༥. ཙཱུ་ལ༹་ཡ་མ་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༤༣༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན སཱ་ལཱ ནཱ་མ ཀོ་ས་ལཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ – ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ སཱ་ལཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཏཾ ཁོ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ. སོ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ས་མཱ་ར་ཀཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཾ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ པ་ཛཾ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ཏི. སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ; ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི’. སཱ་དྷུ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི? ཀོ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི?
‘‘ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ. སཱ་དྷུ ནོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ, ཡ་ཐཱ མ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
༤༤༠. ‘‘ཏི་ཝི་དྷཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི, ལུ་དྡོ [ལུ་དྡོ དཱ་རུ་ཎོ (ཀ.) ཊཱི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི ཧ་ཏ་པྤ་ཧ་ཏེ ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོ པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ [ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)].
‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ, གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ, ཏཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ས་སྶཱ་མི་ཀཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི. ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཝཱ པ་རི་སཱ་ག་ཏོ ཝཱ, ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ, ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ – ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི, སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི [སོ ཨཱ་ཧ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ པ་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་སྶཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ ན པ་སྶཱ་མཱི་ཏི (ཀ.)]. ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཝཱ བྷེ་ཏྟཱ [བྷེ་ད་ཀཱ (ཀ.), བྷེ་དེ་ཏཱ (སྱཱ. ཀཾ.), ཏ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན བྷེ་ཏྟཱ་ཏི དི་སྶ་ཏི], བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ, ཝ་གྒཱ་རཱ་མོ ཝ་གྒ་ར་ཏོ ཝ་གྒ་ན་ནྡཱི ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཎྜ་ཀཱ [ཀ་ཎྜ་ཀཱ (ཀ.)] ཀ་ཀྐ་སཱ པ་ར་ཀ་ཊུ་ཀཱ པ་རཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ནཱི ཀོ་དྷ་སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ན་ཏྠ་ཝཱ་དཱི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི. ཨ་ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ན་པ་དེ་སཾ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ་སྶཱ’’’ཏི!
‘‘བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི པ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝཱ ཝ་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ཝཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟུ ཝཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ ཨ་ཧེ་སུ’’’ནྟི [མཱ ཝཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨི་ཏི ཝཱ་ཏི (སཱི. པཱི. ཀ.)].
‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི.
༤༤༡. ‘‘ཏི་ཝི་དྷཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ, གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ, ཏཾ ནཱ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ས་སྶཱ་མི་ཀཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ན ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཝཱ པ་རི་སཱ་ག་ཏོ ཝཱ, ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ, ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ – ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི, སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ན ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ན ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ན ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱ, ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ, ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ ས་མ་གྒ་ར་ཏོ ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ནེ་ལཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ པེ་མ་ནཱི་ཡཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ པོ་རཱི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ – ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལེ་ན སཱ་པ་དེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི!
‘‘ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་རཱ ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཱ ཨ་ནཱི་གྷཱ སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱུ’ཏི.
‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ ཨ་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི མཱ་ཏཱ ཨ་ཏྠི པི་ཏཱ, ཨ་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི.
༤༤༢. ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ…པེ… ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ…པེ… ཡཱ་མཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཏུ་སི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨཱ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨཱ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་རི་ཏྟཱ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… པ་རི་ཏྟ་སུ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་སུ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… སུ་བྷ་ཀི་ཎྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཝེ་ཧ་པྥ་ལཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨ་ཝི་ཧཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨ་ཏ་པྤཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… སུ་ད་སྶཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… སུ་ད་སྶཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ … ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི’’ཏི.
༤༤༣. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་ཏེ མ་ཡཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མ དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ནོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏེ [པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ (ཀ.)] ས་ར་ཎཾ ག་ཏེ’’ཏི.
སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.
༢. ཝེ་ར་ཉྫ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༤༤༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝེ་ར་ཉྫ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཝེ་ར་ཉྫ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ – ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏཾ ཁོ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ. སོ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ས་མཱ་ར་ཀཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཾ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ པ་ཛཾ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ཏི. སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ; ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི’. སཱ་དྷུ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ར་ཉྫ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ; ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཝེ་ར་ཉྫ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི? ཀོ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི?
‘‘ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ. སཱ་དྷུ ནོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ ཡ་ཐཱ མ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སུ་ཎཱ་ཐ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷོ’’ཏི ཁོ ཝེ་ར་ཉྫ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
༤༤༥. ‘‘ཏི་ཝི་དྷཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ཝི་ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ཝི་ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ཝི་ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ཝི་ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི. ལུ་དྡོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི ཧ་ཏ་པྤ་ཧ་ཏེ ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོ པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ… ཏཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ཝི་ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ཝི་ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི. ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཝཱ… ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ… ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཎྜ་ཀཱ ཀ་ཀྐ་སཱ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི… ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ཝི་ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ཝི་ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི…པེ… ཏཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི. བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི པ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝཱ… མཱ ཝཱ ཨ་ཧེ་སུ’ནྟི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ཝི་ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི.
