༤. མ་ཧཱ་ཡ་མ་ཀ་ཝ་གྒོ

༡. ཙཱུ་ལ༹་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟཾ

༣༢༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ཏི་ཀེ [ནཱ་དི་ཀེ (སཱི. སྱཱ. པཱི.), ཉཱ་ཏི་ཀེ (ཀ.)] ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཉྫ་ཀཱ་ཝ་ས་ཐེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ [ཀི་མྦི་ལོ (སཱི. པཱི. ཀ.)] གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན་དཱ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ དཱ་ཡ་པཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ, ས་མ་ཎ, ཨེ་ཏཾ དཱ་ཡཾ པཱ་ཝི་སི. ས་ནྟེ་ཏྠ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. མཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཕཱ་སུ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི.

ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ དཱ་ཡ་པཱ་ལ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ མ་ནྟ་ཡ་མཱ་ན་སྶ. སུ་ཏྭཱ་ན དཱ་ཡ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ དཱ་ཡ་པཱ་ལ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ་རེ་སི. ས་ཏྠཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ན་ནྡི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཀི་མི་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ས་ཏྠཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ – ཨེ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི, ཨེ་ཀོ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, ཨེ་ཀོ པཱ་དོ་ད་ཀཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཏེ་པི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

༣༢༦. ‘‘ཀ་ཙྩི ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི པི་ཎྜ་ཀེ་ན ན ཀི་ལ་མ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ག་ཝཱ, ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ག་ཝཱ; ན ཙ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཀི་ལ་མཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཙྩི པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡོ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་སུ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟཱ་མི. ནཱ་ནཱ ཧི ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཉྩ པ་ན མ་ཉྙེ ཙི་ཏྟ’’ནྟི.

ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ན་ནྡི་ཡོ…པེ… ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ཀི་མི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡོ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་སུ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟཱ་མི. ནཱ་ནཱ ཧི ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཉྩ པ་ན མ་ཉྙེ ཙི་ཏྟ་ནྟི.

‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི.

༣༢༧. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ! ཀ་ཙྩི པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཡོ པ་ཋ་མཾ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི སོ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡོ པ་ཙྪཱ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཙེ ཧོ་ཏི བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི བྷུ་ཉྫ་ཏི, ནོ ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེ ཝཱ ཚ་ཌྜེ་ཏི, ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཏི. སོ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏིཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, བྷ་ཏྟ་གྒཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཏི. ཡོ པ་སྶ་ཏི པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ ཝ་ཙྩ་གྷ་ཊཾ ཝཱ རི་ཏྟཾ ཏུ་ཙྪཾ སོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ས་ཙ་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ས་ཡ྄ཧཾ, ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཝི་ལ་ངྒྷ་ཀེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་མ, ན ཏྭེ་ཝ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡཱ་མ. པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀཾ ཁོ པ་ན མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་བྦ་ར་ཏྟི་ཀཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སཱི་དཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི.

༣༢༨. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ! ཨ་ཏྠི པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པཱི་ནཾ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ! ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པཱི་ནཾ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ! ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ! ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མ. ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཡ་མ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ! ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ! ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀཱ ཙ ཝི་ཧ་རཱ་མ, ས་ཏཱ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ, སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་མ, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མ. ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཡ་མ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ! ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ! ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ, པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མ. ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཡ་མ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ! ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ! ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མ. ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཡ་མ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ! ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ! ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མ…པེ… ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མ…པེ… ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མ. ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཡ་མ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི.

༣༢༩. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ! ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ! ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ནོ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ. ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཡ་མ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ. ཨི་མ་མྷཱ ཙ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨ་ཉྙཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ! ཨི་མ་མྷཱ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཝཱ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ན་ཏྠཱི’’ཏི.

༣༣༠. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ན་ནྡི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཀི་མི་ལཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་སཾ་ཡཱ་ཡི་ཏྭཱ [ཨ་ནུ་སཾ་སཱ་ཝེ་ཏྭཱ (སཱི.), ཨ་ནུ་སཱ་ཝེ་ཏྭཱ (ཊཱི་ཀཱ)] ཏ་ཏོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་རོ་ཙི་མྷ – ‘ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ མ་ཡཾ ལཱ་བྷི་ནོ’ཏི, ཡཾ ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ ཡཱ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ མ་ཡཾ ལཱ་བྷི་ནོ’ཏི, ཨ་པི ཙ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོ – ‘ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨི་མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ལཱ་བྷི་ནོ’ཏི. དེ་ཝ་ཏཱ་པི མེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨི་མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ལཱ་བྷི་ནོ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྷཱ་བྷི་པུ་ཊྛེ་ན བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི.

༣༣༡. ཨ་ཐ ཁོ དཱི་གྷོ པ་ར་ཛ་ནོ ཡ་ཀྑོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ དཱི་གྷོ པ་ར་ཛ་ནོ ཡ་ཀྑོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ, སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱ ཝ་ཛྫི་པ་ཛཱ་ཡ, ཡ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨི་མེ ཙ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ – ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ’’ཏི. དཱི་གྷ་སྶ པ་ར་ཛ་ན་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ བྷུ་མྨཱ དེ་ཝཱ ས་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སུཾ – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ, བྷོ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ, སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱ ཝ་ཛྫི་པ་ཛཱ་ཡ, ཡ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨི་མེ ཙ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ – ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ’ཏི. བྷུ་མྨཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དེ་ཝཱ…པེ… ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ དེ་ཝཱ…པེ… ཡཱ་མཱ དེ་ཝཱ…པེ… ཏུ་སི་ཏཱ དེ་ཝཱ…པེ… ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི དེ་ཝཱ…པེ… པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི དེ་ཝཱ…པེ… བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝཱ ས་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སུཾ – ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ, བྷོ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ, སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱ ཝ་ཛྫི་པ་ཛཱ་ཡ, ཡ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨི་མེ ཙ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ – ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ’’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཏེ་ན ཁ་ཎེ་ན (ཏེ་ན ལ་ཡེ་ན) [( ) སཱི. སྱཱ. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ཏེ་ན མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཡཱ་ཝ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཝི་དི་ཏཱ [སཾ་ཝི་དི་ཏཱ (ཀ.)] ཨ་ཧེ་སུཾ.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, དཱི་གྷ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, དཱི་གྷ! ཡ་སྨཱ་པི, དཱི་གྷ, ཀུ་ལཱ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཏ་ཉྩེ་པི ཀུ་ལཾ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྶ་པཱ་སྶ ཀུ་ལ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ་པི, དཱི་གྷ, ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚཱ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, སོ ཙེ་པི ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚོ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྶ་པཱ་སྶ ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ་པི, དཱི་གྷ, གཱ་མཱ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, སོ ཙེ་པི གཱ་མོ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྶ་པཱ་སྶ གཱ་མ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ་པི, དཱི་གྷ, ནི་ག་མཱ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, སོ ཙེ་པི ནི་ག་མོ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྶ་པཱ་སྶ ནི་ག་མ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ་པི, དཱི་གྷ, ན་ག་རཱ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཏ་ཉྩེ་པི ན་ག་རཾ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྶ་པཱ་སྶ ན་ག་ར་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ་པི, དཱི་གྷ, ཛ་ན་པ་དཱ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, སོ ཙེ་པི ཛ་ན་པ་དོ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྶ་པཱ་སྶ ཛ་ན་པ་ད་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ས་བྦེ ཙེ་པི, དཱི་གྷ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻུཾ, ས་བྦེ་སཱ་ནཾ་པཱ་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ས་བྦེ ཙེ་པི, དཱི་གྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ…པེ… ས་བྦེ ཙེ་པི, དཱི་གྷ, ཝེ་སྶཱ…པེ… ས་བྦེ ཙེ་པི, དཱི་གྷ, སུ་དྡཱ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻུཾ, ས་བྦེ་སཱ་ནཾ་པཱ་སྶ སུ་དྡཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ས་དེ་ཝ་ཀོ ཙེ་པི, དཱི་གྷ, ལོ་ཀོ ས་མཱ་ར་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཛཱ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻ, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ་པཱ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་མཱ་ར་ཀ་སྶ ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སྶ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. པ་སྶ, དཱི་གྷ, ཡཱ་ཝ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ, ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ དཱི་གྷོ པ་ར་ཛ་ནོ ཡ་ཀྑོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.

ཙཱུ་ལ༹་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.

༢. མ་ཧཱ་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟཾ

༣༣༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ – ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཙ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཙ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཙ རེ་ཝ་ཏེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཙ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ཝུ་སོ, ཀ་སྶ་པ, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ. དི་སྭཱ་ན ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རེ་ཝ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱ ཁོ ཨ་མཱུ, ཨཱ་ཝུ་སོ [ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ཝུ་སོ (ཀ.)] རེ་ཝ་ཏ, ས་པྤུ་རི་སཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ན དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ཝུ་སོ རེ་ཝ་ཏ, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ རེ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ.

༣༣༣. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ རེ་ཝ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཨཱ་ན་ནྡཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ. དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏུ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ! སྭཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ! ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ, དོ་སི་ནཱ ར་ཏྟི, ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ [ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ (སཱི.)] སཱ་ལཱ, དི་བྦཱ, མ་ཉྙེ, ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི; ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ. ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཱ ས་བྱ་ཉྫ་ནཱ; ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, དྷཱ་ཏཱ [དྷ་ཏཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ, མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ, དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. སོ ཙ་ཏ་སྶ་ནྣཾ པ་རི་སཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི པ་རི་མ་ཎྜ་ལེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷེ་ཧི [ཨ་པྤ་བ་དྡྷེ་ཧི (སཱི. པཱི.)] ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི.

༣༣༤. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རེ་ཝ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ རེ་ཝ་ཏ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རེ་ཝ་ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མ – ‘ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ རེ་ཝ་ཏ, གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ, དོ་སི་ནཱ ར་ཏྟི, ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ སཱ་ལཱ, དི་བྦཱ, མ་ཉྙེ, ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི; ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ རེ་ཝ་ཏ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མོ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་ར་ཏོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི.

༣༣༥. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ རེ་ཝ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ པུ་ཙྪཱ་མ – ‘ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ, དོ་སི་ནཱ ར་ཏྟི, ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ སཱ་ལཱ, དི་བྦཱ, མ་ཉྙེ, ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི; ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀཱ་ནཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་ག་ཏོ ས་ཧ་སྶཾ ནེ་མི་མ་ཎྜ་ལཱ་ནཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀཱ་ནཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི.

༣༣༦. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་སྶ་པ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷེ་ན ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ པུ་ཙྪཱ་མ – ‘ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་སྶ་པ, གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ, དོ་སི་ནཱ ར་ཏྟི, ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ སཱ་ལཱ, དི་བྦཱ, མ་ཉྙེ, ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི; ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཧོ་ཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཧོ་ཏི པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་སཾ་ས་གྒ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི.

༣༣༧. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ པུ་ཙྪཱ་མ – ‘ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ, དོ་སི་ནཱ ར་ཏྟི, ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ སཱ་ལཱ, དི་བྦཱ, མ་ཉྙེ, ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི; ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྭེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི, ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི, ནོ ཙ སཾ་སཱ་དེ་ནྟི [སཾ་སཱ་རེ་ནྟི (ཀ.)], དྷ་མྨཱི ཙ ནེ་སཾ ཀ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་ནཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི.

༣༣༨. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་མྷེ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ པུ་ཙྪཱ་མ – ‘ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ, དོ་སི་ནཱ ར་ཏྟི, ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ སཱ་ལཱ, དི་བྦཱ, མ་ཉྙེ, ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི; ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟཾ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི, ནོ ཙ བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ [མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀ་ས་མ་ཡཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ར་ཉྙོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ནཱ་ནཱ་ར་ཏྟཱ་ནཾ དུ་སྶཱ་ནཾ དུ་སྶ་ཀ་ར་ཎྜ་ཀོ པཱུ་རོ ཨ་སྶ. སོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ; ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ; ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟཾ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི, ནོ ཙ བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི.

༣༣༩. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷེ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ཝུ་སོ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མ. ཡ་ཐཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྡ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ རེ་ཝ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཨཱ་ན་ནྡཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ. དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨེ་ཏུ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ! སྭཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ! ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ, དོ་སི་ནཱ ར་ཏྟི, ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ སཱ་ལཱ, དི་བྦཱ, མ་ཉྙེ, ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི; ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ…པེ… ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ! ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨཱ་ན་ནྡོ་ཝ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ. ཨཱ་ན་ནྡོ ཧི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ. ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཱ ས་བྱ་ཉྫ་ནཱ; ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, དྷཱ་ཏཱ, ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ, མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ, དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. སོ ཙ་ཏ་སྶ་ནྣཾ པ་རི་སཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི པ་རི་མ་ཎྜ་ལེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷེ་ཧི ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི.

༣༤༠. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རེ་ཝ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ རེ་ཝ་ཏ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རེ་ཝ་ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མ – ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ རེ་ཝ་ཏ, གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ, དོ་སི་ནཱ ར་ཏྟི, ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ སཱ་ལཱ, དི་བྦཱ མ་ཉྙེ ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི. ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ རེ་ཝ་ཏ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མོ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་ར་ཏོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཨ་ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ! ཡ་ཐཱ ཏཾ རེ་ཝ་ཏོ་ཝ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ. རེ་ཝ་ཏོ ཧི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མོ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་ར་ཏོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ན’’ནྟི.

༣༤༡. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ རེ་ཝ་ཏེ་ན…པེ… ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀཱ་ནཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ…པེ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ་ཝ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཧི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀཱ་ནཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏཱི’’ཏི.

༣༤༢. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་སྶ་པ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷེ་ན ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ པུ་ཙྪཱ་མ…པེ… ཀ་ཐཾ རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་སྶ་པ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ! ཡ་ཐཱ ཏཾ ཀ་སྶ་པོ་ཝ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ. ཀ་སྶ་པོ ཧི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་ནྟུ་ཊྛོ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཨ་སཾ་ས་གྒ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣོ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི’’ཏི.

༣༤༣. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ བྷ་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ པུ་ཙྪཱ་མ…པེ… ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྭེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི, ནོ ཙ སཾ་སཱ་དེ་ནྟི, དྷ་མྨཱི ཙ ནེ་སཾ ཀ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་ནཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་ཐཱ ཏཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ་ཝ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ. མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཧི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ’’ཏི.

༣༤༤. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་མྷེ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ པུ་ཙྪཱ་མ – ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ, དོ་སི་ནཱ ར་ཏྟི, ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ སཱ་ལཱ, དི་བྦཱ, མ་ཉྙེ, ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི. ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟཾ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི ནོ ཙ བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ར་ཉྙོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ནཱ་ནཱ་ར་ཏྟཱ་ནཾ དུ་སྶཱ་ནཾ དུ་སྶ་ཀ་ར་ཎྜ་ཀོ པཱུ་རོ ཨ་སྶ. སོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ; ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ; ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟཾ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི, ནོ ཙ བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན! ཡ་ཐཱ ཏཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་ཝ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ. སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཧི, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཙི་ཏྟཾ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི ནོ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.

༣༤༥. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སུ་བྷཱ་སི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ས་བྦེ་སཾ ཝོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨ་པི ཙ མ་མ་པི སུ་ཎཱ་ཐ ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻ. ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ – ‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ ཨི་མཾ པ་ལླ་ངྐཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མི ཡཱ་ཝ མེ ནཱ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ [ཏེ བྷི་ཀྑཱུ (ཀ.)] བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

མ་ཧཱ་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. མ་ཧཱ་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༣༤༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཨ་བྷ་བྦོ གོ་ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ [ཕཱ་ཏི་ཀ་ཏྟུཾ (སཱི. པཱི.), ཕཱ་ཏི་ཀཱ་ཏུཾ (སྱཱ. ཀཾ.)]. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གོ་པཱ་ལ་ཀོ ན རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི, ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ན ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ [སཱ་ཊེ་ཏཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ན དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ན ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏེ ཨུ་ས་བྷཱ གོ་པི་ཏ་རོ གོ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཨ་བྷ་བྦོ གོ་ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི, ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ན ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ན དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ན ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

༣༤༧. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ‘ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎོ བཱ་ལོ, ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་ཎྜི་ཏོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི ཀ་རོ་ཏི ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི ཀ་རོ་ཏི ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ན ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ན ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ, ཏེ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ན པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏི, ན པ་རི་པ་ཉྷ་ཏི – ‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཾ? ཨི་མ་སྶ ཀོ ཨ་ཏྠོ’ཏི? ཏ་སྶ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཝ་ཊ་ཉྩེ་ཝ ན ཝི་ཝ་ར་ནྟི, ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏ་ཉྩ ན ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཙ ཀ་ངྑཱ་ཋཱ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ངྑཾ ན པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ན ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ན ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ན ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུཾ ས་དྡྷཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊྛུཾ པ་ཝཱ་རེ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི, ཏ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ མ་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ, ཏེ་སུ ན མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; ན མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; ན མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ.

༣༤༨. ‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ བྷ་བྦོ གོ་ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གོ་པཱ་ལ་ཀོ རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, སཱ་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏེ ཨུ་ས་བྷཱ གོ་པི་ཏ་རོ གོ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ བྷ་བྦོ གོ་ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, སཱ་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

༣༤༩. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ‘ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎོ བཱ་ལོ, ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ ཏེ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏི, པ་རི་པ་ཉྷ་ཏི – ‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཾ? ཨི་མ་སྶ ཀོ ཨ་ཏྠོ’ཏི? ཏ་སྶ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཝ་ཊ་ཉྩེ་ཝ ཝི་ཝ་ར་ནྟི, ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏ་ཉྩ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཙ ཀ་ངྑཱ་ཋཱ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱ་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུཾ ས་དྡྷཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊྛུཾ པ་ཝཱ་རེ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི. ཏ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ མ་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱ་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ, ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ་སུ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུ’’ནྟི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

མ་ཧཱ་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཙཱུ་ལ༹་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༣༥༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝ་ཛྫཱི་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨུ་ཀྐ་ཙེ་ལཱ་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ག་དྷ་ཀོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ དུ་པྤ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཝ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ, ཨ་ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་ཏི་ཏྠེ་ནེ་ཝ གཱ་ཝོ པ་ཏཱ་རེ་སི ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏཱི་རཾ སུ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་ཝོ མ་ཛ྄ཛྷེ་ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ སོ་ཏེ ཨཱ་མ་ཎྜ་ལི་ཡཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ག་དྷ་ཀོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ དུ་པྤ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཝ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ, ཨ་ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་ཏི་ཏྠེ་ནེ་ཝ གཱ་ཝོ པ་ཏཱ་རེ་སི ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏཱི་རཾ སུ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཧི ཀེ་ཙི [ཡེ ཀེ་ཙི (སྱཱ. ཀཾ.)] ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ པ་ར་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ, ཏེ་སཾ ཡེ སོ་ཏ་བྦཾ ས་དྡ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ.

༣༥༡. ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ག་དྷ་ཀོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ས་པྤ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཝ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ, ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཏི་ཏྠེ་ནེ་ཝ གཱ་ཝོ པ་ཏཱ་རེ་སི ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏཱི་རཾ སུ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ. སོ པ་ཋ་མཾ པ་ཏཱ་རེ་སི ཡེ ཏེ ཨུ་ས་བྷཱ གོ་པི་ཏ་རོ གོ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ. ཏེ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐཱ་པ་རེ པ་ཏཱ་རེ་སི བ་ལ་ཝ་གཱ་ཝོ ད་མྨ་གཱ་ཝོ. ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐཱ་པ་རེ པ་ཏཱ་རེ་སི ཝ་ཙྪ་ཏ་རེ ཝ་ཙྪ་ཏ་རི་ཡོ. ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐཱ་པ་རེ པ་ཏཱ་རེ་སི ཝ་ཙྪ་ཀེ ཀི་སཱ་བ་ལ་ཀེ [ཀི་ས་བ་ལ་ཀེ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)]. ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྪ་ཀོ ཏ་རུ་ཎ་ཀོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཛཱ་ཏ་ཀོ མཱ་ཏུ་གོ་ར་ཝ་ཀེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ, སོ་པི ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ག་དྷ་ཀོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ས་པྤ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཝ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ, ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཏི་ཏྠེ་ནེ་ཝ གཱ་ཝོ པ་ཏཱ་རེ་སི ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏཱི་རཾ སུ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཀུ་ས་ལཱ ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ པ་ར་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཀུ་ས་ལཱ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ ཨ་མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ, ཀུ་ས་ལཱ མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ ཨ་མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ, ཏེ་སཾ ཡེ སོ་ཏ་བྦཾ ས་དྡ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ.

༣༥༢. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ཨུ་ས་བྷཱ གོ་པི་ཏ་རོ གོ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཏེ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ, ཏེ ཏི་རི་ཡཾ མཱ་ར་སྶ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་ཏཱ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ལ་ཝ་གཱ་ཝོ ད་མྨ་གཱ་ཝོ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཱ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ, ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ མཱ་ར་སྶ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་མི་སྶ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱ ཝ་ཙྪ་ཏ་རི་ཡོ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ས་ཀིཾ་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ མཱ་ར་སྶ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་མི་སྶ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྪ་ཀཱ ཀི་སཱ་བ་ལ་ཀཱ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ནི་ཡ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ནཱ, ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ མཱ་ར་སྶ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་མི་སྶ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྪ་ཀོ ཏ་རུ་ཎ་ཀོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཛཱ་ཏ་ཀོ མཱ་ཏུ་གོ་ར་ཝ་ཀེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ, ཏེ་པི ཏི་རི་ཡཾ མཱ་ར་སྶ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་མི་སྶ་ནྟི.

‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ས་ལོ ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལོ པ་ར་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཀུ་ས་ལོ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཀུ་ས་ལོ ཨ་མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སྶ, ཀུ་ས་ལོ མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཀུ་ས་ལོ ཨ་མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ སོ་ཏ་བྦཾ ས་དྡ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –

‘‘ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ པ་རོ ལོ་ཀོ, ཛཱ་ན་ཏཱ སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏོ;

ཡ་ཉྩ མཱ་རེ་ན ས་མྤ་ཏྟཾ, ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཡ་ཉྩ མ་ཙྩུ་ནཱ.

‘‘ས་བྦཾ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ཛཱ་ན་ཏཱ;

ཝི་ཝ་ཊཾ ཨ་མ་ཏ་དྭཱ་རཾ, ཁེ་མཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཏྟི་ཡཱ.

‘‘ཚི་ནྣཾ པཱ་པི་མ་ཏོ སོ་ཏཾ, ཝི་དྡྷ་སྟཾ ཝི་ན་ལཱི༹་ཀ་ཏཾ;

པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལཱ ཧོ་ཐ, ཁེ་མཾ པ་ཏྟ་ཏྠ [པ་ཏྠེ་ཐ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་པཱ་ཋོ)] བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི.

ཙཱུ་ལ༹་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཙཱུ་ལ༹་ས་ཙྩ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༣༥༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི བྷ་སྶ་པྤ་ཝཱ་ད་ཀོ པ་ཎྜི་ཏ་ཝཱ་དོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ. སོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པ་རི་ས་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི – ‘‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ པ་སྶཱ་མི ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ, ས་ངྒྷིཾ ག་ཎིཾ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཾ, ཨ་པི ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཾ, ཡོ མ་ཡཱ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ས་མཱ་ར་དྡྷོ ན ས་ངྐ་མྤེ་ཡྻ ན ས་མྤ་ཀ་མྤེ་ཡྻ ན ས་མྤ་ཝེ་དྷེ་ཡྻ, ཡ་སྶ ན ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཱ མུ་ཙྩེ་ཡྻུཾ. ཐཱུ་ཎཾ ཙེ་པཱ་ཧཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ས་མཱ་ར་བྷེ་ཡྻཾ, སཱ་པི མ་ཡཱ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ས་མཱ་ར་དྡྷཱ ས་ངྐ་མྤེ་ཡྻ ས་མྤ་ཀ་མྤེ་ཡྻ ས་མྤ་ཝེ་དྷེ་ཡྻ. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ’’ཏི?

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛི པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝེ་སཱ་ལིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་ཛིཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨ་སྶ་ཛི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་ཛིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷོ ཨ་སྶ་ཛི, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏི, ཀ་ཐཾ་བྷཱ་གཱ ཙ པ་ན ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི བ་ཧུ་ལཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་གཱ ཙ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི བ་ཧུ་ལཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི – ‘རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ས་ཉྙཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ. རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ས་ཉྙཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ. ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་གཱ ཙ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི བ་ཧུ་ལཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘དུ་སྶུ་ཏཾ ཝ་ཏ, བྷོ ཨ་སྶ་ཛི, ཨ་སྶུ་མྷ ཡེ མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དིཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨ་སྶུ་མྷ. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ མ་ཡཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཏེ་ན བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ སི་ཡཱ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཏ་སྨཱ པཱ་པ་ཀཱ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.

༣༥༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ལི་ཙྪ་ཝི་ས་ཏཱ་ནི ས་ནྠཱ་གཱ་རེ [ས་ནྡྷཱ་གཱ་རེ (ཀ.)] ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟུ བྷོ་ནྟོ ལི་ཙྪ་ཝཱི, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟུ བྷོ་ནྟོ ལི་ཙྪ་ཝཱི, ཨ་ཛྫ མེ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ མེ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏ་ཐཱ པ་ཏི་ཊྛི་སྶ་ཏི ཡ་ཐཱ ཙ མེ [ཡ་ཐཱ་སྶ མེ (སཱི. པཱི.)] ཉཱ་ཏ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཨ་སྶ་ཛི་ནཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ དཱི་གྷ་ལོ་མི་ཀཾ ཨེ་ལ༹་ཀཾ ལོ་མེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ པ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི པ་རི་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི ས་མྤ་རི་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ སོ་ཎྜི་ཀཱ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རོ མ་ཧ་ནྟཾ སོ་ཎྜི་ཀཱ་ཀི་ལ༹་ཉྫཾ ག་མྦྷཱི་རེ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཎྞེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ པ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི པ་རི་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི ས་མྤ་རི་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ སོ་ཎྜི་ཀཱ་དྷུ་ཏྟོ ཝཱ་ལཾ [ཐཱ་ལཾ (ཀ.)] ཀ་ཎྞེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་དྷུ་ནེ་ཡྻ ནི་དྡྷུ་ནེ་ཡྻ ནི་པྥོ་ཊེ་ཡྻ [ནི་ཙྪཱ་དེ་ཡྻ (སཱི. པཱི. ཀ.), ནི་ཙྪོ་ཊེ་ཡྻ (ཀ.), ནི་པྤོ་ཋེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ཨོ་དྷུ་ནི་སྶཱ་མི ནི་དྡྷུ་ནི་སྶཱ་མི ནི་པྥོ་ཊེ་སྶཱ་མི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཀུ་ཉྫ་རོ ས་ཊྛི་ཧཱ་ཡ་ནོ ག་མྦྷཱི་རཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་ཎ་དྷོ་ཝི་ཀཾ ནཱ་མ ཀཱི་ལི༹་ཏ་ཛཱ་ཏཾ ཀཱི་ལ༹་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ སཱ་ཎ་དྷོ་ཝི་ཀཾ མ་ཉྙེ ཀཱི་ལི༹་ཏ་ཛཱ་ཏཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མི. ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟུ བྷོ་ནྟོ ལི་ཙྪ་ཝཱི, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟུ བྷོ་ནྟོ ལི་ཙྪ་ཝཱི, ཨ་ཛྫ མེ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྲེ་ཀ་ཙྩེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་ཙྩ་ཀ་སྶ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ཨེ་ཀ་ཙྩེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ སོ བྷ་ཝ་མཱ་ནོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཙྩ་ཀ་སྶ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི ལི་ཙྪ་ཝི་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.

༣༥༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ, བྷོ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཝི་ཧ་ར་ཏི? ད་སྶ་ན་ཀཱ་མཱ ཧི མ་ཡཾ ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ས, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ལི་ཙྪ་ཝི་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཏེ་པི ཁོ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.

༣༥༦. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཧཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ དེ་སཾ, ས་ཙེ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘པུ་ཙྪ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡ་དཱ་ཀ་ངྑ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏི, ཀ་ཐཾ་བྷཱ་གཱ ཙ པ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི བ་ཧུ་ལཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་མི, ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་གཱ ཙ པ་ན མེ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི བ་ཧུ་ལཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི – ‘རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ས་ཉྙཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ. རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ས་ཉྙཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ. ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་མི, ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་གཱ ཙ པ་ན མེ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི བ་ཧུ་ལཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཨུ་པ་མཱ མཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པ་ཊི་བྷཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ནཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཡེ ཀེ་ཙི་མེ བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མཱ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ པ་ཐ་ཝིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མཱ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཡེ ཀེ་ཙི་མེ བ་ལ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཀ་མྨ་ནྟཱ ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ པ་ཐ་ཝིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ བ་ལ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཀ་མྨ་ནྟཱ ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, རཱུ་པ་ཏྟཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ རཱུ་པེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཉྙཾ ཝཱ ཨ་པུ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ས་ཝ་ཏི, ཝེ་ད་ན་ཏྟཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཉྙཾ ཝཱ ཨ་པུ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ས་ཝ་ཏི, ས་ཉྙ་ཏྟཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ས་ཉྙཱ་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཉྙཾ ཝཱ ཨ་པུ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ས་ཝ་ཏི, ས་ངྑཱ་ར་ཏྟཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ས་ངྑཱ་རེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཉྙཾ ཝཱ ཨ་པུ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ས་ཝ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏྟཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཉྙཾ ཝཱ ཨ་པུ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ན་ནུ ཏྭཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘རཱུ་པཾ མེ ཨ་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ མེ ཨ་ཏྟཱ, ས་ཉྙཱ མེ ཨ་ཏྟཱ, ས་ངྑཱ་རཱ མེ ཨ་ཏྟཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘རཱུ་པཾ མེ ཨ་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ མེ ཨ་ཏྟཱ, ས་ཉྙཱ མེ ཨ་ཏྟཱ, ས་ངྑཱ་རཱ མེ ཨ་ཏྟཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ མ་ཧ་ཏཱི ཛ་ན་ཏཱ’’ཏི.

‘‘ཀི་ཉྷི ཏེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མ་ཧ་ཏཱི ཛ་ན་ཏཱ ཀ་རི་སྶ་ཏི? ཨི་ངྒྷ ཏྭཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ས་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཝཱ་དཾ ནི་བྦེ་ཋེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘རཱུ་པཾ མེ ཨ་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ མེ ཨ་ཏྟཱ, ས་ཉྙཱ མེ ཨ་ཏྟཱ, ས་ངྑཱ་རཱ མེ ཨ་ཏྟཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི.

༣༥༧. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ [ཏ་ཐཱ ཏཾ (ཀ.)] བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝ་ཏྟེ་ཡྻ ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ས་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཛི་ཏེ ཝ་སོ – གྷཱ་ཏེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ, ཛཱ་པེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ ཛཱ་པེ་ཏུཾ, པ་བྦཱ་ཛེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་སྶ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ས་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཛི་ཏེ ཝ་སོ – གྷཱ་ཏེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ, ཛཱ་པེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ ཛཱ་པེ་ཏུཾ, པ་བྦཱ་ཛེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་སྶ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟ་སྶ. ཨི་མེ་ས་མྤི ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་ངྒྷཱ་ནཾ ག་ཎཱ་ནཾ – སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ མ་ལླཱ་ནཾ – ཝ་ཏྟ་ཏི ས་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཛི་ཏེ ཝ་སོ – གྷཱ་ཏེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ, ཛཱ་པེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ ཛཱ་པེ་ཏུཾ, པ་བྦཱ་ཛེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ. ཀིཾ པ་ན ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་སྶ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟ་སྶ? ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཝ་ཏྟི་ཏུ་ཉྩ མ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘རཱུ་པཾ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཝ་ཏྟ་ཏི ཏེ ཏ་སྨིཾ རཱུ་པེ ཝ་སོ – ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཙྩ་ཀཾ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘རཱུ་པཾ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཝ་ཏྟ་ཏི ཏེ ཏ་སྨིཾ རཱུ་པེ ཝ་སོ – ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཙྩ་ཀཾ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྱཱ་ཀ་རོ་ཧི དཱ་ནི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ན དཱ་ནི ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ལོ. ཡོ ཀོ་ཙི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཏྠེ་ཝ་སྶ ས་ཏྟ་དྷཱ མུ་དྡྷཱ ཕ་ལ་ཏཱི’’ཏི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝ་ཛི་ར་པཱ་ཎི ཡ་ཀྑོ ཨཱ་ཡ་སཾ ཝ་ཛི་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཏྟཾ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཾ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ ས་ཙྩ་ཀ་སྶ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་རི་ཝེ་ཧཱ་སཾ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཙཱ་ཡཾ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ན བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི ཨེ་ཏྠེ་ཝ་སྶ ས་ཏྟ་དྷཱ མུ་དྡྷཾ ཕཱ་ལེ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཁོ པ་ན ཝ་ཛི་ར་པཱ་ཎིཾ ཡ་ཀྑཾ བྷ་ག་ཝཱ ཙེ་ཝ པ་སྶ་ཏི ས་ཙྩ་ཀོ ཙ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བྷཱི་ཏོ སཾ་ཝི་གྒོ ལོ་མ་ཧ་ཊྛ་ཛཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཏཱ་ཎཾ ག་ཝེ་སཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ལེ་ཎཾ ག་ཝེ་སཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ས་ར་ཎཾ ག་ཝེ་སཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པུ་ཙྪ་ཏུ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.

༣༥༨. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘རཱུ་པཾ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཝ་ཏྟ་ཏི ཏེ ཏ་སྨིཾ རཱུ་པེ ཝ་སོ – ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’.

‘‘མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན; མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྱཱ་ཀ་རོ་ཧི. ན ཁོ ཏེ ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི པུ་རི་མེ་ན ཝཱ པ་ཙྪི་མཾ པ་ཙྪི་མེ་ན ཝཱ པུ་རི་མཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘ཝེ་ད་ནཱ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཝ་ཏྟ་ཏི ཏེ ཏི་སྶཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡཾ [ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡཾ (སཱི. སྱཱ.)] ཝ་སོ – ཨེ་ཝཾ མེ ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ ཝེ་ད་ནཱ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’.

‘‘མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན; མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྱཱ་ཀ་རོ་ཧི. ན ཁོ ཏེ ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི པུ་རི་མེ་ན ཝཱ པ་ཙྪི་མཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཝཱ པུ་རི་མཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘ས་ཉྙཱ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཝ་ཏྟ་ཏི ཏེ ཏི་སྶཾ ས་ཉྙཱ་ཡཾ ཝ་སོ – ཨེ་ཝཾ མེ ས་ཉྙཱ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ ས་ཉྙཱ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’.

‘‘མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན; མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྱཱ་ཀ་རོ་ཧི. ན ཁོ ཏེ ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི པུ་རི་མེ་ན ཝཱ པ་ཙྪི་མཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཝཱ པུ་རི་མཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘ས་ངྑཱ་རཱ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཝ་ཏྟ་ཏི ཏེ ཏེ་སུ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཝ་སོ – ཨེ་ཝཾ མེ ས་ངྑཱ་རཱ ཧོ་ནྟུ, ཨེ་ཝཾ མེ ས་ངྑཱ་རཱ མཱ ཨ་ཧེ་སུ’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’.

‘‘མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན; མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྱཱ་ཀ་རོ་ཧི. ན ཁོ ཏེ ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི པུ་རི་མེ་ན ཝཱ པ་ཙྪི་མཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཝཱ པུ་རི་མཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཝ་ཏྟ་ཏི ཏེ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝ་སོ – ཨེ་ཝཾ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’.

‘‘མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན; མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྱཱ་ཀ་རོ་ཧི. ན ཁོ ཏེ ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི པུ་རི་མེ་ན ཝཱ པ་ཙྪི་མཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཝཱ པུ་རི་མཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ས་ཉྙཱ…པེ… ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡོ ནུ ཁོ དུ་ཀྑཾ ཨ་ལླཱི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ དུ་ཀྑཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏོ, དུ་ཀྑཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ སཱ་མཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ནེ་ཡྻ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ པ་རི་ཀྑེ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ? ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ན་ནུ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ དུ་ཀྑཾ ཨ་ལླཱི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ དུ་ཀྑཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏོ, དུ་ཀྑཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ? ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི.

༣༥༩. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཏི་ཎྷཾ ཀུ་ཋཱ་རིཾ [ཀུ་དྷཱ་རིཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ནཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ. སོ ཏ་ཏྠ པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨུ་ཛུཾ ན་ཝཾ ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ [ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཛཱ་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ.)]. ཏ་མེ་ནཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, མཱུ་ལེ ཚེ་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, ཨ་གྒེ ཚེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚིཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛེ་ཡྻ [ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫེ་ཡྻ (ཀ.)]. སོ ཏ་ཏྠ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚིཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛ་ནྟོ ཕེ་གྒུ་མྤི ནཱ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀུ་ཏོ སཱ་རཾ? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མ་ཡཱ ས་ཀ་སྨིཾ ཝཱ་དེ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ རི་ཏྟོ ཏུ་ཙྪོ ཨ་པ་ར་དྡྷོ. བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏེ ཨེ་སཱ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པ་རི་ས་ཏི ཝཱ་ཙཱ – ‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ པ་སྶཱ་མི ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ, ས་ངྒྷིཾ ག་ཎིཾ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཾ, ཨ་པི ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཾ, ཡོ མ་ཡཱ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ས་མཱ་ར་དྡྷོ ན ས་ངྐ་མྤེ་ཡྻ ན ས་མྤ་ཀ་མྤེ་ཡྻ ན ས་མྤ་ཝེ་དྷེ་ཡྻ, ཡ་སྶ ན ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཱ མུ་ཙྩེ་ཡྻུཾ. ཐཱུ་ཎཾ ཙེ་པཱ་ཧཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ས་མཱ་ར་བྷེ་ཡྻཾ སཱ་པི མ་ཡཱ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ས་མཱ་ར་དྡྷཱ ས་ངྐ་མྤེ་ཡྻ ས་མྤ་ཀ་མྤེ་ཡྻ ས་མྤ་ཝེ་དྷེ་ཡྻ. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ’ཏི? ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཁོ པ་ན, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི སེ་ད་ཕུ་སི་ཏཱ་ནི ན་ལཱ་ཊཱ མུ་ཏྟཱ་ནི, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཝི་ནི་བྷི་ནྡི་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ནི. མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ པ་ན, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀཱ་ཡ་སྨིཾ སེ་དོ’’ཏི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྨིཾ [ཏ་སྶཾ (?)] པ་རི་ས་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་རི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ ནི་སཱི་དི.

༣༦༠. ཨ་ཐ ཁོ དུ་མྨུ་ཁོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ ས་ཙྩ་ཀཾ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨུ་པ་མཱ མཾ, བྷ་ག་ཝཱ, པ་ཊི་བྷཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ, དུ་མྨུ་ཁཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, གཱ་མ་སྶ ཝཱ ནི་ག་མ་སྶ ཝཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི. ཏ་ཏྲཱ་སྶ ཀ་ཀྐ་ཊ་ཀོ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ ཝཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཝཱ ཏ་མྷཱ གཱ་མཱ ཝཱ ནི་ག་མཱ ཝཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻུཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཀ་ཀྐ་ཊ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཐ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻུཾ. ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ ཧི སོ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཀྐ་ཊ་ཀོ ཨ་ལ༹ཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཡྻ ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཏེ ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ ཝཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཝཱ ཀ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཀ་ཐ་ལེ་ན ཝཱ ས་ཉྪི་ནྡེ་ཡྻུཾ ས་མྦྷ་ཉྫེ་ཡྻུཾ ས་མྤ་ལི་བྷ་ཉྫེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཀྐ་ཊ་ཀོ ས་བྦེ་ཧི ཨ་ལེ༹་ཧི ས་ཉྪི་ནྣེ་ཧི ས་མྦྷ་གྒེ་ཧི ས་མྤ་ལི་བྷ་གྒེ་ཧི ཨ་བྷ་བྦོ ཏཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ པུ་ན ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦེ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ནི ས་ཙྩ་ཀ་སྶ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཏཱ་ནི ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི་པི ས་བྦཱ་ནི [ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཀཱ་ནི་ཙི ཏཱ་ནི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་ཉྪི་ནྣཱ་ནི ས་མྦྷ་གྒཱ་ནི ས་མྤ་ལི་བྷ་གྒཱ་ནི; ཨ་བྷ་བྦོ ཙ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ པུ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཡ་དི་དཾ ཝཱ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ དུ་མྨུ་ཁཾ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཏྭཾ, དུ་མྨུ་ཁ, ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཏྭཾ, དུ་མྨུ་ཁ ( ) [(མུ་ཁ་རོ་སི ཏྭཾ དུ་མྨུ་ཁ) (སྱཱ. ཀཾ.)] ན མ་ཡཾ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་མ, ཨི་དྷ མ་ཡཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་མ.

༣༦༡. ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏེ་སཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ པུ་ཐུ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝཱ་ཙཱ. ཝི་ལཱ་པཾ ཝི་ལ་པི་ཏཾ མ་ཉྙེ. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ནུ ཁོ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ སཱ་ས་ན་ཀ་རོ ཧོ་ཏི ཨོ་ཝཱ་ད་པ་ཏི་ཀ་རོ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མ་མ སཱ་ཝ་ཀོ ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི; ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ…པེ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མ་མ སཱ་ཝ་ཀོ སཱ་ས་ན་ཀ་རོ ཧོ་ཏི ཨོ་ཝཱ་ད་པ་ཏི་ཀ་རོ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྷི་ཀྑུ ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི; ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ…པེ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྷི་ཀྑུ ཏཱི་ཧི ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡེ་ན, པ་ཊི་པ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡེ་ན, ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡེ་ན. ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཉྙེ་ཝ ས་ཀྐ་རོ་ཏི ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི མཱ་ནེ་ཏི པཱུ་ཛེ་ཏི – བུ་དྡྷོ སོ བྷ་ག་ཝཱ བོ་དྷཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ད་ནྟོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ད་མ་ཐཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ས་ནྟོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མ་ཐཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏི་ཎྞོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ར་ཎཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ སོ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི.

༣༦༢. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡ་མེ་ཝ, བྷོ གོ་ཏ་མ, དྷཾ་སཱི, མ་ཡཾ པ་ག་བྦཱ, ཡེ མ་ཡཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ཨཱ་སཱ་དེ་ཏ་བྦཾ ཨ་མ་ཉྙི་མྷ. སི་ཡཱ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧ་ཏྠིཾ པ་བྷི་ནྣཾ ཨཱ་ས་ཛྫ པུ་རི་ས་སྶ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ, ན ཏྭེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨཱ་ས་ཛྫ སི་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ. སི་ཡཱ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, པ་ཛྫ་ལི་ཏཾ [ཛ་ལ་ནྟཾ (སཱི. པཱི.)] ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨཱ་ས་ཛྫ པུ་རི་ས་སྶ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ, ན ཏྭེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨཱ་ས་ཛྫ སི་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ. སི་ཡཱ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨཱ་སཱི་ཝི་སཾ གྷོ་ར་ཝི་སཾ ཨཱ་ས་ཛྫ པུ་རི་ས་སྶ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ, ན ཏྭེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨཱ་ས་ཛྫ སི་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ. མ་ཡ་མེ་ཝ, བྷོ གོ་ཏ་མ, དྷཾ་སཱི, མ་ཡཾ པ་ག་བྦཱ, ཡེ མ་ཡཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ཨཱ་སཱ་དེ་ཏ་བྦཾ ཨ་མ་ཉྙི་མྷ. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ [ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཙ (པཱི. ཀ.)] མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.

༣༦༣. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ བྷོ་ནྟོ ལི་ཙྪ་ཝཱི, ས་མ་ཎོ མེ གོ་ཏ་མོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཏེ་ན མེ ཨ་བྷི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐ ཡ་མ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཙྩ་ཀ་སྶ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ཐཱ་ལི་པཱ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི བྷ་ཏྟཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཧ་རིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ས་ཀེ ཨཱ་རཱ་མེ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ས་ཙྩ་ཀ་སྶ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་མི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, དཱ་ནེ པུ་ཉྙ་ཉྩ པུ་ཉྙ་མ་ཧཱི ཙ ཏཾ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཡཾ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏཱ་དི་སཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཨ་ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ ཨ་ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ, ཏཾ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡཾ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མཱ་དི་སཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ, ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

ཙཱུ་ལ༹་ས་ཙྩ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྩ་མཾ.

༦. མ་ཧཱ་ས་ཙྩ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༣༦༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ སུ་ནི་ཝ་ཏྠོ ཧོ་ཏི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝེ་སཱ་ལིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ [པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ… པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི (སཱི.)]. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ས་ཙྩ་ཀཾ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི བྷ་སྶ་པྤ་ཝཱ་ད་ཀོ པ་ཎྜི་ཏ་ཝཱ་དོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ. ཨེ་སོ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མོ བུ་དྡྷ་སྶ, ཨ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མོ དྷ་མྨ་སྶ, ཨ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མོ ས་ངྒྷ་སྶ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ནི་སཱི་ད་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

༣༦༥. ‘‘ས་ནྟི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ནོ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཾ. ཕུ་ས་ནྟི ཧི ཏེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, སཱ་རཱི་རི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནཾ. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛ་སྶ ས་ཏོ ཨཱུ་རུ་ཀྑ་མྦྷོ་པི ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཧ་ད་ཡ་མྤི ནཱ་མ ཕ་ལི་སྶ་ཏི, ཨུ་ཎྷ་མྤི ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་མི་སྶ་ཏི, ཨུ་མྨཱ་ད་མྤི པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི [པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ནྟི (སྱཱ. ཀཾ.)] ཙི་ཏྟ་ཀྑེ་པཾ. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀཱ་ཡ་ནྭ་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་སྶ. ས་ནྟི པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ནོ ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཾ. ཕུ་ས་ནྟི ཧི ཏེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནཾ. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛ་སྶ ས་ཏོ ཨཱུ་རུ་ཀྑ་མྦྷོ་པི ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཧ་ད་ཡ་མྤི ནཱ་མ ཕ་ལི་སྶ་ཏི, ཨུ་ཎྷ་མྤི ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་མི་སྶ་ཏི, ཨུ་མྨཱ་ད་མྤི པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི ཙི་ཏྟ་ཀྑེ་པཾ. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་སོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཙི་ཏྟ་ནྭ་ཡོ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་དྡྷཱ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ནོ ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ན’’’ནྟི.

༣༦༦. ‘‘ཀི་ནྟི པ་ན ཏེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ སུ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ན་ནྡོ ཝ་ཙྪོ, ཀི་སོ སཾ་ཀི་ཙྩོ, མ་ཀྑ་ལི གོ་སཱ་ལོ – ཨེ་ཏེ་ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཙེ་ལ་ཀཱ མུ་ཏྟཱ་ཙཱ་རཱ ཧ་ཏྠཱ་པ་ལེ་ཁ་ནཱ ན་ཨེ་ཧི་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀཱ ན་ཏི་ཊྛ་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀཱ [ན་ཨེ་ཧི་བྷ་ད་ནྟི་ཀཱ, ན་ཏི་ཊྛ་བྷ་ད་ནྟི་ཀཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ན ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ ན ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏཾ ན ནི་མ་ནྟ་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟི, ཏེ ན ཀུ་མྦྷི་མུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ན ཀ་ལོ༹་པི་མུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ན ཨེ་ལ༹་ཀ་མ་ནྟ་རཾ ན ད་ཎྜ་མ་ནྟ་རཾ ན མུ་ས་ལ་མ་ནྟ་རཾ ན དྭི་ནྣཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ན ག་བྦྷི་ནི་ཡཱ ན པཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ན པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ་ཡ ན ས་ངྐི་ཏྟཱི་སུ ན ཡ་ཏྠ སཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི ན ཡ་ཏྠ མ་ཀྑི་ཀཱ ས་ཎྜ་ས་ཎྜ་ཙཱ་རི་ནཱི, ན མ་ཙྪཾ ན མཾ་སཾ ན སུ་རཾ ན མེ་ར་ཡཾ ན ཐུ་སོ་ད་ཀཾ པི་ཝ་ནྟི. ཏེ ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི ཨེ་ཀཱ་ལོ་པི་ཀཱ, དྭཱ་གཱ་རི་ཀཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི དྭཱ་ལོ་པི་ཀཱ…པེ… ས་ཏྟཱ་གཱ་རི་ཀཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི ས་ཏྟཱ་ལོ་པི་ཀཱ. ཨེ་ཀི་སྶཱ་པི ད་ཏྟི་ཡཱ ཡཱ་པེ་ནྟི, དྭཱི་ཧི་པི ད་ཏྟཱི་ཧི ཡཱ་པེ་ནྟི…པེ… ས་ཏྟ་ཧི་པི ད་ཏྟཱི་ཧི ཡཱ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཀཱ་ཧི་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ནྟི, དྭཱི་ཧི་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ནྟི…པེ… ས་ཏྟཱ་ཧི་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་དྡྷ་མཱ་སི་ཀ་མྤི པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ. ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟི, ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཱ་ནི སཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི པཱ་ནཱ་ནི པི་ཝ་ནྟི. ཏེ ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ བ་ལཾ གཱ་ཧེ་ནྟི ནཱ་མ, བྲཱུ་ཧེ་ནྟི ནཱ་མ, མེ་དེ་ནྟི ནཱ་མཱ’’ཏི.

‘‘ཡཾ ཁོ ཏེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, པུ་རི་མཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་ཙྪཱ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཙ་ཡཱ་པ་ཙ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀི་ནྟི པ་ན ཏེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ སུ་ཏཱ’’ཏི? ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ན ས་མྤཱ་ཡཱ་སི.

༣༦༧. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཙྩ་ཀཾ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཱ་པི ཁོ ཏེ ཨེ་སཱ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, པུ་རི་མཱ ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ བྷཱ་སི་ཏཱ སཱ་པི ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ནོ དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ན་མྤི [ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཧི (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཁོ ཏྭཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ན ཨ་ཉྙཱ་སི, ཀུ་ཏོ པ་ན ཏྭཾ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཛཱ་ནི་སྶ་སི? ཨ་པི ཙ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཙ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཙ. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

༣༦༨. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཙ? ཨི་དྷ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ སུ་ཁ་སཱ་རཱ་གཱི ཙ ཧོ་ཏི སུ་ཁ་སཱ་རཱ་གི་ཏ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ སཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. སོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་སཱ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་སྶ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཙ.

༣༦༩. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཙ? ཨི་དྷ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ན སུ་ཁ་སཱ་རཱ་གཱི ཙ ཧོ་ཏི, ན སུ་ཁ་སཱ་རཱ་གི་ཏ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ སཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. སོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ན སོ་ཙ་ཏི ན ཀི་ལ་མ་ཏི ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་སཱ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་སྶ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི.

༣༧༠. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ! བྷ་ཝ་ཉྷི གོ་ཏ་མོ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ ཏེ ཨ་ཡཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨཱ་ས་ཛྫ ཨུ་པ་ནཱི་ཡ ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ, ཨ་པི ཙ ཏེ ཨ་ཧཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཡ་ཏོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཏཾ ཝ་ཏ མེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཋ་སྶ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཋ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ [ནེ་ཏཾ ཁོ་ཋཱ་ནཾ (སཱི. པཱི.)] ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ན ཧི ནཱུ་ན [ན ཧ་ནཱུ་ན (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ; ན ཧི ནཱུ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ’’ཏི.

༣༧༡. ‘‘ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན? ཨི་དྷ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ར་ཛཱ་པ་ཐོ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ. ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ད་ཧ་རོ་ཝ ས་མཱ་ནོ, སུ་སུ་ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སོ བྷ་དྲེ་ན ཡོ་བྦ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཋ་མེ་ན ཝ་ཡ་སཱ, ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱ་ནཾ རུ་ད་ནྟཱ་ནཾ, ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛིཾ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཀིཾ་ཀུ་ས་ལ་ག་ཝེ་སཱི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟི་ཝ་ར་པ་དཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ལཱ༹་རཾ ཀཱ་ལཱ་མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀཱ་ལཱ་མ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུ’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ, ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎིཾ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨོ་ཊྛ་པ་ཧ་ཏ་མ་ཏྟེ་ན ལ་པི་ཏ་ལཱ་པ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཉཱ་ཎ་ཝཱ་ད་ཉྩ ཝ་དཱ་མི ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ཉྩ, ‘ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཉྙེ ཙ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཀེ་ཝ་ལཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ་ན ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ལཱ༹་རཾ ཀཱ་ལཱ་མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀཱ་ལཱ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་སཱི’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཝེ་དེ་སི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠི ས་དྡྷཱ, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི ས་དྡྷཱ; ན ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡཾ, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡཾ; ན ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠི ས་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི ས་ཏི; ན ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠི ས་མཱ་དྷི, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི ས་མཱ་དྷི; ན ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠི པ་ཉྙཱ, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི པ་ཉྙཱ; ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡཾ དྷ་མྨཾ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་ཏི ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ད་ཧེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སིཾ.

‘‘ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ་ན ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ལཱ༹་རཾ ཀཱ་ལཱ་མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀཱ་ལཱ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་སཱི’ཏི? ‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་མཱི’ཏི. ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ‘ལཱ་བྷཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ལ་དྡྷཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཏཱ་དི་སཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ པ་སྶཱ་མ. ཨི་ཏི ཡཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་མི ཏཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་སི; ཡཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་སི ཏ་མ་ཧཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་མི. ཨི་ཏི ཡཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་མི ཏཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་སི; ཡཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏ་མ་ཧཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་མི. ཨི་ཏི ཡཱ་དི་སོ ཨ་ཧཾ ཏཱ་དི་སོ ཏུ་ཝཾ, ཡཱ་དི་སོ ཏུ་ཝཾ ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཧཾ. ཨེ་ཧི དཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་བྷོ་ཝ ས་ནྟཱ ཨི་མཾ ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རཱ་མཱ’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མེ ས་མཱ་ནོ (ཨ་ཏྟ་ནོ) [( ) ན་ཏྠི (སཱི. པཱི.)] ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སིཾ མཾ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མ་ས་མཾ ཋ་པེ་སི, ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ ཙ མཾ པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་སི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ན་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ དྷ་མྨཱ ནི་བྦི་ཛྫ ཨ་པ་ཀྐ་མིཾ.

༣༧༢. ‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཀིཾ་ཀུ་ས་ལ་ག་ཝེ་སཱི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟི་ཝ་ར་པ་དཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ རཱ་མ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ [པ་སྶ མ. ནི. ༡.༢༧༨ པཱ་ས་རཱ་སི་སུ་ཏྟེ] ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུ’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ, ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎིཾ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨོ་ཊྛ་པ་ཧ་ཏ་མ་ཏྟེ་ན ལ་པི་ཏ་ལཱ་པ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཉཱ་ཎ་ཝཱ་ད་ཉྩ ཝ་དཱ་མི ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ཉྩ, ‘ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཉྙེ ཙ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ རཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཀེ་ཝ་ལཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་སི. ཨ་དྡྷཱ རཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧཱ་སཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ་ན ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ རཱ་མ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ རཱ་མོ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་སཱི’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཝེ་དེ་སི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ རཱ་མ་སྶེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི ས་དྡྷཱ, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི ས་དྡྷཱ; ན ཁོ རཱ་མ་སྶེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི ཝཱི་རི་ཡཾ, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡཾ; ན ཁོ རཱ་མ་སྶེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི ས་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི ས་ཏི; ན ཁོ རཱ་མ་སྶེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི ས་མཱ་དྷི, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི ས་མཱ་དྷི; ན ཁོ རཱ་མ་སྶེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི པ་ཉྙཱ, མ་ཡ྄ཧཾ་པ་ཏྠི པ་ཉྙཱ; ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡཾ དྷ་མྨཾ རཱ་མོ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི པ་ཝེ་དེ་སི ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ད་ཧེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སིཾ.

‘‘ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ་ན ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ རཱ་མ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་སཱི’ཏི? ‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་མོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་སཱི’ཏི. ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ‘ལཱ་བྷཱ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ལ་དྡྷཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཏཱ་དི་སཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ པ་སྶཱ་མ. ཨི་ཏི ཡཾ དྷ་མྨཾ རཱ་མོ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་སི, ཏཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་སི; ཡཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་སི, ཏཾ དྷ་མྨཾ རཱ་མོ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ པ་ཝེ་དེ་སི. ཨི་ཏི ཡཾ དྷ་མྨཾ རཱ་མོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སི ཏཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་སི; ཡཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ དྷ་མྨཾ རཱ་མོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སི. ཨི་ཏི ཡཱ་དི་སོ རཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི ཏཱ་དི་སོ ཏུ་ཝཾ; ཡཱ་དི་སོ ཏུ་ཝཾ ཏཱ་དི་སོ རཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཧི དཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏུ་ཝཾ ཨི་མཾ ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རཱ’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི མེ ས་མཱ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཙ མཾ ཋ་པེ་སི, ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ ཙ མཾ པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་སི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ན་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ དྷ་མྨཱ ནི་བྦི་ཛྫ ཨ་པ་ཀྐ་མིཾ.

༣༧༣. ‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཀིཾ་ཀུ་ས་ལ་ག་ཝེ་སཱི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟི་ཝ་ར་པ་དཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ མ་ག་དྷེ་སུ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ སེ་ནཱ་ནི་ག་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རིཾ. ཏ་ཏྠ་དྡ་སཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ, པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཉྩ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ, ན་དི་ཉྩ ས་ནྡ་ནྟིཾ སེ་ཏ་ཀཾ སུ་པ་ཏི་ཏྠཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ས་མ་ནྟཱ ཙ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ར་མ་ཎཱི་ཡོ ཝ་ཏ, བྷོ, བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ, པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཙ ཝ་ན་ས་ཎྜོ, ན་དཱི ཙ ས་ནྡ་ཏི སེ་ཏ་ཀཱ སུ་པ་ཏི་ཏྠཱ ར་མ་ཎཱི་ཡཱ, ས་མ་ནྟཱ ཙ གོ་ཙ་ར་གཱ་མོ. ཨ་ལཾ ཝ་ཏི་དཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་དྷཱ་ན་ཏྠི་ཀ་སྶ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་དིཾ ‘ཨ་ལ་མི་དཾ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡཱ’ཏི.

༣༧༤. ‘‘ཨ་པི་སྶུ་མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏི་སྶོ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཾ་སུ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ ཨུ་ད་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ – ‘ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི, ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨ་མུཾ ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ, ཨུ་ད་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་བྷི་མ་ནྠེ་ནྟོ ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་དུ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ, ཏ་ཉྩ པ་ན ཨུ་ད་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ པ་ན སོ པུ་རི་སོ ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཡོ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཀཱ་མ་སྣེ་ཧོ ཀཱ་མ་མུ་ཙྪཱ ཀཱ་མ་པི་པཱ་སཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ, སོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ན སུ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, ཨ་བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ནོ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, ཨ་བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཁོ མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, པ་ཋ་མཱ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཱ་སི ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ.

༣༧༥. ‘‘ཨ་པ་རཱ་པི ཁོ མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, དུ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཱ་སི ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ, ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ – ‘ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི, ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨ་མུཾ ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ, ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་བྷི་མ་ནྠེ་ནྟོ ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་དུ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ལླཾ ཀ་ཊྛཾ ས་སྣེ་ཧཾ, ཀི་ཉྩཱ་པི ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ པ་ན སོ པུ་རི་སོ ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཀཱ་མེ་ཧི ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཡོ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཀཱ་མ་སྣེ་ཧོ ཀཱ་མ་མུ་ཙྪཱ ཀཱ་མ་པི་པཱ་སཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ སོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ན སུ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, ཨ་བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ནོ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, ཨ་བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཁོ མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, དུ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཱ་སི ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ’’.

༣༧༦. ‘‘ཨ་པ་རཱ་པི ཁོ མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཱ་སི ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, སུ་ཀྑཾ ཀ་ཊྛཾ ཀོ་ལཱ༹་པཾ, ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ – ‘ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི, ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨ་མུཾ སུ་ཀྑཾ ཀ་ཊྛཾ ཀོ་ལཱ༹་པཾ, ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་བྷི་མ་ནྠེ་ནྟོ ཨ་གྒིཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏེ་ཛོ པཱ་ཏུ་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་དུ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མ, སུ་ཀྑཾ ཀ་ཊྛཾ ཀོ་ལཱ༹་པཾ, ཏ་ཉྩ པ་ན ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཀཱ་མེ་ཧི ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཡོ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཀཱ་མ་སྣེ་ཧོ ཀཱ་མ་མུ་ཙྪཱ ཀཱ་མ་པི་པཱ་སཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ, སོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ནོ ཙེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཁོ མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཱ་སི ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ. ཨི་མཱ ཁོ མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏི་སྶོ ཨུ་པ་མཱ པ་ཊི་བྷཾ་སུ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ.’’

༣༧༧. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ད་ནྟེ་བྷི ད་ནྟ་མཱ་དྷཱ་ཡ [པ་སྶ མ. ནི. ༡.༢༢༡ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཎྛཱ་ན་སུ་ཏྟེ], ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏཱ་ལུཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ, ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཾ ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལེ༹་ཡྻཾ ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ད་ནྟེ་བྷི ད་ནྟ་མཱ་དྷཱ་ཡ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏཱ་ལུཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ, ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷཱ་མི ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལེ༹་མི ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པེ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ད་ནྟེ་བྷི ད་ནྟ་མཱ་དྷཱ་ཡ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏཱ་ལུཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལ༹་ཡ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པ་ཡ་ཏོ ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ དུ་བྦ་ལ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ སཱི་སེ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷེ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལེ༹་ཡྻ ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ད་ནྟེ་བྷི ད་ནྟ་མཱ་དྷཱ་ཡ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏཱ་ལུཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ, ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལ༹་ཡ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པ་ཡ་ཏོ ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི.

༣༧༨. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ་ཧི ཝཱ་ཏཱ་ནཾ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ས་དྡོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཀ་མྨཱ་ར་ག་གྒ་རི་ཡཱ དྷ་མ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ས་དྡོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ་ཧི ཝཱ་ཏཱ་ནཾ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ས་དྡོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ. སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི.

‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ མུ་དྡྷ་ནི ཨཱུ་ཧ་ན་ནྟི [ཨཱུ་ཧ་ནྟི (སཱི.), ཨོ་ཧ་ན་ནྟི (སྱཱ. ཀཾ.), ཨུ་ཧ་ན་ནྟི (ཀ.)]. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཏི་ཎྷེ་ན སི་ཁ་རེ་ན མུ་དྡྷ་ནི ཨ་བྷི་མ་ཏྠེ་ཡྻ [མུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་བྷི་མ་ནྠེ་ཡྻ (སཱི. པཱི.), མུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་བྷི་མ་ཏྠེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ.)], ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ མུ་དྡྷ་ནི ཨཱུ་ཧ་ན་ནྟི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ. སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི.

‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ད་ལ༹ྷེ་ན ཝ་ར་ཏྟ་ཀྑ་ཎྜེ་ན [ཝ་ར་ཏྟ་ཀ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན (སཱི.)] སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ཋཾ ད་དེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ. སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི.

‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟ་ནྟི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ. སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི.

‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཌཱ་ཧོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, དྭེ བ་ལ་ཝ་ནྟོ པུ་རི་སཱ དུ་བྦ་ལ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ནཱ་ནཱ་བཱ་ཧཱ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻུཾ ས་མྤ་རི་ཏཱ་པེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མུ་ཁ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཌཱ་ཧོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝཱི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ. སཱ་ར་དྡྷོ ཙ པ་ན མེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་པི་སྶུ མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, དེ་ཝ་ཏཱ དི་སྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ན ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་པི ཙ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ན ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ན་པི ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི, ཨ་ར་ཧཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཝི་ཧཱ་རོ་ཏྭེ་ཝ སོ [ཝི་ཧཱ་རོ་ཏྭེ་ཝེ་སོ (སཱི.)] ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧོ་ཏཱི’ཏི [ཝི་ཧཱ་རོ་ཏྭེ་ཝེ་སོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ’’ཏི (?)].

༣༧༩. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཧཱ་རུ་པ་ཙྪེ་དཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘མཱ ཁོ ཏྭཾ, མཱ་རི་ས, ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཧཱ་རུ་པ་ཙྪེ་དཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ས་ཙེ ཁོ ཏྭཾ, མཱ་རི་ས, ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཧཱ་རུ་པ་ཙྪེ་དཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་སི, ཏ་སྶ ཏེ མ་ཡཾ དི་བྦཾ ཨོ་ཛཾ ལོ་མ་ཀཱུ་པེ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ་སྶཱ་མ [ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་སྶཱ་མ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)], ཏཱ་ཡ ཏྭཾ ཡཱ་པེ་སྶ་སཱི’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ས་བྦ་སོ ཨ་ཛ་ཛྫི་ཏཾ [ཨ་ཛ་དྡྷུ་ཀཾ (སཱི. པཱི.), ཛ་དྡྷུ་ཀཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] པ་ཊི་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཨི་མཱ ཙ མེ དེ་ཝ་ཏཱ དི་བྦཾ ཨོ་ཛཾ ལོ་མ་ཀཱུ་པེ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ་ཡྻུཾ [ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རེ་ཡྻུཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)], ཏཱ་ཡ ཙཱ་ཧཾ ཡཱ་པེ་ཡྻཾ, ཏཾ མ་མ་སྶ མུ་སཱ’ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ པ་ཙྩཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི, ‘ཧ་ལ’ནྟི ཝ་དཱ་མི.

༣༨༠. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻཾ, པ་ས་ཏཾ པ་ས་ཏཾ, ཡ་དི ཝཱ མུ་གྒ་ཡཱུ་སཾ, ཡ་དི ཝཱ ཀུ་ལ་ཏྠ་ཡཱུ་སཾ, ཡ་དི ཝཱ ཀ་ལཱ༹་ཡ་ཡཱུ་སཾ, ཡ་དི ཝཱ ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ཡཱུ་ས’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སིཾ, པ་ས་ཏཾ པ་ས་ཏཾ, ཡ་དི ཝཱ མུ་གྒ་ཡཱུ་སཾ, ཡ་དི ཝཱ ཀུ་ལ་ཏྠ་ཡཱུ་སཾ, ཡ་དི ཝཱ ཀ་ལཱ༹་ཡ་ཡཱུ་སཾ, ཡ་དི ཝཱ ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ཡཱུ་སཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཡ་ཏོ, པ་ས་ཏཾ པ་ས་ཏཾ, ཡ་དི ཝཱ མུ་གྒ་ཡཱུ་སཾ, ཡ་དི ཝཱ ཀུ་ལ་ཏྠ་ཡཱུ་སཾ, ཡ་དི ཝཱ ཀ་ལཱ༹་ཡ་ཡཱུ་སཾ, ཡ་དི ཝཱ ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ཡཱུ་སཾ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཀ་སི་མཱ་ནཾ པ་ཏྟོ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀ་པ་བྦཱ་ནི ཝཱ ཀཱ་ལ༹་པ་བྦཱ་ནི ཝཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨོ་ཊྛ་པ་དཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨཱ་ནི་ས་དཾ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཝ་ཊྚ་ནཱ་ཝ་ལཱི༹, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀོ ཨུ་ཎྞ་ཏཱ་ཝ་ན་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཛ་ར་སཱ་ལཱ་ཡ གོ་པཱ་ཎ་སི་ཡོ ཨོ་ལུ་གྒ་ཝི་ལུ་གྒཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཕཱ་སུ་ལི༹་ཡོ ཨོ་ལུ་གྒ་ཝི་ལུ་གྒཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ག་མྦྷཱི་རེ ཨུ་ད་པཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་ཏཱ་ར་ཀཱ ག་མྦྷཱི་ར་ག་ཏཱ ཨོ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ དི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པེ་སུ ཨ་ཀྑི་ཏཱ་ར་ཀཱ ག་མྦྷཱི་ར་ག་ཏཱ ཨོ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ དི་སྶ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཏི་ཏྟ་ཀཱ་ལཱ་བུ ཨཱ་མ་ཀ་ཙྪི་ནྣོ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན སཾ་ཕུ་ཊི་ཏོ ཧོ་ཏི ས་མྨི་ལཱ་ཏོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ སཱི་ས་ཙྪ་ཝི སཾ་ཕུ་ཊི་ཏཱ ཧོ་ཏི ས་མྨི་ལཱ་ཏཱ ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ.

‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝིཾ པ་རི་མ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་མི, པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ པ་རི་མ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝིཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་མི, ཡཱ་ཝ་སྶུ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝི པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཨ་ལླཱི་ནཱ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝ་ཙྩཾ ཝཱ མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫོ པ་པ་ཏཱ་མི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ནྟོ པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཏྟཱ་ནི ཨ་ནུ་མ་ཛྫཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཏྟཱ་ནི ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ཏོ པཱུ་ཏི་མཱུ་ལཱ་ནི ལོ་མཱ་ནི ཀཱ་ཡ་སྨཱ པ་པ་ཏ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. ཨ་པི་སྶུ མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཀཱ་ལོ༹ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ན ཀཱ་ལོ༹ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, སཱ་མོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ན ཀཱ་ལོ༹ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ན་པི སཱ་མོ, མ་ངྒུ་ར་ཙྪ་ཝི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཡཱ་ཝ་སྶུ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏཱ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ ཨུ་པ་ཧ་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ.

༣༨༡. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡིཾ་སུ, ཨེ་ཏཱ་ཝ་པ་ར་མཾ, ན་ཡི་ཏོ བྷི་ཡྻོ. ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཏཱ་ཝ་པ་ར་མཾ, ན་ཡི་ཏོ བྷི་ཡྻོ. ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཏཱ་ཝ་པ་ར་མཾ, ན་ཡི་ཏོ བྷི་ཡྻོ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཱ་ཡ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་ཙྪཱ་མི ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ. སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཨ་ཉྙོ མ་གྒོ བོ་དྷཱ་ཡཱ’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ པི་ཏུ ས་ཀྐ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟེ སཱི་ཏཱ་ཡ ཛ་མྦུ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་ཏཱ. སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཨེ་སོ མ་གྒོ བོ་དྷཱ་ཡཱ’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ས་ཏཱ་ནུ་སཱ་རི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘ཨེ་སེ་ཝ མ་གྒོ བོ་དྷཱ་ཡཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཏ་སྶ སུ་ཁ་སྶ བྷཱ་ཡཱ་མི, ཡཾ ཏཾ སུ་ཁཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ ཏ་སྶ སུ་ཁ་སྶ བྷཱ་ཡཱ་མི, ཡཾ ཏཾ སུ་ཁཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི.

༣༨༢. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ན ཁོ ཏཾ སུ་ཀ་རཾ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཀ་སི་མཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ཡེ་ན, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻཾ ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་ས’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སིཾ ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ས་མ་ཡེ་ན པ་ཉྩ [པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ (ཨ་ཉྙ་སུ་ཏྟེ་སུ)] བྷི་ཀྑཱུ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ནྟི – ‘ཡཾ ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་ཏི, ཏཾ ནོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡ་ཏོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སིཾ ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཾ, ཨ་ཐ མེ ཏེ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ – ‘བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ [བཱ་ཧུ་ལི་ཀོ (སཱི. པཱི.) སཾ་གྷ་བྷེ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཊཱི་ཀཱ་ཡ ས་མེ་ཏི] ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ, ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡཱ’ཏི.

༣༨༣. ‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ, བ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སིཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སིཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧཱ་སིཾ, ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ. སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་སིཾ ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སིཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ, པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སིཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི.

༣༨༤. ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་སིཾ. སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མེ ཡཱ་མེ པ་ཋ་མཱ ཝི་ཛྫཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཧ་ཏཱ, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ; ཏ་མོ ཝི་ཧ་ཏོ, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ; ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི.

༣༨༥. ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་སིཾ. སོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་མི…པེ… ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ར་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ ཡཱ་མེ དུ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཛྫཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཧ་ཏཱ, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ; ཏ་མོ ཝི་ཧ་ཏོ, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ; ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི.

༣༨༦. ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་སིཾ. སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ. ‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ. ཏ་སྶ མེ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏྠ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏྠ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏྠ. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྪི་མེ ཡཱ་མེ ཏ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཛྫཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཧ་ཏཱ, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ; ཏ་མོ ཝི་ཧ་ཏོ, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ; ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཁོ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི.

༣༨༧. ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱ. ཨ་པི་སྶུ མཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀོ ཨེ་ཝཾ མ་ཉྙ་ཏི – ‘མ་མེ་ཝཱ་ར་བྦྷ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’ཏི. ‘ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ; ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པུ་རི་མ་སྨིཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ས་ཎྛ་པེ་མི ས་ནྣི་སཱ་དེ་མི ཨེ་ཀོ་དིཾ ཀ་རོ་མི ས་མཱ་ད་ཧཱ་མི, ཡེ་ན སུ་དཾ ནི་ཙྩ་ཀ་པྤཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’’ཏི.