༡. ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཝ་ཙྪ་སུ་ཏྟཾ
༡༨༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨེ་ཀ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝེ་སཱ་ལིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་པྤ་གོ ཁོ ཏཱ་ཝ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ; ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན ཨེ་ཀ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཡེ་ན ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཨེ་ཀ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཡེ་ན ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ. སྭཱ་ག་ཏཾ [སཱ་ག་ཏཾ (སཱི. པཱི.)], བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ཙི་ར་སྶཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི ཡ་དི་དཾ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ. ནི་སཱི་ད་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ད་མཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ་པི ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ཨ་པ་རི་སེ+སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’ནྟི. ཡེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’ནྟི, ཀ་ཙྩི ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡེ ཏེ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’ནྟི, ན མེ ཏེ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ, ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི ཙ པ་ན མཾ ཨ་ས་ཏཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི.
༡༨༦. ‘‘ཀ་ཐཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ པ་ན མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ ཙེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་སྶཱ་མ, ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཱ་མ, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི?
‘‘‘ཏེ་ཝི་ཛྫོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི ཙེ་ཝ མེ ཨ་སྶ, ན ཙ མཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨ་ཧ་ཉྷི, ཝ་ཙྪ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྷི, ཝ་ཙྪ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྷི, ཝ་ཙྪ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི.
‘‘‘ཏེ་ཝི་ཛྫོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི ཙེ་ཝ མེ ཨ་སྶ, ན ཙ མཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀོ་ཙི གི་ཧཱི གི་ཧི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཀོ་ཙི གི་ཧཱི གི་ཧི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ’’ཏི.
‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀོ་ཙི གི་ཧཱི གི་ཧི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་གྒཱུ་པ་གོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ན དྭེ ས་ཏཱ་ནི ན ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཡྻོ་ཝ ཡེ གི་ཧཱི གི་ཧི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་གྒཱུ་པ་གཱ’’ཏི [‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ ཝ་ཙྪ ཀོ་ཙི གི་ཧཱི གི་ཧི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་གྒཱུ་པ་གོ་ཏི’’. (ཀ.)].
‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀོ་ཙི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ [ཨཱ་ཛཱི་ཝི་ཀོ (ཀ.)] ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཀོ་ཙི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ’’ཏི.
‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀོ་ཙི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་གྒཱུ་པ་གོ’’ཏི? ‘‘ཨི་ཏོ ཁོ སོ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏོ ཀ་པྤོ [ཨི་ཏོ ཀོ ཝ་ཙྪ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ (ཀ.)] ཡ་མ་ཧཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི, ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཀ་ཉྩི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཾ ས་གྒཱུ་པ་གཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཀེ་ན; སོ་པཱ་སི ཀ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, སུ་ཉྙཾ ཨ་དུཾ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ས་གྒཱུ་པ་གེ་ན་པཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཝ་ཙྪ, སུ་ཉྙཾ ཨ་དུཾ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ས་གྒཱུ་པ་གེ་ན་པཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཝ་ཙྪ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.