༤༤༦. ‘‘ཏི་ཝི་དྷཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ… ཏཾ ནཱ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ན ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཝཱ…པེ… ན ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ… ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ… ཀཱ་ལེ་ན སཱ་པ་དེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ, ཏཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི. ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་རཱ ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཱ ཨ་ནཱི་གྷཱ སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱུ’ཏི. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ… ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི.
༤༤༧. ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྐེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཡཱ་མཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཏུ་སི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨཱ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨཱ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་རི་ཏྟཱ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… པ་རི་ཏྟ་སུ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་སུ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… སུ་བྷ་ཀི་ཎྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ … ཝེ་ཧ་པྥ་ལཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨ་ཝི་ཧཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨ་ཏ་པྤཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… སུ་ད་སྶཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… སུ་ད་སྶཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི.
‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི; ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ‘ཡཾ སོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི’’’ཏི.
༤༤༨. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཝེ་ར་ཉྫ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ བྷོ གོ་ཏ་མ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་ཏེ མ་ཡཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མ དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ནོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏེ ས་ར་ཎཾ ག་ཏེ’’ཏི.
ཝེ་ར་ཉྫ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟཾ
༤༤༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘‘དུ་པྤ་ཉྙོ དུ་པྤ་ཉྙོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དུ་པྤ་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘‘ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ དུ་པྤ་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི? ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ དུ་པྤ་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི –
‘‘‘པ་ཉྙ་ཝཱ པ་ཉྙ་ཝཱ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘‘པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི? ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘‘ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི? སུ་ཁ་ནྟི་པི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཀྑ་ནྟི་པི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ནྟི་པི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ? ལ་བྦྷཱ ཙ པ་ནི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ [ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫི་ཏྭཱ (ཀ.)] ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ, ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ. ན ཙ ལ་བྦྷཱ ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཡཾ ཧཱ་ཝུ་སོ [ཡ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ, ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ. ན ཙ ལ་བྦྷཱ ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི.
‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ. ཨི་དཾ ནེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི.
༤༥༠. ‘‘‘ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘‘ཝེ་དེ་ཏི ཝེ་དེ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ ཝེ་དེ་ཏི? སུ་ཁ་མྤི ཝེ་དེ་ཏི, དུ་ཀྑ་མྤི ཝེ་དེ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་མྤི ཝེ་དེ་ཏི. ‘ཝེ་དེ་ཏི ཝེ་དེ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘‘ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘‘ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི? ནཱི་ལ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, པཱི་ཏ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨོ་དཱ་ཏ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ‘ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ ཡཱ ཙ ས་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ? ལ་བྦྷཱ ཙ པ་ནི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ ཡཱ ཙ ས་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ, ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ. ན ཙ ལ་བྦྷཱ ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཡཾ ཧཱ་ཝུ་སོ [ཡ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ཝེ་དེ་ཏི ཏཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཡཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཏཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ. ན ཙ ལ་བྦྷཱ ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི.
༤༥༡. ‘‘ནི་སྶ་ཊྛེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ [ནི་སྶ་ཊྛེ་ན པ་ནཱ་ཝུ་སོ (?)], པ་ཉྩ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཀིཾ ནེ་ཡྻ’’ནྟི?
‘‘ནི་སྶ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནེ་ཡྻཾ, ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནེ་ཡྻཾ, ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནེ་ཡྻ’’ནྟི.
‘‘ནེ་ཡྻཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨཾ ཀེ་ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནེ་ཡྻཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘པ་ཉྙཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ’’ཏི?
‘‘པ་ཉྙཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱ པ་རི་ཉྙ་ཏྠཱ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ’’ཏི.
༤༥༢. ‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི?
‘‘དྭེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ – པ་ར་ཏོ ཙ གྷོ་སོ, ཡོ་ནི་སོ ཙ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྭེ པ་ཙྩ་ཡཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏི་ཧི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ངྒེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙཱ’’ཏི?
‘‘པ་ཉྩ་ཧི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ངྒེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ. ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི སཱི་ལཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, སུ་ཏཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, ས་མ་ཐཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙཱ’’ཏི.
༤༥༣. ‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཏ་ཡོ་མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ཝཱ – ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ, རཱུ་པ་བྷ་ཝོ, ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཏ་ཏྲ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ – ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ – ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
༤༥༤. ‘‘ཀ་ཏ་མཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ན’’ནྟི.
‘‘པ་ཋ་མཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ ཀ་ཏི་ཨ་ངྒི་ཀ’’ནྟི?
‘‘པ་ཋ་མཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ. ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝི་ཙཱ་རོ ཙ པཱི་ཏི ཙ སུ་ཁ་ཉྩ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཙ. པ་ཋ་མཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ’’ནྟི.
‘‘པ་ཋ་མཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ ཀ་ཏ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནཾ ཀ་ཏ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ’’ནྟི?
