༡. ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རོ་སྶ་ཛྫ་ན་སུ་ཏྟཾ

༥༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝེ་སཱ་ལིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ཎྷཱ་ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, ནི་སཱི་ད་ནཾ. ཡེ་ན ཙཱ་པཱ་ལཾ [པཱ་ཝཱ་ལཾ (སྱཱ.)] ཙེ་ཏི་ཡཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱ’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཙཱ་པཱ་ལཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

‘‘ར་མ་ཎཱི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་སཱ་ལཱི; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨུ་དེ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ གོ་ཏ་མ་ཀཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ས་ཏྟ་མྦཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ བ་ཧུ་པུ་ཏྟཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ སཱ་ར་ནྡ་དཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཙཱ་པཱ་ལཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ, སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ( ) [(ཨཱ་ན་ནྡ) (ཀ.)] ཀ་པྤཾ ཝཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཀ་པྤཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀ་པྤཾ ཝཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཀ་པྤཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝཱ’’ཏི.

ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ནི་མི་ཏྟེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ཨོ་བྷཱ་སེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ, ནཱ་ས་ཀྑི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ; ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཙི – ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀ་པྤཾ; ཏི་ཊྛ་ཏུ སུ་ག་ཏོ ཀ་པྤཾ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི, ཡ་ཐཱ ཏཾ མཱ་རེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

‘‘ར་མ་ཎཱི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་སཱ་ལཱི; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨུ་དེ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ གོ་ཏ་མ་ཀཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ས་ཏྟ་མྦཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ བ་ཧུ་པུ་ཏྟཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ སཱ་ར་ནྡ་དཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ; ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཙཱ་པཱ་ལཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ, སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཀ་པྤཾ ཝཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཀ་པྤཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀ་པྤཾ ཝཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཀ་པྤཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི.

ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ, ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡེ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ. བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, པཱ་པི་མ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི ཡཱ་ཝ མེ བྷི་ཀྑཱུ ན སཱ་ཝ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ [ཝི་སཱ་ར་དཱ པ་ཏྟ་ཡོ་ག་ཁེ་མཱ (ཨ. ནི. ༨.༧༠), ཝི་སཱ་ར་ད་པྤ་ཏྟཱ ཡོ་ག་ཁེ་མཱ (སཱི. པཱི. ཀ.), ཝི་སཱ་ར་ད་པྤ་ཏྟཱ ཡོ་ག་ཁེ་མ་ཀཱ་མཱ (སྱཱ.)] བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནོ, ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ནྟི དེ་སེ་སྶ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་སྶ་ནྟི ཝི་ཝ་རི་སྶ་ནྟི ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ [ས་ནྟི ཁོ པ་ན བྷ་ནྟེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི (སཱི. པཱི. སཾ. ནི. ༥.༨༢༢)] བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནོ ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི དེ་སེ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་ནྟི ཝི་ཝ་ར་ནྟི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ.

‘‘བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, པཱ་པི་མ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི ཡཱ་ཝ མེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན སཱ་ཝི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ནྟི དེ་སེ་སྶ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་སྶ་ནྟི ཝི་ཝ་རི་སྶ་ནྟི ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི དེ་སེ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་ནྟི ཝི་ཝ་ར་ནྟི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ.

‘‘བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, པཱ་པི་མ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི ཡཱ་ཝ མེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ན སཱ་ཝ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནོ ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ནྟི དེ་སེ་སྶ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་སྶ་ནྟི ཝི་ཝ་རི་སྶ་ནྟི ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནོ ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི དེ་སེ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་ནྟི ཝི་ཝ་ར་ནྟི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ.

‘‘བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, པཱ་པི་མ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི ཡཱ་ཝ མེ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ན སཱ་ཝི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ནྟི དེ་སེ་སྶ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་སྶ་ནྟི ཝི་ཝ་རི་སྶ་ནྟི ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི དེ་སེ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་ནྟི ཝི་ཝ་ར་ནྟི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ.

‘‘བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, པཱ་པི་མ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི ཡཱ་ཝ མེ ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ [ཏ་ཡི་དཾ བྷ་ནྟེ (སཾ. ནི. ༥.༨༢༢)], བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ; པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ག་ཝཱ མཱ་རཾ པཱ་པི་མ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ ཏྭཾ, པཱ་པི་མ, ཧོ་ཧི. ན ཙི་རཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ ཏི་ཎྞཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཙཱ་པཱ་ལེ ཙེ་ཏི་ཡེ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་སྶ་ཛྫི. ཨོ་སྶ་ཊྛེ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རེ མ་ཧཱ་བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི བྷིཾ་ས་ན་ཀོ ལོ་མ་ཧཾ་སོ, དེ་ཝ་དུ་ནྡུ་བྷི་ཡོ [དེ་ཝ་དུ་དྲ་བྷི་ཡོ (ཀ.)] ཙ ཕ་ལིཾ་སུ.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –

‘‘ཏུ་ལ་མ་ཏུ་ལ་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝཾ,

བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཝ་སྶ་ཛི མུ་ནི;

ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ,

ཨ་བྷི་ནྡི ཀ་ཝ་ཙ་མི་ཝ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ;