༤. སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ [པ་ཧཾ (ས་བྦ་ཏྠ)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ. ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ. མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ. ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ. ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ. དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ. ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི.
༡༡༠. ‘‘‘ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་ར’ནྟི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
༡༡༡. ‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི ལུ་དྡོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི ཧ་ཏ་པྤ་ཧ་ཏེ ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོ པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ; ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི, ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི, ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ས་སྶཱ་མི་ཀཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ, ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏཾ ནཱ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ས་སྶཱ་མི་ཀཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ན ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ‘ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་ར’ནྟི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་ར’ནྟི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
༡༡༢. ‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི, ས་བྷཱ་ག་ཏོ [ས་བྷ་གྒ་ཏོ (བ་ཧཱུ་སུ)] ཝཱ པ་རི་སཱ་ག་ཏོ [པ་རི་ས་གྒ་ཏོ (བ་ཧཱུ་སུ)] ཝཱ ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ – ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི; ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི – ཨི་ཏི [པ་སྶ མ. ནི. ༡.༤༤༠ སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀ་སུ་ཏྟེ] ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ [ཀི་ཉྩ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ (སཱི.)] ཝཱ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི; པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི, ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ – ཨི་ཏི ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཝཱ བྷེ་ཏྟཱ, བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ, ཝ་གྒཱ་རཱ་མོ, ཝ་གྒ་ར་ཏོ, ཝ་གྒ་ན་ནྡཱི, ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི, ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ཀ་ཎྜ་ཀཱ ཀ་ཀྐ་སཱ ཕ་རུ་སཱ པ་ར་ཀ་ཊུ་ཀཱ པ་རཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ནཱི ཀོ་དྷ་སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི; ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ན་ཏྠ་ཝཱ་དཱི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ན་པ་དེ་སཾ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཝཱ པ་རི་སཱ་ག་ཏོ ཝཱ ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ – ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ན ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི; པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ན ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ན ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ – ཨི་ཏི བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱ ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ ས་མ་གྒ་ར་ཏོ ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ནེ་ལཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ པེ་མ་ནཱི་ཡཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ པོ་རཱི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི; ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི, ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལེ་ན སཱ་པ་དེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ‘ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་ར’ནྟི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་ར’ནྟི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, བྷ་ནྟེ, མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
༡༡༣. ‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི; བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི པ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝཱ ཝ་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ཝཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟུ ཝཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ ཨ་ཧེ་སུ’ནྟི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི; ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་རཱ ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཱ [ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ཨ་ནཱི་གྷཱ སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱུ’ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ‘མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་ར’ནྟི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
༡༡༤. ‘‘‘ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད’ནྟི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི; བྱཱ་པཱ་ད་ཝཱ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཝི་ཧེ་ས་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཝི་ཧེ་སཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཨ་ཝི་ཧེ་ས་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ཧེ་སཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ‘ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད’ནྟི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
༡༡༥. ‘‘‘ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ’ནྟི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི; བྱཱ་པཱ་ད་ཝཱ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཝི་ཧེ་ས་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཝི་ཧེ་སཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཨ་ཝི་ཧེ་ས་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ཧེ་སཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ‘ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ’ནྟི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
༡༡༦. ‘‘‘དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ’ནྟི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ཨ་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ཨ་ཏྠི པི་ཏཱ, ཨ་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ‘དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ’ནྟི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
༡༡༧. ‘‘‘ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ’ནྟི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི? ས་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ [ས་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)], བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཡ་ཏོ ཨ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི; ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཡ་ཏོ པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ‘ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ’ནྟི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི.
༡༡༨. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ! སཱ་དྷུ ཁོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་མ་སྶ མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི.
‘‘‘ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་ར’ནྟི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི? ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི ལུ་དྡོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི ཧ་ཏ་པྤ་ཧ་ཏེ ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོ པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ; ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི, ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི, ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ས་སྶཱ་མི་ཀཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི? ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ, ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏཾ ནཱ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ས་སྶཱ་མི་ཀཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ན ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ‘ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་ར’ནྟི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི …པེ… མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི…པེ… ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི…པེ… ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི…པེ… དི་ཊྛི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི…པེ….
‘‘‘ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ’ནྟི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི? ས་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཡ་ཏོ ཨ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི; ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཡ་ཏོ པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ‘ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ’ནྟི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མ་སྶ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༡༡༩. ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ས་དྡཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ག་ནྡྷཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ར་སཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི; མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ དྷ་མྨཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི. ‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ས་དྡཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ…པེ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ས་དྡོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ས་དྡོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ག་ནྡྷོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ག་ནྡྷོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ར་སོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ར་སོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ … ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཕོ་ཊྛ་བྦོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཕོ་ཊྛ་བྦོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
‘‘‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ དྷ་མྨཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ དྷ་མྨཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ དྷ་མྨོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, བྷ་ནྟེ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ དྷ་མྨཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ དྷ་མྨོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ དྷ་མྨཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི.
༡༢༠. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ! སཱ་དྷུ ཁོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་མ་སྶ མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི. ‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ས་དྡཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ…པེ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ས་དྡོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ས་དྡོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ག་ནྡྷོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ག་ནྡྷོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ར་སོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ར་སོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཕོ་ཊྛ་བྦོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཕོ་ཊྛ་བྦོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
‘‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ དྷ་མྨཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ…པེ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ དྷ་མྨོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ དྷ་མྨོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ དྷ་མྨཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མ་སྶ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༡༢༡. ‘‘ཙཱི་ཝ་རཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི…པེ… པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ… སེ་ནཱ་ས་ནཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ… གཱ་མཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ… ནི་ག་མཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ… ན་ག་རཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ… ཛ་ན་པ་དཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ… པུ་གྒ་ལཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི. ‘ཙཱི་ཝ་རཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཙཱི་ཝ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཙཱི་ཝ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙཱི་ཝ་རཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ‘ཙཱི་ཝ་རཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ…པེ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… སེ་ནཱ་ས་ནཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ…པེ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ… གཱ་མཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ …པེ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གཱ་མོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གཱ་མོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནི་ག་མོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནི་ག་མོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན་ག་རཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན་ག་རཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཛ་ན་པ་དོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཛ་ན་པ་དོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
‘‘‘པུ་གྒ་ལཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ‘པུ་གྒ་ལཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི.
༡༢༢. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ! སཱ་དྷུ ཁོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་མ་སྶ མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི. ‘ཙཱི་ཝ་རཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙཱི་ཝ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙཱི་ཝ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙཱི་ཝ་རཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ‘ཙཱི་ཝ་རཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. (ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མཾ ཏ་ཐཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ) ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གཱ་མོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནི་ག་མོ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན་ག་རཾ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཛ་ན་པ་དོ.
‘‘‘པུ་གྒ་ལཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ‘པུ་གྒ་ལཾ་པཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མ་སྶ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༡༢༣. ‘‘ས་བྦེ་པི ཙེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་མ་སྶ མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ས་བྦེ་སཱ་ན་མྤི་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ས་བྦེ་པི ཙེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ…པེ… ས་བྦེ་པི ཙེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝེ་སྶཱ… ས་བྦེ་པི ཙེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་དྡཱ ཨི་མ་སྶ མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ས་བྦེ་སཱ་ན་མྤི་སྶ སུ་དྡཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ས་དེ་ཝ་ཀོ་པི ཙེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ལོ་ཀོ ས་མཱ་ར་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཛཱ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཨི་མ་སྶ མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ་པི་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་མཱ་ར་ཀ་སྶ ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སྶ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.