༨. ཚེ་ཏྭཱ་ཝ་གྒོ
༡. ཚེ་ཏྭཱ་སུ་ཏྟཾ
༧༡. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཀིཾ་སུ ཚེ་ཏྭཱ [ཛྷ་ཏྭཱ (སཱི.), གྷ་ཏྭཱ (སྱཱ. ཀཾ.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི] སུ་ཁཾ སེ་ཏི, ཀིཾ་སུ ཚེ་ཏྭཱ ན སོ་ཙ་ཏི;
ཀི་སྶ་སྶུ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་སྶ, ཝ་དྷཾ རོ་ཙེ་སི གོ་ཏ་མཱ’’ཏི.
‘‘ཀོ་དྷཾ ཚེ་ཏྭཱ སུ་ཁཾ སེ་ཏི, ཀོ་དྷཾ ཚེ་ཏྭཱ ན སོ་ཙ་ཏི;
ཀོ་དྷ་སྶ ཝི་ས་མཱུ་ལ་སྶ, མ་དྷུ་ར་གྒ་སྶ དེ་ཝ་ཏེ;
ཝ་དྷཾ ཨ་རི་ཡཱ པ་སཾ་ས་ནྟི, ཏ་ཉྷི ཚེ་ཏྭཱ ན སོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི.
༢. ར་ཐ་སུ་ཏྟཾ
༧༢. ‘‘ཀིཾ་སུ ར་ཐ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཎཾ, ཀིཾ་སུ པ་ཉྙཱ་ཎ་མ་གྒི་ནོ;
ཀིཾ་སུ ར་ཊྛ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཎཾ, ཀིཾ་སུ པ་ཉྙཱ་ཎ་མི་ཏྠི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘དྷ་ཛོ ར་ཐ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཎཾ, དྷཱུ་མོ པ་ཉྙཱ་ཎ་མ་གྒི་ནོ;
རཱ་ཛཱ ར་ཊྛ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཎཾ, བྷ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་ཎ་མི་ཏྠི་ཡཱ’’ཏི.
༣. ཝི་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༧༣. ‘‘ཀིཾ་སཱུ་དྷ ཝི་ཏྟཾ པུ་རི་ས་སྶ སེ་ཊྛཾ, ཀིཾ་སུ སུ་ཙི་ཎྞོ སུ་ཁ་མཱ་ཝ་ཧ་ཏི;
ཀིཾ་སུ ཧ་ཝེ སཱ་དུ་ཏ་རཾ [སཱ་དྷུ་ཏ་རཾ (ཀ.)] ར་སཱ་ནཾ, ཀ་ཐཾ་ཛཱི་ཝིཾ [ཀིཾ་སུ་ཛཱི་ཝིཾ (ཀ.)] ཛཱི་ཝི་ཏ་མཱ་ཧུ སེ་ཊྛ’’ནྟི.
‘‘ས་དྡྷཱི་དྷ ཝི་ཏྟཾ པུ་རི་ས་སྶ སེ་ཊྛཾ, དྷ་མྨོ སུ་ཙི་ཎྞོ སུ་ཁ་མཱ་ཝ་ཧ་ཏི;
ས་ཙྩཾ ཧ་ཝེ སཱ་དུ་ཏ་རཾ ར་སཱ་ནཾ, པ་ཉྙཱ་ཛཱི་ཝིཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མཱ་ཧུ སེ་ཊྛ’’ནྟི.
༤. ཝུ་ཊྛི་སུ་ཏྟཾ
༧༤. ‘‘ཀིཾ་སུ ཨུ་པྤ་ཏ་ཏཾ སེ་ཊྛཾ, ཀིཾ་སུ ནི་པ་ཏ་ཏཾ ཝ་རཾ;
ཀིཾ་སུ པ་ཝ་ཛ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཀིཾ་སུ པ་ཝ་ད་ཏཾ ཝ་ར’’ནྟི.
‘‘བཱི་ཛཾ ཨུ་པྤ་ཏ་ཏཾ སེ་ཊྛཾ, ཝུ་ཊྛི ནི་པ་ཏ་ཏཾ ཝ་རཱ;
གཱ་ཝོ པ་ཝ་ཛ་མཱ་ནཱ་ནཾ, པུ་ཏྟོ པ་ཝ་ད་ཏཾ ཝ་རོ་ཏི.
‘‘ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ཏ་ཏཾ སེ་ཊྛཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནི་པ་ཏ་ཏཾ ཝ་རཱ;
ས་ངྒྷོ པ་ཝ་ཛ་མཱ་ནཱ་ནཾ, བུ་དྡྷོ པ་ཝ་ད་ཏཾ ཝ་རོ’’ཏི.
༥. བྷཱི་ཏཱ་སུ་ཏྟཾ
༧༥. ‘‘ཀིཾ་སཱུ་དྷ བྷཱི་ཏཱ ཛ་ན་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀཱ,
མ་གྒོ ཙ་ནེ་ཀཱ་ཡ་ཏ་ན་པྤ་ཝུ་ཏྟོ;
པུ་ཙྪཱ་མི ཏཾ གོ་ཏ་མ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙ,
ཀི་སྨིཾ ཋི་ཏོ པ་ར་ལོ་ཀཾ ན བྷཱ་ཡེ’’ཏི.
‘‘ཝཱ་ཙཾ མ་ན་ཉྩ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ས་མྨཱ,
ཀཱ་ཡེ་ན པཱ་པཱ་ནི ཨ་ཀུ་བྦ་མཱ་ནོ;
བ་ཝ྄ཧ་ནྣ་པཱ་ནཾ གྷ་ར་མཱ་ཝ་ས་ནྟོ,
ས་དྡྷོ མུ་དཱུ སཾ་ཝི་བྷཱ་གཱི ཝ་ད་ཉྙཱུ;
ཨེ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཋི་ཏོ ཙ་ཏཱུ་སུ,
དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ པ་ར་ལོ་ཀཾ ན བྷཱ་ཡེ’’ཏི.
༦. ན་ཛཱི་ར་ཏི་སུ་ཏྟཾ
༧༦. ‘‘ཀིཾ ཛཱི་ར་ཏི ཀིཾ ན ཛཱི་ར་ཏི, ཀིཾ་སུ ཨུ་པྤ་ཐོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ཀིཾ་སུ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་པ་ནྠོ, ཀིཾ་སུ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་ཀྑ་ཡོ;
ཀིཾ མ་ལཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ, ཀིཾ སི་ནཱ་ན་མ་ནོ་ད་ཀཾ.
‘‘ཀ་ཏི ལོ་ཀ་སྨིཾ ཚི་དྡཱ་ནི, ཡ་ཏྠ ཝི་ཏྟཾ [ཙི་ཏྟཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ན ཏི་ཊྛ་ཏི;
བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཊྛུ་མཱ་ག་མྨ, ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནེ་མུ ཏཾ མ་ཡ’’ནྟི.
‘‘རཱུ་པཾ ཛཱི་ར་ཏི མ་ཙྩཱ་ནཾ, ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ ན ཛཱི་ར་ཏི;
རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཐོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ལོ་བྷོ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་པ་ནྠོ, ཝ་ཡོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་ཀྑ་ཡོ;
ཨི་ཏྠཱི མ་ལཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ, ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་ཛྫ་ཏེ པ་ཛཱ;
ཏ་པོ ཙ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ, ཏཾ སི་ནཱ་ན་མ་ནོ་ད་ཀཾ.
‘‘ཚ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཚི་དྡཱ་ནི, ཡ་ཏྠ ཝི་ཏྟཾ ན ཏི་ཊྛ་ཏི;
ཨཱ་ལ་སྱ་ཉྩ [ཨཱ་ལ་སྶ་ཉྩ (སཱི. པཱི.)] པ་མཱ་དོ ཙ, ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་སཾ་ཡ་མོ;
ནི་དྡཱ ཏ་ནྡཱི [ཏ་ནྡི (སཱི.)] ཙ ཏེ ཚི་དྡེ, ས་བྦ་སོ ཏཾ ཝི་ཝ་ཛྫ་ཡེ’’ཏི.
༧. ཨི་སྶ་རི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༧༧. ‘‘ཀིཾ་སུ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ལོ་ཀེ, ཀིཾ་སུ བྷ་ཎྜཱ་ན་མུ་ཏྟ་མཾ;
ཀིཾ་སུ ས་ཏྠ་མ་ལཾ ལོ་ཀེ, ཀིཾ་སུ ལོ་ཀ་སྨི་མ་བྦུ་དཾ.
‘‘ཀིཾ་སུ ཧ་ར་ནྟཾ ཝཱ་རེ་ནྟི, ཧ་ར་ནྟོ པ་ན ཀོ པི་ཡོ;
ཀིཾ་སུ པུ་ན་པྤུ་ནཱ་ཡ་ནྟཾ, ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི.
‘‘ཝ་སོ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ལོ་ཀེ, ཨི་ཏྠཱི བྷ་ཎྜཱ་ན་མུ་ཏྟ་མཾ;
ཀོ་དྷོ ས་ཏྠ་མ་ལཾ ལོ་ཀེ, ཙོ་རཱ ལོ་ཀ་སྨི་མ་བྦུ་དཱ.
‘‘ཙོ་རཾ ཧ་ར་ནྟཾ ཝཱ་རེ་ནྟི, ཧ་ར་ནྟོ ས་མ་ཎོ པི་ཡོ;
ས་མ་ཎཾ པུ་ན་པྤུ་ནཱ་ཡ་ནྟཾ, ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི.
༨. ཀཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༧༨. ‘‘ཀི་མ་ཏྠ་ཀཱ་མོ ན ད་དེ, ཀིཾ མ་ཙྩོ ན པ་རི་ཙྩ་ཛེ;
ཀིཾ་སུ མུ་ཉྩེ་ཡྻ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, པཱ་པི་ཀཾ ན ཙ མོ་ཙ་ཡེ’’ཏི.
‘‘ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན ད་དེ པོ་སོ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན པ་རི་ཙྩ་ཛེ;
ཝཱ་ཙཾ མུ་ཉྩེ་ཡྻ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, པཱ་པི་ཀ་ཉྩ ན མོ་ཙ་ཡེ’’ཏི.
༩. པཱ་ཐེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ
༧༩. ‘‘ཀིཾ་སུ བ་ནྡྷ་ཏི པཱ་ཐེ་ཡྻཾ, ཀིཾ་སུ བྷོ་གཱ་ན་མཱ་ས་ཡོ;
ཀིཾ་སུ ན་རཾ པ་རི་ཀ་སྶ་ཏི, ཀིཾ་སུ ལོ་ཀ་སྨི དུ་ཛྫ་ཧཾ;
ཀི་སྨིཾ བ་དྡྷཱ པུ་ཐཱུ ས་ཏྟཱ, པཱ་སེ་ན ས་ཀུ་ཎཱི ཡ་ཐཱ’’ཏི.
‘‘ས་དྡྷཱ བ་ནྡྷ་ཏི པཱ་ཐེ་ཡྻཾ, སི་རཱི བྷོ་གཱ་ན་མཱ་ས་ཡོ;
ཨི་ཙྪཱ ན་རཾ པ་རི་ཀ་སྶ་ཏི, ཨི་ཙྪཱ ལོ་ཀ་སྨི དུ་ཛྫ་ཧཱ;
ཨི་ཙྪཱ་བ་དྡྷཱ པུ་ཐཱུ ས་ཏྟཱ, པཱ་སེ་ན ས་ཀུ་ཎཱི ཡ་ཐཱ’’ཏི.
