༦. ཨུ་པཱ་ལི་སུ་ཏྟཾ

༥༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ [ནཱ་ཐ་པུ་ཏྟོ (སཱི.), ནཱ་ཏ་པུ་ཏྟོ (པཱི.)] ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ནི་ག་ཎྛ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ. ཨ་ཐ ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཡེ་ན པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶིཾ ནི་ག་ཎྛཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ཁོ, ཏ་པ་སྶི [དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ཨཱ་ས་ནཱ་ནི; ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་སི ནི་སཱི་དཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶིཾ ནི་ག་ཎྛཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏི པ་ན, ཏ་པ་སྶི, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཀ་མྨཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི?

‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ ‘ཀ་མྨཾ, ཀ་མྨ’ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ; ‘ད་ཎྜཾ, ད་ཎྜ’ནྟི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཉྙ་པེ་ཏུ’’ནྟི.

‘‘ཀ་ཏི པ་ན, ཏ་པ་སྶི, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ད་ཎྜཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི?

‘‘ཏཱི་ཎི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ད་ཎྜཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜཾ, ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜཾ, མ་ནོ་ད་ཎྜ’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ པ་ན, ཏ་པ་སྶི, ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜཾ, ཨ་ཉྙཾ མ་ནོ་ད་ཎྜ’’ནྟི?

‘‘ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜཾ, ཨ་ཉྙཾ མ་ནོ་ད་ཎྜ’’ནྟི.

‘‘ཨི་མེ་སཾ པ་ན, ཏ་པ་སྶི, ཏི་ཎྞཾ ད་ཎྜཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཝི་སི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མཾ ད་ཎྜཾ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ཡ་དི ཝཱ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜཾ, ཡ་དི ཝཱ ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜཾ, ཡ་དི ཝཱ མ་ནོ་ད་ཎྜ’’ནྟི?

‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཏི་ཎྞཾ ད་ཎྜཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཝི་སི་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜཾ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ནོ ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜཾ, ནོ ཏ་ཐཱ མ་ནོ་ད་ཎྜ’’ནྟི.

‘‘ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜ་ནྟི, ཏ་པ་སྶི, ཝ་དེ་སི’’?

‘‘ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཝ་དཱ་མི’’.

‘‘ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜ་ནྟི, ཏ་པ་སྶི, ཝ་དེ་སི’’?

‘‘ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཝ་དཱ་མི’’.

‘‘ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜ་ནྟི, ཏ་པ་སྶི, ཝ་དེ་སི’’?

‘‘ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི.

ཨི་ཏི་ཧ བྷ་ག་ཝཱ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶིཾ ནི་ག་ཎྛཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.

༥༧. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏྭཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཀ་ཏི ད་ཎྜཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་སི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི?

‘‘ན ཁོ, ཏ་པ་སྶི, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ‘ད་ཎྜཾ, ད་ཎྜ’ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ; ‘ཀ་མྨཾ, ཀ་མྨ’ནྟི ཁོ, ཏ་པ་སྶི, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཉྙ་པེ་ཏུ’’ནྟི?

‘‘ཏྭཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཀ་ཏི ཀ་མྨཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་སི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི?

‘‘ཏཱི་ཎི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཏ་པ་སྶི, ཀ་མྨཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་མི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, མ་ནོ་ཀ་མྨ’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཉྙཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ’’ནྟི?

‘‘ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ, ཏ་པ་སྶི, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཉྙཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ’’ནྟི.

‘‘ཨི་མེ་སཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཏི་ཎྞཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཝི་སི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མཾ ཀ་མྨཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རཾ པ་ཉྙ་པེ་སི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ཡ་དི ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཡ་དི ཝཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཡ་དི ཝཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ’’ནྟི?

‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཏ་པ་སྶི, ཏི་ཎྞཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཝི་སི་ཊྛཱ་ནཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རཾ པ་ཉྙ་པེ་མི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ནོ ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ནོ ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ’’ནྟི.

‘‘མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཝ་དེ་སི’’?

‘‘མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟི, ཏ་པ་སྶི, ཝ་དཱ་མི’’.

‘‘མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཝ་དེ་སི’’?

‘‘མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟི, ཏ་པ་སྶི, ཝ་དཱ་མི’’.

‘‘མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཝ་དེ་སི’’?

‘‘མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟི, ཏ་པ་སྶི, ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི.

ཨི་ཏི་ཧ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.

