༤. ཙཱུ་ལ༹་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༣༥༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝ་ཛྫཱི་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨུ་ཀྐ་ཙེ་ལཱ་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ག་དྷ་ཀོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ དུ་པྤ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཝ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ, ཨ་ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་ཏི་ཏྠེ་ནེ་ཝ གཱ་ཝོ པ་ཏཱ་རེ་སི ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏཱི་རཾ སུ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་ཝོ མ་ཛ྄ཛྷེ་ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ སོ་ཏེ ཨཱ་མ་ཎྜ་ལི་ཡཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ག་དྷ་ཀོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ དུ་པྤ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཝ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ, ཨ་ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་ཏི་ཏྠེ་ནེ་ཝ གཱ་ཝོ པ་ཏཱ་རེ་སི ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏཱི་རཾ སུ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཧི ཀེ་ཙི [ཡེ ཀེ་ཙི (སྱཱ. ཀཾ.)] ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ པ་ར་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ, ཏེ་སཾ ཡེ སོ་ཏ་བྦཾ ས་དྡ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ.
༣༥༡. ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ག་དྷ་ཀོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ས་པྤ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཝ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ, ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཏི་ཏྠེ་ནེ་ཝ གཱ་ཝོ པ་ཏཱ་རེ་སི ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏཱི་རཾ སུ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ. སོ པ་ཋ་མཾ པ་ཏཱ་རེ་སི ཡེ ཏེ ཨུ་ས་བྷཱ གོ་པི་ཏ་རོ གོ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ. ཏེ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐཱ་པ་རེ པ་ཏཱ་རེ་སི བ་ལ་ཝ་གཱ་ཝོ ད་མྨ་གཱ་ཝོ. ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐཱ་པ་རེ པ་ཏཱ་རེ་སི ཝ་ཙྪ་ཏ་རེ ཝ་ཙྪ་ཏ་རི་ཡོ. ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐཱ་པ་རེ པ་ཏཱ་རེ་སི ཝ་ཙྪ་ཀེ ཀི་སཱ་བ་ལ་ཀེ [ཀི་ས་བ་ལ་ཀེ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)]. ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྪ་ཀོ ཏ་རུ་ཎ་ཀོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཛཱ་ཏ་ཀོ མཱ་ཏུ་གོ་ར་ཝ་ཀེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ, སོ་པི ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ག་དྷ་ཀོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ས་པྤ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཝ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ, ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཏི་ཏྠེ་ནེ་ཝ གཱ་ཝོ པ་ཏཱ་རེ་སི ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏཱི་རཾ སུ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཀུ་ས་ལཱ ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ པ་ར་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཀུ་ས་ལཱ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ ཨ་མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ, ཀུ་ས་ལཱ མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ ཨ་མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ, ཏེ་སཾ ཡེ སོ་ཏ་བྦཾ ས་དྡ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ.
༣༥༢. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ཨུ་ས་བྷཱ གོ་པི་ཏ་རོ གོ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ, ཏེ ཏི་རི་ཡཾ མཱ་ར་སྶ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་ཏཱ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ལ་ཝ་གཱ་ཝོ ད་མྨ་གཱ་ཝོ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཱ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ, ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ མཱ་ར་སྶ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་མི་སྶ་ནྟི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱ ཝ་ཙྪ་ཏ་རི་ཡོ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ས་ཀིཾ་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ མཱ་ར་སྶ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་མི་སྶ་ནྟི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྪ་ཀཱ ཀི་སཱ་བ་ལ་ཀཱ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ནི་ཡ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ནཱ, ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ མཱ་ར་སྶ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་མི་སྶ་ནྟི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྪ་ཀོ ཏ་རུ་ཎ་ཀོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཛཱ་ཏ་ཀོ མཱ་ཏུ་གོ་ར་ཝ་ཀེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ, ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ མཱ་ར་སྶ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་མི་སྶ་ནྟི.
‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ས་ལོ ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལོ པ་ར་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཀུ་ས་ལོ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཀུ་ས་ལོ ཨ་མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ, ཀུ་ས་ལོ མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཀུ་ས་ལོ ཨ་མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ སོ་ཏ་བྦཾ ས་དྡ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –
‘‘ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ པ་རོ ལོ་ཀོ, ཛཱ་ན་ཏཱ སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏོ;
ཡ་ཉྩ མཱ་རེ་ན ས་མྤ་ཏྟཾ, ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཡ་ཉྩ མ་ཙྩུ་ནཱ.
‘‘ས་བྦཾ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ཛཱ་ན་ཏཱ;
ཝི་ཝ་ཊཾ ཨ་མ་ཏ་དྭཱ་རཾ, ཁེ་མཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘ཚི་ནྣཾ པཱ་པི་མ་ཏོ སོ་ཏཾ, ཝི་དྡྷ་སྟཾ ཝི་ན་ལཱི༹་ཀ་ཏཾ;
པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལཱ ཧོ་ཐ, ཁེ་མཾ པ་ཏྟ་ཏྠ [པ་ཏྠེ་ཐ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་པཱ་ཋོ)] བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི.
ཙཱུ་ལ༹་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.