༥. བོ་དྷི་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༣༢༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་གྒེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སུ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཀོ་ཀ་ན་དོ [ཀོ་ཀ་ནུ་དོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ནཱ་མ པཱ་སཱ་དོ ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟཾ མཱ་ཎ་ཝཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ས་མྨ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ – ‘བོ་དྷི, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི – ‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཎ་ཝོ བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཎ་ཝོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བོ་དྷི ཁོ [བོ་དྷི བྷོ གོ་ཏ་མ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཀི་ར བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཎ་ཝོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བོ་དྷིཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ བྷོ་ཏོ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ – ‘བོ་དྷི ཁོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི – ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཀི་ར བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’ཏི. ཨ་དྷི་ཝུ་ཊྛ་ཉྩ པ་ན ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ནཱ’’ཏི.
༣༢༥. ཨ་ཐ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཀེ ནི་ཝེ་ས་ནེ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ, ཀོ་ཀ་ན་ད་ཉྩ པཱ་སཱ་དཾ ཨོ་དཱ་ཏེ་ཧི དུ་སྶེ་ཧི ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ པ་ཙྪི་མ་སོ་པཱ་ན་ཀ་ལེ༹་ཝ་རཱ [ཀ་ལེ༹་བ་རཱ (སཱི.)], ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟཾ མཱ་ཎ་ཝཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ས་མྨ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི – ‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཎ་ཝོ བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཀོ་ཀ་ན་དོ པཱ་སཱ་དོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྪི་མཾ སོ་པཱ་ན་ཀ་ལེ༹་ཝ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏུ [ཨ་བྷི་རཱུ་ཧ་ཏུ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨ་ཀྐ་མ་ཏུ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༦༨)], བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དུ་སྶཱ་ནི, ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དུ་སྶཱ་ནི; ཡཾ མ་མ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ. དུ་སྶཱ་ནི, ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དུ་སྶཱ་ནི; ཡཾ མ་མ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
༣༢༦. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བོ་དྷིཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཾ་ཧ་ར་ཏུ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, དུ་སྶཱ་ནི; ན བྷ་ག་ཝཱ ཙེ་ལ་པ་ཊི་ཀཾ [ཙེ་ལ་པ་ཏྟི་ཀཾ (སཱི. པཱི.)] ཨ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏི. པ་ཙྪི་མཾ ཛ་ན་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏཱི’’ཏི [ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏཱི་ཏི (ས་བྦ་ཏྠ)]. ཨ་ཐ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ དུ་སྶཱ་ནི སཾ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཀོ་ཀ་ན་ད་པཱ་སཱ་དེ [ཨུ་པ་རི་ཀོ་ཀ་ན་དེ པཱ་སཱ་དེ (སཱི. པཱི. ཝི་ན་ཡེ་ཙ), ཨུ་པ་རི་ཀོ་ཀ་ན་དེ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ཀ་ན་དཾ པཱ་སཱ་དཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ན ཁོ སུ་ཁེ་ན སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ, དུ་ཀྑེ་ན ཁོ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ’’’ནྟི.
༣༢༧. ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ སུ་ཁེ་ན སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ, དུ་ཀྑེ་ན ཁོ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ད་ཧ་རོ་ཝ ས་མཱ་ནོ སུ་སུ་ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སོ བྷ་དྲེ་ན ཡོ་བྦ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཋ་མེ་ན ཝ་ཡ་སཱ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱ་ནཾ རུ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛིཾ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཀིཾ་ཀུ་ས་ལ་ག་ཝེ་སཱི [ཀིཾ་ཀུ་ས་ལཾ་ག་ཝེ་སཱི (ཀ.)] ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟི་ཝ་ར་པ་དཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ལཱ༹་རཾ ཀཱ་ལཱ་མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀཱ་ལཱ་མ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུ’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ, ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎིཾ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨོ་ཊྛ་པ་ཧ་ཏ་མ་ཏྟེ་ན ལ་པི་ཏ་ལཱ་པ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཉཱ་ཎ་ཝཱ་ད་ཉྩ ཝ་དཱ་མི, ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ཉྩ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཉྙེ ཙ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཀེ་ཝ་ལཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་ཏི; ཨ་དྡྷཱ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཡེ་ན ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ལཱ༹་རཾ ཀཱ་ལཱ་མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀཱ་ལཱ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་སཱི’ཏི [ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་སཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཝེ་དེ་སི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠི ས་དྡྷཱ, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི ས་དྡྷཱ; ན ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡཾ…པེ… ས་ཏི… ས་མཱ་དྷི… པ་ཉྙཱ, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི པ་ཉྙཱ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡཾ དྷ་མྨཾ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་ཏི ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ད་ཧེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སིཾ. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཡེ་ན ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ལཱ༹་རཾ ཀཱ་ལཱ་མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀཱ་ལཱ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་སཱི’ཏི? ‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་མཱི’ཏི. ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ‘ལཱ་བྷཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ལ་དྡྷཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཏཱ་དི་སཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ པ་སྶཱ་མ. ཨི་ཏི ཡཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་མི, ཏཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་སི. ཡཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་སི, ཏ་མ་ཧཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་མི. ཨི་ཏི ཡཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་མི ཏཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་སི; ཡཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏ་མ་ཧཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་མི. ཨི་ཏི ཡཱ་དི་སོ ཨ་ཧཾ, ཏཱ་དི་སོ ཏུ་ཝཾ; ཡཱ་དི་སོ ཏུ་ཝཾ ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཧཾ. ཨེ་ཧི དཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་བྷོ་ཝ ས་ནྟཱ ཨི་མཾ ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རཱ་མཱ’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མེ ས་མཱ་ནོ (ཨ་ཏྟ་ནོ) [( ) ན་ཏྠི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སིཾ མཾ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ [ཨ་ཏྟ་ནོ (སཱི. པཱི.)] ས་མ་ས་མཾ ཋ་པེ་སི, ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ ཙ མཾ པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་སི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ན་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ དྷ་མྨཱ ནི་བྦི་ཛྫ ཨ་པ་ཀྐ་མིཾ.
