༢. ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༩༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་རཱུ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀཾ [ཐཱུ་ལ་ཀོ་ཊྛི་ཀཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ནཱ་མ ཀུ་རཱུ་ནཾ ནི་ག་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀཱ [ཐཱུ་ལ་ཀོ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ – ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཀུ་རཱུ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཏཾ ཁོ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. སོ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ས་མཱ་ར་ཀཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཾ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ པ་ཛཾ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ཏི. སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. སཱ་དྷུ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི.
༢༩༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ནཱ་མ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ ཨ་གྒ་ཀུ་ལ་སྶ [ཨ་གྒ་ཀུ་ལི་ཀ་སྶ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པུ་ཏྟོ ཏི་སྶཾ པ་རི་སཱ་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁྭཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི [ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི (སཱི.)], ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་སུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི, ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ. ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ མཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི [ཨེ་ཏྠ ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ…པེ… ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ’’ཏི ཝཱ་ཀྱ་དྭ་ཡཾ ས་བྦེ་སུ་པི མཱུ་ལ་པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ དི་སྶ་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན སུ་དི་ནྣ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རེ ཨེ་ཏཾ ན་ཏྠི. ‘‘པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ མཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཝཱ་ཀྱཾ མ་ར་མྨ་པོ་ཏྠ་ཀེ ཡེ་ཝ དི་སྶ་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པཱ་ལི༹་ཡ་ཉྩ ཏ་དེ་ཝ ཨ་ཏྠི]. ‘‘ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ་སི པ་ན ཏྭཾ, ར་ཊྛ་པཱ་ལ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ན ཁོ, ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི པུ་ཏྟཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི.
༢༩༥. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི, ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཐ མཾ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ སུ་ཁེ་དྷི་ཏོ སུ་ཁ་པ་རི་བྷ་ཏོ [སུ་ཁ་པ་རི་ཧ་ཏོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) (ཨེ་ཧི ཏྭཾ ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ བྷུ་ཉྫ ཙ པི་ཝ ཙ པ་རི་ཙཱ་རེ ཧི ཙ, བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པི་ཝ་ནྟོ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟོ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་བྷི་ར་མ་སྶུ, ན ཏཾ མ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ,) ས་བྦ་ཏྠ དི་སྶ་ཏི, སུ་དི་ནྣ་ཀ་ཎྜེ པ་ན ན་ཏྠི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ་པི ན ད་སྶི་ཏཾ]. ན ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཀ་སྶ་ཙི དུ་ཀྑ་སྶ ཛཱ་ནཱ་སི. མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ མ་ཡཾ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ. ཀིཾ པ་ན མ་ཡཾ ཏཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི? དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི, ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཐ མཾ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ སུ་ཁེ་དྷི་ཏོ སུ་ཁ་པ་རི་བྷ་ཏོ. ན ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཀ་སྶ་ཙི དུ་ཀྑ་སྶ ཛཱ་ནཱ་སི. མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ མ་ཡཾ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ. ཀིཾ པ་ན མ་ཡཾ ཏཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི?
༢༩༦. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ – ‘‘ན མཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ནི་པ་ཛྫི – ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ མེ མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་བྦ་ཛྫཱ ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་མྤི བྷ་ཏྟཾ ན བྷུ་ཉྫི, དྭེ་པི བྷ་ཏྟཱ་ནི ན བྷུ་ཉྫི, ཏཱི་ཎི་པི བྷ་ཏྟཱ་ནི ན བྷུ་ཉྫི, ཙ་ཏྟཱ་རི་པི བྷ་ཏྟཱ་ནི ན བྷུ་ཉྫི, པ་ཉྩ་པི བྷ་ཏྟཱ་ནི ན བྷུ་ཉྫི, ཚ་པི བྷ་ཏྟཱ་ནི ན བྷུ་ཉྫི, ས་ཏྟ་པི བྷ་ཏྟཱ་ནི ན བྷུ་ཉྫི. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ སུ་ཁེ་དྷི་ཏོ སུ་ཁ་པ་རི་བྷ་ཏོ. ན ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཀ་སྶ་ཙི, དུ་ཀྑ་སྶ ཛཱ་ནཱ་སི [‘‘མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ…པེ… པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི ཝཱ་ཀྱ་དྭ་ཡཾ སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ དུ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཡེ་ཝ དི་སྶ་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན པ་ཋ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཡེ་ཝ དི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ པུ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་དྷི་ཀཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི]. མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ མ་ཡཾ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ. ཀིཾ པ་ན མ་ཡཾ ཏཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ. ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྷུ་ཉྫ ཙ པི་ཝ ཙ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཧི ཙ; བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པི་ཝ་ནྟོ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟོ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་བྷི་ར་མ་སྶུ. ན ཏཾ མ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ [‘‘མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ…པེ… པ་བྦ་ཛཱ་ཡཱ’’ཏི ཝཱ་ཀྱ་དྭ་ཡཾ སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ དུ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཡེ་ཝ དི་སྶ་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན པ་ཋ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཡེ་ཝ དི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ པུ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་དྷི་ཀཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི]. མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ མ་ཡཾ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ. ཀིཾ པ་ན མ་ཡཾ ཏཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ…པེ… དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ སུ་ཁེ་དྷི་ཏོ སུ་ཁ་པ་རི་བྷ་ཏོ. ན ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཀ་སྶ་ཙི དུ་ཀྑ་སྶ ཛཱ་ནཱ་སི. མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ མ་ཡཾ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, ཀིཾ པ་ན མ་ཡཾ ཏཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ. ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྷུ་ཉྫ ཙ པི་ཝ ཙ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཧི ཙ; བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པི་ཝ་ནྟོ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟོ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་བྷི་ར་མ་སྶུ. ན ཏཾ མ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ. མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ མ་ཡཾ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ. ཀིཾ པ་ན མ་ཡཾ ཏཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི? ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
༢༩༧. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཡེ་ན ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི [ཏྭཾ ཁོ (སཱི. པཱི.)], ས་མྨ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ སུ་ཁེ་དྷི་ཏོ སུ་ཁ་པ་རི་བྷ་ཏོ. ན ཏྭཾ, ས་མྨ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཀ་སྶ་ཙི དུ་ཀྑ་སྶ ཛཱ་ནཱ་སི. མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཀིཾ པ་ན ཏེ ཏཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ. ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ས་མྨ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྷུ་ཉྫ ཙ པི་ཝ ཙ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཧི ཙ; བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པི་ཝ་ནྟོ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟོ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་བྷི་ར་མ་སྶུ. ན ཏཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི [ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ. མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཀིཾ པ་ན ཏེ ཏཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི, ས་མྨ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ སུ་ཁེ་དྷི་ཏོ སུ་ཁ་པ་རི་བྷ་ཏོ, ན ཏྭཾ, ས་མྨ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཀ་སྶ་ཙི དུ་ཀྑ་སྶ ཛཱ་ནཱ་སི, མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཀིཾ པ་ན ཏེ ཏཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ? ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ས་མྨ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྷུ་ཉྫ ཙ པི་ཝ ཙ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཧི ཙ, བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པི་ཝ་ནྟོ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟོ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་བྷི་ར་མ་སྶུ. ན ཏཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ, མ་ར་ཎེ་ན་པི ཏེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཀིཾ པ་ན ཏེ ཏཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི? ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
༢༩༨. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཡེ་ན ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཨེ་སོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ནི་པ་ནྣོ – ‘ཨི་དྷེ་ཝ མེ མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་བྦ་ཛྫཱ ཝཱ’ཏི. ས་ཙེ ཏུ་མྷེ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཐ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ, ཏ་ཏྠེ་ཝ [ཏ་ཏྠེ་ཝ་སྶ (སཱི.)] མ་ར་ཎཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏུ་མྷེ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཐ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་མྤི ནཾ ད་ཀྑི་སྶ་ཐ. ས་ཙེ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ནཱ་བྷི་ར་མི་སྶ་ཏི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ, ཀཱ ཏ་སྶ [ཀཱ ཙ་སྶ (སཱི.)] ཨ་ཉྙཱ ག་ཏི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི? ཨི་དྷེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཐ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མ, ཏཱ་ཏཱ, ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ. པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཙ པ་ན [པ་ན ཏེ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨུ་དྡ་སྶེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཡེ་ན ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ས་མྨ ར་ཊྛ་པཱ་ལ [‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི ས་མྨ ར་ཊྛ་པཱ་ལ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ སུ་ཁེ་དྷི་ཏོ སུ་ཁ་པ་རི་ཧ་ཏོ, ན ཏྭཾ ས་མྨ ར་ཊྛ་པཱ་ལ ཀ་སྶ་ཙི དུ་ཀྑ་སྶ ཛཱ་ནཱ་སི, ཨུ་ཊྛེ་ཧི ས་མྨ ར་ཊྛ་པཱ་ལ བྷུ་ཉྫ ཙ པི་ཝ ཙ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཧི ཙ, བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པི་ཝ་ནྟོ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟོ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་བྷི་ར་མ་སྶུ, (སཱི. པཱི. ཀ.)], ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ་སི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ. པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཙ པ་ན ཏེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨུ་དྡ་སྶེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི.
༢༩༩. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ བ་ལཾ གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ. པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ མཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཨ་ལ་ཏྠ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨ་ལ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙི་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ར་ཊྛ་པཱ་ལེ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨུ་དྡ་སྶེ་ཏུཾ, ས་ཙེ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ [ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཾ (སཱི. པཱི.)] མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི. ཡ་ཐཱ [ཡ་དཱ (སཱི. པཱི.)] བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་སི – ‘‘ཨ་བྷ་བྦོ ཁོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏུ’’ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཏྭཾ, ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀཾ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ར་ཉྙོ ཀོ་ར་བྱ་སྶ མི་ག་ཙཱི་རེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ ས་པ་དཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ས་ཀ་པི་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པི་ཏཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ དྭཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡ ཨུ་ལླི་ཁཱ་པེ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པི་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མེ་ཧི མུ་ཎྜ་ཀེ་ཧི ས་མ་ཎ་ཀེ་ཧི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ པ་བྦཱ་ཛི་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ས་ཀ་པི་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ནེ ནེ་ཝ དཱ་ནཾ ཨ་ལ་ཏྠ ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ; ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཨ་ཀྐོ་ས་མེ་ཝ ཨ་ལ་ཏྠ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཉཱ་ཏི་དཱ་སཱི ཨཱ་བྷི་དོ་སི་ཀཾ ཀུ་མྨཱ་སཾ ཚ་ཌྜེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཏཾ ཉཱ་ཏི་དཱ་སིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི, ཚ་ཌྜ་ནཱི་ཡ་དྷ་མྨཾ, ཨི་དྷ མེ པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་རཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཉཱ་ཏི་དཱ་སཱི ཏཾ ཨཱ་བྷི་དོ་སི་ཀཾ ཀུ་མྨཱ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟཱི ཧ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ པཱ་དཱ་ན་ཉྩ ས་ར་སྶ ཙ ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི.
༣༠༠. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཉཱ་ཏི་དཱ་སཱི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ མཱ་ཏཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ མཱ་ཏ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་གྒྷེ་ཡྻེ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི – ‘ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ, ཛེ, ས་ཙྩཾ བྷ་ཎ་སི, ཨ་དཱ་སིཾ ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི [ས་ཙྩཾ ཝ་ད་སི, ཨ་དཱ་སཱི བྷ་ཝ་སཱི་ཏི (སཱི. པཱི.), ས་ཙྩཾ ཝ་ད་སི, ཨ་དཱ་སཱི བྷ་ཝི་སྶ་སི (ཀ.)]. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ མཱ་ཏཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པི་ཏཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པི་ཏ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་གྒྷེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི – ‘ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀི་ར ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’’ཏི? ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཏཾ ཨཱ་བྷི་དོ་སི་ཀཾ ཀུ་མྨཱ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀུ་ཊྚ་མཱུ་ལཾ [ཀུ་ཌྜཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ནི་སྶཱ་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པི་ཏཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནཱ་མ, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨཱ་བྷི་དོ་སི་ཀཾ ཀུ་མྨཱ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་སི? ན་ནུ, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ས་ཀཾ གེ་ཧཾ ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ཀུ་ཏོ ནོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧཾ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ? ཨ་ན་གཱ་རཱ མ་ཡཾ, ག་ཧ་པ་ཏི. ཨ་ག་མ་མྷ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, གེ་ཧཾ, ཏ་ཏྠ ནེ་ཝ དཱ་ནཾ ཨ་ལ་ཏྠ་མྷ ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ; ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཨ་ཀྐོ་ས་མེ་ཝ ཨ་ལ་ཏྠ་མྷཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, གྷ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀ་ཏཾ མེ ཨ་ཛྫ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ’’. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཧི སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པི་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཡེ་ན ས་ཀཾ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ པུ་ཉྫཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཀི་ལ་ཉྫེ་ཧི པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཝ་དྷུ་ཡོ, ཡེ་ན ཨ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ པུ་བྦེ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ པི་ཡཱ ཧོ་ཐ མ་ནཱ་པཱ ཏེ་ན ཨ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ཐཱ’’ཏི.
༣༠༡. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པི་ཏཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཀེ ནི་ཝེ་ས་ནེ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ས་ཀ་པི་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པི་ཏཱ ཏཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ པུ་ཉྫཾ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ ཏེ, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, མཱ་ཏུ མ་ཏྟི་ཀཾ དྷ་ནཾ, ཨ་ཉྙཾ པེ་ཏྟི་ཀཾ, ཨ་ཉྙཾ པི་ཏཱ་མ་ཧཾ. ས་ཀྐཱ, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྷོ་གེ ཙ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཀཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ [ར་ཊྛ་པཱ་ལ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ (ས་བྦ་ཏྠ)], ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ བྷོ་གེ ཙ བྷུ་ཉྫ་སྶུ པུ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ མེ ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི, ཨི་མཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ པུ་ཉྫཾ ས་ཀ་ཊེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ སོ་ཏེ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི ཧི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ པ་ཙྩེ་ཀཾ པཱ་དེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀཱི་དི་སཱ ནཱ་མ ཏཱ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ, ཨ་ཙྪ་རཱ་ཡོ ཡཱ་སཾ ཏྭཾ ཧེ་ཏུ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་སཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་གི་ནཱི, ཨ་ཙྪ་རཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘བྷ་གི་ནི་ཝཱ་དེ་ན ནོ ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟོ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི ཏཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ མུ་ཙྪི་ཏཱ པ་པ་ཏིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ པི་ཏ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷོ་ཛ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, དེ་ཐ; མཱ ནོ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘བྷུ་ཉྫ, ཏཱ་ཏ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ པི་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི.
༣༠༢. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎཱི ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘པ་སྶ ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཾ བི་མྦཾ, ཨ་རུ་ཀཱ་ཡཾ ས་མུ་སྶི་ཏཾ;
ཨཱ་ཏུ་རཾ བ་ཧུ་ས་ངྐ་པྤཾ, ཡ་སྶ ན་ཏྠི དྷུ་ཝཾ ཋི་ཏི.
‘‘པ་སྶ ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཾ རཱུ་པཾ, མ་ཎི་ནཱ ཀུ་ཎྜ་ལེ་ན ཙ;
ཨ་ཊྛི ཏ་ཙེ་ན ཨོ་ན་དྡྷཾ, ས་ཧ ཝ་ཏྠེ་བྷི སོ་བྷ་ཏི.
‘‘ཨ་ལ་ཏྟ་ཀ་ཀ་ཏཱ པཱ་དཱ, མུ་ཁཾ ཙུ་ཎྞ་ཀ་མ་ཀྑི་ཏཾ;
ཨ་ལཾ བཱ་ལ་སྶ མོ་ཧཱ་ཡ, ནོ ཙ པཱ་ར་ག་ཝེ་སི་ནོ.
‘‘ཨ་ཊྛཱ་པ་ད་ཀ་ཏཱ ཀེ་སཱ, ནེ་ཏྟཱ ཨ་ཉྫ་ན་མ་ཀྑི་ཏཱ;
ཨ་ལཾ བཱ་ལ་སྶ མོ་ཧཱ་ཡ, ནོ ཙ པཱ་ར་ག་ཝེ་སི་ནོ.
‘‘ཨ་ཉྫ་ནཱི་ཝ ན་ཝཱ [ཨ་ཉྫ་ནཱི་ཝ་ཎྞ་ཝཱ (ཀ.)] ཙི་ཏྟཱ, པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡོ ཨ་ལ་ངྐ་ཏོ;
ཨ་ལཾ བཱ་ལ་སྶ མོ་ཧཱ་ཡ, ནོ ཙ པཱ་ར་ག་ཝེ་སི་ནོ.
‘‘ཨོ་ད་ཧི མི་ག་ཝོ པཱ་སཾ, ནཱ་ས་དཱ ཝཱ་ཀ་རཾ མི་གོ;
བྷུ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་པཾ ག་ཙྪཱ་མ [ག་ཙྪཱ་མི (སྱཱ. ཀ.)], ཀ་ནྡ་ནྟེ མི་ག་བ་ནྡྷ་ཀེ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ བྷཱ་སི་ཏྭཱ ཡེ་ན ར་ཉྙོ ཀོ་ར་བྱ་སྶ མི་ག་ཙཱི་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི.
༣༠༣. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ ཀོ་ར་བྱོ མི་ག་ཝཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘སོ་དྷེ་ཧི, ས་མྨ མི་ག་ཝ, མི་ག་ཙཱི་རཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ; ག་ཙྪཱ་མ སུ་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ མི་ག་ཝོ ར་ཉྙོ ཀོ་ར་བྱ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ མི་ག་ཙཱི་རཾ སོ་དྷེ་ནྟོ ཨ་དྡ་ས ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སི་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན རཱ་ཛཱ ཀོ་ར་བྱོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཀོ་ར་བྱཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་དྡྷཾ ཁོ ཏེ, དེ་ཝ, མི་ག་ཙཱི་རཾ. ཨ་ཏྠི ཙེ་ཏྠ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ནཱ་མ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ ཨ་གྒ་ཀུ་ལ་སྶ པུ་ཏྟོ ཡ་སྶ ཏྭཾ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཀི་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཧོ་སི, སོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་མྨ མི་ག་ཝ, ཨ་ལཾ དཱ་ན་ཛྫ ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཱ. ཏ་མེ་ཝ དཱ་ནི མ་ཡཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ ཀོ་ར་བྱོ ‘‘ཡཾ ཏ་ཏྠ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ ཏཾ ས་བྦཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷ་དྲཱ་ནི བྷ་དྲཱ་ནི ཡཱ་ནཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་དྲཾ ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ བྷ་དྲེ་ཧི བྷ་དྲེ་ཧི ཡཱ་ནེ་ཧི ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་མྷཱ ནི་ཡྻཱ་སི མ་ཧ་ཙྩ་རཱ་ཛཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན [མ་ཧ་ཙྩཱ རཱ་ཛཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན (སཱི.)] ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཡཱ་ན་སྶ བྷཱུ་མི ཡཱ་ནེ་ན ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ནཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཨུ་སྶ་ཊཱ་ཡ ཨུ་སྶ་ཊཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ རཱ་ཛཱ ཀོ་ར་བྱོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ བྷ་ཝཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལ ཧ་ཏྠ་ཏྠ་རེ [ཀ་ཊྛ་ཏྠ་རེ (སྱཱ. ཀཾ.)] ནི་སཱི་ད་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་སཱི་ད ཏྭཾ; ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཧཾ ས་ཀེ ཨཱ་ས་ནེ’’ཏི. ནི་སཱི་དི རཱ་ཛཱ ཀོ་ར་བྱོ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་ས་ཛྫ ཁོ རཱ་ཛཱ ཀོ་ར་བྱོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
༣༠༤. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཱ་ནི ཡེ་ཧི པཱ་རི་ཛུ་ཉྙེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཛ་རཱ་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ, བྱཱ་དྷི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ, བྷོ་ག་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ, ཉཱ་ཏི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཛ་རཱ་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ? ཨི་དྷ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཛི་ཎྞོ ཧོ་ཏི ཝུ་ཌྜྷོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཛི་ཎྞོ ཝུ་ཌྜྷོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ན ཁོ པ་ན མ་ཡཱ སུ་ཀ་རཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏཾ ཝཱ བྷོ་གཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཝཱ བྷོ་གཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ [ཕཱ་ཏི་ཀ་ཏྟུཾ (སཱི.)]. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཏེ་ན ཛ་རཱ་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཛ་རཱ་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ. བྷ་ཝཾ ཁོ པ་ན ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ད་ཧ་རོ ཡུ་ཝཱ སུ་སུ་ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སོ བྷ་དྲེ་ན ཡོ་བྦ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཋ་མེ་ན ཝ་ཡ་སཱ. ཏཾ བྷོ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཛ་རཱ་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ ན་ཏྠི. ཀིཾ བྷ་ཝཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཉ་ཏྭཱ ཝཱ དི་སྭཱ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ?
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྱཱ་དྷི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ? ཨི་དྷ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ན ཁོ པ་ན མ་ཡཱ སུ་ཀ་རཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏཾ ཝཱ བྷོ་གཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཝཱ བྷོ་གཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཏེ་ན བྱཱ་དྷི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྱཱ་དྷི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ. བྷ་ཝཾ ཁོ པ་ན ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐོ ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱ ག་ཧ་ཎི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ནཱ་ཏི་སཱི་ཏཱ་ཡ ནཱ་ཙྩུ་ཎྷཱ་ཡ. ཏཾ བྷོ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ བྱཱ་དྷི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ ན་ཏྠི. ཀིཾ བྷ་ཝཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཉ་ཏྭཱ ཝཱ དི་སྭཱ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ?
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྷོ་ག་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ? ཨི་དྷ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཌྜྷོ ཧོ་ཏི མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ. ཏ་སྶ ཏེ བྷོ་གཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ པུ་བྦེ ཨ་ཌྜྷོ ཨ་ཧོ་སིཾ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ. ཏ་སྶ མེ ཏེ བྷོ་གཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཏཱ. ན ཁོ པ་ན མ་ཡཱ སུ་ཀ་རཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏཾ ཝཱ བྷོ་གཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཝཱ བྷོ་གཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཏེ་ན བྷོ་ག་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྷོ་ག་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ. བྷ་ཝཾ ཁོ པ་ན ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ ཨ་གྒ་ཀུ་ལ་སྶ པུ་ཏྟོ. ཏཾ བྷོ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ བྷོ་ག་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ ན་ཏྠི. ཀིཾ བྷ་ཝཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཉ་ཏྭཱ ཝཱ དི་སྭཱ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ?
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཉཱ་ཏི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ? ཨི་དྷ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ བ་ཧཱུ ཧོ་ནྟི མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ. ཏ་སྶ ཏེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘མ་མཾ ཁོ པུ་བྦེ བ་ཧཱུ ཨ་ཧེ་སུཾ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ. ཏ་སྶ མེ ཏེ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཏཱ. ན ཁོ པ་ན མ་ཡཱ སུ་ཀ་རཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏཾ ཝཱ བྷོ་གཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཝཱ བྷོ་གཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཏི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཉཱ་ཏི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ. བྷོ་ཏོ ཁོ པ་ན ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ བ་ཧཱུ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ. ཏཾ བྷོ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ཉཱ་ཏི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཾ ན་ཏྠི. ཀིཾ བྷ་ཝཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཉ་ཏྭཱ ཝཱ དི་སྭཱ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ?
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རི་ཛུ་ཉྙཱ་ནི, ཡེ་ཧི པཱ་རི་ཛུ་ཉྙེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. ཏཱ་ནི བྷོ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སྶ ན་ཏྠི. ཀིཾ བྷ་ཝཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཉ་ཏྭཱ ཝཱ དི་སྭཱ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི?
༣༠༥. ‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨུ་དྡེ་སཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ, ཡེ ཨ་ཧཾ [ཡ་མ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཉ་ཏྭཱ ཙ དི་སྭཱ ཙ སུ་ཏྭཱ ཙ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ‘ཨུ་པ་ནི་ཡྻ་ཏི ལོ་ཀོ ཨ་དྡྷུ་ཝོ’ཏི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ཋ་མོ དྷ་མྨུ་དྡེ་སོ ཨུ་དྡི་ཊྛོ, ཡ་མ་ཧཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ དི་སྭཱ སུ་ཏྭཱ ཙ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ‘ཨ་ཏཱ་ཎོ ལོ་ཀོ ཨ་ན་བྷི་སྶ་རོ’ཏི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན དུ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨུ་དྡེ་སོ ཨུ་དྡི་ཊྛོ, ཡ་མ་ཧཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ དི་སྭཱ སུ་ཏྭཱ ཙ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ‘ཨ་སྶ་ཀོ ལོ་ཀོ, ས་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ’ནྟི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཏ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨུ་དྡེ་སོ ཨུ་དྡི་ཊྛོ, ཡ་མ་ཧཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ དི་སྭཱ སུ་ཏྭཱ ཙ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ‘ཨཱུ་ནོ ལོ་ཀོ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཏ་ཎྷཱ་དཱ་སོ’ཏི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠོ དྷ་མྨུ་དྡེ་སོ ཨུ་དྡི་ཊྛོ, ཡ་མ་ཧཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ དི་སྭཱ སུ་ཏྭཱ ཙ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨུ་དྡེ་སཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ, ཡེ ཨ་ཧཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ དི་སྭཱ སུ་ཏྭཱ ཙ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི.
༣༠༦. ‘‘‘ཨུ་པ་ནི་ཡྻ་ཏི ལོ་ཀོ ཨ་དྡྷུ་ཝོ’ཏི – བྷ་ཝཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཨཱ་ཧ. ཨི་མ་སྶ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི? ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏྭཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀོ་པི པ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀོ་པི ཧ་ཏྠི་སྨི་མྤི ཀ་ཏཱ་ཝཱི ཨ་སྶ་སྨི་མྤི ཀ་ཏཱ་ཝཱི ར་ཐ་སྨི་མྤི ཀ་ཏཱ་ཝཱི དྷ་ནུ་སྨི་མྤི ཀ་ཏཱ་ཝཱི ཐ་རུ་སྨི་མྤི ཀ་ཏཱ་ཝཱི ཨཱུ་རུ་བ་ལཱི བཱ་ཧུ་བ་ལཱི ཨ་ལ་མ་ཏྟོ ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཧཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀོ་པི པ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀོ་པི ཧ་ཏྠི་སྨི་མྤི ཀ་ཏཱ་ཝཱི ཨ་སྶ་སྨི་མྤི ཀ་ཏཱ་ཝཱི ར་ཐ་སྨི་མྤི ཀ་ཏཱ་ཝཱི དྷ་ནུ་སྨི་མྤི ཀ་ཏཱ་ཝཱི ཐ་རུ་སྨི་མྤི ཀ་ཏཱ་ཝཱི ཨཱུ་རུ་བ་ལཱི བཱ་ཧུ་བ་ལཱི ཨ་ལ་མ་ཏྟོ ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ་ཧཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨི་དྡྷི་མཱ་ཝ མ་ཉྙེ ན [ཨི་དྡྷི་མཱ མ་ཉྙེ ན (སྱཱ. ཀཾ.), ཨི་དྡྷི་མཱ ཙ མ་ཉྙེ (སཱི.), ན ཝི་ཡ མ་ཉྙེ (ཀ.)] ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན ས་མ་ས་མཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱུ་རུ་བ་ལཱི བཱ་ཧུ་བ་ལཱི ཨ་ལ་མ་ཏྟོ ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཛི་ཎྞོ ཝུ་ཌྜྷོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀོ མེ ཝ་ཡོ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ་ཧཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ‘ཨི་དྷ པཱ་དཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ པཱ་དཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨུ་པ་ནི་ཡྻ་ཏི ལོ་ཀོ ཨ་དྡྷུ་ཝོ’ཏི, ཡ་མ་ཧཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ དི་སྭཱ སུ་ཏྭཱ ཙ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ! ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཙི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན – ‘ཨུ་པ་ནི་ཡྻ་ཏི ལོ་ཀོ ཨ་དྡྷུ་ཝོ’ཏི. ཨུ་པ་ནི་ཡྻ་ཏི ཧི, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ལོ་ཀོ ཨ་དྡྷུ་ཝོ.
‘‘སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟེ ཁོ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨི་མ་སྨིཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཡཱ་པི ཨ་སྶ་ཀཱ་ཡཱ་པི ར་ཐ་ཀཱ་ཡཱ་པི པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཱ་པི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་པ་དཱ་སུ པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟི. ‘ཨ་ཏཱ་ཎོ ལོ་ཀོ ཨ་ན་བྷི་སྶ་རོ’ཏི – བྷ་ཝཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཨཱ་ཧ. ཨི་མ་སྶ པ་ན, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི? ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི ཏེ ཀོ་ཙི ཨ་ནུ་སཱ་ཡི་ཀོ ཨཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི མེ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་ནུ་སཱ་ཡི་ཀོ ཨཱ་བཱ་དྷོ. ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ མཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཧོ་ནྟི – ‘ཨི་དཱ་ནི རཱ་ཛཱ ཀོ་ར་བྱོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི རཱ་ཛཱ ཀོ་ར་བྱོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལ་བྷ་སི ཏྭཾ ཏེ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩེ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏེ – ‘ཨཱ་ཡ་ནྟུ མེ བྷོ་ནྟོ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ, ས་བྦེ་ཝ ས་ནྟཱ ཨི་མཾ ཝེ་ད་ནཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཐ, ཡ་ཐཱ་ཧཾ ལ་ཧུ་ཀ་ཏ་རི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡེ་ཡྻ’ནྟི – ཨུ་དཱ་ཧུ ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ལ་བྷཱ་མི ཏེ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩེ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏེ – ‘ཨཱ་ཡ་ནྟུ མེ བྷོ་ནྟོ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ, ས་བྦེ་ཝ ས་ནྟཱ ཨི་མཾ ཝེ་ད་ནཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཐ, ཡ་ཐཱ་ཧཾ ལ་ཧུ་ཀ་ཏ་རི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡེ་ཡྻ’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨ་ཏཱ་ཎོ ལོ་ཀོ ཨ་ན་བྷི་སྶ་རོ’ཏི, ཡ་མ་ཧཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ དི་སྭཱ སུ་ཏྭཱ ཙ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ! ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཙི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན – ‘ཨ་ཏཱ་ཎོ ལོ་ཀོ ཨ་ན་བྷི་སྶ་རོ’ཏི. ཨ་ཏཱ་ཎོ ཧི, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ལོ་ཀོ ཨ་ན་བྷི་སྶ་རོ.
‘‘སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨི་མ་སྨིཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱུ་མི་ག་ཏ་ཉྩ ཝེ་ཧཱ་ས་ག་ཏ་ཉྩ. ‘ཨ་སྶ་ཀོ ལོ་ཀོ, ས་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ’ནྟི – བྷ་ཝཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཨཱ་ཧ. ཨི་མ་སྶ པ་ན, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི? ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་ཐཱ ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་རེ་སི, ལ་ཙྪ་སི ཏྭཾ པ་ར་ཏྠཱ་པི – ‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་རེ་མཱི’ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙེ ཨི་མཾ བྷོ་གཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི, ཏྭཾ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་མི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་ཐཱ་ཧཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་རེ་མི, ནཱ་ཧཾ ལ་ཙྪཱ་མི པ་ར་ཏྠཱ་པི – ‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་རེ་མཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙེ ཨི་མཾ བྷོ་གཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི; ཨ་ཧཾ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨ་སྶ་ཀོ ལོ་ཀོ, ས་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ’ནྟི, ཡ་མ་ཧཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ དི་སྭཱ ཙ སུ་ཏྭཱ ཙ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ! ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཙི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན – ‘ཨ་སྶ་ཀོ ལོ་ཀོ, ས་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ’ནྟི. ཨ་སྶ་ཀོ ཧི, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ལོ་ཀོ ས་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡཾ.
‘‘‘ཨཱུ་ནོ ལོ་ཀོ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཏ་ཎྷཱ་དཱ་སོ’ཏི – བྷ་ཝཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཨཱ་ཧ. ཨི་མ་སྶ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི? ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཕཱི་ཏཾ ཀུ་རུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཕཱི་ཏཾ ཀུ་རུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་དྷ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡི་ཀོ པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ. སོ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཡ་གྒྷེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མི པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ? ཏ་ཏྠ་དྡ་སཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཛ་ན་པ་དཾ ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ བ་ཧུ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཾ. བ་ཧཱུ ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཡཱ ཨ་སྶ་ཀཱ་ཡཱ ར་ཐ་ཀཱ་ཡཱ པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཱ; བ་ཧུ ཏ་ཏྠ དྷ་ན་དྷ་ཉྙཾ [ད་ནྟཱ་ཛི་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]; བ་ཧུ ཏ་ཏྠ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཀ་ཏ་ཉྩ; བ་ཧུ ཏ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་པ་རི་གྒ་ཧོ. ས་ཀྐཱ ཙ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ བ་ལ་མ་ཏྟེ་ན [བ་ལ་ཏྠེ་ན (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), བ་ཧ་ལ་ཏྠེ་ན (ཀ.)] ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ནི་ཏུཾ. ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’ཏི, ཀི་ནྟི ནཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཏ་མྤི མ་ཡཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་དྷ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ པ་ཙྪི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ… ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ… ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ… པ་ར་ས་མུ་དྡ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཡི་ཀོ པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ. སོ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཡ་གྒྷེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མི པ་ར་ས་མུ་དྡ་ཏོ? ཏ་ཏྠ་དྡ་སཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཛ་ན་པ་དཾ ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ བ་ཧུ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཾ. བ་ཧཱུ ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཡཱ ཨ་སྶ་ཀཱ་ཡཱ ར་ཐ་ཀཱ་ཡཱ པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཱ; བ་ཧུ ཏ་ཏྠ དྷ་ན་དྷ་ཉྙཾ; བ་ཧུ ཏ་ཏྠ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཀ་ཏ་ཉྩ; བ་ཧུ ཏ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་པ་རི་གྒ་ཧོ. ས་ཀྐཱ ཙ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ བ་ལ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ནི་ཏུཾ. ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’ཏི, ཀི་ནྟི ནཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཏ་མྤི མ་ཡཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨཱུ་ནོ ལོ་ཀོ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཏ་ཎྷཱ་དཱ་སོ’ཏི, ཡ་མ་ཧཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ དི་སྭཱ སུ་ཏྭཱ ཙ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ! ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཙི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན – ‘ཨཱུ་ནོ ལོ་ཀོ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཏ་ཎྷཱ་དཱ་སོ’ཏི. ཨཱུ་ནོ ཧི, བྷོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ལོ་ཀོ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཏ་ཎྷཱ་དཱ་སོ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
༣༠༧. ‘‘པ་སྶཱ་མི ལོ་ཀེ ས་དྷ་ནེ མ་ནུ་སྶེ,
ལ་དྡྷཱ་ན ཝི་ཏྟཾ ན ད་ད་ནྟི མོ་ཧཱ;
ལུ་དྡྷཱ དྷ་ནཾ [ལ་དྡྷཱ དྷ་ནཾ (ཀ.)] ས་ནྣི་ཙ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི,
བྷི་ཡྻོ་ཝ ཀཱ་མེ ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ཡ་ནྟི.
‘‘རཱ་ཛཱ པ་ས་ཡ྄ཧཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཝི་ཛི་ཏྭཱ,
ས་སཱ་ག་ར་ནྟཾ མ་ཧི་མཱ་ཝ་ས་ནྟོ [མ་ཧི་ཡཱ ཝ་ས་ནྟོ (སཱི. ཀ.)];
ཨོ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶ ཨ་ཏི་ཏྟ་རཱུ་པོ,
པཱ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶ་པི པ་ཏྠ་ཡེ་ཐ.
‘‘རཱ་ཛཱ ཙ ཨ་ཉྙེ ཙ བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ,
ཨ་ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ [ཨ་ཏི་ཏྟ་ཏ་ཎྷཱ (ཀ.)] མ་ར་ཎཾ ཨུ་པེ་ནྟི;
ཨཱུ་ནཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ་ན ཛ་ཧ་ནྟི དེ་ཧཾ,
ཀཱ་མེ་ཧི ལོ་ཀ་མྷི ན ཧ་ཏྠི ཏི་ཏྟི.
‘‘ཀ་ནྡ་ནྟི ནཾ ཉཱ་ཏཱི པ་ཀི་རི་ཡ ཀེ་སེ,
ཨ་ཧོ་ཝ་ཏཱ ནོ ཨ་མ་རཱ་ཏི ཙཱ་ཧུ;
ཝ་ཏྠེ་ན ནཾ པཱ་རུ་ཏཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ,
ཙི་ཏཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ [ས་མཱ་དྷཱ་ཡ (སཱི.)] ཏ་ཏོ་ཌ་ཧ་ནྟི.
‘‘སོ ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི སཱུ་ལེ་ཧི ཏུ་ཛྫ་མཱ་ནོ,
ཨེ་ཀེ་ན ཝ་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་ཡ བྷོ་གེ;
ན མཱི་ཡ་མཱ་ན་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཏཱ་ཎཱ,
ཉཱ་ཏཱི་དྷ མི་ཏྟཱ ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཧཱ་ཡཱ.
‘‘དཱ་ཡཱ་ད་ཀཱ ཏ་སྶ དྷ་ནཾ ཧ་ར་ནྟི,
ས་ཏྟོ པ་ན ག་ཙྪ་ཏི ཡེ་ན ཀ་མྨཾ;
ན མཱི་ཡ་མཱ་ནཾ དྷ་ན་མ་ནྭེ་ཏི ཀི་ཉྩི,
པུ་ཏྟཱ ཙ དཱ་རཱ ཙ དྷ་ན་ཉྩ ར་ཊྛཾ.
‘‘ན དཱི་གྷ་མཱ་ཡུཾ ལ་བྷ་ཏེ དྷ་ནེ་ན, ན ཙཱ་པི ཝི་ཏྟེ་ན ཛ་རཾ ཝི་ཧ་ནྟི;
ཨ་པྤཾ ཧི་དཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མཱ་ཧུ དྷཱི་རཱ, ཨ་ས་སྶ་ཏཾ ཝི་པྤ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ.
‘‘ཨ་ཌྜྷཱ ད་ལི་དྡཱ ཙ ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཾ,
བཱ་ལོ ཙ དྷཱི་རོ ཙ ཏ་ཐེ་ཝ ཕུ་ཊྛོ;
བཱ་ལོ ཙ བཱ་ལྱཱ ཝ་དྷི་ཏོ་ཝ སེ་ཏི,
དྷཱི་རོ ཙ [དྷཱི་རོ་ཝ (ཀ.)] ན ཝེ་དྷ་ཏི ཕ་སྶ་ཕུ་ཊྛོ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི པ་ཉྙཱ་ཝ དྷ་ནེ་ན སེ་ཡྻོ,
ཡཱ་ཡ ཝོ་སཱ་ན་མི་དྷཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི;
ཨ་བྱོ་སི་ཏ་ཏྟཱ [ཨ་སོ་སི་ཏ་ཏྟཱ (སཱི. པཱི.)] ཧི བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ་སུ,
པཱ་པཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི མོ་ཧཱ.
‘‘ཨུ་པེ་ཏི ག་བྦྷ་ཉྩ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ,
སཾ་སཱ་ར་མཱ་པ་ཛྫ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ;
ཏ་སྶ་པྤ་པ་ཉྙོ ཨ་བྷི་ས་དྡ་ཧ་ནྟོ,
ཨུ་པེ་ཏི ག་བྦྷ་ཉྩ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ.
‘‘ཙོ་རོ ཡ་ཐཱ ས་ནྡྷི་མུ་ཁེ ག་ཧི་ཏོ,
ས་ཀ་མྨུ་ནཱ ཧ་ཉྙ་ཏི པཱ་པ་དྷ་མྨོ;
ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ པེ་ཙྩ པ་ར་མྷི ལོ་ཀེ,
ས་ཀ་མྨུ་ནཱ ཧ་ཉྙ་ཏི པཱ་པ་དྷ་མྨོ.
‘‘ཀཱ་མཱ་ཧི ཙི་ཏྲཱ མ་དྷུ་རཱ མ་ནོ་ར་མཱ,
ཝི་རཱུ་པ་རཱུ་པེ་ན མ་ཐེ་ནྟི ཙི་ཏྟཾ;
ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ དི་སྭཱ,
ཏ་སྨཱ ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷི རཱ་ཛ.
‘‘དུ་མ་པྥ་ལཱ་ནེ་ཝ པ་ཏ་ནྟི མཱ་ཎ་ཝཱ,
ད་ཧ་རཱ ཙ ཝུ་ཌྜྷཱ ཙ ས་རཱི་ར་བྷེ་དཱ;
ཨེ་ཏ་མྤི དི་སྭཱ [ཨེ་ཝ་མྤི དི་སྭཱ (སཱི.), ཨེ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ (སྱཱ. ཀཾ.)] པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷི རཱ་ཛ,
ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ སཱ་མ་ཉྙ་མེ་ཝ སེ་ཡྻོ’’ཏི.
ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.