི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ, ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི – ‘ཡུ་ཏྟོ ཁོ ཏེ, མཱ་རི་ས, ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟོ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོ, ཡ་སྶ དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རོ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་དཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ན་མ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏ་ལི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ས་ཀྐཾ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཏ་ཉྷི ཨེ་ཏེ ན་མ་སྶེ་ཡྻུཾ, པཱུ་ཏི་དེ་ཧ་ས་ཡཱ ན་རཱ;
ནི་མུ་གྒཱ ཀུ་ཎ་པ་མྷེ་ཏེ, ཁུ་པྤི་པཱ་ས་ས་མ་པྤི་ཏཱ.
‘‘ཀིཾ ནུ ཏེ་སཾ པི་ཧ་ཡ་སི, ཨ་ནཱ་གཱ་རཱ་ན ཝཱ་ས་ཝ;
ཨཱ་ཙཱ་རཾ ཨི་སི་ནཾ བྲཱུ་ཧི, ཏཾ སུ་ཎོ་མ ཝ་ཙོ ཏ་ཝཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཏཾ ཏེ་སཾ པི་ཧ་ཡཱ་མི, ཨ་ནཱ་གཱ་རཱ་ན མཱ་ཏ་ལི;
ཡ་མྷཱ གཱ་མཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ ཝ་ཛ་ནྟི ཏེ.
‘‘ན ཏེ་སཾ ཀོ་ཊྛེ ཨོ་པེ་ནྟི, ན ཀུ་མྦྷི [ན ཀུ་མྦྷཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ན ཀ་ལོ༹་པི་ཡཾ [ཁ་ལོ༹་པི་ཡཾ (སཱི.)];
པ་ར་ནི་ཊྛི་ཏ་མེ་སཱ་ནཱ [པ་ར་ནི་ཊྛི་ཏ་མེ་ས་ནཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ཏེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟི སུ་བྦ་ཏཱ.
‘‘སུ་མ་ནྟ་མ་ནྟི་ནོ དྷཱི་རཱ, ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ས་མ་ཉྩ་རཱ;
དེ་ཝཱ ཝི་རུ་དྡྷཱ ཨ་སུ་རེ་ཧི, པུ་ཐུ མ་ཙྩཱ ཙ མཱ་ཏ་ལི.
‘‘ཨ་ཝི་རུ་དྡྷཱ ཝི་རུ་དྡྷེ་སུ, ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜེ་སུ ནི་བྦུ་ཏཱ;
སཱ་དཱ་ནེ་སུ ཨ་ནཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ན་མ་སྶཱ་མི མཱ་ཏ་ལཱི’’ཏི.
‘‘སེ་ཊྛཱ ཧི ཀི་ར ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཡེ ཏྭཾ ས་ཀྐ ན་མ་སྶ་སི;
ཨ་ཧ་མྤི ཏེ ན་མ་སྶཱ་མི, ཡེ ན་མ་སྶ་སི ཝཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
‘‘ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན མ་གྷ་ཝཱ, དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ སུ་ཛ་མྤ་ཏི;
བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ན་མ་སྶི་ཏྭཱ, པ་མུ་ཁོ ར་ཐ་མཱ་རུ་ཧཱི’’ཏི.
དུ་ཏི་ཡོ ཝ་གྒོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
དེ་ཝཱ པ་ན [ཝ ཏ་པ་དེ་ན (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཏ་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ, ད་ལི་དྡ་ཉྩ རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀཾ;
ཡ་ཛ་མཱ་ན་ཉྩ ཝ་ནྡ་ནཱ, ཏ་ཡོ ས་ཀྐ་ན་མ་སྶ་ནཱ་ཏི.