༧. ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༦༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏི [ས་མཱ་དཱ་པེ་ཏི (?)] ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ས་མཱ་ད་པི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་མཱ་ད་པི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ [ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ (?)].
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ས་བྦ་དྷི ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ, ཨ་ཡཾ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི [ཨ་ཡ་མ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨ་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི;
ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟོ ཨུ་ད་ཏཱ་རི ཨོ་གྷཾ, ཨ་ཏི་ཎྞ་པུ་བྦཾ ཨ་པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ;
༢. དུ་ཏི་ཡ་ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༦༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡཾ སེ་ཁཾ [སེ་ཀྑོ་ཏི (སྱཱ.), སེ་ཁོ་ཏི (པཱི.)] མ་ཉྙ་མཱ་ནོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏི.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡཾ སེ་ཁཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནཾ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ནྟཾ ས་མཱ་ད་པེ་ནྟཾ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ནྟཾ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ནྟཾ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཨ་ཙྪེ་ཙྪི [ཨ་ཙྪེ་ཛྫི (ཀ. སཱི.), ཨ་ཙྪི་ཛྫི (ཀ. སཱི. སྱཱ.), ཨ་ཚི་ཛྫི (ཀ.)] ཝ་ཊྚཾ བྱ་གཱ ནི་རཱ་སཾ, ཝི་སུ་ཀྑཱ ས་རི་ཏཱ ན ས་ནྡ་ཏི;
ཚི་ནྣཾ ཝ་ཊྚཾ ན ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. པ་ཋ་མ་ས་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༦༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ས་ཏྟཱ ( ) [(ཧོ་ནྟི) (བ་ཧཱུ་སུ) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཾ] ར་ཏྟཱ གི་དྡྷཱ ག་དྷི་ཏཱ [ག་ཐི་ཏཱ (སཱི.)] མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣཱ ས་མྨ་ཏྟ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཀཱ་མེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སིཾ་སུ. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ས་ཏྟཱ ར་ཏྟཱ གི་དྡྷཱ ག་དྷི་ཏཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣཱ ས་མྨ་ཏྟ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཀཱ་མེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཀཱ་མེ་སུ ས་ཏྟཱ ཀཱ་མ་ས་ངྒ་ས་ཏྟཱ,
སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ ཝ་ཛྫ་མ་པ་སྶ་མཱ་ནཱ;
ན ཧི ཛཱ་ཏུ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ངྒ་ས་ཏྟཱ,
ཨོ་གྷཾ ཏ་རེ་ཡྻུཾ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་ནྟ’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. དུ་ཏི་ཡ་ས་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༦༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀཱ་མེ་སུ ས་ཏྟཱ ( ) [(ཧོ་ནྟི) (བ་ཧཱུ་སུ) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཾ] ར་ཏྟཱ གི་དྡྷཱ ག་དྷི་ཏཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣཱ ཨ་ནྡྷཱི་ཀ་ཏཱ ས་མྨ་ཏྟ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཀཱ་མེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཏེ མ་ནུ་སྶེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀཱ་མེ་སུ ས་ཏྟེ ར་ཏྟེ གི་དྡྷེ ག་དྷི་ཏེ མུ་ཙྪི་ཏེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣེ ཨ་ནྡྷཱི་ཀ་ཏེ ས་མྨ་ཏྟ་ཀ་ཛཱ་ཏེ ཀཱ་མེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཀཱ་མ་ནྡྷཱ ཛཱ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ད་ན་ཚཱ་དི་ཏཱ;
པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷུ་ནཱ བ་དྡྷཱ, མ་ཙྪཱ་ཝ ཀུ་མི་ནཱ་མུ་ཁེ;
ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མ་ནྭེ་ནྟི [ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ནྟི (སཱི. སྱཱ.)], ཝ་ཙྪོ ཁཱི་ར་པ་ཀོ་ཝ མཱ་ཏ་ར’’ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;
༥. ཨ་པ་ར་ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༦༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དུ་བྦ་ཎྞཾ དུ་དྡ་སི་ཀཾ ཨོ་ཀོ་ཊི་མ་ཀཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པཾ. དི་སྭཱ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
‘‘པ་སྶ་ཐ ནོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དུ་བྦ་ཎྞཾ དུ་དྡ་སི་ཀཾ ཨོ་ཀོ་ཊི་མ་ཀཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི.
‘‘ཨེ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ. ན ཙ སཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པཱ ཡཱ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་པུ་བྦཱ. ཡ་སྶ ཙ་ཏྠཱ་ཡ [ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ (སཱི. ཀ.)] ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ནེ་ལ་ངྒོ སེ་ཏ་པ་ཙྪཱ་དོ, ཨེ་ཀཱ་རོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི ར་ཐོ;
ཨ་ནཱི་གྷཾ པ་སྶ ཨཱ་ཡ་ནྟཾ, ཚི་ནྣ་སོ་ཏཾ ཨ་བ་ནྡྷ་ན’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ;
༦. ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༦༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ [ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ (ས་བྦ་ཏྠ)] བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙཾ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣཾ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནཾ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཡ་སྶ མཱུ་ལཾ ཚ་མཱ ན་ཏྠི, པ་ཎྞཱ ན་ཏྠི ཀུ་ཏོ ལ་ཏཱ;
ཏཾ དྷཱི་རཾ བ་ནྡྷ་ནཱ མུ་ཏྟཾ, ཀོ ཏཾ ནི་ནྡི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི;
དེ་ཝཱ་པི ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, བྲ་ཧྨུ་ནཱ་པི པ་སཾ་སི་ཏོ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ;
༧. པ་པ་ཉྩ་ཁ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༦༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་པ་ཧཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་པ་ཧཱ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཡ་སྶ པ་པ་ཉྩཱ ཋི་ཏི ཙ ན་ཏྠི,
ས་ནྡཱ་ནཾ པ་ལི་གྷ་ཉྩ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ;
ཏཾ ནི་ཏྟ་ཎྷཾ མུ་ནིཾ ཙ་ར་ནྟཾ,
ནཱ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ས་དེ་ཝ་ཀོ་པི ལོ་ཀོ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ;
༨. ཀ་ཙྩཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༦༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་རི་མུ་ཁཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣཾ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་རི་མུ་ཁཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཡ་སྶ སི་ཡཱ ས་བྦ་དཱ ས་ཏི,
ས་ཏ་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ;
ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ,
ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི;
ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་རི ཏ་ཏྠ སོ,
ཀཱ་ལེ་ནེ་ཝ ཏ་རེ ཝི་ས་ཏྟི་ཀ’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ;
༩. ཨུ་ད་པཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༦༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ལླེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ཐཱུ་ཎཾ [ཐཱུ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ནཱ་མ མ་ལླཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཐཱུ་ཎེ་ཡྻ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ – ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ མ་ལླེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཐཱུ་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི.( ) [(ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཐཱུ་ཎེ་ཡྻ་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ) (?)] ཨུ་ད་པཱ་ནཾ ཏི་ཎ་སྶ ཙ བྷུ་ས་སྶ ཙ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་ཏོ པཱུ་རེ་སུཾ – ‘‘མཱ ཏེ མུ་ཎྜ་ཀཱ ས་མ་ཎ་ཀཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨ་པཾ་སཱུ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཡེ་ན རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་ངྒྷ མེ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ ཨུ་ད་པཱ་ནཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཱ་ནི སོ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ད་པཱ་ནོ ཐཱུ་ཎེ་ཡྻ་ཀེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་ཧི ཏི་ཎ་སྶ ཙ བྷུ་ས་སྶ ཙ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་ཏོ པཱུ་རི་ཏོ – ‘མཱ ཏེ མུ་ཎྜ་ཀཱ ས་མ་ཎ་ཀཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨ་པཾ་སཱུ’’’ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་ངྒྷ མེ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ ཨུ་ད་པཱ་ནཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་ན སོ ཨུ་ད་པཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨུ་ད་པཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ ས་བྦཾ ཏཾ ཏི་ཎ་ཉྩ བྷུ་ས་ཉྩ མུ་ཁ་ཏོ ཨོ་ཝ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཙྪ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ནཱ་ཝི་ལ་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་སྶ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་ཏོ པཱུ་རི་ཏོ ཝི་སྶ་ནྡ་ནྟོ [ཝི་སྶ་ནྡོ (ཀ.)] མ་ཉྙེ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ! ཨ་ཡ་ཉྷི སོ ཨུ་ད་པཱ་ནོ མ་ཡི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ ས་བྦཾ ཏཾ ཏི་ཎ་ཉྩ བྷུ་ས་ཉྩ མུ་ཁ་ཏོ ཨོ་ཝ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཙྪ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ནཱ་ཝི་ལ་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་སྶ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་ཏོ པཱུ་རི་ཏོ ཝི་སྶ་ནྡ་ནྟོ མ་ཉྙེ ཋི་ཏོ’’ཏི!! པ་ཏྟེ་ན པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ! ཨ་ཡ་ཉྷི སོ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ད་པཱ་ནོ མ་ཡི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ ས་བྦཾ ཏཾ ཏི་ཎ་ཉྩ བྷུ་ས་ཉྩ མུ་ཁ་ཏོ ཨོ་ཝ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཙྪ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ནཱ་ཝི་ལ་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་སྶ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་ཏོ པཱུ་རི་ཏོ ཝི་སྶ་ནྡ་ནྟོ མ་ཉྙེ ཨ་ཊྛཱ་སི!! པི་ཝ་ཏུ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ, པི་ཝ་ཏུ སུ་ག་ཏོ པཱ་ནཱི་ཡ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཀིཾ ཀ་ཡི་རཱ ཨུ་ད་པཱ་ནེ་ན,
ཨཱ་པཱ ཙེ ས་བྦ་དཱ སི་ཡུཾ;
ཏ་ཎྷཱ་ཡ མཱུ་ལ་ཏོ ཚེ་ཏྭཱ,
ཀི་སྶ པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་རེ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ;
༡༠. ཨུ་ཏེ་ན་སུ་ཏྟཾ
༧༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ར་ཉྙོ ཨུ་ཏེ་ན་སྶ [ཨུ་དེ་ན་སྶ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨུ་ཡྻཱ་ན་ག་ཏ་སྶ ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ ད་ཌྜྷཾ ཧོ་ཏི, པ་ཉྩ ཙ ཨི་ཏྠི་ས་ཏཱ་ནི [པ་ཉྩ ཨི་ཏྠི་ས་ཏཱ་ནི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི་པ་མུ་ཁཱ་ནི.
ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཀོ་ས་མྦིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སིཾ་སུ. ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ར་ཉྙོ ཨུ་ཏེ་ན་སྶ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ག་ཏ་སྶ ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ ད་ཌྜྷཾ, པ་ཉྩ ཙ ཨི་ཏྠི་ས་ཏཱ་ནི ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ་ནི སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི་པ་མུ་ཁཱ་ནི. ཏཱ་སཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཀཱ ག་ཏི ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’ཏི?
‘‘ས་ནྟེ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ, ས་ནྟི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནི་ཡོ, ས་ནྟི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནི་ཡོ. ས་བྦཱ ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ ཨ་ནི་པྥ་ལཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘མོ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོ ལོ་ཀོ, བྷ་བྦ་རཱུ་པོ་ཝ དི་སྶ་ཏི;
ཨུ་པ་དྷི་བ་ནྡྷ་ནོ [ཨུ་པ་དྷི་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོ (ཀ. སཱི.)] བཱ་ལོ, ཏ་མ་སཱ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ;
ས་སྶ་ཏོ་རི་ཝ [ས་སྶ་ཏི ཝི་ཡ (ཀ. སཱི.)] ཁཱ་ཡ་ཏི, པ་སྶ་ཏོ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩ་ན’’ནྟི. ད་ས་མཾ;
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
དྭེ བྷ་དྡི་ཡཱ དྭེ ཙ ས་ཏྟཱ, ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀོ ཏ་ཎྷཱ་ཁ་ཡོ;
པ་པ་ཉྩ་ཁ་ཡོ ཙ ཀ་ཙྩཱ་ནོ, ཨུ་ད་པཱ་ན་ཉྩ ཨུ་ཏེ་ནོ་ཏི.
ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒོ [ཙུ་ལླ་ཝ་གྒོ (སཱི.), ཙཱུ་ལ་ཝ་གྒོ (པཱི.)] ས་ཏྟ་མོ ནི་ཊྛི་ཏོ.