༣༢༨. ‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཀིཾ་ཀུ་ས་ལ་ག་ཝེ་སཱི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟི་ཝ་ར་པ་དཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཨུ་ད་ཀོ [ཨུ་དྡ་ཀོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] རཱ་མ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ རཱ་མ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ [ཨཱ་ཝུ་སོ རཱ་མ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) པ་སྶ མ. ནི. ༡.༢༧༨ པཱ་ས་རཱ་སི་སུ་ཏྟེ], ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུ’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ, ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎིཾ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨོ་ཊྛ་པ་ཧ་ཏ་མ་ཏྟེ་ན ལ་པི་ཏ་ལཱ་པ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཉཱ་ཎ་ཝཱ་ད་ཉྩ ཝ་དཱ་མི, ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ཉྩ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཉྙེ ཙ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ རཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཀེ་ཝ་ལཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་སི; ཨ་དྡྷཱ རཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧཱ་སཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཡེ་ན ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ རཱ་མ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་སཱི’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཝེ་དེ་སི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ རཱ་མ་སྶེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི ས་དྡྷཱ, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི ས་དྡྷཱ; ན ཁོ རཱ་མ་སྶེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི ཝཱི་རི་ཡཾ…པེ… ས་ཏི… ས་མཱ་དྷི… པ་ཉྙཱ, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི པ་ཉྙཱ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡཾ དྷ་མྨཾ རཱ་མོ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་ཏི ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ད་ཧེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སིཾ.
‘‘ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཡེ་ན ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ རཱ་མ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་སཱི’ཏི? ‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་སཱི’ཏི. ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ‘ལཱ་བྷཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ལ་དྡྷཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཏཱ་དི་སཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ པ་སྶཱ་མ. ཨི་ཏི ཡཾ དྷ་མྨཾ རཱ་མོ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་སི ཏཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་སི. ཡཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་སི ཏཾ དྷ་མྨཾ རཱ་མོ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་སི. ཨི་ཏི ཡཾ དྷ་མྨཾ རཱ་མོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སི ཏཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་སི; ཡཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ དྷ་མྨཾ རཱ་མོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སི. ཨི་ཏི ཡཱ་དི་སོ རཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི ཏཱ་དི་སོ ཏུ་ཝཾ, ཡཱ་དི་སོ ཏུ་ཝཾ ཏཱ་དི་སོ རཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཧི དཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏུ་ཝཾ ཨི་མཾ ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རཱ’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི མེ ས་མཱ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ མཾ ཋ་པེ་སི, ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ ཙ མཾ པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་སི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ན་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ དྷ་མྨཱ ནི་བྦི་ཛྫ ཨ་པ་ཀྐ་མིཾ.
༣༢༩. ‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཀིཾ་ཀུ་ས་ལ་ག་ཝེ་སཱི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟི་ཝ་ར་པ་དཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ, མ་ག་དྷེ་སུ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ, ཡེ་ན ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ སེ་ནཱ་ནི་ག་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རིཾ. ཏ་ཏྠ་དྡ་སཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ, པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཉྩ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ, ན་དཱི་ཉྩ ས་ནྡ་ནྟིཾ སེ་ཏ་ཀཾ སུ་པ་ཏི་ཏྠཾ, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ས་མ་ནྟཱ ཙ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ར་མ་ཎཱི་ཡོ ཝ་ཏ, བྷོ, བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ, པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཙ ཝ་ན་ས་ཎྜོ, ན་དི་ཉྩ ས་ནྡ་ནྟིཾ སེ་ཏ་ཀཱ སུ་པ་ཏི་ཏྠཱ, ར་མ་ཎཱི་ཡཱ ས་མ་ནྟཱ [སཱ་མ་ནྟཱ (?) པུ་རི་མ་པི་ཊྛེ་པི] ཙ གོ་ཙ་ར་གཱ་མོ. ཨ་ལཾ ཝ་ཏི་དཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་དྷཱ་ན་ཏྠི་ཀ་སྶ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་དིཾ – ‘ཨ་ལ་མི་དཾ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་པི་སྶུ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏི་སྶོ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཾ་སུ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ ཨུ་ད་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ – ‘ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི, ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨ་མུཾ ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ ཨུ་ད་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་བྷི་མ་ནྠེ་ནྟོ [ཨ་བྷི་མ་ཏྠ་ནྟོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷ་ནྟེ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་དུ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ ཏ་ཉྩ པ་ན ཨུ་ད་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ པ་ན སོ པུ་རི་སོ ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཡོ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཀཱ་མ་སྣེ་ཧོ ཀཱ་མ་མུ་ཙྪཱ ཀཱ་མ་པི་པཱ་སཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ སོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ན སུ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ. ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, ཨ་བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ནོ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, ཨ་བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཁོ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཋ་མཱ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཱ་སི ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ.