༥༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ གི་ཧི་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི བཱ་ལ་ཀི་ནི་ཡཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ལི་པ་མུ་ཁཱ་ཡ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶིཾ ནི་ག་ཎྛཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ; དི་སྭཱ་ན དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶིཾ ནི་ག་ཎྛཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཧ་ནྡ, ཀུ་ཏོ ནུ ཏྭཾ, ཏ་པ་སྶི, ཨཱ་ག་ཙྪ་སི དི་ཝཱ དི་ཝ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་ཏོ ཧི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧུ པ་ན ཏེ, ཏ་པ་སྶི, ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧུ ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏེ, ཏ་པ་སྶི, ཨ་ཧུ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ ཏཾ ས་བྦཾ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶིཾ ནི་ག་ཎྛཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཏ་པ་སྶི! ཡ་ཐཱ ཏཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶི་ནཱ ནི་ག་ཎྛེ་ན ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཀི་ཉྷི སོ་བྷ་ཏི ཚ་ཝོ མ་ནོ་ད་ཎྜོ ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜ་སྶ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ! ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜོ་ཝ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ནོ ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜོ, ནོ ཏ་ཐཱ མ་ནོ་ད་ཎྜོ’’ཏི.

༥༩. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི [ཏ་པ་སྶཱི (སཱི. པཱི.)]! ཡ་ཐཱ ཏཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ད་ནྟེ་ན ཏ་པ་སྶི་ནཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཀི་ཉྷི སོ་བྷ་ཏི ཚ་ཝོ མ་ནོ་ད་ཎྜོ ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜ་སྶ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ! ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜོ་ཝ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ནོ ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜོ, ནོ ཏ་ཐཱ མ་ནོ་ད་ཎྜོ. ཧ་ནྡ ཙཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪཱ་མི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མི. ས་ཙེ མེ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏ་ཐཱ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏི ཡ་ཐཱ བྷ་ད་ནྟེ་ན ཏ་པ་སྶི་ནཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏཾ; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ དཱི་གྷ་ལོ་མི་ཀཾ ཨེ་ལ༹་ཀཾ ལོ་མེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ པ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི པ་རི་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི ས་མྤ་རི་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ སོ་ཎྜི་ཀཱ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རོ མ་ཧ་ནྟཾ སོ་ཎྜི་ཀཱ་ཀི་ལ་ཉྫཾ ག་མྦྷཱི་རེ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཎྞེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ པ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི པ་རི་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི ས་མྤ་རི་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ སོ་ཎྜི་ཀཱ་དྷུ་ཏྟོ ཝཱ་ལཾ [ཐཱ་ལཾ (ཀ.)] ཀ་ཎྞེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་དྷུ་ནེ་ཡྻ ནི་དྡྷུ་ནེ་ཡྻ ནི་པྥོ་ཊེ་ཡྻ [ནི་ཙྪཱ་དེ་ཡྻ (སཱི. པཱི. ཀ.), ནི་ཙྩོ་ཊེ་ཡྻ (ཀ.), ནི་པྤོ་ཋེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ.)], ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ཨོ་དྷུ་ནི་སྶཱ་མི ནི་དྡྷུ་ནི་སྶཱ་མི ནི་པྥོ་ཊེ་སྶཱ་མི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཀུ་ཉྫ་རོ ས་ཊྛི་ཧཱ་ཡ་ནོ ག་མྦྷཱི་རཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་ཎ་དྷོ་ཝི་ཀཾ ནཱ་མ ཀཱི་ལི༹་ཏ་ཛཱ་ཏཾ ཀཱི་ལ༹་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ སཱ་ཎ་དྷོ་ཝི་ཀཾ མ་ཉྙེ ཀཱི་ལི༹་ཏ་ཛཱ་ཏཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མི. ཧ་ནྡ ཙཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪཱ་མི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཧི. ཨ་ཧཾ ཝཱ ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཡྻཾ, དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ཝཱ ནི་ག་ཎྛོ, ཏྭཾ ཝཱ’’ཏི.

༦༠. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, རུ་ཙྩ་ཏི ཡཾ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཡྻ. ས་མ་ཎོ ཧི, བྷ་ནྟེ, གོ་ཏ་མོ མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནིཾ མཱ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀེ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཏ་པ་སྶི, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཋཱ་ན་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ག་ཙྪ, ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཧི. ཨ་ཧཾ ཝཱ ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཡྻཾ, དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ཝཱ ནི་ག་ཎྛོ, ཏྭཾ ཝཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, རུ་ཙྩ་ཏི ཡཾ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཡྻ. ས་མ་ཎོ ཧི, བྷ་ནྟེ, གོ་ཏ་མོ མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནིཾ མཱ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀེ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཏ་པ་སྶི, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཋཱ་ན་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ག་ཙྪ ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཧི. ཨ་ཧཾ ཝཱ ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཡྻཾ, དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ཝཱ ནི་ག་ཎྛོ, ཏྭཾ ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་མཱ ནུ ཁྭི་དྷ, བྷ་ནྟེ, དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ’’ཏི?

‘‘ཨཱ་ག་མཱ ཁྭི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ’’ཏི.

