༨. ཝཱ་སེ་ཊྛ་སུ་ཏྟཾ
༤༥༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལེ [ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྐ་ལེ (སཱི. པཱི.)] ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལེ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ངྐཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཏཱ་རུ་ཀྑོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎི [ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎཱི (པཱི.), ཛཱ་ཎུ་སོ་ཎཱི (ཀ.)] བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཏོ་དེ་ཡྻོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཨ་ཉྙེ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ. ཨ་ཐ ཁོ ཝཱ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱ་ནཾ མཱ་ཎ་ཝཱ་ནཾ ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ [ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ (སཱི. པཱི.)] ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཀ་ཐཾ, བྷོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ མཱ་ཎ་ཝོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷོ, ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན – ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཝཱ་སེ་ཊྛོ མཱ་ཎ་ཝོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷོ, སཱི་ལ་ཝཱ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣོ [ཝ་ཏ་ས་མྤ་ནྣོ (པཱི.)] ཙ – ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ནེ་ཝ ཁོ ཨ་ས་ཀྑི བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ མཱ་ཎ་ཝོ ཝཱ་སེ་ཊྛཾ མཱ་ཎ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ, ན པ་ན ཨ་ས་ཀྑི ཝཱ་སེ་ཊྛོ མཱ་ཎ་ཝོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ མཱ་ཎ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཝཱ་སེ་ཊྛོ མཱ་ཎ་ཝོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ མཱ་ཎ་ཝཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཏཾ ཁོ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. ཨཱ་ཡཱ་མ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཡེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མ. ཡ་ཐཱ ནོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ མཱ་ཎ་ཝོ ཝཱ་སེ་ཊྛ་སྶ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.
༤༥༥. ཨ་ཐ ཁོ ཝཱ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱ མཱ་ཎ་ཝཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝཱ་སེ་ཊྛོ མཱ་ཎ་ཝོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏཱ, ཏེ་ཝི་ཛྫཱ མ་ཡ་མ་སྨུ་བྷོ;
ཨ་ཧཾ པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏི་སྶ, ཏཱ་རུ་ཀྑ་སྶཱ་ཡཾ མཱ་ཎ་ཝོ.
‘‘ཏེ་ཝི་ཛྫཱ་ནཾ ཡ་ད་ཀྑཱ་ཏཾ, ཏ་ཏྲ ཀེ་ཝ་ལི་ནོ་སྨ་སེ;
པ་ད་ཀ་སྨཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ [ནོ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ཛ་པྤེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སཱ་དི་སཱ;
ཏེ་སཾ ནོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་ད་སྨིཾ, ཝི་ཝཱ་དོ ཨ་ཏྠི གོ་ཏ་མ.
‘‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཨི་ཏི བྷཱ་ས་ཏི;
ཨ་ཧ་ཉྩ ཀ་མྨུ་ནཱ [ཀ་མྨ་ནཱ (སཱི. པཱི.)] བྲཱུ་མི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མ.
‘‘ཏེ ན ས་ཀྐོ་མ ཉཱ་པེ་ཏུཾ [ས་ཉྙ་ཏྟུཾ (པཱི.), ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ (ཀ.)], ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མ་ཡཾ ཨུ་བྷོ;
བྷ་ཝ་ནྟཾ པུ་ཊྛུ་མཱ་ག་མཱ, ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨི་ཏི ཝི་སྶུ་ཏཾ.
‘‘ཙ་ནྡཾ ཡ་ཐཱ ཁ་ཡཱ་ཏཱི་ཏཾ, པེ་ཙྩ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཛ་ནཱ;
ཝ་ནྡ་མཱ་ནཱ ན་མ་སྶ་ནྟི, ལོ་ཀ་སྨིཾ གོ་ཏ་མཾ.
‘‘ཙ་ཀྑུཾ ལོ་ཀེ ས་མུ་པྤ་ནྣཾ, མ་ཡཾ པུ་ཙྪཱ་མ གོ་ཏ་མཾ;
ཛཱ་ཏི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ བྷ་ཝ་ཏི ཀ་མྨུ་ནཱ [ཀ་མྨ་ནཱ (སཱི. པཱི.)];
ཨ་ཛཱ་ན་ཏཾ ནོ པ་བྲཱུ་ཧི, ཡ་ཐཱ ཛཱ་ནེ་མུ བྲཱ་ཧྨ་ཎ’’ནྟི.
༤༥༦. ‘‘ཏེ་སཾ ཝོ ཨ་ཧཾ བྱ་ཀྑི་སྶཾ, (ཝཱ་སེ་ཊྛཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ)
ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཾ;
ཛཱ་ཏི་ཝི་བྷ་ངྒཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་ཧི ཛཱ་ཏི་ཡོ.
‘‘ཏི་ཎ་རུ་ཀྑེ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ, ན ཙཱ་པི པ་ཊི་ཛཱ་ན་རེ;
ལི་ངྒཾ ཛཱ་ཏི་མ་ཡཾ ཏེ་སཾ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ ཧི ཛཱ་ཏི་ཡོ.
‘‘ཏ་ཏོ ཀཱི་ཊེ པ་ཊ་ངྒེ ཙ, ཡཱ་ཝ ཀུ་ནྠ་ཀི་པི་ལླི་ཀེ;
ལི་ངྒཾ ཛཱ་ཏི་མ་ཡཾ ཏེ་སཾ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ ཧི ཛཱ་ཏི་ཡོ.
‘‘ཙ་ཏུ་པྤ་དེ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཁུ་དྡ་ཀེ ཙ མ་ཧ་ལླ་ཀེ;
ལི་ངྒཾ ཛཱ་ཏི་མ་ཡཾ ཏེ་སཾ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ ཧི ཛཱ་ཏི་ཡོ.
‘‘པཱ་དུ་ད་རེ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཨུ་ར་གེ དཱི་གྷ་པི་ཊྛི་ཀེ;
ལི་ངྒཾ ཛཱ་ཏི་མ་ཡཾ ཏེ་སཾ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ ཧི ཛཱ་ཏི་ཡོ.
‘‘ཏ་ཏོ མ་ཙྪེ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཨུ་ད་ཀེ ཝཱ་རི་གོ་ཙ་རེ;
ལི་ངྒཾ ཛཱ་ཏི་མ་ཡཾ ཏེ་སཾ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ ཧི ཛཱ་ཏི་ཡོ.
‘‘ཏ་ཏོ པ་ཀྑཱི་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ, པ་ཏྟ་ཡཱ་ནེ ཝི་ཧ་ངྒ་མེ;
ལི་ངྒཾ ཛཱ་ཏི་མ་ཡཾ ཏེ་སཾ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ ཧི ཛཱ་ཏི་ཡོ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏཱ་སུ ཛཱ་ཏཱི་སུ, ལི་ངྒཾ ཛཱ་ཏི་མ་ཡཾ པུ་ཐུ;
ཨེ་ཝཾ ན་ཏྠི མ་ནུ་སྶེ་སུ, ལི་ངྒཾ ཛཱ་ཏི་མ་ཡཾ པུ་ཐུ.
‘‘ན ཀེ་སེ་ཧི ན སཱི་སེ་ཧི, ན ཀ་ཎྞེ་ཧི ན ཨ་ཀྑཱི་ཧི;
ན མུ་ཁེ་ན ན ནཱ་སཱ་ཡ, ན ཨོ་ཊྛེ་ཧི བྷ་མཱུ་ཧི ཝཱ.
‘‘ན གཱི་ཝཱ་ཡ ན ཨཾ་སེ་ཧི, ན ཨུ་ད་རེ་ན ན པི་ཊྛི་ཡཱ;
ན སོ་ཎི་ཡཱ ན ཨུ་ར་སཱ, ན ས་མྦཱ་དྷེ ན མེ་ཐུ་ནེ [ན ས་མྦཱ་དྷཱ ན མེ་ཐུ་ནཱ (ཀ.)].
‘‘ན ཧ་ཏྠེ་ཧི ན པཱ་དེ་ཧི, ན་ངྒུ་ལཱི་ཧི ན་ཁེ་ཧི ཝཱ;
ན ཛ་ངྒྷཱ་ཧི ན ཨཱུ་རཱུ་ཧི, ན ཝ་ཎྞེ་ན ས་རེ་ན ཝཱ;
ལི་ངྒཾ ཛཱ་ཏི་མ་ཡཾ ནེ་ཝ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ་སུ ཛཱ་ཏི་སུ.
༤༥༧. ‘‘པ་ཙྩ་ཏྟ་ཉྩ ས་རཱི་རེ་སུ [པ་ཙྩ་ཏྟཾ ས་ས་རཱི་རེ་སུ (སཱི. པཱི.)], མ་ནུ་སྶེ་སྭེ་ཏཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཝོ་ཀཱ་ར་ཉྩ མ་ནུ་སྶེ་སུ, ས་མ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ, གོ་ར་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཀ་སྶ་ཀོ སོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ, པུ་ཐུ་སི་པྤེ་ན ཛཱི་ཝ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཧི, སི་པྤི་ཀོ སོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཝོ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཝཱ་ཎི་ཛོ སོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ, པ་ར་པེ་སྶེ་ན ཛཱི་ཝ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཧི, པེ་སྶ་ཀོ [པེ་སྶི་ཀོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] སོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཨ་དི་ནྣཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཙོ་རོ ཨེ་སོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཨི་སྶ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ, པོ་རོ་ཧི་ཙྩེ་ན ཛཱི་ཝ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཡཱ་ཛ་ཀོ སོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ, གཱ་མཾ ར་ཊྛ་ཉྩ བྷུ་ཉྫ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཧི, རཱ་ཛཱ ཨེ་སོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ན ཙཱ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ བྲཱུ་མི, ཡོ་ནི་ཛཾ མ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝཾ;
བྷོ་ཝཱ་དི [བྷོ་ཝཱ་དཱི (སྱཱ. ཀཾ.)] ནཱ་མ སོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཧོ་ཏི ས་ཀི་ཉྩ་ནོ;
ཨ་ཀི་ཉྩ་ནཾ ཨ་ནཱ་དཱ་ནཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
༤༥༨. ‘‘ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཚེ་ཏྭཱ, ཡོ ཝེ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི;
ས་ངྒཱ་ཏི་གཾ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ [ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟཾ (ཀ.)], ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཚེ་ཏྭཱ ན་དྡྷིཾ [ན་དྡྷིཾ (སཱི. པཱི.)] ཝ་ར་ཏྟ་ཉྩ, ས་ནྡཱ་ནཾ ས་ཧ་ནུ་ཀྐ་མཾ;
ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་པ་ལི་གྷཾ བུ་དྡྷཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཨ་ཀྐོ་སཾ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ཉྩ, ཨ་དུ་ཊྛོ ཡོ ཏི་ཏི་ཀྑ་ཏི;
ཁ་ནྟཱི་བ་ལཾ བ་ལཱ་ནཱི་ཀཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནཾ ཝ་ཏ་ཝ་ནྟཾ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་སྶ་དཾ;
ད་ནྟཾ ཨ་ནྟི་མ་སཱ་རཱི་རཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཝཱ་རི་པོ་ཀྑ་ར་པ་ཏྟེ་ཝ, ཨཱ་ར་གྒེ་རི་ཝ སཱ་ས་པོ;
ཡོ ན ལི་མྤ་ཏི ཀཱ་མེ་སུ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཡོ དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་དྷེ་ཝ ཁ་ཡ་མ་ཏྟ་ནོ;
པ་ནྣ་བྷཱ་རཾ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ག་མྦྷཱི་ར་པ་ཉྙཾ མེ་དྷཱ་ཝིཾ, མ་གྒཱ་མ་གྒ་སྶ ཀོ་ཝི་དཾ;
ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་མ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཨ་སཾ་ས་ཊྛཾ ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི, ཨ་ནཱ་གཱ་རེ་ཧི ཙཱུ་བྷ་ཡཾ;
ཨ་ནོ་ཀ་སཱ་རི་མ་པྤི་ཙྪཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ནི་དྷཱ་ཡ ད་ཎྜཾ བྷཱུ་ཏེ་སུ, ཏ་སེ་སུ ཐཱ་ཝ་རེ་སུ ཙ;
ཡོ ན ཧ་ནྟི ན གྷཱ་ཏེ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཨ་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝི་རུ་དྡྷེ་སུ, ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜེ་སུ ནི་བྦུ་ཏཾ;
སཱ་དཱ་ནེ་སུ ཨ་ནཱ་དཱ་ནཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཡ་སྶ རཱ་གོ ཙ དོ་སོ ཙ, མཱ་ནོ མ་ཀྑོ ཙ ཨོ་ཧི་ཏོ;
སཱ་ས་པོ་རི་ཝ ཨཱ་ར་གྒཱ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
༤༥༩. ‘‘ཨ་ཀ་ཀྐ་སཾ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནིཾ, གི་རཾ ས་ཙྩཾ ཨུ་དཱི་ར་ཡེ;
ཡཱ་ཡ ནཱ་བྷི་ས་ཛྫེ ཀི་ཉྩི, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཡོ ཙ དཱི་གྷཾ ཝ ར་སྶཾ ཝཱ, ཨ་ཎུཾ ཐཱུ་ལཾ སུ་བྷཱ་སུ་བྷཾ;
ལོ་ཀེ ཨ་དི་ནྣཾ ནཱ་དེ་ཏི [ནཱ་དི་ཡ་ཏི (སཱི. པཱི.)], ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཨཱ་སཱ ཡ་སྶ ན ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཨ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པ་ར་མྷི ཙ;
ནི་རཱ་སཱ་སཾ [ནི་རཱ་ས་ཡཾ (སཱི. པཱི.)] ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཡ་སྶཱ་ལ་ཡཱ ན ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐིཾ;
ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཡོ་དྷ་པུ་ཉྙ་ཉྩ པཱ་པ་ཉྩ, ཨུ་བྷོ ས་ངྒཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ;
ཨ་སོ་ཀཾ ཝི་ར་ཛཾ སུ་དྡྷཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཙ་ནྡཾ ཝ ཝི་མ་ལཾ སུ་དྡྷཾ, ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ;
ན་ནྡཱི་བྷ་ཝ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཡོ ཨི་མཾ པ་ལི་པ་ཐཾ དུ་གྒཾ, སཾ་སཱ་རཾ མོ་ཧ་མ་ཙྩ་གཱ;
ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ཛྷཱ་ཡཱི, ཨ་ནེ་ཛོ ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི;
ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ནི་བྦུ་ཏོ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཡོ་དྷ་ཀཱ་མེ པ་ཧ་ནྟྭཱ་ན [པ་ཧ་ཏྭཱ་ན (སཱི.)], ཨ་ནཱ་གཱ་རོ པ་རི་བྦ་ཛེ;
ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཡོ་དྷ་ཏ་ཎྷཾ པ་ཧ་ནྟྭཱ་ན, ཨ་ནཱ་གཱ་རོ པ་རི་བྦ་ཛེ;
ཏ་ཎྷཱ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ཡོ་གཾ, དི་བྦཾ ཡོ་གཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ;
ས་བྦ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཧི་ཏྭཱ ར་ཏི་ཉྩ ཨ་ར་ཏིཾ, སཱི་ཏཱི་བྷཱུ་ཏཾ ནི་རཱུ་པ་དྷིཾ;
ས་བྦ་ལོ་ཀཱ་བྷི་བྷུཾ ཝཱི་རཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཙུ་ཏིཾ ཡོ ཝེ་དི ས་ཏྟཱ་ནཾ, ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཉྩ ས་བྦ་སོ;
ཨ་ས་ཏྟཾ སུ་ག་ཏཾ བུ་དྡྷཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཡ་སྶ ག་ཏིཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི, དེ་ཝཱ ག་ནྡྷ་བྦ་མཱ་ནུ་སཱ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཡ་སྶ པུ་རེ ཙ པ་ཙྪཱ ཙ, མ་ཛ྄ཛྷེ ཙ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩ་ནཾ;
ཨ་ཀི་ཉྩ་ནཾ ཨ་ནཱ་དཱ་ནཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཨུ་ས་བྷཾ པ་ཝ་རཾ ཝཱི་རཾ, མ་ཧེ་སིཾ ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝི་ནཾ;
ཨ་ནེ་ཛཾ ནྷཱ་ཏ་ཀཾ [ན་ཧཱ་ཏ་ཀཾ (སཱི. པཱི.)] བུ་དྡྷཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཡོ ཝེ་དི, ས་གྒཱ་པཱ་ཡ་ཉྩ པ་སྶ་ཏི;
ཨ་ཐོ ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟོ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
༤༦༠. ‘‘ས་མ་ཉྙཱ ཧེ་སཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ པ་ཀ་པྤི་ཏཾ;
ས་མྨུ་ཙྩཱ ས་མུ་དཱ་ག་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཀ་པྤི་ཏཾ.
‘‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཱ་ནུ་ས་ཡི་ཏཾ, དི་ཊྛི་ག་ཏ་མ་ཛཱ་ན་ཏཾ;
ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ནོ [ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ནོ་ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨེ་ཝ (ཊཱི་ཀཱ)] པ་བྲུ་ནྟི [པ་བྲུ་ཝ་ནྟི (སཱི. པཱི.)], ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ན ཛ་ཙྩཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ [ཝ་ས་ལོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཧོ་ཏི, ན ཛ་ཙྩཱ ཧོ་ཏི ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ [བྲཱ་ཧྨ་ཎོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)];
ཀ་མྨུ་ནཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ [ཝ་ས་ལོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཧོ་ཏི, ཀ་མྨུ་ནཱ ཧོ་ཏི ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ [བྲཱ་ཧྨ་ཎོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)].
‘‘ཀ་སྶ་ཀོ ཀ་མྨུ་ནཱ ཧོ་ཏི, སི་པྤི་ཀོ ཧོ་ཏི ཀ་མྨུ་ནཱ;
ཝཱ་ཎི་ཛོ ཀ་མྨུ་ནཱ ཧོ་ཏི, པེ་སྶ་ཀོ ཧོ་ཏི ཀ་མྨུ་ནཱ.
‘‘ཙོ་རོ་པི ཀ་མྨུ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ་པི ཀ་མྨུ་ནཱ;
ཡཱ་ཛ་ཀོ ཀ་མྨུ་ནཱ ཧོ་ཏི, རཱ་ཛཱ་པི ཧོ་ཏི ཀ་མྨུ་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཀ་མྨཾ པ་སྶ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ;
པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ད་སྶཱ, ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀོ་ཝི་དཱ.
‘‘ཀ་མྨུ་ནཱ ཝ་ཏྟ་ཏི ལོ་ཀོ, ཀ་མྨུ་ནཱ ཝ་ཏྟ་ཏི པ་ཛཱ;
ཀ་མྨ་ནི་བ་ནྡྷ་ནཱ ས་ཏྟཱ, ར་ཐ་སྶཱ་ཎཱི་ཝ ཡཱ་ཡ་ཏོ.
‘‘ཏ་པེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན, སཾ་ཡ་མེ་ན ད་མེ་ན ཙ;
ཨེ་ཏེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ས་མྤ་ནྣོ, ས་ནྟོ ཁཱི་ཎ་པུ་ན་བྦྷ་ཝོ;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཧི, བྲ་ཧྨཱ ས་ཀྐོ ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི.
༤༦༡. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱ མཱ་ཎ་ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་ཏེ མ་ཡཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མ དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ནོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏེ’’ཏི.
ཝཱ་སེ་ཊྛ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་མཾ.