༣༣༠. ‘‘ཨ་པ་རཱ་པི ཁོ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, དུ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཱ་སི ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ – ‘ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི, ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨ་མུཾ ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་བྷི་མ་ནྠེ་ནྟོ ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷ་ནྟེ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་དུ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ པ་ན སོ པུ་རི་སོ ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཀཱ་མེ་ཧི ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཡོ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཀཱ་མ་སྣེ་ཧོ ཀཱ་མ་མུ་ཙྪཱ ཀཱ་མ་པི་པཱ་སཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ སོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ན སུ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ. ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, ཨ་བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ནོ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, ཨ་བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཁོ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, དུ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཱ་སི ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ.
༣༣༡. ‘‘ཨ་པ་རཱ་པི ཁོ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཱ་སི ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, སུ་ཀྑཾ ཀ་ཊྛཾ ཀོ་ལཱ༹་པཾ ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ – ‘ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི, ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨ་མུཾ སུ་ཀྑཾ ཀ་ཊྛཾ ཀོ་ལཱ༹་པཾ ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་བྷི་མ་ནྠེ་ནྟོ ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་དུ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, སུ་ཀྑཾ ཀ་ཊྛཾ ཀོ་ལཱ༹་པཾ, ཏ་ཉྩ པ་ན ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཀཱ་མེ་ཧི ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཡོ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཀཱ་མ་སྣེ་ཧོ ཀཱ་མ་མུ་ཙྪཱ ཀཱ་མ་པི་པཱ་སཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ སོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ. ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ནོ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཁོ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཱ་སི ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ. ཨི་མཱ ཁོ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏི་སྶོ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཾ་སུ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ.
༣༣༢. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ད་ནྟེ་བྷི་ད་ནྟ་མཱ་དྷཱ་ཡ [པ་སྶ མ. ནི. ༡.༢༢༠ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཎྛཱ་ན་སུ་ཏྟེ], ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏཱ་ལུཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ, ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཾ ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལེ༹་ཡྻཾ ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ད་ནྟེ་བྷི་ད་ནྟ་མཱ་དྷཱ་ཡ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏཱ་ལུཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ, ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷཱ་མི ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལེ༹་མི ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པེ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ད་ནྟེ་བྷི་ད་ནྟ་མཱ་དྷཱ་ཡ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏཱ་ལུཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ, ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལ༹་ཡ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པ་ཡ་ཏོ ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ དུ་བྦ་ལ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ སཱི་སེ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷེ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལེ༹་ཡྻ ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ད་ནྟེ་བྷི་ད་ནྟ་མཱ་དྷཱ་ཡ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏཱ་ལུཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ, ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལ༹་ཡ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པ་ཡ་ཏོ ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ.
༣༣༣. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ་ཧི ཝཱ་ཏཱ་ནཾ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ས་དྡོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཀ་མྨཱ་ར་ག་གྒ་རི་ཡཱ དྷ་མ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ས་དྡོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ་ཧི ཝཱ་ཏཱ་ནཾ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ས་དྡོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ མུ་དྡྷ་ནི ཨཱུ་ཧ་ན་ནྟི [ཨཱུ་ཧ་ནྟི (སཱི.), ཨོ་ཧ་ན་ནྟི (སྱཱ. ཀཾ.), ཨུ་ཧ་ན་ནྟི (ཀ.)]. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཏི་ཎྷེ་ན སི་ཁ་རེ་ན མུ་དྡྷ་ནི ཨ་བྷི་མ་ཏྠེ་ཡྻ [མུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་བྷི་མ་ནྠེ་ཡྻ (སཱི. པཱི.), མུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་བྷི་མ་ཏྠེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ.)], ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ མུ་དྡྷ་ནི ཨཱུ་ཧ་ན་ནྟི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ད་ལ༹ྷེ་ན ཝ་ར་ཏྟ་ཀྑ་ཎྜེ་ན [ཝ་ར་ཏྟ་ཀ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན (སཱི.)] སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ཋཾ ད་དེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ, ཝཱ་ཏཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟ་ནྟི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཌཱ་ཧོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, དྭེ བ་ལ་ཝ་ནྟོ པུ་རི་སཱ དུ་བྦ་ལ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ནཱ་ནཱ་བཱ་ཧཱ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻུཾ ས་མྤ་རི་ཏཱ་པེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཌཱ་ཧོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ.
‘‘ཨ་པི་སྶུ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, དེ་ཝ་ཏཱ དི་སྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ན ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་པི ཙ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ན ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ནཱ་པི ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི. ཨ་ར་ཧཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ. ཝི་ཧཱ་རོ་ཏྭེ་ཝ སོ [ཝི་ཧཱ་རོ་ཏྭེ་ཝེ་སོ (སཱི.)] ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧོ་ཏཱི’ཏི [ཝི་ཧཱ་རོ་ཏྭེ་ཝེ་སོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ’’ཏི (?)].
༣༣༤. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཧཱ་རུ་པ་ཙྪེ་དཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘མཱ ཁོ ཏྭཾ, མཱ་རི་ས, ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཧཱ་རུ་པ་ཙྪེ་དཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ས་ཙེ ཁོ ཏྭཾ, མཱ་རི་ས, ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཧཱ་རུ་པ་ཙྪེ་དཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་སི, ཏ་སྶ ཏེ མ་ཡཾ དི་བྦཾ ཨོ་ཛཾ ལོ་མ་ཀཱུ་པེ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ་སྶཱ་མ [ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་སྶཱ་མ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)], ཏཱ་ཡ ཏྭཾ ཡཱ་པེ་སྶ་སཱི’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ས་བྦ་སོ ཨ་ཛ་ཛྫི་ཏཾ [ཨ་ཛ་དྡྷུ་ཀཾ (སཱི. པཱི.), ཛ་དྡྷུ་ཀཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] པ་ཊི་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ. ཨི་མཱ ཙ མེ དེ་ཝ་ཏཱ དི་བྦཾ ཨོ་ཛཾ ལོ་མ་ཀཱུ་པེ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ་ཡྻུཾ [ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རེ་ཡྻུཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)], ཏཱ་ཡ ཙཱ་ཧཾ ཡཱ་པེ་ཡྻཾ, ཏཾ མ་མ་སྶ མུ་སཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ པ་ཙྩཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི. ‘ཧ་ལ’ནྟི ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻཾ པ་ས་ཏཾ པ་ས་ཏཾ, ཡ་དི ཝཱ མུ་གྒ་ཡཱུ་སཾ ཡ་དི ཝཱ ཀུ་ལ་ཏྠ་ཡཱུ་སཾ ཡ་དི ཝཱ ཀ་ལཱ༹་ཡ་ཡཱུ་སཾ ཡ་དི ཝཱ ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ཡཱུ་ས’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སིཾ པ་ས་ཏཾ པ་ས་ཏཾ, ཡ་དི ཝཱ མུ་གྒ་ཡཱུ་སཾ ཡ་དི ཝཱ ཀུ་ལ་ཏྠ་ཡཱུ་སཾ ཡ་དི ཝཱ ཀ་ལཱ༹་ཡ་ཡཱུ་སཾ ཡ་དི ཝཱ ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ཡཱུ་སཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཡ་ཏོ པ་ས་ཏཾ པ་ས་ཏཾ, ཡ་དི ཝཱ མུ་གྒ་ཡཱུ་སཾ ཡ་དི ཝཱ ཀུ་ལ་ཏྠ་ཡཱུ་སཾ ཡ་དི ཝཱ ཀ་ལཱ༹་ཡ་ཡཱུ་སཾ ཡ་དི ཝཱ ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ཡཱུ་སཾ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཀ་སི་མཱ་ནཾ པ་ཏྟོ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀ་པ་བྦཱ་ནི ཝཱ ཀཱ་ལ༹་པ་བྦཱ་ནི ཝཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨོ་ཊྛ་པ་དཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨཱ་ནི་ས་དཾ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཝ་ཊྚ་ནཱ་ཝ་ལཱི༹, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀོ ཨུ་ཎྞ་ཏཱ་ཝ་ན་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཛ་ར་སཱ་ལཱ་ཡ གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ཨོ་ལུ་གྒ་ཝི་ལུ་གྒཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཕཱ་སུ་ལི༹་ཡོ ཨོ་ལུ་གྒ་ཝི་ལུ་གྒཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ག་མྦྷཱི་རེ ཨུ་ད་པཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་ཏཱ་ར་ཀཱ ག་མྦྷཱི་ར་ག་ཏཱ ཨོ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ དི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པེ་སུ ཨ་ཀྑི་ཏཱ་ར་ཀཱ ག་མྦྷཱི་ར་ག་ཏཱ ཨོ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ དི་སྶ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཏི་ཏྟ་ཀཱ་ལཱ་བུ ཨཱ་མ་ཀ་ཙྪི་ནྣོ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན སཾ་ཕུ་ཊི་ཏོ [ས་མྥུ་སི་ཏོ (སྱཱ. ཀཾ.), སཾ་པུ་ཊཱི་ཏོ (ཀ.) སཾ་ཕུ་ཊི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཏྠ ས་ངྐུ་ཙི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ] ཧོ་ཏི ས་མྨི་ལཱ་ཏོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ སཱི་ས་ཙྪ་ཝི སཾ་ཕུ་ཊི་ཏཱ ཧོ་ཏི ས་མྨི་ལཱ་ཏཱ ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ‘ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝིཾ པ་རི་མ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་མི, ‘པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ པ་རི་མ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝིཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་མི. ཡཱ་ཝ་སྶུ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝི པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཨ་ལླཱི་ནཱ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ‘ཝ་ཙྩཾ ཝཱ མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫོ པ་པ་ཏཱ་མི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ནྟོ པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཏྟཱ་ནི ཨ་ནུ་མ་ཛྫཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཏྟཱ་ནི ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ཏོ པཱུ་ཏི་མཱུ་ལཱ་ནི ལོ་མཱ་ནི ཀཱ་ཡ་སྨཱ པ་པ་ཏ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. ཨ་པི་སྶུ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཀཱ་ལོ༹ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ན ཀཱ་ལོ༹ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, སཱ་མོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ན ཀཱ་ལོ༹ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ན་པི སཱ་མོ, མ་ངྒུ་ར་ཙྪ་ཝི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཡཱ་ཝ་སྶུ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏཱ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ ཨུ་པ་ཧ་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ.
༣༣༥. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ [ཏི་པྤཱ (སཱི. པཱི.)] ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡིཾ་སུ, ཨེ་ཏཱ་ཝ་པ་ར་མཾ ན་ཡི་ཏོ བྷི་ཡྻོ. ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཏཱ་ཝ་པ་ར་མཾ ན་ཡི་ཏོ བྷི་ཡྻོ. ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཏཱ་ཝ་པ་ར་མཾ ན་ཡི་ཏོ བྷི་ཡྻོ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཱ་ཡ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་ཙྪཱ་མི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ; སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཨ་ཉྙོ མ་གྒོ བོ་དྷཱ་ཡཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ པི་ཏུ ས་ཀྐ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟེ སཱི་ཏཱ་ཡ ཛ་མྦུ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་ཏཱ; སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཨེ་སོ མ་གྒོ བོ་དྷཱ་ཡཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ས་ཏཱ་ནུ་སཱ་རི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘ཨེ་སེ་ཝ མ་གྒོ བོ་དྷཱ་ཡཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཏ་སྶ སུ་ཁ་སྶ བྷཱ་ཡཱ་མི ཡཾ ཏཾ སུ་ཁཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ ཏ་སྶ སུ་ཁ་སྶ བྷཱ་ཡཱ་མི ཡཾ ཏཾ སུ་ཁཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ ཏཾ སུ་ཀ་རཾ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཀ་སི་མཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ཡེ་ན. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻཾ ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་ས’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སིཾ ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ས་མ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ནྟི – ‘ཡཾ ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་ཏི ཏཾ ནོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡ་ཏོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སིཾ ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཾ, ཨ་ཐ མེ ཏེ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ – ‘བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ [བཱ་ཧུ་ལི་ཀོ (སཱི. པཱི.) སཱ་ར་ཏྠ་ཊཱི་ཀཱ་ཡ སཾ་གྷ་བྷེ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ས་མེ་ཏི] ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ, ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡཱ’ཏི.
༣༣༦. ‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ བ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སིཾ. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སིཾ. སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་སིཾ. སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མེ ཡཱ་མེ པ་ཋ་མཱ ཝི་ཛྫཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཧ་ཏཱ, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ; ཏ་མོ ཝི་ཧ་ཏོ, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ – ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ.
‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་སིཾ. སོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་མི …པེ… ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ར་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ ཡཱ་མེ དུ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཛྫཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཧ་ཏཱ, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ; ཏ་མོ ཝི་ཧ་ཏོ, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ – ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ.
‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་སིཾ. སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ…པེ… ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ; ‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ…པེ… ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ. ཏ་སྶ མེ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏྠ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏྠ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏྠ. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྪི་མེ ཡཱ་མེ ཏ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཛྫཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཧ་ཏཱ, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ; ཏ་མོ ཝི་ཧ་ཏོ, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ – ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ.
༣༣༧. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཁོ མྱཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ག་མྦྷཱི་རོ དུ་དྡ་སོ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷོ ས་ནྟོ པ་ཎཱི་ཏོ ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་རོ ནི་པུ་ཎོ པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ. ཨཱ་ལ་ཡ་རཱ་མཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ པ་ཛཱ ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. ཨཱ་ལ་ཡ་རཱ་མཱ་ཡ ཁོ པ་ན པ་ཛཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ་ཡ དུ་དྡ་སཾ ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ – ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ. ཨི་ད་མྤི ཁོ ཋཱ་ནཾ དུ་དྡ་སཾ – ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ, པ་རེ ཙ མེ ན ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, སོ མ་མ་སྶ ཀི་ལ་མ་ཐོ, སཱ མ་མ་སྶ ཝི་ཧེ་སཱ’ཏི. ཨ་པི་སྶུ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨི་མཱ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ པ་ཊི་བྷཾ་སུ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ –
‘ཀི་ཙྪེ་ན མེ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ, ཧ་ལཾ དཱ་ནི པ་ཀཱ་སི་ཏུཾ;
རཱ་ག་དོ་ས་པ་རེ་ཏེ་ཧི, ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ སུ་ས་མྦུ་དྷོ.
‘པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མིཾ ནི་པུ་ཎཾ, ག་མྦྷཱི་རཾ དུ་དྡ་སཾ ཨ་ཎུཾ;
རཱ་ག་ར་ཏྟཱ ན ད་ཀྑ་ནྟི, ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ཝུ་ཊཱ’ [ཨཱ་ཝ་ཊཱ (སཱི.), ཨཱ་ཝུ་ཏཱ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཏི.
‘‘ཨི་ཏི་ཧ མེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏོ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ནོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ.
༣༣༨. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བྲ་ཧྨུ་ནོ ས་ཧ་མྤ་ཏི་སྶ མ་མ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན་སྶ་ཏི ཝ་ཏ, བྷོ, ལོ་ཀོ; ཝི་ན་སྶ་ཏི ཝ་ཏ, བྷོ, ལོ་ཀོ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི [ན་མི་སྶ་ཏི (?)] ནོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ – བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ མ་མ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘དེ་སེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ, དེ་སེ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ. ས་ནྟི ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཨ་སྶ་ཝ་ན་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི; བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི; ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི མ་ག་དྷེ་སུ པུ་བྦེ,
དྷ་མྨོ ཨ་སུ་དྡྷོ ས་མ་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏོ;
ཨ་པཱ་པུ་རེ་ཏཾ [ཨ་ཝཱ་པུ་རེ་ཏཾ (སཱི.)] ཨ་མ་ཏ་སྶ དྭཱ་རཾ,
སུ་ཎ་ནྟུ དྷ་མྨཾ ཝི་མ་ལེ་ནཱ་ནུ་བུ་དྡྷཾ.
‘སེ་ལེ ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནི་ཊྛི་ཏོ,
ཡ་ཐཱ་པི པ་སྶེ ཛ་ན་ཏཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ;
ཏ་ཐཱུ་པ་མཾ དྷ་མྨ་མ་ཡཾ སུ་མེ་དྷ,
པཱ་སཱ་ད་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ.
‘སོ་ཀཱ་ཝ་ཏི་ཎྞཾ [སོ་ཀཱ་ཝ་ཀི་ཎྞཾ (སྱཱ.)] ཛ་ན་ཏ་མ་པེ་ཏ་སོ་ཀོ,
ཨ་ཝེ་ཀྑ་སྶུ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ;
ཨུ་ཊྛེ་ཧི ཝཱི་ར, ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མ,
ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧ ཨ་ཎ་ཎ [ཨ་ན་ཎ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)], ཝི་ཙ་ར ལོ་ཀེ;
དེ་ས་སྶུ [དེ་སེ་ཏུ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ,
ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི.
༣༣༩. ‘‘ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བྲ་ཧྨུ་ནོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ས་ཏྟེ་སུ ཙ ཀཱ་རུ་ཉྙ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་སིཾ. ཨ་དྡ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་ཏྟེ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑེ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑེ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ མུ་དི་ནྡྲི་ཡེ སྭཱ་ཀཱ་རེ དྭཱ་ཀཱ་རེ སུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ དུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ པ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནེ [ད་སྶཱ་ཝི་ནོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཝི་ཧ་ར་ནྟེ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ན པ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ལི་ནི་ཡཾ ཝཱ པ་དུ་མི་ནི་ཡཾ ཝཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀི་ནི་ཡཾ ཝཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཝཱ པ་དུ་མཱ་ནི ཝཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཛཱ་ཏཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ སཾ་ཝ་ཌྜྷཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཏཱ་ནི ཨ་ནྟོ་ནི་མུ་གྒ་པོ་སཱི་ནི, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཝཱ པ་དུ་མཱ་ནི ཝཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཛཱ་ཏཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ སཾ་ཝ་ཌྜྷཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཏཱ་ནི ས་མོ་ད་ཀཾ ཋི་ཏཱ་ནི, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཝཱ པ་དུ་མཱ་ནི ཝཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཛཱ་ཏཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ སཾ་ཝ་ཌྜྷཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ ཨ་ཙྩུ་གྒ་མྨ ཋི་ཏཱ་ནི [ཏི་ཊྛ་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་དྡ་སཾ ས་ཏྟེ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑེ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑེ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ མུ་དི་ནྡྲི་ཡེ སྭཱ་ཀཱ་རེ དྭཱ་ཀཱ་རེ སུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ དུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ པ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ན པ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ས་ཧ་མྤ་ཏིཾ གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཙྩ་བྷཱ་སིཾ –
‘ཨ་པཱ་རུ་ཏཱ ཏེ་སཾ ཨ་མ་ཏ་སྶ དྭཱ་རཱ,
ཡེ སོ་ཏ་ཝ་ནྟོ པ་མུ་ཉྩ་ནྟུ ས་དྡྷཾ;
ཝི་ཧིཾ་ས་ས་ཉྙཱི པ་གུ་ཎཾ ན བྷཱ་སིཾ,
དྷ་མྨཾ པ་ཎཱི་ཏཾ མ་ནུ་ཛེ་སུ བྲ་ཧྨེ’ཏི.
༣༤༠. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི ‘ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ཁོ་མྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱ’ཏི མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ? ཀོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀོ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨཱ་ལཱ༹་ར་སྶ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ; སོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ’ཏི. ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘མ་ཧཱ་ཛཱ་ནི་ཡོ ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ. ས་ཙེ ཧི སོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎེ་ཡྻ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ? ཀོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀོ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨུ་ད་ཀ་སྶ རཱ་མ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ; སོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་བྷི་དོ་ས་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ’ཏི. ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཨ་བྷི་དོ་ས་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘མ་ཧཱ་ཛཱ་ནི་ཡོ ཁོ ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཧི སོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎེ་ཡྻ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’ཏི.
༣༤༡. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ? ཀོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ ཁོ མེ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ མཾ པ་དྷཱ་ན་པ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨ་དྡ་སཾ ཁྭཱ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མིཾ.
‘‘ཨ་དྡ་སཱ ཁོ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨུ་པ་ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ག་ཡཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ བོ་དྷིཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ. ཀཾ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ? ཀོ ཝཱ ཏེ ས་ཏྠཱ? ཀ་སྶ ཝཱ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སཱི’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨུ་པ་ཀཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཾ གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སིཾ –
‘ས་བྦཱ་བྷི་བྷཱུ ས་བྦ་ཝི་དཱུ་ཧ་མ་སྨི,
ས་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནཱུ་པ་ལི་ཏྟོ;
ས་བྦ་ཉྫ་ཧོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡེ ཝི་མུ་ཏྟོ,
ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་མུ་དྡི་སེ་ཡྻཾ.
‘ན མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠི, ས་དི་སོ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ས་དེ་ཝ་ཀ་སྨིཾ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ན་ཏྠི མེ པ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ.
‘ཨ་ཧ་ཉྷི ཨ་ར་ཧཱ ལོ་ཀེ, ཨ་ཧཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
ཨེ་ཀོ་མྷི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ་སྨི ནི་བྦུ་ཏོ.
‘དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ, ག་ཙྪཱ་མི ཀཱ་སི་ནཾ པུ་རཾ;
ཨ་ནྡྷཱི་བྷཱུ་ཏ་སྨིཾ [ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏ་སྨིཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཨཱ་ཧ་ཉྪཾ [ཨཱ་ཧ་ཉྙིཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨ་མ་ཏ་དུ་ནྡུ་བྷི’ནྟི.
‘ཡ་ཐཱ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་སི ཨ་ར་ཧ་སི ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ནོ’ཏི.
‘མཱ་དི་སཱ ཝེ ཛི་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཡེ པ་ཏྟཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ;
ཛི་ཏཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ དྷ་མྨཱ, ཏ་སྨཱ་ཧ་མུ་པ་ཀ [ཏ་སྨཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ཀཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཛི་ནོ’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨུ་པ་ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ‘ཧུ་པེ་ཡྻ་པཱ་ཝུ་སོ’ཏི [ཧུ་ཝེ་ཡྻ་པཱ་ཝུ་སོ (སཱི. པཱི.), ཧུ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝུ་སོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཝ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཨོ་ཀ་མྤེ་ཏྭཱ ཨུ་མྨ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
༣༤༢. ‘‘ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ མི་ག་དཱ་ཡོ ཡེ་ན པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ. ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཁོ མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཎྛ་པེ་སུཾ – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ. སོ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ན པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, ནཱ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ; ཨ་པི ཙ ཁོ ཨཱ་ས་ནཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ – ས་ཙེ སོ ཨཱ་ཀ་ངྑི་སྶ་ཏི ནི་སཱི་དི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ [ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱ་མི (སཱི. པཱི.)], ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ ས་ཀཱ་ཡ ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ ས་ཎྛཱ་ཏུཾ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ མཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སུཾ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སུཾ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ པཱ་དོ་ད་ཀཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ཨ་པི ཙ ཁོ མཾ ནཱ་མེ་ན ཙ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཝཱ་དེ་ན ཙ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ནཱ་མེ་ན ཙ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཝཱ་དེ་ན ཙ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཐ [ས་མུ་དཱ་ཙ་རི་ཏྠ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]; ཨ་ར་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཨོ་ད་ཧ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཏཾ. ཨ་མ་ཏ་མ་དྷི་ག་ཏཾ. ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི, ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ཏཱ་ཡ་པི ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཨི་རི་ཡཱ་ཡ [ཙ་རི་ཡཱ་ཡ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཏཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ནཱ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཱ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ; ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་སི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་ས’ནྟི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ ན པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ ན ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ. ཨ་ར་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཨོ་ད་ཧ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཏཾ. ཨ་མ་ཏ་མ་དྷི་ག་ཏཾ. ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི, ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ཏཱ་ཡ་པི ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཨི་རི་ཡཱ་ཡ ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཏཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ནཱ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཱ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ; ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་སི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་ས’ནྟི? དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ ན པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ ན ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ. ཨ་ར་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཨོ་ད་ཧ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཏཾ. ཨ་མ་ཏ་མ་དྷི་ག་ཏཾ. ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི, ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ཏཱ་ཡ་པི ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཨི་རི་ཡཱ་ཡ ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཏཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ནཱ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཱ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ; ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་སི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་ས’ནྟི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཐ མེ ནོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་བྷཱ་ཝི་ཏ་མེ་ཏ’ནྟི [བྷཱ་སི་ཏ་མེ་ཏ་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཝི་ན་ཡེ་པི)]? ‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’. ‘ཨ་ར་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཨོ་ད་ཧ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཏཾ. ཨ་མ་ཏ་མ་དྷི་ག་ཏཾ. ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི, ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི.
‘‘ཨ་ས་ཀྑིཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. དྭེ་པི སུ་དཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟི. ཡཾ ཏ་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ [ཚ་བྦ་གྒཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ཚ་བྦ་གྒོ (པཱི.)] ཡཱ་པེ་མ. ཏ་ཡོ་པི སུ་དཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝ་དཱ་མི, དྭེ བྷི་ཀྑཱུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟི. ཡཾ དྭེ བྷི་ཀྑཱུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི ཏེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ ཡཱ་པེ་མ.
༣༤༣. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རིཾ་སཱུ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱི་ཝ ཙི་རེ་ན ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ [ནཱ་ཡ་ཀཾ (?)] ལ་བྷ་མཱ་ནོ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏཾ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཀུ་ས་ལོ ཏྭཾ ཧ་ཏྠཱ་རཱུ་ལ༹ྷེ [ཧ་ཏྠཱ་རཱུ་ཡ྄ཧེ (སཱི. པཱི.)] ཨ་ངྐུ་ས་ག་ཡ྄ཧེ [ཨ་ངྐུ་ས་ག་ཎྷེ (སྱཱ. ཀཾ.)] སི་པྤེ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ས་ལོ ཨ་ཧཾ ཧ་ཏྠཱ་རཱུ་ལ༹ྷེ ཨ་ངྐུ་ས་ག་ཡ྄ཧེ སི་པྤེ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨི་དྷ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ – ‘བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཧ་ཏྠཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ ཨ་ངྐུ་ས་ག་ཡ྄ཧཾ སི་པྤཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཏ་སྶཱ་ཧཾ ས་ནྟི་ཀེ ཧ་ཏྠཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ ཨ་ངྐུ་ས་ག་ཡ྄ཧཾ སི་པྤཾ སི་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ ཙ་སྶ ཨ་སྶ་དྡྷོ; ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ས་དྡྷེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. སོ ཙ་སྶ བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷོ; ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. སོ ཙ་སྶ ས་ཋོ མཱ་ཡཱ་ཝཱི; ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨ་ས་ཋེ་ན ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝི་ནཱ པ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. སོ ཙ་སྶ ཀུ་སཱི་ཏོ; ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. སོ ཙ་སྶ དུ་པྤ་ཉྙོ; ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ པ་ཉྙ་ཝ་ཏཱ པ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཏ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཧ་ཏྠཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ ཨ་ངྐུ་ས་ག་ཡ྄ཧཾ སི་པྤཾ སི་ཀྑེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ནཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སོ པུ་རི་སོ ན མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཧ་ཏྠཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ ཨ་ངྐུ་ས་ག་ཡ྄ཧཾ སི་པྤཾ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧཱི’’ཏི!
༣༤༤. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨི་དྷ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ – ‘བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཧ་ཏྠཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ ཨ་ངྐུ་ས་ག་ཡ྄ཧཾ སི་པྤཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཏ་སྶཱ་ཧཾ ས་ནྟི་ཀེ ཧ་ཏྠཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ ཨ་ངྐུ་ས་ག་ཡ྄ཧཾ སི་པྤཾ སི་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ ཙ་སྶ ས་དྡྷོ; ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ས་དྡྷེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. སོ ཙ་སྶ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ; ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. སོ ཙ་སྶ ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི; ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨ་ས་ཋེ་ན ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝི་ནཱ པ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. སོ ཙ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ; ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. སོ ཙ་སྶ པ་ཉྙ་ཝཱ; ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ པ་ཉྙ་ཝ་ཏཱ པ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཏ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཧ་ཏྠཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ ཨ་ངྐུ་ས་ག་ཡ྄ཧཾ སི་པྤཾ སི་ཀྑེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ནཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སོ པུ་རི་སོ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཧ་ཏྠཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ ཨ་ངྐུ་ས་ག་ཡ྄ཧཾ སི་པྤཾ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧཱི’’ཏི! ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩི་མཱ་ནི པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི; ས་དྡ་ཧ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷིཾ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི; ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐོ ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱ ག་ཧ་ཎི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ནཱ་ཏི་སཱི་ཏཱ་ཡ ནཱ་ཙྩུ་ཎྷཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་ཀྑ་མཱ་ཡ; ཨ་ས་ཋོ ཧོ་ཏི ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ས་ཏྠ་རི ཝཱ ཝི་ཉྙཱུ་སུ ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ; ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ; པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཱ་ནི.
༣༤༥. ‘‘ཨི་མེ་ཧི, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, པ་ཉྩ་ཧི པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི. ཏི་ཊྛ་ནྟུ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི. ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི… པ་ཉྩ ཝ་སྶཱ་ནི… ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶཱ་ནི… ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནི… དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི… ཨེ་ཀཾ ཝ་སྶཾ. ཏི་ཊྛ་ཏུ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཀཾ ཝ་སྶཾ. ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ ས་ཏྟ མཱ་སཱ་ནི. ཏི་ཊྛ་ནྟུ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ས་ཏྟ མཱ་སཱ་ནི. ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ ཚ མཱ་སཱ་ནི… པ་ཉྩ མཱ་སཱ་ནི… ཙ་ཏྟཱ་རི མཱ་སཱ་ནི… ཏཱི་ཎི མཱ་སཱ་ནི… དྭེ མཱ་སཱ་ནི… ཨེ་ཀཾ མཱ་སཾ… ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ. ཏི་ཊྛ་ཏུ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སོ. ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི. ཏི་ཊྛ་ནྟུ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི. ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… ཙ་ཏྟཱ་རི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… ཏཱི་ཎི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… ཨེ་ཀཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ. ཏི་ཊྛ་ཏུ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ. ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ སཱ་ཡ་མ་ནུ་སི་ཊྛོ པཱ་ཏོ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་ཏི, པཱ་ཏ་མ་ནུ་སི་ཊྛོ སཱ་ཡཾ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧོ བུ་དྡྷོ, ཨ་ཧོ དྷ་མྨོ, ཨ་ཧོ དྷ་མྨ་སྶ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ སཱ་ཡ་མ་ནུ་སི་ཊྛོ པཱ་ཏོ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་ཏི, པཱ་ཏ་མ་ནུ་སི་ཊྛོ སཱ་ཡཾ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི!
༣༤༦. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཎ་ཝོ བོ་དྷིཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ནཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ བོ་དྷི – ‘ཨ་ཧོ བུ་དྡྷོ, ཨ་ཧོ དྷ་མྨོ, ཨ་ཧོ དྷ་མྨ་སྶ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ’ཏི ཙ ཝ་དེ་ཏི [ཝ་དེ་སི (སཱི.), པ་ཝེ་དེ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ.)]; ཨ་ཐ ཙ པ་ན ན ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩཱ’’ཏི. ‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ས་མྨ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, ཨ་ཝ་ཙ; མཱ ཧེ་ཝཾ, ས་མྨ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, ཨ་ཝ་ཙ. ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, ས་མྨ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, ཨ་ཡྻཱ་ཡ སུ་ཏཾ, ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ’’. ‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཾ, ས་མྨ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ མེ ཨ་ཡྻཱ ཀུ་ཙྪི་མ་ཏཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ མེ ཨ་ཡྻཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཡོ མེ ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ ཀུ་མཱ་ར་ཀོ ཝཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཝཱ སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཀ་མི་དཾ, ས་མྨ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷེ་ཝ བྷ་གྒེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སུ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ མཾ དྷཱ་ཏི ཨ་ངྐེ་ན ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མཾ དྷཱ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’ནྟི. ཨེ་སཱ་ཧཾ, ས་མྨ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་མྤི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.
བོ་དྷི་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྩ་མཾ.