‘‘ཨ་ཧུ ཁོ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶི་ནཱ ནི་ག་ཎྛེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི?

‘‘ཨ་ཧུ ཁོ མེ, ག་ཧ་པ་ཏི, དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶི་ནཱ ནི་ག་ཎྛེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧུ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶི་ནཱ ནི་ག་ཎྛེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི?

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶི་ནཱ ནི་ག་ཎྛེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ ཏཾ ས་བྦཾ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.

༦༡. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ཏ་པ་སྶཱི! ཡ་ཐཱ ཏཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶི་ནཱ ནི་ག་ཎྛེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཀི་ཉྷི སོ་བྷ་ཏི ཚ་ཝོ མ་ནོ་ད་ཎྜོ ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜ་སྶ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ? ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜོ་ཝ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ནོ ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜོ, ནོ ཏ་ཐཱ མ་ནོ་ད་ཎྜོ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཁོ ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་ཙྩེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ མ་ནྟེ་ཡྻཱ་སི སི་ཡཱ ནོ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི. ‘‘ས་ཙྩེ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ མ་ནྟེ་སྶཱ་མི; ཧོ་ཏུ ནོ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི.

༦༢. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨི་དྷ་སྶ ནི་ག་ཎྛོ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ སཱི་ཏོ་ད་ཀ་པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་པ་ཊི་སེ་ཝཱི. སོ སཱི་ཏོ་ད་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཀཱ་ལ་ངྐ་རེ་ཡྻ. ཨི་མ་སྶ པ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཀ་ཏྠཱུ་པ་པ་ཏྟིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, མ་ནོ་ས་ཏྟཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱ ཏ་ཏྠ སོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི’’.

‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’?

‘‘ཨ་སུ ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་ནོ་པ་ཊི་བ་དྡྷོ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི [ག་ཧ་པ་ཏི ག་ཧ་པ་ཏི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ག་ཧ་པ་ཏི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི (ཀ.), ག་ཧ་པ་ཏི ག་ཧ་པ་ཏི (པཱི.)], མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྱཱ་ཀ་རོ་ཧི. ན ཁོ ཏེ ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི པུ་རི་མེ་ན ཝཱ པ་ཙྪི་མཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཝཱ པུ་རི་མཾ. བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་སཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ས་ཙྩེ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ མ་ནྟེ་སྶཱ་མི, ཧོ་ཏུ ནོ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’’ཏི. ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜོ་ཝ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ནོ ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜོ, ནོ ཏ་ཐཱ མ་ནོ་ད་ཎྜོ’’ཏི.

༦༣. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨི་དྷ་སྶ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ས་བྦ་ཝཱ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ས་བྦ་ཝཱ་རི་ཡུ་ཏྟོ ས་བྦ་ཝཱ་རི་དྷུ་ཏོ ས་བྦ་ཝཱ་རི་ཕུ་ཊོ. སོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟོ བ་ཧཱུ ཁུ་དྡ་ཀེ པཱ་ཎེ ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ཏི. ཨི་མ་སྶ པ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཀཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ཨ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ནོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙེ་ཏེ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, བྷ་ནྟེ, ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཙེ་ཏ་ནཾ པ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཀི་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘མ་ནོ་ད་ཎྜ་སྨིཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི.

‘‘མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི, མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྱཱ་ཀ་རོ་ཧི. ན ཁོ ཏེ ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི པུ་རི་མེ་ན ཝཱ པ་ཙྪི་མཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཝཱ པུ་རི་མཾ. བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་སཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ས་ཙྩེ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ མ་ནྟེ་སྶཱ་མི; ཧོ་ཏུ ནོ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’’ཏི. ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜོ་ཝ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ནོ ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜོ, ནོ ཏ་ཐཱ མ་ནོ་ད་ཎྜོ’’ཏི.

༦༤. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ཡཾ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ ཨི་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ཕཱི་ཏཱ ཙ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཱ’’ཏི?

‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ ཨི་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ཕཱི་ཏཱ ཙ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཱ’’ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨི་དྷ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀོ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཨི་མི་སྶཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡ པཱ་ཎཱ ཏེ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ཎེ་ན ཨེ་ཀེ་ན མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ག་ཧ་པ་ཏི, པ་ཧོ་ཏི ནུ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཨི་མི་སྶཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡ པཱ་ཎཱ ཏེ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ཎེ་ན ཨེ་ཀེ་ན མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི?

‘‘ད་ས་པི, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སཱ, ཝཱི་ས་མྤི, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སཱ, ཏིཾ་ས་མྤི, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སཱ, ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ས་མྤི, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སཱ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤི, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སཱ ན་པྤ་ཧོ་ནྟི ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཨི་མི་སྶཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡ པཱ་ཎཱ ཏེ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ཎེ་ན ཨེ་ཀེ་ན མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཀི་ཉྷི སོ་བྷ་ཏི ཨེ་ཀོ ཚ་ཝོ པུ་རི་སོ’’ཏི!

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ནཱ་ལ༹་ནྡཾ ཨེ་ཀེ་ན མ་ནོ་པ་དོ་སེ་ན བྷ་སྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ག་ཧ་པ་ཏི, པ་ཧོ་ཏི ནུ ཁོ སོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཨི་མཾ ནཱ་ལ༹་ནྡཾ ཨེ་ཀེ་ན མ་ནོ་པ་དོ་སེ་ན བྷ་སྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི?

‘‘ད་ས་པི, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ལ༹་ནྡཱ, ཝཱི་ས་མྤི ནཱ་ལ༹་ནྡཱ, ཏིཾ་ས་མྤི ནཱ་ལ༹་ནྡཱ, ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ས་མྤི ནཱ་ལ༹་ནྡཱ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ནཱ་ལ༹་ནྡཱ པ་ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཨེ་ཀེ་ན མ་ནོ་པ་དོ་སེ་ན བྷ་སྨཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཀི་ཉྷི སོ་བྷ་ཏི ཨེ་ཀཱ ཚ་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ’’ཏི!

‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜོ་ཝ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ནོ ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜོ, ནོ ཏ་ཐཱ མ་ནོ་ད་ཎྜོ’’ཏི.

༦༥. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ཏཾ ཏེ ད་ཎྜ་ཀཱི་ར་ཉྙཾ [ད་ཎྜ་ཀཱ་ར་ཉྙཾ (སཱི. པཱི.)] ཀཱ་ལི་ངྒཱ་ར་ཉྙཾ མ་ཛ྄ཛྷཱ་ར་ཉྙཾ [མེ་ཛ྄ཛྷཱ་ར་ཉྙཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མཱ་ཏ་ངྒཱ་ར་ཉྙཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ཨ་ར་ཉྙ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི?

‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཏཾ མེ ད་ཎྜ་ཀཱི་ར་ཉྙཾ ཀཱ་ལི་ངྒཱ་ར་ཉྙཾ མ་ཛ྄ཛྷཱ་ར་ཉྙཾ མཱ་ཏ་ངྒཱ་ར་ཉྙཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ཨ་ར་ཉྙ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀི་ནྟི ཏེ སུ་ཏཾ ཀེ་ན ཏཾ ད་ཎྜ་ཀཱི་ར་ཉྙཾ ཀཱ་ལི་ངྒཱ་ར་ཉྙཾ མ་ཛ྄ཛྷཱ་ར་ཉྙཾ མཱ་ཏ་ངྒཱ་ར་ཉྙཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ཨ་ར་ཉྙ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི?

‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་སཱི་ནཾ མ་ནོ་པ་དོ་སེ་ན ཏཾ ད་ཎྜ་ཀཱི་ར་ཉྙཾ ཀཱ་ལི་ངྒཱ་ར་ཉྙཾ མ་ཛ྄ཛྷཱ་ར་ཉྙཾ མཱ་ཏ་ངྒཱ་ར་ཉྙཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ཨ་ར་ཉྙ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི.

༦༦. ‘‘པུ་རི་མེ་ནེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨོ་པ་མྨེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་བྷི་ར་དྡྷོ. ཨ་པི ཙཱ་ཧཾ ཨི་མཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ཙི་ཏྲཱ་ནི པ་ཉྷ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ་ནི སོ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཨ་མ་ཉྙི་སྶཾ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.

༦༧. ‘‘ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀ་རོ་ཧི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རོ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ཉཱ་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སཱ་དྷུ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་བྷི་ར་དྡྷོ ཡཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀ་རོ་ཧི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རོ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ཉཱ་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སཱ་དྷུ ཧོ་ཏཱི’ཏི. མ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ནཱ་ལ༹་ནྡཾ པ་ཊཱ་ཀཾ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཨུ་པཱ་ལི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏི སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ’ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀ་རོ་ཧི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རོ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ཉཱ་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སཱ་དྷུ ཧོ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དུ་ཏི་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.

༦༨. ‘‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཨོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཀུ་ལཾ ཡེ་ན ནེ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ པི་ཎྜ་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་བྷི་ར་དྡྷོ ཡཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཨོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཀུ་ལཾ ཡེ་ན ནེ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ པི་ཎྜ་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་སཱི’ཏི. སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ནཱ་ཉྙེ་སཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ; མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ནཱ་ཉྙེ་སཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ; མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ནཱ་ཉྙེ་སཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ; མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ནཱ་ཉྙེ་སཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལ’ནྟི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན མཾ བྷ་ག་ཝཱ ནི་ག་ཎྛེ་སུ་པི དཱ་ནེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི. ཨ་པི ཙ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀཱ་ལཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཏི་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.

༦༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ [ཨཱ་ནུ་པུ་བྦཱི་ཀ་ཐཾ (སཱི.), ཨཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཾ (པཱི.), ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཀ་ཐེ་སི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – དཱ་ན་ཀ་ཐཾ སཱི་ལ་ཀ་ཐཾ ས་གྒ་ཀ་ཐཾ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་རཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ, ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་སི. ཡ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་སི ཨུ་པཱ་ལིཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟཾ མུ་དུ་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཾ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཡཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་སི – དུ་ཀྑཾ, ས་མུ་ད་ཡཾ, ནི་རོ་དྷཾ, མ་གྒཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ར་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནེ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ པ་ཏྟ་དྷ་མྨོ ཝི་དི་ཏ་དྷ་མྨོ པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷ་དྷ་མྨོ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཧ་ནྡ ཙ དཱ་ནི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪཱ་མ, བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱ མ་ཡཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི.

༧༠. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན ས་ཀཾ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དོ་ཝཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ, ས་མྨ དོ་ཝཱ་རི་ཀ, ཨཱ་ཝ་རཱ་མི དྭཱ་རཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱི་ནཾ, ཨ་ནཱ་ཝ་ཊཾ དྭཱ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ. ས་ཙེ ཀོ་ཙི ནི་ག་ཎྛོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་མེ་ནཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི – ‘ཏི་ཊྛ, བྷ་ནྟེ, མཱ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཨཱ་ཝ་ཊཾ དྭཱ་རཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱི་ནཾ, ཨ་ནཱ་ཝ་ཊཾ དྭཱ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ. ས་ཙེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཨ་ཏྠོ, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏི་ཊྛ, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.

༧༡. ཨ་སྶོ་སི ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ – ‘‘ཨུ་པཱ་ལི ཀི་ར ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ལི ཀི་ར ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཏ་པ་སྶི, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཋཱ་ན་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ …པེ… ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཧ་ནྡཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪཱ་མི ཡཱ་ཝ ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་དི ཝཱ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཡ་དི ཝཱ ནོ’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཏ་པ་སྶི, ཛཱ་ནཱ་ཧི ཡ་དི ཝཱ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཡ་དི ཝཱ ནོ’’ཏི.

༧༢. ཨ་ཐ ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶིཾ ནི་ག་ཎྛཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶིཾ ནི་ག་ཎྛཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏི་ཊྛ, བྷ་ནྟེ, མཱ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཨཱ་ཝ་ཊཾ དྭཱ་རཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱི་ནཾ, ཨ་ནཱ་ཝ་ཊཾ དྭཱ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ. ས་ཙེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཨ་ཏྠོ, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏི་ཊྛ, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ་ཡེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཡཾ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཨེ་ཏཾ ཁོ ཏེ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ལ་ཏྠཾ ན ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, རུ་ཙྩ་ཏི ཡཾ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཡྻ. ས་མ་ཎོ ཧི, བྷ་ནྟེ, གོ་ཏ་མོ མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནིཾ མཱ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀེ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏཱི་ཏི. ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ཁོ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནི་ཡཱ མཱ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཏ་པ་སྶི, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཋཱ་ན་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ་ཡེ་ཝ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ དཱི་གྷ་ཏ་པ་སྶཱི ནི་ག་ཎྛོ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ་ཡེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཧ་ནྡ ཙཱ་ཧཾ, ཏ་པ་སྶི, ག་ཙྪཱ་མི ཡཱ་ཝ ཙཱ་ཧཾ སཱ་མཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་དི ཝཱ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཡ་དི ཝཱ ནོ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ནི་ག་ཎྛ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏི་ཊྛ, བྷ་ནྟེ, མཱ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཨཱ་ཝ་ཊཾ དྭཱ་རཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱི་ནཾ, ཨ་ནཱ་ཝ་ཊཾ དྭཱ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ. ས་ཙེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཨ་ཏྠོ, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏི་ཊྛ, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་མྨ དོ་ཝཱ་རི་ཀ, ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ལིཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཧི – ‘ནི་ག་ཎྛོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ནི་ག་ཎྛ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཋི་ཏོ; སོ ཏེ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མོ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ལིཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནི་ག་ཎྛོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ནི་ག་ཎྛ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཋི་ཏོ; སོ ཏེ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་མྨ དོ་ཝཱ་རི་ཀ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ དྭཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ དྭཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ལིཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཁོ, བྷ་ནྟེ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ དྭཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི. ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི.

༧༣. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ དྭཱ་ར་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་གྒ་ཉྩ སེ་ཊྛ་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་མ་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཉྩ ཏ་ཏྠ སཱ་མཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དོ་ཝཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་མྨ དོ་ཝཱ་རི་ཀ, ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཧི – ‘ཨུ་པཱ་ལི, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – པ་ཝི་ས ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་སཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨུ་པཱ་ལི, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘པ་ཝི་ས ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་སཱི’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ནི་ག་ཎྛ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ དྭཱ་ར་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི – ཡཾ སུ་དཾ པུ་བྦེ ཡ་ཏོ པ་སྶ་ཏི ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ་ན ཏ་ཏོ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་གྒ་ཉྩ སེ་ཊྛ་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་མ་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཉྩ ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ན ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ [པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ (སཱི. པཱི.)] པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏི སོ – དཱ་ནི ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་གྒ་ཉྩ སེ་ཊྛ་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་མ་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཉྩ ཏ་ཏྠ སཱ་མཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ས་ནཱ་ནི; ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་སི, ནི་སཱི་དཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཨུ་པཱ་ལིཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨུ་མྨ་ཏྟོ་སི ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ད་ཏྟོ་སི ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི! ‘ག་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ག་ནྟྭཱ མ་ཧ་ཏཱ་སི ཝཱ་ད་ས་ངྒྷཱ་ཊེ་ན པ་ཊི་མུ་ཀྐོ ཨཱ་ག་ཏོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ག་ཧ་པ་ཏི, པུ་རི་སོ ཨ་ཎྜ་ཧཱ་ར་ཀོ ག་ནྟྭཱ ཨུ་བྦྷ་ཏེ་ཧི ཨ་ཎྜེ་ཧི ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, སེ་ཡྻ་ཐཱ ཝཱ པ་ན ག་ཧ་པ་ཏི པུ་རི་སོ ཨ་ཀྑི་ཀ་ཧཱ་ར་ཀོ ག་ནྟྭཱ ཨུ་བྦྷ་ཏེ་ཧི ཨ་ཀྑཱི་ཧི ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ‘ག་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ག་ནྟྭཱ མ་ཧ་ཏཱ་སི ཝཱ་ད་ས་ངྒྷཱ་ཊེ་ན པ་ཊི་མུ་ཀྐོ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨཱ་ཝ་ཊྚོ་སི ཁོ ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནི་ཡཱ མཱ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི.

༧༤. ‘‘བྷ་དྡི་ཀཱ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནཱི མཱ་ཡཱ; ཀ་ལྱཱ་ཎཱི, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནཱི མཱ་ཡཱ; པི་ཡཱ མེ, བྷ་ནྟེ, ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ ཨི་མཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻུཾ; པི་ཡཱ་ན་མྤི མེ ཨ་སྶ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ; ས་བྦེ ཙེ་པི, བྷ་ནྟེ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་མཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻུཾ; ས་བྦེ་སཱ་ན་མྤི་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ; ས་བྦེ ཙེ་པི, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ…པེ… ཝེ་སྶཱ…པེ… སུ་དྡཱ ཨི་མཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻུཾ; ས་བྦེ་སཱ་ན་མྤི་སྶ སུ་དྡཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ; ས་དེ་ཝ་ཀོ ཙེ་པི, བྷ་ནྟེ, ལོ་ཀོ ས་མཱ་ར་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཛཱ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཨི་མཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻུཾ; ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ་པི་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་མཱ་ར་ཀ་སྶ ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སྶ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པ་མཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཨུ་པ་མཱ་ཡ པི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སཱ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི.

༧༥. ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཛི་ཎྞ་སྶ ཝུ་ཌྜྷ་སྶ མ་ཧ་ལླ་ཀ་སྶ ད་ཧ་རཱ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ པ་ཛཱ་པ་ཏཱི ཨ་ཧོ་སི ག་བྦྷི་ནཱི ཨུ་པ་ཝི་ཛ་ཉྙཱ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སཱ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་པ་ཎཱ མ་ཀྐ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཧི, ཡོ མེ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ ཀཱི་ལཱ༹་པ་ན་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཏཱ་ཝ, བྷོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ཝི་ཛཱ་ཡ་ཏི. ས་ཙེ ཏྭཾ, བྷོ་ཏི, ཀུ་མཱ་ར་ཀཾ ཝི་ཛཱ་ཡི་སྶ་སི, ཏ་སྶཱ ཏེ ཨ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཎཱ མ་ཀྐ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མི, ཡོ ཏེ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ ཀཱི་ལཱ༹་པ་ན་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏྭཾ, བྷོ་ཏི, ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ ཝི་ཛཱ་ཡི་སྶ་སི, ཏ་སྶཱ ཏེ ཨ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཎཱ མ་ཀྐ་ཊ་ཙྪཱ་པི་ཀཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མི, ཡཱ ཏེ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཀཱི་ལཱ༹་པ་ནི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷ་ནྟེ, སཱ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷ་ནྟེ, སཱ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་པ་ཎཱ མ་ཀྐ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཧི, ཡོ མེ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ ཀཱི་ལཱ༹་པ་ན་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྶཱ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡ སཱ་ར་ཏྟོ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཎཱ མ་ཀྐ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་ཡཾ ཏེ, བྷོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཎཱ མ་ཀྐ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀོ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཨཱ་ནཱི་ཏོ, ཡོ ཏེ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ ཀཱི་ལཱ༹་པ་ན་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, སཱ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མཾ མ་ཀྐ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ར་ཏྟ་པཱ་ཎི ར་ཛ་ཏ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ར་ཛ་ཀ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཧི – ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, ས་མྨ ར་ཏྟ་པཱ་ཎི, ཨི་མཾ མ་ཀྐ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀཾ པཱི་ཏཱ་ཝ་ལེ་པ་ནཾ ནཱ་མ ར་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ར་ཛི་ཏཾ ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏ་པ་ཙྩཱ་ཀོ་ཊི་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛ’ནྟི.

‘‘ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྶཱ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡ སཱ་ར་ཏྟོ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཏཾ མ་ཀྐ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ར་ཏྟ་པཱ་ཎི ར་ཛ་ཀ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ར་ཛ་ཀ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, ས་མྨ ར་ཏྟ་པཱ་ཎི, ཨི་མཾ མ་ཀྐ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀཾ པཱི་ཏཱ་ཝ་ལེ་པ་ནཾ ནཱ་མ ར་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ར་ཛི་ཏཾ ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏ་པ་ཙྩཱ་ཀོ་ཊི་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛ’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, ར་ཏྟ་པཱ་ཎི ར་ཛ་ཀ་པུ་ཏྟོ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཏེ, མ་ཀྐ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀོ ར་ངྒ་ཀྑ་མོ ཧི ཁོ, ནོ ཨཱ་ཀོ་ཊ་ན་ཀྑ་མོ, ནོ ཝི་མ་ཛྫ་ན་ཀྑ་མོ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བཱ་ལཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཝཱ་དོ ར་ངྒ་ཀྑ་མོ ཧི ཁོ བཱ་ལཱ་ནཾ ནོ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ, ནོ ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཀྑ་མོ, ནོ ཝི་མ་ཛྫ་ན་ཀྑ་མོ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ན་ཝཾ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ར་ཏྟ་པཱ་ཎི ར་ཛ་ཀ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ར་ཛ་ཀ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, ས་མྨ ར་ཏྟ་པཱ་ཎི, ཨི་མཾ ན་ཝཾ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ པཱི་ཏཱ་ཝ་ལེ་པ་ནཾ ནཱ་མ ར་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ར་ཛི་ཏཾ ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏ་པ་ཙྩཱ་ཀོ་ཊི་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛ’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, ར་ཏྟ་པཱ་ཎི ར་ཛ་ཀ་པུ་ཏྟོ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨི་དཾ ཁོ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ན་ཝཾ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ར་ངྒ་ཀྑ་མ་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་ཀོ་ཊ་ན་ཀྑ་མ་ཉྩ ཝི་མ་ཛྫ་ན་ཀྑ་མ་ཉྩཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝཱ་དོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ར་ངྒ་ཀྑ་མོ ཙེ་ཝ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ནོ བཱ་ལཱ་ནཾ, ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཀྑ་མོ ཙ ཝི་མ་ཛྫ་ན་ཀྑ་མོ ཙཱ’’ཏི.

‘‘ས་རཱ་ཛི་ཀཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, པ་རི་སཱ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ’ཏི. ཀ་སྶ ཏཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, སཱ་ཝ་ཀཾ དྷཱ་རེ་མཱ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, སུ་ཎོ་ཧི ཡ་སྶཱ་ཧཾ སཱ་ཝ་ཀོ’’ཏི –

༧༦. ‘‘དྷཱི་ར་སྶ ཝི་ག་ཏ་མོ་ཧ་སྶ, པ་བྷི་ནྣ་ཁཱི་ལ་སྶ ཝི་ཛི་ཏ་ཝི་ཛ་ཡ་སྶ;

ཨ་ནཱི་གྷ་སྶ སུ་ས་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ, ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལ་སྶ སཱ་དྷུ་པ་ཉྙ་སྶ;

ཝེ་ས་མ་ནྟ་ར་སྶ [ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ (སཱི. པཱི.)] ཝི་མ་ལ་སྶ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི.

‘‘ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐི་སྶ ཏུ་སི་ཏ་སྶ, ཝ་ནྟ་ལོ་ཀཱ་མི་ས་སྶ མུ་དི་ཏ་སྶ;

ཀ་ཏ་ས་མ་ཎ་སྶ མ་ནུ་ཛ་སྶ, ཨ་ནྟི་མ་སཱ་རཱི་ར་སྶ ན་ར་སྶ;

ཨ་ནོ་པ་མ་སྶ ཝི་ར་ཛ་སྶ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི.