༡༠. པ་ཛྫོ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༨༠. ‘‘ཀིཾ་སུ ལོ་ཀ་སྨི པ་ཛྫོ་ཏོ, ཀིཾ་སུ ལོ་ཀ་སྨི ཛཱ་ག་རོ;
ཀིཾ་སུ ཀ་མྨེ ས་ཛཱི་ཝཱ་ནཾ, ཀི་མ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ.
‘‘ཀིཾ་སུ ཨ་ལ་སཾ ཨ་ན་ལ་ས་ཉྩ [ཀིཾ ཨཱ་ལ་སྱཱ་ནཱ་ལ་སྱ་ཉྩ (ཀ.)], མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ་ཝ པོ་ས་ཏི;
ཀིཾ བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཡེ པཱ་ཎཱ པ་ཐ་ཝི་སྶི་ཏཱ’’ཏི.
‘‘པ་ཉྙཱ ལོ་ཀ་སྨི པ་ཛྫོ་ཏོ, ས་ཏི ལོ་ཀ་སྨི ཛཱ་ག་རོ;
གཱ་ཝོ ཀ་མྨེ ས་ཛཱི་ཝཱ་ནཾ, སཱི་ཏ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ.
‘‘ཝུ་ཊྛི ཨ་ལ་སཾ ཨ་ན་ལ་ས་ཉྩ, མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ་ཝ པོ་ས་ཏི;
ཝུ་ཊྛིཾ བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཡེ པཱ་ཎཱ པ་ཐ་ཝི་སྶི་ཏཱ’’ཏི.
༡༡. ཨ་ར་ཎ་སུ་ཏྟཾ
༨༡. ‘‘ཀེ་སཱུ་དྷ ཨ་ར་ཎཱ ལོ་ཀེ, ཀེ་སཾ ཝུ་སི་ཏཾ ན ན་སྶ་ཏི;
ཀེ་དྷ ཨི་ཙྪཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟི, ཀེ་སཾ བྷོ་ཛི་སྶི་ཡཾ ས་དཱ.
‘‘ཀིཾ་སུ མཱ་ཏཱ པི་ཏཱ བྷཱ་ཏཱ, ཝ་ནྡ་ནྟི ནཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ;
ཀིཾ་སུ ཨི་དྷ ཛཱ་ཏི་ཧཱི་ནཾ, ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ནྟི ཁ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ས་མ་ཎཱི་དྷ ཨ་ར་ཎཱ ལོ་ཀེ, ས་མ་ཎཱ་ནཾ ཝུ་སི་ཏཾ ན ན་སྶ་ཏི;
ས་མ་ཎཱ ཨི་ཙྪཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟི, ས་མ་ཎཱ་ནཾ བྷོ་ཛི་སྶི་ཡཾ ས་དཱ.
‘‘ས་མ་ཎཾ མཱ་ཏཱ པི་ཏཱ བྷཱ་ཏཱ, ཝ་ནྡ་ནྟི ནཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ;
ས་མ་ཎཱི་དྷ ཛཱ་ཏི་ཧཱི་ནཾ, ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ནྟི ཁ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
ཚེ་ཏྭཱ་ཝ་གྒོ ཨ་ཊྛ་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཚེ་ཏྭཱ ར་ཐ་ཉྩ ཙི་ཏྟ་ཉྩ, ཝུ་ཊྛི བྷཱི་ཏཱ ན་ཛཱི་ར་ཏི;
ཨི་སྶ་རཾ ཀཱ་མཾ པཱ་ཐེ་ཡྻཾ, པ་ཛྫོ་ཏོ ཨ་ར་ཎེ་ན ཙཱ་ཏི.
དེ་ཝ་ཏཱ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཏྟཾ.