༡. དེ་ཝ་ཏཱ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ

༡. ན་ལ༹་ཝ་གྒོ

༡. ཨོ་གྷ་ཏ་ར་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཏྭཾ, མཱ་རི་ས, ཨོ་གྷ་མ་ཏ་རཱི’ཏི? ‘ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཾ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནཱ་ཡཱུ་ཧཾ ཨོ་གྷ་མ་ཏ་རི’ནྟི. ‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏྭཾ, མཱ་རི་ས, ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ནཱ་ཡཱུ་ཧཾ ཨོ་གྷ་མ་ཏ་རཱི’ཏི? ‘ཡ་དཱ་ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ནྟི་ཊྛཱ་མི ཏ་དཱ་སྶུ སཾ་སཱི་དཱ་མི; ཡ་དཱ་ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡཱུ་ཧཱ་མི ཏ་དཱ་སྶུ ནི་བྦུ་ཡ྄ཧཱ་མི [ནི་ཝུ་ཡ྄ཧཱ་མི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)]. ཨེ་ཝཾ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ནཱ་ཡཱུ་ཧཾ ཨོ་གྷ་མ་ཏ་རི’’’ནྟི.

‘‘ཙི་ར་སྶཾ ཝ་ཏ པ་སྶཱ་མི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཾ;

ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ནཱ་ཡཱུ་ཧཾ, ཏི་ཎྞཾ ལོ་ཀེ ཝི་ས་ཏྟི་ཀ’’ནྟི. –

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ས་མ་ནུ་ཉྙོ ས་ཏྠཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ – ‘‘ས་མ་ནུ་ཉྙོ མེ ས་ཏྠཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི.

༢. ནི་མོ་ཀྑ་སུ་ཏྟཾ

༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཛཱ་ནཱ་སི ནོ ཏྭཾ, མཱ་རི་ས, ས་ཏྟཱ་ནཾ ནི་མོ་ཀྑཾ པ་མོ་ཀྑཾ ཝི་ཝེ་ཀ’’ནྟི?

‘‘ཛཱ་ནཱ་མི ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ནི་མོ་ཀྑཾ པ་མོ་ཀྑཾ ཝི་ཝེ་ཀ’’ནྟི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏྭཾ, མཱ་རི་ས, ཛཱ་ནཱ་སི ས་ཏྟཱ་ནཾ ནི་མོ་ཀྑཾ པ་མོ་ཀྑཾ ཝི་ཝེ་ཀ’’ནྟི?

‘‘ན་ནྡཱི་བྷ་ཝ་པ་རི་ཀྑ་ཡཱ [ན་ནྡི་བྷ་ཝ་པ་རི་ཀྑ་ཡཱ (སྱཱ. ཀཾ.)], ས་ཉྙཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑ་ཡཱ, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པ་ས་མཱ – ཨེ་ཝཾ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ནཱ་མི ས་ཏྟཱ་ནཾ ནི་མོ་ཀྑཾ པ་མོ་ཀྑཾ ཝི་ཝེ་ཀ’’ནྟི.

༣. ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –

‘‘ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་པྤ་མཱ་ཡུ,

ཛ་རཱུ་པ་ནཱི་ཏ་སྶ ན ས་ནྟི ཏཱ་ཎཱ;

ཨེ་ཏཾ བྷ་ཡཾ མ་ར་ཎེ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ,

པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཡི་རཱ་ཐ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཱ་ནཱི’’ཏི.

‘‘ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་པྤ་མཱ་ཡུ,

ཛ་རཱུ་པ་ནཱི་ཏ་སྶ ན ས་ནྟི ཏཱ་ཎཱ;

ཨེ་ཏཾ བྷ་ཡཾ མ་ར་ཎེ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ,

ལོ་ཀཱ་མི་སཾ པ་ཛ་ཧེ ས་ནྟི་པེ་ཀྑོ’’ཏི.

༤. ཨ་ཙྩེ་ནྟི་སུ་ཏྟཾ

༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –

‘‘ཨ་ཙྩེ་ནྟི ཀཱ་ལཱ ཏ་ར་ཡ་ནྟི ར་ཏྟི་ཡོ,

ཝ་ཡོ་གུ་ཎཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ ཛ་ཧ་ནྟི;

ཨེ་ཏཾ བྷ་ཡཾ མ་ར་ཎེ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ,

པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཡི་རཱ་ཐ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཱ་ནཱི’’ཏི.

‘‘ཨ་ཙྩེ་ནྟི ཀཱ་ལཱ ཏ་ར་ཡ་ནྟི ར་ཏྟི་ཡོ,

ཝ་ཡོ་གུ་ཎཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ ཛ་ཧ་ནྟི;

ཨེ་ཏཾ བྷ་ཡཾ མ་ར་ཎེ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ,

ལོ་ཀཱ་མི་སཾ པ་ཛ་ཧེ ས་ནྟི་པེ་ཀྑོ’’ཏི.

༥. ཀ་ཏི་ཚི་ནྡ་སུ་ཏྟཾ

༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –

‘‘ཀ་ཏི ཚི་ནྡེ ཀ་ཏི ཛ་ཧེ, ཀ་ཏི ཙུ་ཏྟ་རི བྷཱ་ཝ་ཡེ;

ཀ་ཏི ས་ངྒཱ་ཏི་གོ བྷི་ཀྑུ, ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘པ་ཉྩ ཚི་ནྡེ པ་ཉྩ ཛ་ཧེ, པ་ཉྩ ཙུ་ཏྟ་རི བྷཱ་ཝ་ཡེ;

པ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཏི་གོ བྷི་ཀྑུ, ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.

༦. ཛཱ་ག་ར་སུ་ཏྟཾ

༦. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –

‘‘ཀ་ཏི ཛཱ་ག་ར་ཏཾ སུ་ཏྟཱ, ཀ་ཏི སུ་ཏྟེ་སུ ཛཱ་ག་རཱ;

ཀ་ཏི་བྷི [ཀ་ཏཱི་ཧི (སཱི.)] ར་ཛ་མཱ་དེ་ཏི, ཀ་ཏི་བྷི [ཀ་ཏཱི་ཧི (སཱི.)] པ་རི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘པ་ཉྩ ཛཱ་ག་ར་ཏཾ སུ་ཏྟཱ, པ་ཉྩ སུ་ཏྟེ་སུ ཛཱ་ག་རཱ;

པ་ཉྩ་བྷི [པ་ཉྩ་ཧི (སཱི.)] ར་ཛ་མཱ་དེ་ཏི, པ་ཉྩ་བྷི [པ་ཉྩ་ཧི (སཱི.)] པ་རི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.

༧. ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དི་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༧. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –

‘‘ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དི་ཏཱ, པ་ར་ཝཱ་དེ་སུ ནཱི་ཡ་རེ [ནི་ཡྻ་རེ (ཀ.)];

སུ་ཏྟཱ ཏེ ན་པྤ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཀཱ་ལོ ཏེ་སཾ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུ’’ནྟི.

‘‘ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དི་ཏཱ, པ་ར་ཝཱ་དེ་སུ ན ནཱི་ཡ་རེ;

ཏེ ས་མྦུ་དྡྷཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ, ཙ་ར་ནྟི ཝི་ས་མེ ས་མ’’ནྟི.

༨. སུ་ས་མྨུ་ཊྛ་སུ་ཏྟཾ

༨. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –

‘‘ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ སུ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་ར་ཝཱ་དེ་སུ ནཱི་ཡ་རེ;

སུ་ཏྟཱ ཏེ ན་པྤ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཀཱ་ལོ ཏེ་སཾ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུ’’ནྟི.

‘‘ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་ར་ཝཱ་དེ་སུ ན ནཱི་ཡ་རེ;

ཏེ ས་མྦུ་དྡྷཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ, ཙ་ར་ནྟི ཝི་ས་མེ ས་མ’’ནྟི.

༩. མཱ་ན་ཀཱ་མ་སུ་ཏྟཾ

༩. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –

‘‘ན མཱ་ན་ཀཱ་མ་སྶ ད་མོ ཨི་དྷ་ཏྠི,

ན མོ་ན་མ་ཏྠི ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶ;

ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་རཾ པ་མ་ཏྟོ,

ན མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཏ་རེ་ཡྻ པཱ་ར’’ནྟི.

‘‘མཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཏྟོ,

སུ་ཙེ་ཏ་སོ ས་བྦ་དྷི ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ;

ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་རཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ,

ས མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཏ་རེ་ཡྻ པཱ་ར’’ནྟི.

༡༠. ཨ་ར་ཉྙ་སུ་ཏྟཾ

༡༠. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –

‘‘ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ, ས་ནྟཱ་ནཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནཾ;

ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཀེ་ན ཝ་ཎྞོ པ་སཱི་ད་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནུ་སོ་ཙ་ནྟི, ན་པྤ་ཛ་པྤ་ནྟི ནཱ་ག་ཏཾ;

པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟི, ཏེ་ན ཝ་ཎྞོ པ་སཱི་ད་ཏི’’.

‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པྤ་ཛ་པྤཱ་ཡ, ཨ་ཏཱི་ཏ་སྶཱ་ནུ་སོ་ཙ་ནཱ;

ཨེ་ཏེ་ན བཱ་ལཱ སུ་སྶ་ནྟི, ན་ལོ༹་ཝ ཧ་རི་ཏོ ལུ་ཏོ’’ཏི.

ན་ལ༹་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ཨོ་གྷཾ ནི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻཾ, ཨ་ཙྩེ་ནྟི ཀ་ཏི་ཚི་ནྡི ཙ;

ཛཱ་ག་རཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དི་ཏཱ, སུ་ས་མྨུ་ཊྛཱ མཱ་ན་ཀཱ་མི་ནཱ;

ཨ་ར་ཉྙེ ད་ས་མོ ཝུ་ཏྟོ, ཝ་གྒོ ཏེ་ན པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༢. ན་ནྡ་ན་ཝ་གྒོ

༡. ན་ནྡ་ན་སུ་ཏྟཾ

༡༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ན་ནྡ་ནེ ཝ་ནེ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏཱ དི་བྦེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏཱ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ པ་རི་ཙཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ [པ་རི་ཙཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –

‘‘ན ཏེ སུ་ཁཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཡེ ན པ་སྶ་ནྟི ན་ནྡ་ནཾ;

ཨཱ་ཝཱ་སཾ ན་ར་དེ་ཝཱ་ནཾ, ཏི་ད་སཱ་ནཾ ཡ་ས་སྶི་ན’’ནྟི.

‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཏཾ དེ་ཝ་ཏཾ གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཙྩ་བྷཱ་སི –

‘‘ན ཏྭཾ བཱ་ལེ པ་ཛཱ་ནཱ་སི, ཡ་ཐཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཝ་ཙོ;

ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ [ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)], ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་དྷ་མྨི་ནོ;

ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ སུ་ཁོ’’ཏི.

༢. ན་ནྡ་ཏི་སུ་ཏྟཾ

༡༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –

‘‘ན་ནྡ་ཏི པུ་ཏྟེ་ཧི པུ་ཏྟི་མཱ,

གོ་མཱ [གོ་མི་ཀོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] གོ་ཧི ཏ་ཐེ་ཝ ན་ནྡ་ཏི;

ཨུ་པ་དྷཱི་ཧི ན་ར་སྶ ན་ནྡ་ནཱ,

ན ཧི སོ ན་ནྡ་ཏི ཡོ ནི་རཱུ་པ་དྷཱི’’ཏི.

‘‘སོ་ཙ་ཏི པུ་ཏྟེ་ཧི པུ་ཏྟི་མཱ,

གོ་མཱ གོ་ཧི ཏ་ཐེ་ཝ སོ་ཙ་ཏི;

ཨུ་པ་དྷཱི་ཧི ན་ར་སྶ སོ་ཙ་ནཱ,

ན ཧི སོ སོ་ཙ་ཏི ཡོ ནི་རཱུ་པ་དྷཱི’’ཏི.

༣. ན་ཏྠི་པུ་ཏྟ་ས་མ་སུ་ཏྟཾ

༡༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –

‘‘ན་ཏྠི པུ་ཏྟ་ས་མཾ པེ་མཾ, ན་ཏྠི གོ་ས་མི་ཏཾ དྷ་ནཾ;

ན་ཏྠི སཱུ་རི་ཡ་ས་མཱ [སུ་རི་ཡ་ས་མཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨཱ་བྷཱ, ས་མུ་དྡ་པ་ར་མཱ ས་རཱ’’ཏི.

‘‘ན་ཏྠི ཨ་ཏྟ་ས་མཾ པེ་མཾ, ན་ཏྠི དྷ་ཉྙ་ས་མཾ དྷ་ནཾ;

ན་ཏྠི པ་ཉྙཱ་ས་མཱ ཨཱ་བྷཱ, ཝུ་ཊྛི ཝེ པ་ར་མཱ ས་རཱ’’ཏི.

༤. ཁ་ཏྟི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༡༤. ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ དྭི་པ་དཾ སེ་ཊྛོ, བ་ལཱི་བ་དྡོ [བ་ལི་ཝ་དྡོ (སཱི. པཱི.), བ་ལི་བ་དྡོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཙ་ཏུ་པྤ་དཾ.

ཀོ་མཱ་རཱི སེ་ཊྛཱ བྷ་རི་ཡཱ་ནཾ, ཡོ ཙ པུ་ཏྟཱ་ན པུ་བྦ་ཛོ’’ཏི.

‘‘ས་མྦུ་དྡྷོ དྭི་པ་དཾ སེ་ཊྛོ, ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཙ་ཏུ་པྤ་དཾ;

སུ་སྶཱུ་སཱ སེ་ཊྛཱ བྷ་རི་ཡཱ་ནཾ, ཡོ ཙ པུ་ཏྟཱ་ན་མ་སྶ་ཝོ’’ཏི.

༥. ས་ཎ་མཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༡༥. ‘‘ཋི་ཏེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ [མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀེ (ས་བྦ་ཏྠ)] ཀཱ་ལེ, ས་ནྣི་སཱི་ཝེ་སུ པ་ཀྑི་སུ.

ས་ཎ་ཏེ་ཝ བྲ་ཧཱ་ར་ཉྙཾ [མ་ཧཱ་ར་ཉྙཾ (ཀ. སཱི. སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ཏཾ བྷ་ཡཾ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི མ’’ནྟི.

‘‘ཋི་ཏེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཀཱ་ལེ, ས་ནྣི་སཱི་ཝེ་སུ པ་ཀྑི་སུ;

ས་ཎ་ཏེ་ཝ བྲ་ཧཱ་ར་ཉྙཾ, སཱ ར་ཏི པ་ཊི་བྷཱ་ཏི མ’’ནྟི.

༦. ནི་དྡཱ་ཏ་ནྡཱི་སུ་ཏྟཾ

༡༦. ‘‘ནི་དྡཱ ཏ་ནྡཱི ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱ [ཏ་ནྡི ཝི་ཛ་མྦྷི་ཀཱ (སཱི. པཱི.)], ཨ་ར་ཏཱི བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དོ.

ཨེ་ཏེ་ན ན་པྤ་ཀཱ་ས་ཏི, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཨི་དྷ པཱ་ཎི་ན’’ནྟི.

‘‘ནི་དྡཾ ཏ་ནྡིཾ ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཾ, ཨ་ར་ཏིཾ བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དཾ;

ཝཱི་རི་ཡེ་ན [ཝི་རི་ཡེ་ན (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ནཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.

༧. དུ་ཀྐ་ར་སུ་ཏྟཾ

༡༧. ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ དུ་ཏྟི་ཏི་ཀྑ་ཉྩ, ཨ་བྱ་ཏྟེ་ན ཙ སཱ་མ་ཉྙཾ.

བ་ཧཱུ་ཧི ཏ་ཏྠ ས་མྦཱ་དྷཱ, ཡ་ཏྠ བཱ་ལོ ཝི་སཱི་ད་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏི་ཧཾ ཙ་རེ་ཡྻ སཱ་མ་ཉྙཾ, ཙི་ཏྟཾ ཙེ ན ནི་ཝཱ་ར་ཡེ;

པ་དེ པ་དེ ཝི་སཱི་དེ་ཡྻ, ས་ངྐ་པྤཱ་ནཾ ཝ་སཱ་ནུ་གོ’’ཏི.

‘‘ཀུ་མྨོ་ཝ ཨ་ངྒཱ་ནི ས་ཀེ ཀ་པཱ་ལེ,

ས་མོ་ད་ཧཾ བྷི་ཀྑུ མ་ནོ་ཝི་ཏ་ཀྐེ;

ཨ་ནི་སྶི་ཏོ ཨ་ཉྙ་མ་ཧེ་ཋ་ཡཱ་ནོ,

པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ནཱུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ ཀ་ཉྩཱི’’ཏི.

༨. ཧི་རཱི་སུ་ཏྟཾ

༡༨. ‘‘ཧི་རཱི་ནི་སེ་དྷོ པུ་རི་སོ, ཀོ་ཙི ལོ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

ཡོ ནི་ནྡཾ ཨ་པ་བོ་དྷ་ཏི [ཨ་པ་བོ་དྷེ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ཨ་སྶོ བྷ་དྲོ ཀ་སཱ་མི་ཝཱ’’ཏི.

‘‘ཧི་རཱི་ནི་སེ་དྷཱ ཏ་ནུ་ཡཱ, ཡེ ཙ་ར་ནྟི ས་དཱ ས་ཏཱ;

ཨ་ནྟཾ དུ་ཀྑ་སྶ པ་པྤུ་ཡྻ, ཙ་ར་ནྟི ཝི་ས་མེ ས་མ’’ནྟི.

༩. ཀུ་ཊི་ཀཱ་སུ་ཏྟཾ

༡༩. ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ ཀུ་ཊི་ཀཱ ན་ཏྠི, ཀ་ཙྩི ན་ཏྠི ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀཱ;

ཀ་ཙྩི ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ ན་ཏྠི, ཀ་ཙྩི མུ་ཏྟོ་སི བ་ནྡྷ་ནཱ’’ཏི.

‘‘ཏ་གྒྷ མེ ཀུ་ཊི་ཀཱ ན་ཏྠི, ཏ་གྒྷ ན་ཏྠི ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀཱ;

ཏ་གྒྷ ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ ན་ཏྠི, ཏ་གྒྷ མུ་ཏྟོ་མྷི བ་ནྡྷ་ནཱ’’ཏི.

‘‘ཀི་ནྟཱ་ཧཾ ཀུ་ཊི་ཀཾ བྲཱུ་མི, ཀིཾ ཏེ བྲཱུ་མི ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀཾ;

ཀིཾ ཏེ ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ བྲཱུ་མི, ཀི་ནྟཱ་ཧཾ བྲཱུ་མི བ་ནྡྷ་ན’’ནྟི.

‘‘མཱ་ཏ་རཾ ཀུ་ཊི་ཀཾ བྲཱུ་སི, བྷ་རི་ཡཾ བྲཱུ་སི ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀཾ;

པུ་ཏྟེ ས་ནྟཱ་ན་ཀེ བྲཱུ་སི, ཏ་ཎྷཾ མེ བྲཱུ་སི བ་ནྡྷ་ན’’ནྟི.

‘‘སཱ་ཧུ ཏེ ཀུ་ཊི་ཀཱ ན་ཏྠི, སཱ་ཧུ ན་ཏྠི ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀཱ;

སཱ་ཧུ ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ ན་ཏྠི, སཱ་ཧུ མུ་ཏྟོ་སི བ་ནྡྷ་ནཱ’’ཏི.

༡༠. ས་མི་དྡྷི་སུ་ཏྟཾ

༢༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏ་པོ་དཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མི་དྡྷི ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཡེ་ན ཏ་པོ་དཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི ག་ཏྟཱ་ནི པ་རི་སི་ཉྩི་ཏུཾ. ཏ་པོ་དེ ག་ཏྟཱ་ནི པ་རི་སི་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རོ ཨ་ཊྛཱ་སི ག་ཏྟཱ་ནི པུ་བྦཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཏ་པོ་དཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མི་དྡྷི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཋི་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་མི་དྡྷིཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –

‘‘ཨ་བྷུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑ་སི བྷི་ཀྑུ, ན ཧི བྷུ་ཏྭཱ་ན བྷི་ཀྑ་སི;

བྷུ་ཏྭཱ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑ་སྶུ, མཱ ཏཾ ཀཱ་ལོ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ’’ཏི.