‘‘ཨ་སཾ་ས་ཡ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ, ཝེ་ན་ཡི་ཀ་སྶ སཱ་ར་ཐི་ཝ་ར་སྶ;

ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སྶ རུ་ཙི་ར་དྷ་མྨ་སྶ, ནི་ཀྐ་ངྑ་སྶ པ་བྷཱ་ས་ཀ་སྶ [པ་བྷཱ་ས་ཀ་ར་སྶ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)];

མཱ་ན་ཙྪི་ད་སྶ ཝཱི་ར་སྶ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི.

‘‘ནི་ས་བྷ་སྶ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་སྶ, ག་མྦྷཱི་ར་སྶ མོ་ན་པ་ཏྟ་སྶ;

ཁེ་མ་ངྐ་ར་སྶ ཝེ་ད་སྶ, དྷ་མྨ་ཊྛ་སྶ སཾ་ཝུ་ཏ་ཏྟ་སྶ;

ས་ངྒཱ་ཏི་ག་སྶ མུ་ཏྟ་སྶ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི.

‘‘ནཱ་ག་སྶ པ་ནྟ་སེ་ན་སྶ, ཁཱི་ཎ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སྶ མུ་ཏྟ་སྶ;

པ་ཊི་མ་ནྟ་ཀ་སྶ [པ་ཊི་མ་ནྟ་སྶ (ཀ.)] དྷོ་ན་སྶ, པ་ནྣ་དྷ་ཛ་སྶ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་སྶ;

ད་ནྟ་སྶ ནི་པྤ་པ་ཉྩ་སྶ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི.

‘‘ཨི་སི་ས་ཏྟ་མ་སྶ ཨ་ཀུ་ཧ་སྶ, ཏེ་ཝི་ཛྫ་སྶ བྲ་ཧྨ་པ་ཏྟ་སྶ;

ནྷཱ་ཏ་ཀ་སྶ [ན་ཧཱ་ཏ་ཀ་སྶ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] པ་ད་ཀ་སྶ, པ་སྶ་དྡྷ་སྶ ཝི་དི་ཏ་ཝེ་ད་སྶ;

པུ་རི་ནྡ་ད་སྶ ས་ཀྐ་སྶ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི.

‘‘ཨ་རི་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟ་སྶ, པ་ཏྟི་པ་ཏྟ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ;

ས་ཏི་མ་ཏོ ཝི་པ་སྶི་སྶ, ཨ་ན་བྷི་ན་ཏ་སྶ ནོ ཨ་པ་ན་ཏ་སྶ;

ཨ་ནེ་ཛ་སྶ ཝ་སི་པྤ་ཏྟ་སྶ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི.

‘‘ས་མུ་གྒ་ཏ་སྶ [ས་མྨ་གྒ་ཏ་སྶ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཛྷཱ་ཡི་སྶ, ཨ་ན་ནུ་ག་ཏ་ནྟ་ར་སྶ སུ་དྡྷ་སྶ;

ཨ་སི་ཏ་སྶ ཧི་ཏ་སྶ [ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་སྶ (སཱི. པཱི.), ཨ་པྤ་བྷཱི་ཏ་སྶ (སྱཱ.)], པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་སྶ ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟ་སྶ;

ཏི་ཎྞ་སྶ ཏཱ་ར་ཡ་ནྟ་སྶ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི.

‘‘ས་ནྟ་སྶ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙ་སྶ, མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་སྶ ཝཱི་ཏ་ལོ་བྷ་སྶ;

ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ སུ་ག་ཏ་སྶ, ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ས་མ་སྶ;

ཝི་སཱ་ར་ད་སྶ ནི་པུ་ཎ་སྶ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི.

‘‘ཏ་ཎྷ་ཙྪི་ད་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ, ཝཱི་ཏ་དྷཱུ་མ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟ་སྶ;

ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ, ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཏུ་ལ་སྶ;

མ་ཧ་ཏོ ཡ་ས་གྒ་པ་ཏྟ་སྶ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི.

༧༧. ‘‘ཀ་དཱ ས་ཉྙཱུ་ལ༹ྷཱ པ་ན ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨི་མེ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝ་ཎྞཱ’’ཏི? ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ནཱ་པུ་པྥཱ་ནཾ མ་ཧཱ་པུ་པྥ་རཱ་སི, ཏ་མེ་ནཾ ད་ཀྑོ མཱ་ལཱ་ཀཱ་རོ ཝཱ མཱ་ལཱ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཝི་ཙི་ཏྟཾ མཱ་ལཾ ག་ནྠེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ཝ་ཎྞོ. ཀོ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ན ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ན་སྶ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཙྪཱི་ཏི [ཨུ་གྒ་ཉྪི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)].

ཨུ་པཱ་ལི་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ.