༣. མ་ཧཱ་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༣༤༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཨ་བྷ་བྦོ གོ་ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ [ཕཱ་ཏི་ཀ་ཏྟུཾ (སཱི. པཱི.), ཕཱ་ཏི་ཀཱ་ཏུཾ (སྱཱ. ཀཾ.)]. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གོ་པཱ་ལ་ཀོ ན རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི, ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ན ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ [སཱ་ཊེ་ཏཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ན དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ན ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏེ ཨུ་ས་བྷཱ གོ་པི་ཏ་རོ གོ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཨ་བྷ་བྦོ གོ་ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི, ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ན ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ན དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ན ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

༣༤༧. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ‘ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎོ བཱ་ལོ, ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་ཎྜི་ཏོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི ཀ་རོ་ཏི ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི ཀ་རོ་ཏི ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ན ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ན ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ, ཏེ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ན པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏི, ན པ་རི་པ་ཉྷ་ཏི – ‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཾ? ཨི་མ་སྶ ཀོ ཨ་ཏྠོ’ཏི? ཏ་སྶ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཝ་ཊ་ཉྩེ་ཝ ན ཝི་ཝ་ར་ནྟི, ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏ་ཉྩ ན ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཙ ཀ་ངྑཱ་ཋཱ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ངྑཾ ན པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ན ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ན ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ན ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུཾ ས་དྡྷཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊྛུཾ པ་ཝཱ་རེ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི, ཏ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ མ་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ, ཏེ་སུ ན མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; ན མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; ན མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ.

༣༤༨. ‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ བྷ་བྦོ གོ་ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གོ་པཱ་ལ་ཀོ རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, སཱ་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏེ ཨུ་ས་བྷཱ གོ་པི་ཏ་རོ གོ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ བྷ་བྦོ གོ་ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, སཱ་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

༣༤༩. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ‘ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎོ བཱ་ལོ, ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ ཏེ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏི, པ་རི་པ་ཉྷ་ཏི – ‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཾ? ཨི་མ་སྶ ཀོ ཨ་ཏྠོ’ཏི? ཏ་སྶ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཝ་ཊ་ཉྩེ་ཝ ཝི་ཝ་ར་ནྟི, ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏ་ཉྩ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཙ ཀ་ངྑཱ་ཋཱ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱ་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུཾ ས་དྡྷཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊྛུཾ པ་ཝཱ་རེ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི. ཏ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ མ་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱ་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ, ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ་སུ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུ’’ནྟི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

མ་ཧཱ་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.