༨. གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༧༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ ཨ་ཙི་ར་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་རཱ་པེ་ཏི ར་ཉྙོ པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ ཨཱ་ས་ངྐ་མཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་པྤ་གོ ཁོ ཏཱ་ཝ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟོ, ཡེ་ན གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟོ, ཡེ་ན གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏུ ཁོ བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ. སྭཱ་ག་ཏཾ བྷོ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ. ཙི་ར་སྶཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨི་མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི ཡ་དི་དཾ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ. ནི་སཱི་ད་ཏུ བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ, ཨི་ད་མཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི. ནི་སཱི་དི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ་པི ཁོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་བྦེ་ན་ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ་ས་བྦཾ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་བྦེ་ན་ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ་ས་བྦཾ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. སོ ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ, ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱ, ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ, མ་གྒ་ཉྙཱུ, མ་གྒ་ཝི་དཱུ, མ་གྒ་ཀོ་ཝི་དོ; མ་གྒཱ་ནུ་གཱ ཙ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པ་ཙྪཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ཡ་ཉྩ ཧི་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཀ་མྨ་ནྟེ ཨ་ནུ་ས་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཡེ་ན གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟོ, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་ཡ་ནུ་ཏྠ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ, ཀཱ ཙ པ་ན ཝོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ མཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་བྦེ་ན་ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ་ས་བྦཾ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ན་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་བྦེ་ན་ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ་ས་བྦཾ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. སོ ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ, ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱ, ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ, མ་གྒ་ཉྙཱུ, མ་གྒ་ཝི་དཱུ, མ་གྒ་ཀོ་ཝི་དོ; མ་གྒཱ་ནུ་གཱ ཙ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པ་ཙྪཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ ནོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ. ཨ་ཐ ཏྭཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི.
༨༠. ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ་ན བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཋ་པི་ཏོ – ‘ཨ་ཡཾ ཝོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི [པ་ཊི་དྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་ཐཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]? ‘‘ན་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཋ་པི་ཏོ – ‘ཨ་ཡཾ ཝོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཡཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏོ, ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཋ་པི་ཏོ – ‘ཨ་ཡཾ ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏོ, ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཋ་པི་ཏོ – ‘ཨ་ཡཾ ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཡཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེ ཙ པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཀོ ཧེ་ཏུ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ; ས་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ མ་ཡཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ; དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ’’ཏི.
‘‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ་ན བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཋ་པི་ཏོ – ཨ་ཡཾ ཝོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི, ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི – ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཋ་པི་ཏོ – ཨ་ཡཾ ཝོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི, ཡཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི ཝ་དེ་སི; ‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏོ, ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཋ་པི་ཏོ – ཨ་ཡཾ ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི, ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི – ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏོ, ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཋ་པི་ཏོ – ཨ་ཡཾ ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི, ཡཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི – ཝ་དེ་སི; ‘ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེ ཙ པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཀོ ཧེ་ཏུ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཁོ མ་ཡཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ; ས་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ མ་ཡཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ; དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཨི་མ་སྶ པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི?
༨༡. ‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ཊྛཾ. ཏེ མ་ཡཾ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཀཾ གཱ་མ་ཁེ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རཱ་མ ཏེ ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ནྣི་པ་ཏཱ་མ; ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཡ་སྶ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སཱ་མ. ཏ་སྨིཾ ཙེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཏཾ མ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་མཱ་ཏི.
‘‘ན ཀི་ར ནོ བྷ་ཝ་ནྟོ ཀཱ་རེ་ནྟི; དྷ་མྨོ ནོ ཀཱ་རེ་ཏི’’. ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཀྐ་རོ་ཐ ག་རུཾ ཀ་རོ་ཐ [ག་རུ་ཀ་རོ་ཐ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མཱ་ནེ་ཐ པཱུ་ཛེ་ཐ; ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ [ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཡཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཀྐ་རོ་མ ག་རུཾ ཀ་རོ་མ མཱ་ནེ་མ པཱུ་ཛེ་མ; ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི.
‘‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ་ན བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཋ་པི་ཏོ – ཨ་ཡཾ ཝོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི – ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཋ་པི་ཏོ – ཨ་ཡཾ ཝོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཡཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི ཝ་དེ་སི; ‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏོ, ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཋ་པི་ཏོ – ཨ་ཡཾ ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི – ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏོ, ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཋ་པི་ཏོ – ཨ་ཡཾ ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཡཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི ཝ་དེ་སི; ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཀྐ་རོ་ཐ ག་རུཾ ཀ་རོ་ཐ མཱ་ནེ་ཐ པཱུ་ཛེ་ཐ; ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི – ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཡཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཀྐ་རོ་མ ག་རུཾ ཀ་རོ་མ མཱ་ནེ་མ པཱུ་ཛེ་མ; ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཨི་མ་སྶ པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི?
༨༢. ‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ད་ས པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ. ཡ་སྨིཾ ནོ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ཏཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཀྐ་རོ་མ ག་རུཾ ཀ་རོ་མ མཱ་ནེ་མ པཱུ་ཛེ་མ; ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རཱ་མ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས?
‘‘ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ, ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ.
‘‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ. ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ, མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ, སཱ་ཏྠཾ, ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ [སཱ་ཏྠཱ ས་བྱ་ཉྫ་ནཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)], ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ [དྷ་ཏཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ.
‘‘ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ( ) [(ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ཧི) དཱི. ནི. ༣.༣༤༥] ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི.
‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི.
‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི; ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ ཏི་རོ་བྷཱ་ཝཾ; ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ [ཏི་རོ་ཀུ་ཌྜཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ; པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀེ; ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ; ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི པ་ལླ་ངྐེ་ན ཀ་མ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ; ཨི་མེ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རི་མ་ས་ཏི [པ་རཱ་མ་ས་ཏི (ཀ.)] པ་རི་མ་ཛྫ་ཏི, ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་སི་ཀཱ་ཡ ཨུ་བྷོ ས་དྡེ སུ་ཎཱ་ཏི – དི་བྦེ ཙ མཱ་ནུ་སེ ཙ, ཡེ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཙ.
‘‘པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ས་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་དོ་སཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ས་དོ་སཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་མོ་ཧཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ས་མོ་ཧཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ཨ་མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་ཨུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ས་ཨུ་ཏྟ་རཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ཝི་མུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ‘ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ – ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི.
‘‘དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨི་མེ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ད་ས པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ. ཡ་སྨིཾ ནོ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ཏཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཀྐ་རོ་མ ག་རུཾ ཀ་རོ་མ མཱ་ནེ་མ པཱུ་ཛེ་མ; ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི.
༨༣. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཏི བྷ་ཝཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི [མ་ཉྙ་སི ཨེ་ཝཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), མ་ཉྙ་སི སེ་ནཱ་པ་ཏི (སཱི.), མ་ཉྙ་སི བྷ་ཝཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི (ཀ.)] ཡ་དི་མེ བྷོ་ནྟོ ས་ཀྐཱ་ཏ་བྦཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི, ག་རུཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི, མཱ་ནེ་ཏ་བྦཾ མཱ་ནེ་ནྟི, པཱུ་ཛེ་ཏ་བྦཾ པཱུ་ཛེ་ནྟི’’? ‘‘ཏ་གྒྷི་མེ [ཏ་གྒྷ མེ (ཀ.)] བྷོ་ནྟོ ས་ཀྐཱ་ཏ་བྦཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི, ག་རུཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི, མཱ་ནེ་ཏ་བྦཾ མཱ་ནེ་ནྟི, པཱུ་ཛེ་ཏ་བྦཾ པཱུ་ཛེ་ནྟི. ཨི་མ་ཉྩ ཧི ཏེ བྷོ་ནྟོ ན ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ན ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ ན མཱ་ནེ་ཡྻུཾ ན པཱུ་ཛེ་ཡྻུཾ; ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ མཱ་ནེ་ཡྻུཾ པཱུ་ཛེ་ཡྻུཾ, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཧཾ པ་ན བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཁོ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཙྩི པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ར་མ་ཎཱི་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཉྩ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་ས་ཉྩ ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཾ མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཾ [མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སེ་ཡྻ་ཀཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤ’’ནྟི? ‘‘ཏ་གྒྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ར་མ་ཎཱི་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཉྩ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་ས་ཉྩ ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཾ མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཾ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཏུ་མྷཱ་དི་སེ་ཧི ར་ཀྑ་ཀེ་ཧི གོ་པ་ཀེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཏ་གྒྷ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ར་མ་ཎཱི་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཉྩ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་ས་ཉྩ ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཾ མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཾ, ཡ་ཐཱ ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟེ་ཧི ཛྷཱ་ཡཱི་ཧི ཛྷཱ་ན་སཱི་ལཱི་ཧི. ཛྷཱ་ཡི་ནོ ཙེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟོ ཛྷཱ་ན་སཱི་ལི་ནོ ཙ’’.
‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཡཾ སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ ཡེ་ན སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ. ཏ་ཏྲ ཙ པ་ན སོ [ཏ་ཏྲ ཙ སོ (སཱི. པཱི.)] བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཛྷཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཛྷཱ་ཡཱི ཙེ་ཝ སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨ་ཧོ་སི ཛྷཱ་ན་སཱི་ལཱི ཙ. ས་བྦ་ཉྩ པ་ན སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཛྷཱ་ནཾ ཝ་ཎྞེ་སཱི’’ཏི.
༨༤. ‘‘ན ཙ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦཾ ཛྷཱ་ནཾ ཝ་ཎྞེ་སི, ན་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦཾ ཛྷཱ་ནཾ ན ཝ་ཎྞེ་སཱི་ཏི. ཀ་ཐཾ རཱུ་པ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སོ བྷ་ག་ཝཱ ཛྷཱ་ནཾ ན ཝ་ཎྞེ་སི? ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; སོ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏི པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྱཱ་པཱ་ད་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; སོ བྱཱ་པཱ་དཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏི པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; སོ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏི པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; སོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏི པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; སོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏི པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སོ བྷ་ག་ཝཱ ཛྷཱ་ནཾ ན ཝ་ཎྞེ་སི.
‘‘ཀ་ཐཾ རཱུ་པ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སོ བྷ་ག་ཝཱ ཛྷཱ་ནཾ ཝ་ཎྞེ་སི? ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སོ བྷ་ག་ཝཱ ཛྷཱ་ནཾ ཝ་ཎྞེ་སཱི’’ཏི.
‘‘གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཀི་ར, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཛྷཱ་ནཾ ག་ར་ཧི, པཱ་སཾ་སཾ པ་སཾ་སི. ཧ་ནྡ, ཙ དཱ་ནི མ་ཡཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ག་ཙྪཱ་མ; བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱ མ་ཡཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ ཝ་སྶ་ཀཱ་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཾ ནོ མ་ཡཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷཱ ཏཾ ནོ བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ན བྱཱ་ཀཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ན་ནུ ཏེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷཱ – ‘ན་ཏྠི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་བྦེ་ན་ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ་ས་བྦཾ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. སོ ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ, ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱ, ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ, མ་གྒ་ཉྙཱུ, མ་གྒ་ཝི་དཱུ, མ་གྒ་ཀོ་ཝི་དོ. མ་གྒཱ་ནུ་གཱ ཙ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པ་ཙྪཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’’ཏི.
གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་མཾ.