‘‘པ་ཋ་མཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནཾ, པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་དོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཐཱི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི; ཝི་ཏ་ཀྐོ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝི་ཙཱ་རོ ཙ པཱི་ཏི ཙ སུ་ཁ་ཉྩ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཙ. པ་ཋ་མཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ’’ནྟི.
༤༥༥. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ནི ནཱ་ནཱ་གོ་ཙ་རཱ་ནི, ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་གོ་ཙ་རཱ་ནཾ, ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟཱ་ནཾ, ཀིཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ཀོ ཙ ནེ་སཾ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ནི ནཱ་ནཱ་གོ་ཙ་རཱ་ནི, ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་གོ་ཙ་རཱ་ནཾ, ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟཱ་ནཾ, མ་ནོ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, མ་ནོ ཙ ནེ་སཾ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏཱི’’ཏི.
༤༥༦. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི?
‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཨཱ་ཡུ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨུ་སྨཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཨུ་སྨཱ ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ – ‘ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི. ཨི་དཱ་ནེ་ཝ པ་ན མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ – ‘ཨུ་སྨཱ ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི?
‘‘ཏེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་པ་མཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མི; ཨུ་པ་མཱ་ཡ་པི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སཱ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཨ་ཙྩིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨཱ་བྷཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨཱ་བྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཙྩི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨུ་སྨཱ ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི.
༤༥༧. ‘‘ཏེ་ཝ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ, ཏེ ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཉྙེ ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ཝ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཏེ ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ. ཏེ ཙ ཧཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་བྷ་ཝིཾ་སུ ཏེ ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ, ན ཡི་དཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཉྙེ ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ, ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡ་དཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ ཀ་ཏི དྷ་མྨཱ ཛ་ཧ་ནྟི; ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏོ ཨ་ཝ་ཀྑི་ཏྟོ སེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཀ་ཊྛཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ན’’ནྟི?
‘‘ཡ་དཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཛ་ཧ་ནྟི – ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཱ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ; ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏོ ཨ་ཝ་ཀྑི་ཏྟོ སེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཀ་ཊྛཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ན’’ནྟི.
‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཡོ ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ – ཨི་མེ་སཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི?
‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཨཱ་ཡུ པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ, ཨུ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་རི་བྷི་ནྣཱ་ནི. ཡོ ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ ཏ་སྶ་པི ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཨཱ་ཡུ ན པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ, ཨུ་སྨཱ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི. ཡྭཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཡོ ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ – ཨི་དཾ ནེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི.
༤༥༨. ‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི?
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི?
‘‘དྭེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ – ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྭེ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི་ཡཱ’’ཏི?
‘‘ཏ་ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི་ཡཱ – ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, པུ་བྦེ ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཡོ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི?
‘‘དྭེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ – ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྭེ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
༤༥༩. ‘‘ཡཱ ཙཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ཡཱ ཙཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི – ཨ་ཏྠི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ; ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ’’?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ’’?
‘‘རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ, དོ་སོ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ, མོ་ཧོ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ. ཏེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཏཱ་སཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཁོ པ་ནཱ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི སུ་ཉྙཱ རཱ་གེ་ན, སུ་ཉྙཱ དོ་སེ་ན, སུ་ཉྙཱ མོ་ཧེ་ན. རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀི་ཉྩ་ནོ, དོ་སོ ཀི་ཉྩ་ནོ, མོ་ཧོ ཀི་ཉྩ་ནོ. ཏེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཏཱ་སཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཁོ པ་ནཱ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི སུ་ཉྙཱ རཱ་གེ་ན, སུ་ཉྙཱ དོ་སེ་ན, སུ་ཉྙཱ མོ་ཧེ་ན. རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ, དོ་སོ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ, མོ་ཧོ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ. ཏེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཏཱ་སཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཁོ པ་ནཱ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི སུ་ཉྙཱ རཱ་གེ་ན, སུ་ཉྙཱ དོ་སེ་ན, སུ་ཉྙཱ མོ་ཧེ་ན. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཙཱུ་ལ༹་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟཾ
༤༦༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཡེ་ན དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དི་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝི་སཱ་ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ དྷ་མྨ་དི་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘ས་ཀྐཱ་ཡོ ས་ཀྐཱ་ཡོ’ཏི, ཨ་ཡྻེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ས་ཀྐཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘པ་ཉྩ ཁོ ཨི་མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ས་ཀྐཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝེ་ད་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྙུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ངྑཱ་རུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ས་ཀྐཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷ་ཡྻེ’’ཏི ཁོ ཝི་སཱ་ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དི་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘‘ས་ཀྐཱ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི, ཨ་ཡྻེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ས་ཀྐཱ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཡཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཏ་ཎྷཱ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ ན་ནྡཱི་རཱ་ག་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཏ་ཏྲ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནཱི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ; ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ས་ཀྐཱ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི.
‘‘‘ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི, ཨ་ཡྻེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི?
‘‘ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ ཙཱ་གོ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ མུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་ལ་ཡོ; ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི.
‘‘‘ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི, ཨ་ཡྻེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི?