༦. ས་ནྡ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༢༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ པི་ལ་ཀྑ་གུ་ཧཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ཝུ་སོ, ཡེ་ན དེ་ཝ་ཀ་ཏ་སོ་བྦྷོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ གུ་ཧཱ་ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན དེ་ཝ་ཀ་ཏ་སོ་བྦྷོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨུ་ནྣཱ་དི་ནི་ཡཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི་ཡཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ སེ་ནཱ་ཀ་ཐཾ བྷ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཾ ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཾ པཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཾ མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཾ ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཡཱ་ན་ཀ་ཐཾ གཱ་མ་ཀ་ཐཾ ནི་ག་མ་ཀ་ཐཾ ན་ག་ར་ཀ་ཐཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ སཱུ་ར་ཀ་ཐཾ ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཾ ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ས་ཎྛཱ་པེ་སི – ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡཱ བྷོ་ནྟོ ཧོ་ནྟུ, མཱ བྷོ་ནྟོ ས་དྡ་མ་ཀ་ཏྠ; ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ས་མ་ཎོ ཨཱ་ན་ནྡོ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ པ་ན ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་མ་ཎོ ཨཱ་ན་ནྡོ. ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཀཱ་མཱ ཁོ པ་ན ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨ་པྤ་ས་དྡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ; ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ པ་རི་སཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ.
༢༢༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏུ ཁོ བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ, སྭཱ་ག་ཏཾ བྷོ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ. ཙི་ར་སྶཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨི་མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི ཡ་དི་དཾ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ. ནི་སཱི་ད་ཏུ བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ, ཨི་ད་མཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི. ནི་སཱི་དི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ས་ནྡ་ཀོ་པི ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ས་ནྡ་ཀཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་ཡ་ནུ་ཏྠ, ས་ནྡ་ཀ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ, ཀཱ ཙ པ་ན ཝོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏེ་སཱ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཐཱ ཡཱ་ཡ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ. ནེ་སཱ བྷོ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཀ་ཐཱ དུ་ལླ་བྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ཙྪཱ་པི ས་ཝ་ནཱ་ཡ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ བྷ་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ན་ནྡཾ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ས་ཀེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀེ དྷ་མྨཱི་ཀ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་ནྡ་ཀ, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷོ’’ཏི ཁོ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི, ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ [ཝ་ས་ནྟོ ཝཱ (སཱི. པཱི.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ན་པ་ཀྑེ] ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི. ‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ན ཏེ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ, ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི?
༢༢༥. ‘‘ཨི་དྷ, ས་ནྡ་ཀ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ་ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟི. ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཡ་དཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི, པ་ཐ་ཝཱི པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་པོ ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ཛོ ཏེ་ཛོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝཱ་ཡོ ཝཱ་ཡོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་ངྐ་མ་ནྟི. ཨཱ་ས་ནྡི་པ་ཉྩ་མཱ པུ་རི་སཱ མ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟི, ཡཱ་ཝཱ་ལཱ༹་ཧ་ནཱ པ་དཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཀཱ་པོ་ཏ་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛཱི་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. བྷ་སྶ་ནྟཱ ཨཱ་ཧུ་ཏི་ཡོ; ད་ཏྟུ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཡ་དི་དཾ དཱ་ནཾ. ཏེ་སཾ ཏུ་ཙྪཱ མུ་སཱ ཝི་ལཱ་པོ ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དཾ ཝ་ད་ནྟི. བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟི ཝི་ན་སྶ་ནྟི ན ཧོ་ནྟི པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ་ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟི. ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཡ་དཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི, པ་ཐ་ཝཱི པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་པོ ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ཛོ ཏེ་ཛོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝཱ་ཡོ ཝཱ་ཡོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་ངྐ་མ་ནྟི. ཨཱ་ས་ནྡི་པ་ཉྩ་མཱ པུ་རི་སཱ མ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟི, ཡཱ་ཝཱ་ལཱ༹་ཧ་ནཱ པ་དཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཀཱ་པོ་ཏ་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛཱི་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. བྷ་སྶ་ནྟཱ ཨཱ་ཧུ་ཏི་ཡོ; ད་ཏྟུ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཡ་དི་དཾ དཱ་ནཾ. ཏེ་སཾ ཏུ་ཙྪཱ མུ་སཱ ཝི་ལཱ་པོ ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དཾ ཝ་ད་ནྟི. བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟི ཝི་ན་སྶ་ནྟི ན ཧོ་ནྟི པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི. ས་ཙེ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཀ་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཝུ་སི་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཝུ་སི་ཏཾ. ཨུ་བྷོ་པི མ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ས་མ་ས་མཱ སཱ་མ་ཉྙཾ པ་ཏྟཱ, ཡོ ཙཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི ‘ཨུ་བྷོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫི་སྶཱ་མ, ཝི་ན་སྶི་སྶཱ་མ, ན བྷ་ཝི་སྶཱ་མ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི. ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཁོ པ་ནི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ན་གྒི་ཡཾ མུ་ཎྜི་ཡཾ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ནཾ ཡོ་ཧཾ པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ཡ་ནཾ [པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ཝ་ས་ནཾ (སཱི.)] ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ ཀཱ་སི་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨི་མི་ནཱ བྷོ་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ སོ་ཧཾ ཀིཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཀིཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྠ་རི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶཱ་མི? ‘སོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི [ནི་བྦི་ཛྫཱ་པ་ཀྐ་མ་ཏི (སཱི.)]. ཨ་ཡཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ཋ་མོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
༢༢༦. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཀ་རོ་ཏོ ཀཱ་ར་ཡ་ཏོ ཚི་ནྡ་ཏོ ཚེ་དཱ་པ་ཡ་ཏོ པ་ཙ་ཏོ པཱ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ སོ་ཙ་ཡ་ཏོ སོ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ ཀི་ལ་མ་ཏོ ཀི་ལ་མཱ་པ་ཡ་ཏོ ཕ་ནྡ་ཏོ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོ པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡ་ཏོ ནི་ལློ་པཾ ཧ་ར་ཏོ ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏོ པ་རི་པ་ནྠེ ཏི་ཊྛ་ཏོ པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏོ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ. ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཙེ་པི ཙ་ཀྐེ་ན ཡོ ཨི་མི་སྶཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པཱ་ཎེ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཧ་ན་ནྟོ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚེ་དཱ་པེ་ནྟོ པ་ཙ་ནྟོ པ་ཙཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ད་ད་ནྟོ དཱ་པེ་ནྟོ ཡ་ཛ་ནྟོ ཡ་ཛཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. དཱ་ནེ་ན ད་མེ་ན སཾ་ཡ་མེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན ན་ཏྠི པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ’ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཀ་རོ་ཏོ ཀཱ་ར་ཡ་ཏོ ཚི་ནྡ་ཏོ ཚེ་དཱ་པ་ཡ་ཏོ པ་ཙ་ཏོ པཱ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ སོ་ཙ་ཏོ སོ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ ཀི་ལ་མ་ཏོ ཀི་ལ་མཱ་པ་ཡ་ཏོ ཕ་ནྡ་ཏོ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོ པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡ་ཏོ ནི་ལློ་པཾ ཧ་ར་ཏོ ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏོ པ་རི་པ་ནྠེ ཏི་ཊྛ་ཏོ པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏོ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཙེ་པི ཙ་ཀྐེ་ན ཡོ ཨི་མི་སྶཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པཱ་ཎེ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཧ་ན་ནྟོ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚེ་དཱ་པེ་ནྟོ པ་ཙ་ནྟོ པ་ཙཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ད་ད་ནྟོ དཱ་པེ་ནྟོ ཡ་ཛ་ནྟོ ཡ་ཛཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. དཱ་ནེ་ན ད་མེ་ན སཾ་ཡ་མེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན ན་ཏྠི པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ’ཏི. ས་ཙེ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཀ་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཝུ་སི་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཝུ་སི་ཏཾ. ཨུ་བྷོ་པི མ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ས་མ་ས་མཱ སཱ་མ་ཉྙཾ པ་ཏྟཱ, ཡོ ཙཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི ‘ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཀུ་རུ་ཏཾ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པ’ནྟི. ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཁོ པ་ནི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ན་གྒི་ཡཾ མུ་ཎྜི་ཡཾ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ནཾ ཡོ་ཧཾ པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ ཀཱ་སི་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨི་མི་ནཱ བྷོ་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ སོ་ཧཾ ཀིཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཀིཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྠ་རི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶཱ་མི? ‘སོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཡ’ནྟི ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན དུ་ཏི་ཡོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
༢༢༧. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ, ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡ; ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི; ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ, ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ; ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི; ན་ཏྠི བ་ལཾ, ན་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི པུ་རི་ས་ཐཱ་མོ, ན་ཏྠི པུ་རི་ས་པ་ར་ཀྐ་མོ; ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ས་བྦེ པཱ་ཎཱ ས་བྦེ བྷཱུ་ཏཱ ས་བྦེ ཛཱི་ཝཱ ཨ་ཝ་སཱ ཨ་བ་ལཱ ཨ་ཝཱི་རི་ཡཱ ནི་ཡ་ཏི་ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཎ་ཏཱ ཚ་སྭེ་ཝཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་སུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ, ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡ, ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི. ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ, ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ན་ཏྠི བ་ལཾ, ན་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི པུ་རི་ས་ཐཱ་མོ, ན་ཏྠི པུ་རི་ས་པ་ར་ཀྐ་མོ, ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ས་བྦེ པཱ་ཎཱ ས་བྦེ བྷཱུ་ཏཱ ས་བྦེ ཛཱི་ཝཱ ཨ་ཝ་སཱ ཨ་བ་ལཱ ཨ་ཝཱི་རི་ཡཱ ནི་ཡ་ཏི་ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཎ་ཏཱ ཚ་སྭེ་ཝཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་སུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ས་ཙེ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཀ་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཝུ་སི་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཝུ་སི་ཏཾ. ཨུ་བྷོ་པི མ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ས་མ་ས་མཱ སཱ་མ་ཉྙཾ པ་ཏྟཱ, ཡོ ཙཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི ‘ཨུ་བྷོ ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཁོ པ་ནི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ན་གྒི་ཡཾ མུ་ཎྜི་ཡཾ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ནཾ ཡོ་ཧཾ པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ ཀཱ་སི་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨི་མི་ནཱ བྷོ་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ སོ་ཧཾ ཀིཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཀིཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྠ་རི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶཱ་མི? ‘སོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
༢༢༨. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ས་ཏྟི་མེ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནི་མྨི་ཏཱ ཨ་ནི་མྨཱ་ཏཱ ཝ་ཉྫྷཱ ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ, ཏེ ན ཨི་ཉྫ་ནྟི ན ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟི ནཱ་ལཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡོ ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡོ ཏེ་ཛོ་ཀཱ་ཡོ ཝཱ་ཡོ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁེ དུ་ཀྑེ ཛཱི་ཝེ ས་ཏྟ་མེ – ཨི་མེ ས་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནི་མྨི་ཏཱ ཨ་ནི་མྨཱ་ཏཱ ཝ་ཉྫྷཱ ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ. ཏེ ན ཨི་ཉྫ་ནྟི ན ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟི. ནཱ་ལཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི ཧ་ནྟཱ ཝཱ གྷཱ་ཏེ་ཏཱ ཝཱ སོ་ཏཱ ཝཱ སཱ་ཝེ་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ ཝཱ. ཡོ་པི ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ན ཀོ་ཙི ཀ་ཉྩི [ཀི་ཉྩི (ཀ.)] ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི. ས་ཏྟ་ནྣཾ་ཏྭེ་ཝ ཀཱ་ཡཱ་ན་མ་ནྟ་རེ་ན ས་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་མ་ནུ་པ་ཏ་ཏི. ཙུ་དྡ་ས ཁོ པ་ནི་མཱ་ནི ཡོ་ནི་པ་མུ་ཁ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ཊྛི ཙ ས་ཏཱ་ནི ཚ ཙ ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨུ་ནོ ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཙ ཀ་མྨཱ་ནི, ཀ་མྨེ ཙ ཨ་ཌྜྷ་ཀ་མྨེ ཙ, དྭ་ཊྛི་པ་ཊི་པ་དཱ, དྭ་ཊྛ་ནྟ་ར་ཀ་པྤཱ, ཚ་ལཱ༹་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡོ, ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་བྷཱུ་མི་ཡོ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ས་ཏེ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ནཱ་གཱ་ཝཱ་ས་ས་ཏེ, ཝཱི་སེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཏེ, ཏིཾ་སེ ནི་ར་ཡ་ས་ཏེ, ཚ་ཏྟིཾ་ས ར་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ས་ཏྟ ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ ཨ་ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ ནི་ག་ཎྛི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ དེ་ཝཱ, ས་ཏྟ མཱ་ནུ་སཱ, ས་ཏྟ པེ་སཱ་ཙཱ, ས་ཏྟ ས་རཱ, ས་ཏྟ པ་ཝུ་ཊཱ, ས་ཏྟ པ་པཱ་ཏཱ, ས་ཏྟ པ་པཱ་ཏ་ས་ཏཱ་ནི, ས་ཏྟ སུ་པི་ནཱ, ས་ཏྟ སུ་པི་ན་ས་ཏཱ་ནི, ཙུ་ལླཱ་སཱི་ཏི [ཙཱུ་ལཱ༹་སཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ [མ་ཧཱ་ཀ་པྤུ་ནོ (སཱི. པཱི.)] ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཡཱ་ནི བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་སྶཱ་མི, པ་རི་པ་ཀྐཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ བྱ་ནྟིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཧེ་ཝཾ ན་ཏྠི དོ་ཎ་མི་ཏེ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀ་ཏེ སཾ་སཱ་རེ, ན་ཏྠི ཧཱ་ཡ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནེ, ན་ཏྠི ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་ཝ་ཀཾ་སེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སུ་ཏྟ་གུ་ལེ༹ ཁི་ཏྟེ ནི་བྦེ་ཋི་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝ པ་ལེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ས་ཏྟི་མེ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནི་མྨི་ཏཱ ཨ་ནི་མྨཱ་ཏཱ ཝ་ཉྫྷཱ ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ. ཏེ ན ཨི་ཉྫ་ནྟི ན ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟི. ནཱ་ལཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡོ ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡོ ཏེ་ཛོ་ཀཱ་ཡོ ཝཱ་ཡོ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁེ དུ་ཀྑེ ཛཱི་ཝེ ས་ཏྟ་མེ – ཨི་མེ ས་ཏྟ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནི་མྨི་ཏཱ ཨ་ནི་མྨཱ་ཏཱ ཝ་ཉྫྷཱ ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ. ཏེ ན ཨི་ཉྫ་ནྟི ན ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟི. ནཱ་ལཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི ཧ་ནྟཱ ཝཱ གྷཱ་ཏེ་ཏཱ ཝཱ སོ་ཏཱ ཝཱ སཱ་ཝེ་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ ཝཱ. ཡོ་པི ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ན ཀོ་ཙི ཀ་ཉྩི ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི. ས་ཏྟ་ནྣཾ་ཏྭེ་ཝ ཀཱ་ཡཱ་ན་མ་ནྟ་རེ་ན ས་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་མ་ནུ་པ་ཏ་ཏི. ཙུ་དྡ་ས ཁོ པ་ནི་མཱ་ནི ཡོ་ནི་པ་མུ་ཁ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ཊྛི ཙ ས་ཏཱ་ནི ཚ ཙ ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨུ་ནོ ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཙ ཀ་མྨཱ་ནི, ཀ་མྨེ ཙ ཨ་ཌྜྷ་ཀ་མྨེ ཙ, དྭ་ཊྛི་པ་ཊི་པ་དཱ, དྭ་ཊྛ་ནྟ་ར་ཀ་པྤཱ, ཚ་ལཱ༹་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡོ, ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་བྷཱུ་མི་ཡོ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ས་ཏེ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ནཱ་གཱ་ཝཱ་ས་ས་ཏེ, ཝཱི་སེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཏེ, ཏིཾ་སེ ནི་ར་ཡ་ས་ཏེ, ཚ་ཏྟིཾ་ས ར་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ས་ཏྟ ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ ཨ་ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ ནི་ག་ཎྛི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ དེ་ཝཱ, ས་ཏྟ མཱ་ནུ་སཱ, ས་ཏྟ པེ་སཱ་ཙཱ, ས་ཏྟ ས་རཱ, ས་ཏྟ པ་ཝུ་ཊཱ, ས་ཏྟ པ་པཱ་ཏཱ, ས་ཏྟ པ་པཱ་ཏ་ས་ཏཱ་ནི, ས་ཏྟ སུ་པི་ནཱ, ས་ཏྟ སུ་པི་ན་ས་ཏཱ་ནི, ཙུ་ལླཱ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཡཱ་ནི བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་སྶཱ་མི, པ་རི་པ་ཀྐཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ བྱ་ནྟིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི, ཧེ་ཝཾ ན་ཏྠི དོ་ཎ་མི་ཏེ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀ་ཏེ སཾ་སཱ་རེ, ན་ཏྠི ཧཱ་ཡ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནེ, ན་ཏྠི ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་ཝ་ཀཾ་སེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སུ་ཏྟ་གུ་ལེ༹ ཁི་ཏྟེ ནི་བྦེ་ཋི་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝ པ་ལེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཀ་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཝུ་སི་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཝུ་སི་ཏཾ. ཨུ་བྷོ་པི མ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ས་མ་ས་མཱ སཱ་མ་ཉྙཾ པ་ཏྟཱ, ཡོ ཙཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི. ‘ཨུ་བྷོ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཁོ པ་ནི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ན་གྒི་ཡཾ མུ་ཎྜི་ཡཾ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ནཾ ཡོ་ཧཾ པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ ཀཱ་སི་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨི་མི་ནཱ བྷོ་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ སོ་ཧཾ ཀིཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཀིཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྠ་རི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶཱ་མི? ‘སོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
‘‘ཨི་མེ ཁོ ཏེ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ་ཝ ས་མཱ་ནཱ ‘ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ’ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ་ནྟི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ན ཏཱ་ནི, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི?
༢༢༩. ‘‘ཨི་དྷ, ས་ནྡ་ཀ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’ནྟི. སོ སུ་ཉྙ་མྤི ཨ་གཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ཏི, པི་ཎྜ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི, ཀུ་ཀྐུ་རོ་པི ཌཾ་ས་ཏི, ཙ་ཎྜེ་ན་པི ཧ་ཏྠི་ནཱ ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཙ་ཎྜེ་ན་པི ཨ་སྶེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཙ་ཎྜེ་ན་པི གོ་ཎེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཏྠི་ཡཱ་པི པུ་རི་ས་སྶ་པི ནཱ་མ་མྤི གོ་ཏྟ་མྤི པུ་ཙྪ་ཏི, གཱ་མ་སྶ་པི ནི་ག་མ་སྶ་པི ནཱ་མ་མྤི མ་གྒ་མྤི པུ་ཙྪ་ཏི. སོ ‘ཀི་མི་ད’ནྟི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘སུ་ཉྙཾ མེ ཨ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན པཱ་ཝི་སིཾ; ‘པི་ཎྜ་མྤི ཨ་ལ་དྡྷ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན ནཱ་ལ་ཏྠཾ; ‘ཀུ་ཀྐུ་རེ་ན ཌཾ་སི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན་མྷི [ཏེ་ན (ཀ.), ཏེ་ནཱ་སིཾ (?)] ད་ཊྛོ; ‘ཙ་ཎྜེ་ན ཧ་ཏྠི་ནཱ ས་མཱ་ག་ནྟ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན ས་མཱ་ག་མིཾ; ‘ཙ་ཎྜེ་ན ཨ་སྶེ་ན ས་མཱ་ག་ནྟ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན ས་མཱ་ག་མིཾ; ‘ཙ་ཎྜེ་ན གོ་ཎེ་ན ས་མཱ་ག་ནྟ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན ས་མཱ་ག་མིཾ; ‘ཨི་ཏྠི་ཡཱ་པི པུ་རི་ས་སྶ་པི ནཱ་མ་མྤི གོ་ཏྟ་མྤི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན པུ་ཙྪིཾ; ‘གཱ་མ་སྶ་པི ནི་ག་མ་སྶ་པི ནཱ་མ་མྤི མ་གྒ་མྤི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན པུ་ཙྪི་ནྟི. ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘གཱ་མ་སྶ་པི ནི་ག་མ་སྶ་པི ནཱ་མ་མྤི མ་གྒ་མྤི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ་ན པུ་ཙྪི’ནྟི. སོ ‘ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ཋ་མཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
༢༣༠. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ས་ཙྩོ. སོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ཨི་ཏི་ཧི་ཏི་ཧ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ནུ་སྶ་ཝི་ཀ་སྶ ཁོ པ་ན, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ས་ཙྩ་སྶ སུ་སྶུ་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི དུ་སྶུ་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝི་ཀོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ས་ཙྩོ སོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ཨི་ཏི་ཧི་ཏི་ཧ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ནུ་སྶ་ཝི་ཀ་སྶ ཁོ པ་ན ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ས་ཙྩ་སྶ སུ་སྶུ་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི དུ་སྶུ་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི’. སོ ‘ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
༢༣༡. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཏ་ཀྐཱི ཧོ་ཏི ཝཱི་མཾ་སཱི. སོ ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཏ་ཀྐི་སྶ ཁོ པ་ན, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠུ་ནོ ཝཱི་མཾ་སི་སྶ སུ་ཏ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི དུ་ཏྟ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཏ་ཀྐཱི ཝཱི་མཾ་སཱི. སོ ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཏ་ཀྐི་སྶ ཁོ པ་ན ས་ཏྠུ་ནོ ཝཱི་མཾ་སི་སྶ སུ་ཏ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི དུ་ཏྟ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི’. སོ ‘ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
༢༣༢. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ མ་ནྡོ ཧོ་ཏི མོ་མཱུ་ཧོ. སོ མ་ནྡ་ཏྟཱ མོ་མཱུ་ཧ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ [ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ – ‘ཨེ་ཝ་ནྟི་པི [ཨེ་ཝ་མྤི (སཱི. པཱི.)] མེ ནོ, ཏ་ཐཱ་ཏི་པི [ཏ་ཐཱ་པི (སཱི. པཱི.)] མེ ནོ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི་པི [ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི (སཱི. པཱི.) ( ) ས་བྦ་ཏྠ ན་ཏྠི] མེ ནོ, ནོ་ཏི་པི མེ ནོ, ནོ ནོ་ཏི་པི མེ ནོ’ཏི. ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ མ་ནྡོ མོ་མཱུ་ཧོ. སོ མ་ནྡ་ཏྟཱ མོ་མཱུ་ཧ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ – ཨེ་ཝ་ནྟི་པི མེ ནོ, ཏ་ཐཱ་ཏི་པི མེ ནོ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི་པི མེ ནོ, ནོ་ཏི་པི མེ ནོ, ནོ ནོ་ཏི་པི མེ ནོ’ཏི. སོ ‘ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, (ཏཱ་ནི ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནི ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ. སོ པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠཱ ཀིཾ ཝཱ་དཱི ཀིཾ ཨ་ཀྑཱ་ཡཱི ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.
༢༣༣. ‘‘ཨི་དྷ, ས་ནྡ་ཀ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… [ཝི་ཏྠཱ་རོ མ. ནི. ༢.༩-༡༠ ཀ་ནྡ་ར་ཀ་སུ་ཏྟེ] སོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ [ཡ་སྨིཾ ཁོ པ་ན (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ... དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.
༢༣༤. ‘‘ཡོ པ་ན སོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ སོ ཀཱ་མེ’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, ས་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཨ་བྷ་བྦོ སོ པ་ཉྩ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་རི་ཏུཾ. ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏུཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཏུཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏུཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ. ཡོ སོ, ས་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཨ་བྷ་བྦོ སོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་རི་ཏུ’’ནྟི.
༢༣༥. ‘‘ཡོ པ་ན སོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཏ་སྶ ཙ་ར་ཏོ ཙེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ – ‘ཁཱི་ཎཱ མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་ནྡ་ཀ, ཨུ་པ་མཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མི; ཨུ་པ་མཱ་ཡ་པི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སཱ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ས་ནྡ་ཀ, པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཚི་ནྣཱ; ཏ་སྶ ཙ་ར་ཏོ ཙེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ (ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཚི་ནྣཱ མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ’ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཚི་ནྣཱ མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ’’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, སོ པུ་རི་སོ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཚི་ནྣཱ མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ’ ཏི.) [(ཚི་ནྣཱ་ཝ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ,) (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་པི ཙ ཁོ པ་ན ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཚི་ནྣཱ མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཡོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཏ་སྶ ཙ་ར་ཏོ ཙེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ (ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ – ‘ཁཱི་ཎཱ མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’ཏི;) [(ཁཱི་ཎཱ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ,) (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་པི ཙ ཁོ པ་ན ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཁཱི་ཎཱ མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’’’ཏི.
༢༣༦. ‘‘ཀཱི་ཝ་བ་ཧུ་ཀཱ པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ནི་ཡྻཱ་ཏཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ན དྭེ ས་ཏཱ་ནི ན ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཡྻོ་ཝ ཡེ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ནི་ཡྻཱ་ཏཱ་རོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ! ན ཙ ནཱ་མ ས་དྷ་མྨོ་ཀྐཾ་ས་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན པ་ར་དྷ་མྨ་ཝ་མྦྷ་ནཱ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཏཱ་ཝ བ་ཧུ་ཀཱ ཙ ནི་ཡྻཱ་ཏཱ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ནྟི. ཨི་མེ པ་ནཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ པུ་ཏྟ་མ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ནྟི, པ་རེ ཙ ཝ་མྦྷེ་ནྟི ཏ་ཡོ ཙེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ཏཱ་རོ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ན་ནྡཾ ཝ་ཙྪཾ, ཀི་སཾ སཾ་ཀི་ཙྩཾ, མ་ཀྑ་ལིཾ གོ་སཱ་ལ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཙ་ར་ནྟུ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎེ གོ་ཏ་མེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ. ན དཱ་ནི སུ་ཀ་རཾ ཨ་མྷེ་ཧི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏུ’’ནྟི. ཨི་ཏི ཧི་དཾ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ཏི.
ས་ནྡ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ.