༥. པ་ཉྩ་མ་བྷཱུ་མི
༤༣. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ? ཡ་ཏྠ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ ཨ་ཀྑ་ར་སོ བྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་དི་མྷི དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡཾ གཱ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ས་ཙྩཱ་ནི ཝཱ ས་ཙྩེ་ཀ་དེ་སོ ཝཱ. ཀིཾ དེ་སི་ཏ་ནྟི? སུ་ཏྟེ ཝཱི་མཾ་སཱ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་རོ. ཡ་ཐཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ནི་ཀྑེ་པོ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙ. ཡཱ་ནི ཙ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས པ་དཱ་ནི དུ་ཀྑ་ཏོ ས་ཏྟ པ་དཱ་ནི ས་ངྑེ་པེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་ན དུ་ཀྑེ་ན, ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གེ་ན པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཙ ཏཱི་ཧི ཙ ས་ངྑ་ཏཱ་ཧི. ཏ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཏི་སྶོ དུ་ཀྑ་ཏཱ ཨུ་པྤཱ་དོ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཏཱ ཙ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྠཾ ཙ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཙ དུ་ཀྑ་ཏཱ, ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ཏཱི་སུ ཝེ་ད་ནཱ་བྷཱུ་མཱི་སུ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤཱ་དོ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཙ དུ་ཀྑ་ཏཱ ཏ་ཡོ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཙ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཙ དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, དུ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཏཱ ཙ དུ་ཀྑ་ཏཱ ཨི་མ་མྷི ཨི་མེ་སུ ན་ཝ་པ་དེ་སུ པ་ཋ་མ་ཀེ་སུ ས་ཏྟ་སུ པ་དེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ པ་དེ་སུ དུ་ཀྑཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཙ ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་དྡེ་སེ ནི་དྡི་ཊྛཾ. པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཙུ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎོ ཙུ་ཏོ་ཏི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་ནྣ་ར་ས་པ་དཱ་ནི ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙ ས་ཏྟ་སུ ད་ས་སུ པ་དེ་སུ ས་ཉྙཱ་ས ཏི་ཝི་དྷེ ཙ སཱ་ས་ན་པྤ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷེ་སུ ཙ སུ་ཏྟཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་སུ ད་ས་ཝི་དྷེ་སུ ཙ སུ་ཏྟ་ཝི་དྷེ་ཡྻེ་སུ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷེ་སུ ཙ ཧཱ་རེ་སུ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡ ཙ པ་ཝི་ཙ་ཡ་ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡཱ་ཏི ཨི་དཾ དེ་སི་ཏཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ དེ་སི་ཏ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་རོ.
༤༤. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝི་ཙ་ཡོ ཧཱ་རོ?
པ་དཾ པ་ཉྷཱ ཙ པུ་ཙྪཱ ཙ, ཀིཾ པུ་བྦཾ ཀི་ཉྩ པ་ཙྪི་མཾ;
ཨ་ནུ་གཱི་ཏི སཱ ཙ ཝི་ཙ་ཡོ, ཧཱ་རོ ཝི་ཙ་ཡོ་ཏི ནི་དྡི་ཊྛོ.
པ་ད་ནྟི པ་ཋ་མཾ པ་དཾ. ཏ་སྶ ཀོ ཨ་ཏྠོ? ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཊྛོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨ་ཛི་ཏེ་ན ཏཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཏི་པ་དཱ་ནི པུ་ཊྛཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཀིཾ ཀེ་ན་སྶུ ནི་ཝུ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི གཱ་ཐཱ, ཨི་མཱ་ནི ཀ་ཏི་པ་དཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨི་ཏི ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ. ཡ་ཏྟ་ཀེ་ཧི པ་དེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝི་ས་ཛྫི་ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨི་ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཙ ཡཱ པ་དཱ་ནཾ ས་ངྐཱ་ས་ནཱ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ད་ནྟི.
པ་ཉྷཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི. ཀ་ཏི པ་ཉྷཱ? ཨེ་ཀོ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཏ་དུ་ཏྟ་རི ཝཱ ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི ཨེ་ཀོ པ་ཉྷོ, ཨ་ཏྠཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི བྱ་ཉྫ་ནཾ ཧོ་ཏི, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནི་པི པ་དཱ་ནི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཱི་ནི ཏཾ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན ཨེ་ཀོ པ་ཉྷོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀེ་ན་སྶུ ནི་ཝུ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ལོ་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪ་ཏི, ཀེ་ན་སྶུ ན་པྤ་ཀཱ་ས་ཏི ཀི་སྶཱ་བྷི་ལེ་པ་ནཾ བྲཱུ་སཱི་ཏི ཏཾ་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི. ཀིཾ་སུ ཏ་སྶ མ་ཧ་བྦྷ་ཡ་ནྟི ཏཾ་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨེ་ཀོ པ་ཉྷོ ཧོ་ཏི, སོ པ་ཉྷོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཨེ་ཀཾ་ས་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཝི་བྷ་ཛྫ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཋ་པ་ནི་ཡོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ཀཾ་ས་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ཡཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝི་བྷ་ཛྫ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, སི་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ན ཙ་ཀྑུ, ཡཱ་ནི་པི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཙ ན ཙ་ཀྑུ, ཏཱ་ནི་པི ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ན ཙ་ཀྑུ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཡཾ ཝི་བྷ་ཛྫ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ཡཾ ཙ་ཀྑུ ཏཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ནེ་ཏི པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ཏཾ ཙ་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཋ་པ་ནི་ཡོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཙ་ཀྑུ་ནཱ་ཏི ཋ་པ་ནི་ཡོ པ་ཉྷོ. ཨི་དཾ པ་ཉྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀིཾ པུ་ཙྪི་ཏོ, ལོ་ཀ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་སོ པུ་ཙྪི་ཏོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? ཏི་ཝི་དྷོ ཧི སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཙ དི་ཊྛི་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཙ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ནི་ཝུ་ཏོ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཾ ད་སྶེ་ཏི, ཛ་པྤཱ་ཏི ཏ་ཎྷཾ ད་སྶེ་ཏི, མ་ཧ་བྦྷ་ཡ་ནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏི, སོ་ཏཾ ནཱ་མ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ པ་དེ་ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ནི་ཝུ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༤༥. ཏ་དུ་ཏྟ་རི པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ཏི, ས་ཝ་ནྟི ས་བྦ་དྷི སོ་ཏཱ་ཏི གཱ་ཐཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི པུ་ཙྪ་ཏི ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི.
ཡཱ་ནི སོ་ཏཱ་ནི ལོ་ཀ་སྨིཾ, ས་ཏི ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ;
སོ་ཏཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཾ བྲཱུ་མི, པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཏེ པི་དྷཱི་ཡ་རེ.
ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ད་ནྟི པུ་ཙྪི་ཏོ, ཏ་སྶ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཝོ་དཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏོ, སོ་ཏཱ་ནི ཚ ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ བ་ཧུ་ལཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ བྷ་ཝ་ནྟི ས་བྦེ་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི. ཏཱ་ནི སོ་ཏཱ་ནི ཀེ་ན ནི་ཝཱ་རི་ཡ་ནྟཱི་ཏི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་པ་ཧཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཀེ་ན སོ་ཏཱ པི་དྷཱི་ཡ་རེ་ཏི ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ས་ཏི་ཡཱ དེ་སེ་ཏི, ཡོ ཧི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏི་དོ་ཝཱ་རི་ཀེ ཙ ཏ་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི གུ་ཏྟཱ་ནི ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཏྠ གུ་ཏྟེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཡཱ ཡཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, སཱ སཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ སོ་ཏཱ་ནཾ ཏ་སྶཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཡོ ལོ་ཀོ ནི་ཝུ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སོ་ཏཱ་ནི པི་ཧི་ཏཱ་ནི་པི བྷ་ཝ་ནྟི ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི པུ་ཙྪ་ཏི.
པ་ཉྙཱ ཙ ས་ཏི ཙ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཁོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཊྛུ་མཱ་ག་མྨ ཀ་ཏྠེ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྨ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི.
ཡ་མེ་ཏཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི [པུ་ཙྪ་སེ པ་ཉྷཾ (པཱི. ཀ.) པ་སྶ སུ. ནི. ༡༠༤༣], ཨ་ཛི་ཏ ཏཾ ཝ་དཱ་མི ཏེ…པེ…;
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན, ཨེ་ཏྠེ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྨ་ཏི.
ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྷེ་ན ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མེ་ན པ་ཉྷེ་ན སཾ་ཀི་ལེ་སཾ པུ་ཙྪ་ཏི. དུ་ཏི་ཡེ་ན པ་ཉྷེ་ན ཝོ་དཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡེ་ན པ་ཉྷེ་ན སོ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན པ་ཉྷེ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ཏི.
ཡེ ཙ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་སེ, ཡེ ཙ སེ་ཁཱ [སེ་ཀྑཱ (ཀ.) པ་སྶ སུ. ནི. ༡༠༤༤] པུ་ཐཱུ ཨི་དྷ;
ཏེ་སཾ མེ ནི་པ་ཀོ ཨི་རི་ཡཾ, པུ་ཊྛོ པ་བྲཱུ་ཧི མཱ་རི་ས.
ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏི ཙ པ་ན ཏེ པ་ཉྷེ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ཙ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ སེ་ཀྑཱ ཙ? ཀིཾ པུ་བྦཾ ཀི་ཉྩ པ་ཙྪི་མ་ནྟི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་རཾ པ་ཋ་མཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཀ་ཏ་རཾ པ་ཙྪཱ? ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ པ་ཋ་མཾ པུ་ཙྪ་ཏི. སེ་ཀྑ་དྷ་མྨེ ཏ་ཏྠ ཀེ་ན པ་དེ་ན ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ག་ཧི་ཏཱ, པུ་ཐཱུ་ཏི སེ་ཀྑཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཏེ་སཾ མེ ནི་པ་ཀོ་ཏི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པ་དཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙ པ་ཉྷེ་སུ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི. ན ཏ་ཐཱ པུ་ཊྛཾ, པ་ཋ་མཾ པུ་ཊྛཾ, ཏཾ པ་ཙྪཱ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི. ཡཾ པ་ཙྪཱ པུ་ཙྪི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི. ཀི་ཉྩ ཨི་དཾ པུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ཀཱ ཨི་རི་ཡཱ་ཏི ཨི་དཾ པུ་ཙྪི, ཏཾ ཀཱ་མེ་སུ ནཱ་བྷི་གི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ. མ་ན་སཱ་ནཱ་ཝི་ལོ སི་ཡཱ་ཏི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཙ བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི, དྭེ པ་ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ནཱ་ཝི་ལ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་སུ ནི་དྡི་ཊྛཾ. ཀུ་ས་ལཱ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སཱུ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི.
ཀེ་ན་སྶུ ཏ་ར་ཏི ཨོ་གྷ་ནྟི གཱ་ཐཱ, ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི. ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཡེ་ཝ པ་ཉྷཱ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ན ཧི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི བྱ་ཉྫ་ནཾ [ཡ་ཐཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྠི་ཝ་ཛྫཾ (པཱི. ཀ.)] ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཛི་ཏ་པ་ཉྷེ་སུ, ཏ་སྶ ན ཨེ་ཀཾ་སེ་ན བ་ཧཱུ་ནི ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ་ནི, བ་ཧུ་ཀཱ པ་ཉྷཱ, ཨེ་ཀོ་ཝ ན ཙཱ་པི, ས་བྦེ པུ་ཙྪ་ཏི, པུ་བྦེ ཝི་ས་ཛྫི་ཏོ, ཡ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་ཛི་ཏོ་པ་ཉྷེ, ཡཾ ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་པ་ད་བ་ནྡྷེ་ན ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ཡོ པུ་ན ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཨ་ཡ་མཱ་ཀཱ་རོ པུ་ཙྪ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ནྟོ་ཛ་ཊཱ བ་ཧི་ཛ་ཊཱ་ཏི གཱ་ཐཱ [སཾ. ནི. ༡.༢༩] པུ་ཙྪི་ཏ་ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ་ཡ མ་གྒི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ ཝི་ས་ཛྫི་ཏཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི? སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ན་རོ ས་པ་ཉྙོ་ཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་མ་ཐཱ, པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་མཱི་ཡ་ཏི, ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཐེ་ན ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཏེ ཨི་མེ ཨ་ནྟོ་ཛ་ཊཱ བ་ཧི་ཛ་ཊཱ. ཏ་ཏྠ ཝི་ས་ཛྫ་ནཾ ས་མ་ཐེ་ན རཱ་གོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ རཱ་གོ ཨ་ནྟོ་ཛ་ཊཱ, བཱ་ཧི་ར་ཝ་ཏྠུ་ཀོ རཱ་གོ བ་ཧི་ཛ་ཊཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི, ཨ་ཡཾ ཨ་ནྟོ་ཛ་ཊཱ. ཨེ་ཀ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཙ བཱ་ཧི་ར་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནི བ་ཧི་ཛ་ཊཱ, ཡཱ ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཡཱ དི་ཊྛི་བྷཱ་གི་ཡེ་ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཛ་ཊཱ. ཏ་ཐཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཡཱ ཀཱ་ཙི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ ཙ དི་ཊྛི ཙ, ཨ་ཡཾ ཨ་ནྟོ་ཛ་ཊཱ. ཡཱ ཀཱ་ཙི བཱ་ཧི་ར་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ ཙ དི་ཊྛི ཙ, ཨ་ཡཾ བ་ཧི་ཛ་ཊཱ.
ཡ་ཐཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪ་ཏི ‘‘ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐཾ ན་ཝ་དྭཱ་ར’’ནྟི གཱ་ཐཱ [སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ]. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི ‘‘ཚེ་ཏྭཱ ན་དྡྷིཾ ཝ་ར་ཏྟཾ ཙཱ’’ཏི གཱ་ཐཱ, ཨི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི. ཨི་མཱ་ཡ ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་མཱི་ཡ་ཏི ཀི་ལེ་སེ ཨེ་ཏྠ པུ་རི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦེ་ན. ཏཾ ཧི ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐ་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ. ན་ཝ་དྭཱ་ར་ནྟི ན་ཝ ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐ་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ. ན་ཝ་དྭཱ་ར་ནྟི ན་ཝ མཱ་ན་ཝི་དྷཱ, མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཧི དུ་ཀྑཾ སེ་ཡྻེ་ན་མྷི པ་ར་སོ ཏཱི་ཎི ཏི་ཀཱ་ནི པུ་ཎྞཾ. ཏི་ཀེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཧི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀོ རཱ་གོ. ཏ་ཏྠ ན་དྡྷཱི་ཏི ཏ་ཎྷཱ ཝི་ས་ཛྫཱི་ཡ་ཏི. ཝ་ར་ཏྟ་ནྟི མཱ་ནཾ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི, ཨི་ཙྪཱ ལོ་བྷོ ཙ པཱ་པ་ཀོ་ཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀོ རཱ་གོ. ཏ་ཏྠ ཝི་ས་མ་ལོ་བྷོ པཱ་པ་ཀོ་ཏི ནི་དྡི་སི་ཡ་ཏི ས་མཱུ་ལ་ཏ་ཎྷ་ནྟི. ཨ་ཉྙཱ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཨ་ཉྙཱ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙ དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ པ་ཧཱ་ནཾ. ཡེ ཙ པུ་ན ཨ་ཉྙེ་པི ཀེ་ཙི ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐ་ཡོ་གེ་ན ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཙ ཡུ་ཛྫ་ནྟི, སཾ་སཱ་ར་གཱ་མི་ནོ དྷ་མྨཱ ས་བྦེ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ གཱ་ཐཱ ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཙ ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ་ཡ ས་མེ་ཏི [ས་མཾ་ཏི (པཱི.)]. ཡཾ ཡ་དི ས་ནྡེ་ན ཨ་ཐ ས་ཧ བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནུ་གཱི་ཏི་ཡཾ ཙ སོ ཝི་ཙ་ཡོ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནི པ་དཱ་ནི ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཨ་ནུ་གཱ་ཡ་ཏི.
༤༦. ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏི [ཀཱ་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི (པཱི. ཀ.) པ་སྶ ཨ. ནི. ༨.༡༦]. ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ པ་དཱ་ནི ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི. ཚ་ཧི པ་དེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་གཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ཡོ ཝེ ན བྱ་ཐ་ཏི [བྱཱ་ཐ་ཏི (ཀ.)] པ་ཏྭཱ, པ་རི་སཾ ཨུ་གྒ་ཝཱ་དི་ནིཾ;
ན ཙ ཧཱ་པེ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ, ན ཙ ཚཱ་དེ་ཏི སཱ་ས་ནཾ.
‘‘ཨ་ས་ནྡི་དྡྷིཾ ཙ བྷ་ཎ་ཏི, པུ་ཙྪི་ཏོ ན ཙ ཀུ་པྤ་ཏི;
ས ཝེ ཏཱ་དི་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ, དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནི པ་དཱ་ནི ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཨ་ནུ་གཱ་ཡ་ཏི. ས་ཏྟ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ པི་ཡོ ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ་ཏི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན, ཨི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ནུ་གཱ་ཡ་ཏི. ཨི་ཏི བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཝཱ ཨ་ནུ་གཱ་ཡ་ཏི, ཨ་པྤ་ཏ་ར་ཀ་ཐཾ པ་དཾ ཝཱ ནི་ཀྑེ་པོ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཝཱ ན་ཝ པ་དཱ་ནི ནི་ཀྑེ་པོ, ཨ་པྤ་ཏ་རི་ཀཱ ཨ་ནུ་གཱི་ཏི་ཡཱ བ་ཧུ་ཏ་རི་ཀཱ ཨ་ནུ་གཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏེ ཨ་ནུ་གཱི་ཏི ཙ ཝི་ཙ་ཡོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ཙ་ཡོ ནཱ་མ ཧཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཡུ་ཏྟི་ཧཱ་རོ?
ས་བྦེ་སཾ ཧཱ་རཱ་ནཾ, ཡཱ བྷཱུ་མཱི ཡོ ཙ གོ་ཙ་རོ ཏེ་སཾ;
ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟི པ་རི་ཀྑཱ, ཧཱ་རོ ཡུ་ཏྟཱི་ཏི ནི་དྡི་ཊྛོ.
ཧཱ་རཱ་ནཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཡ་ཐཱ དེ་ས་ནཱ ཡ་ཐཱ ཝི་ཙ་ཡོ ཡོ ཙ ནི་དྡི་སི་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ. ཨ་ཡཾ པུ་ཙྪཱ སུ་ཏྟེ་སུ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཡཱ ཏ་ཏྠ ཝཱི་མཾ་སཱ, ཨ་ཡཾ ཡུ་ཏྟི.
ཡ་ཐཱ ཧི ས་ཧེ་ཏཱུ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏྠི ཧེ་ཏུ ཨ་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡ, ས་ཧེ་ཏཱུ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨ་ཏྠི ཧེ་ཏུ ཨ་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ. སཱི་ལ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, པུ་གྒ་ལེ་ན ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎི་ཡཱ ཀི་ནྟི མེ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ…པེ… ཨ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཨ་ཡཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ མ་གྒོ. ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཧེ་ཏུ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ. ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ ཡོ ཙ པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་སོ ཙ, ཨ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ས་པྤ་ཙྩ་ཡོ. ཡཾ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ས་མྨཱ་པ་ཎི་དྷི, ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏུ. ཨི་ཏི སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ཧེ་ཏུ ས་པྤ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨི་དཾ ལོ་ཀི་ཀཾ སཱི་ལཾ.
ཡཾ པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ སཱི་ལཾ, ཏ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཙྩ་ཡོ – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ. ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ ཧེ་ཏུ. པ་ཉྙཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ, ཡཾ སཱི་ལཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙ སཱི་ལཾ ཏེ་ནཱ་ཡཾ ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ. ཡཾ པུ་ན ས་མཱ་དྷི་ནོ པ་སྶ་དྡྷི ཙ པཱི་ཏི ཙ པཱ་མོ་ཛྫཾ པ་ཙྩ་ཡོ. ཡཾ སུ་ཁཾ ཧེ་ཏུ ཏེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ཧེ་ཏུ ས་པྤ་ཙྩ་ཡོ. ཡཾ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཉྙཱ. ཏ་སྶ པ་ར་ཏོ་གྷོ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཧེ་ཏུ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ, ཨི་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ས་ཧེ་ཏཱུ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ པ་ཉྙཱ. ས་ཏྟ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་སུ ཙ སུ་ཏྟེ་སུ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཡུ་ཏྟི་ཧཱ་རོ. སོ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་པ་དེ་སེ་སུ ད་ཊྛ་བྦོ.
༤༧. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ?
དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཛི་ནོ, ཏ་སྶ ཙ དྷ་མྨ་སྶ ཡཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ;
ཨི་ཏི ཡཱ་ཝ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ, ཨེ་སོ ཧཱ་རོ པ་ད་ཊྛཱ་ནོ.
ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཀཱ་མ་རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣོ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏེ་སུ ཡེ་པི པ་ཉྩ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ནཱ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཏེ་ཧི ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི. ཝུ་ཙྩ་ཏེ, ཏེ་ན པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི རཱུ་པ་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ བྷ་ཝ་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི དི་ཊྛི་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ ཨ་རཱུ་པ་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. སུ་ཁ་ས་ཉྙཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཉྙཱ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཏཱ ས་མྨོ་ཧ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ན་ཝ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི བྱཱ་པཱ་ད་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ན་ཝ་ཝི་དྷཾ མཱ་ནཾ [ན་ཝ་མཱ་ནཾ ཝི་དྷ་མཱ་ན་སྶ (པཱི. ཀ.)] མཱ་ན་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཙ ལོ་བྷ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཙ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ཙ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཙ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. མི་ཙྪ་ཏྟ་ཉྩ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཙ མོ་ཧ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. བྷ་ཝཾ བྷོ་ག་ཉྩ ཝོ་ཀཱ་རོ ཨ་ཧཾ་ཀཱ་ར་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཧོ མ་མཾ་ཀཱ་ར་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཀཱ་ཡ་སྶ ས་ངྒཾ [ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཾ (པཱི.)] དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཀཱ་ཡི་ཀ་དོ་སོ དོ་ས་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཀཱ་ཡི་ཀ་ཀཱ་སཱ་ཝོ ལོ་བྷ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཡོ ཡོ ཝཱ པ་ན དྷ་མྨོ ཡེ་ན ཡེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ནེ་ན ཝཱ, སོ དྷ་མྨོ ཏ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཏེ་ན སཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན སོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཡ་ཐཱ མ་ནུ་སྶོ པུ་རི་མ་སྶ པ་ད་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཾ པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, སོ པ་ཙྪཱ་ནུ་པ་དཾ སཾ་ཧ་ར་ཏི. ཡ་དི པ་ན ཡོ ན དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨ་པ་རཾ པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཡོ ཙེ་སོ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལོ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཝཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཝཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ཡུ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཡོ་ནི་ལཱ་བྷོ [ཡོ་ནི་སོ ལཱ་བྷོ (པཱི.)], ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ད་ཊྛཱ་ནོ ཧཱ་རོ.
༤༨. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ལ་ཀྑ་ཎོ ཧཱ་རོ?
ཝུ་ཏྟ་མྷི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ, ཡེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཏེ་ན;
ས་བྦེ བྷ་ཝ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ, སོ ཧཱ་རོ ལ་ཀྑ་ཎོ ནཱ་མ.
ཡེ་ས་ཉྩ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ, ནི་ཙྩཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱི་ཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ག་ཏཱ དྷ་མྨ་ག་ཏཱ ཙ ས་ཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ན ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་ན. ན ཧི ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ནཱ་ནཱ་སུ ག་ཏཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཱ ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨ་ག་ཏཱ ཙ. ན ཧི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཡཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ་དི་སེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཝུ་ཏྟེ་སུ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ ཙ བྷ་ཝ་ནྟི.
ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་དཱ་པ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ན་ནྟི གཱ་ཐཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཙི་ཏྟེ རཱུ་པཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ. ཏ་ཏོ ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་དཱ་པ་ནཱ ཡཾ ཡཾ ཨོ་ད་པེ་ཏི, ཏཾ དུ་ཀྑཾ. ཡེ་ན ཨོ་ད་པེ་ཏི, སོ མ་གྒོ. ཡ་ཏོ ཨོ་ད་པ་ནཱ, སོ ནི་རོ་དྷོ. ཙ་ཀྑུཾ ཙ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་ཏྠ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཕ་སྶོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨེ་ཏེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན. ཡོ ཙ རཱུ་པེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ སོ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ་པི སོ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ཨི་ཏི ཡེ ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ དྷ་མྨཱ, ཏེ་སཾ ཨེ་ཀ་མྷི དྷ་མྨེ ནི་དྡི་ཊྛེ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལ་ཀྑ་ཎོ ཧཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧོ ཧཱ་རོ?
ནི་རུ་ཏྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཙ, བྱ་ཉྫ་ནཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ;
སུ་ཏྟ་ཏྠོ པུ་བྦཱ་པ་ར་ས་ནྡྷི, ཨེ་སོ ཧཱ་རོ ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ནི་རུ་ཏྟི, སཱ ཀ་ཐཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ [པ་སྶི་ཏ་བྦཱ (པཱི. ཀ.)]? ཡ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཁི་པྤཾ དྷ་མྨེ་སུ མ་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཏྠ་ཀུ་ས་ལོ ཙ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨ་ཀུ་ས་ལོ ཙ ཧོ་ཏི, ནི་རུ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏྠཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཙ ཧོ་ཏི, པུ་རི་སཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཙ, ཝི་པུ་རི་སཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཙ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཙ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཙ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཙ. ཨེ་ཀཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀུ་ས་ལོ ནཱ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀུ་ས་ལོ. ཀི་མྷི དེ་སི་ཏཾ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཨི་ཏྠཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནེ་ན པུ་རི་སཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝི་པུ་རི་སཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་བྦཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏྟཾ ནི་དྡི་ཊྛཾ. ཏཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ནི་རུ་ཏྟི་ཀོ་ས་ལླ་ཏོ ཡོ ཡཾ སུ་ཏྟ་སྶ སུ་ནི་རུ་ཏྟི་དུ་ནྣི་རུ་ཏྟི་ཏཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཨི་དཾ ཨེ་ཝཾ ནི་རོ་པ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་མྤི ན ནི་རོ་པ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ ནི་རུ་ཏྟི་ཀོ་ས་ལླཾ.
༤༩. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ? ཡ་ཐཱ་དེ་སི་ཏ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ས་བྦ་སྶ ཝཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨི་མེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ, པ་མཱ་དོ མ་ཙྩུ་ནོ པ་ད་ནྟི གཱ་ཐཱ. ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ? ཡེ ཨ་སཱི་ཏི་མེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟི ཏེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཡོ་ག་སྶ ཀཱ་ལཾ ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི ཡཱ ཙ, སོ ན ཏ་ཏྠ པཱ་པི་ནྟ་ཝེ བྷ་ཝ་ནྟི;
ཝེ་ད་ནཱ་མ་གྒ་ཨི་སི་ནཱ [ཝེ་ད་ནཱ་མ་གྒཾ ཨི་སི་ནཱ (པཱི.)] པ་ཝེ་དི་ཏཾ, དྷུ་ཏ་ར་ཛཱ་ས་ཝཱ དུ་ཀྑཱ པ་མོ་ཀྑཱ་ཏཱ.
ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ? ཡེ དུ་ཀྑེ ནཱ་སྶཱ་ད་ཀཱ [དུ་ཀྑེ་ན སཱ་དྷ་ཀཱ (པཱི.)], ཏེ ཝཱི་རི་ཡ་མཱ་ར་བྷི་སྶ་ནྟི དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་ཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཝཱ བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཝཱ དེ་སི་ཏེ ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟེ་ན སཱ་དྷ་ཀཱ, ཡོ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི སོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དེ་ས་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པུ་བྦཱ་པ་ར་ས་ནྡྷི? ཡཾ གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཝཱ སུ་ཏྟེ་སུ ཝཱ པ་དཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི ཏཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཏི ཏ་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ སུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཡཱ་ནི པུ་རི་མཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཡཱ་ནི ཙ པ་ཙྪི་མ་ཀཱ་ནི, ཏཱ་ནི ས་མོ་སཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ སོ པུ་བྦཱ་པ་རེ་ན ས་ནྡྷི ཉཱ་ཡ་ཏི. ཡཱ ཨེ་ཀཱ ས་མཱ་ར་དྡྷཱ གཱ་ཐཱ དྭེ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཏ་སྶ མེ་ཀ་དེ་སེ བྷཱ་སི་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནི་དྡི་ཊྛོ ཨ་ཏྠོ བྷ་ཝ་ཏི ཏ་དུ་པ་དྷཱ་རི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ་ཝ ས་བྦཱ [ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ (པཱི.)] ཨི་ཏི་སྶ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ན་སྶ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ཀ་ངྑཱ, ཏ་སྶ ཝཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་པ་རེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ པུ་བྦཱ་པ་རེ་ན ས་ནྡྷི. ཀོ་ས་ལླ་ནྟི ཝ་ཏྠུ་ཏོ ནི་དཱ་ན་ཀོ་ས་ལླཾ. བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ནི་རུ་ཏྟི་ཀོ་ས་ལླཾ. དེ་ས་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ. པུ་བྦཱ་པ་རེ་ན ས་ནྡྷི་ཀོ་ས་ལླཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ གཱ་ཐཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཱ ནི་དཱ་ནཾ ཝཱ. ཨུ་པ་ལ་བྦྷི་ཏུཾ ན ཨ་ཏྠོ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ནི་དཱ་ན་ཀོ་ས་ལླཾ ཨ་ཏྠ་ཀོ་ས་ལླཾ ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཏྠོ པ་རི་ཡེ་སི་ཡ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་རི་ཡི་ཊྛོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཙ ས་བྦོ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཝཱ ནི་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ཡོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ བྱ་ཉྫ་ནོ ནི་རུ་ཏྟི ས་ནྡྷི ཙ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ཨེ་སོ པུ་བྦཱ་པ་རེ་ན ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་ཏྠེ་ན དེ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧོ ཧཱ་རོ.
༥༠. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ཧཱ་རོ?
ཨེ་ཀ་མྷི པ་ད་ཊྛཱ་ནེ, པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སེ་ས་ཀཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ;
ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཏི པ་ཊི་པ་ཀྑེ, ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ནཱ་མ སོ ཧཱ་རོ.
ཡ་ཐཱ ཀིཾ ཨུ་ནྣ་ལཱ༹་ནཾ པ་མ་ཏྟཱ་ན་ནྟི གཱ་ཐཱ་ཡོ. ཡཾ པ་མཱ་དོ, ཨི་དཾ ཀི་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ? ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨོ་ས་གྒ་སྶ. ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ་ས་གྒོ པ་ན ཀི་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ? ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཀི་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ? ཀི་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ? ཨི་ཏི པ་མཱ་དེ་ན མོ་ཧ་པ་ཀྑི་ཡཱ དི་ཊྛི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པ་ཀྑི་ཡཱ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ ཙ དི་ཊྛི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཏ་ཎྷཱ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ ཙ བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ ཙ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟེ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དི་ཊྛི ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་སུ ནི་ཙྩ་ནྟི པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ཧ་ནེ་ན ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ, ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ ཨཱ་ས་ཏྟི བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝ་སྶ བྷ་ཝཱ་ས་ཝ་སྶ ཙ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ དི་ཊྛཱ་ས་ཝ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝ་སྶ ཙ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ལླི་ཡ་ནཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝཱ་ཧ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ས་ཝ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ. པ་ཏྠ་ན་ག་ནྠ་ན་ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ར་ཎཾ བྷ་ཝཱ་ས་ཝ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཙ པ་རཱ་མཱ་སོ ཙ དི་ཊྛཱ་ས་ཝ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི. ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ བྷ་ཝུ་པཱ་དཱ་ནཾ, དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ ཙི་ཏྟེ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ, སོ ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶི་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ, སོ དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶི་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ ཨཱ་ས་ཏྟི་ཡཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ, སོ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶི་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ, སོ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ དུ་ཀྑ་མ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ བྷ་ཛ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ, ས་ཏྟ་ཀི་ལེ་སོ་པ་ཙཱ་རོ ཏེ་ན ས་མུ་ད་ཡཾ བྷ་ཛ་ཏི. ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནི་རོ་དྷཾ བྷ་ཛ་ཏི. དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒཾ བྷ་ཛ་ཏི. ཏེ་ན་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ ཙ ད་སྶ་ནེ་ན ཏ་སྶེ་ཝ ས་བྦེ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཡེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་ནྣ་ལཱ༹་ནཾ པ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨཱ་ས་ཝཱ. ཛཱ་ན་ཏོ ཧི པ་སྶ་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ དུ་ཀྑཾ ས་མུ་ད་ཡོ ནི་རོ་དྷོ མ་གྒོ ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ. ཡཱ་ཝ ཏ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ག་ཏི ཏ་ཏོ པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཏེ་སཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཧཱ་རེ་ན ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ཧཱ་རོ. ཨེ་ཝཾ སུ་ཀྐཱ་པི དྷ་མྨཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ཨཱ་ག་མི་སྶ.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་སྶ ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ཡཾ བྷཱུ་མི ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཙ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི ཉཱ་ཎཱ་ནི ས་ཀྐཱ་ཡ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ་ཡ་གཱ་མི་ནཱི ཙ པ་ཊི་པ་དཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ.
༥༡. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝི་བྷ་ཏྟི ཧཱ་རོ? ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་བྷ་ཛྫ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི ཧཱ་རོ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཙ པུ་ན པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི, ནོ ཝཱ་ག་ཏཾ ན པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི [ནོ ཝཱ ན པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི (པཱི.), ན ཏཱ་ཝཱ་ཡཾ པ་རི་བྷཱ་སི (ཀ.)] པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྷཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཡ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཀི་ཉྩི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ ཝི་བྷ་ཏྟི ཧཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་རོ. ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཊི་པ་ཀྑ་ནི་དྡེ་སོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་རོ. ཡ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ས་བྦཱ་ནི མ་གྒ་ངྒཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ཝ་ཙ་ནོ ཧཱ་རོ?
ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི, ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ;
སུ་ཏྟེ ཡོ ཛཱ་ནཱ་ཏི སུ་ཏྟ་ཝི་དཱུ, ཝེ་ཝ་ཙ་ནོ ནཱ་མ སོ ཧཱ་རོ.
ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་མྷི ཝ་ཏྠུ་མྷི ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ནཱ་ནཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་སཾ་སི་ཏོ ‘‘མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ’’ཏི ཨི་དཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཙ མ་གྒ་ཝི་བྷ་ངྒེ ནི་ཡྻཱ་ན་ཏྠོ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ མ་གྒ་ངྒཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ནི་དྡི་ཊྛཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ. ཨེ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཏ་དེ་ཝ ས་ནྟཾ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ཛཱ་ན་ནྟི. ན ཧི ཨ་ནེ་ན ཏ་དེ་ཝ་པི ཨཱ་ལ་པི་ཡ་ནྟི ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཛ་ཏི. ས་བྦ་ཀཱ་མ་ཛ་ཧ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཏི ཀཱ་མཱ ཨཱ་ལ་པི་ཏཱ. ཡ་སྶ ནི་ཏྠི་ཎྞོ ས་ངྐོ་ཏི ཏེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་མེ ས་ངྐཱ་ཏི ཨཱ་ལ་པ་ཏི. སུ་ཎ་མཱ་ན་སྶ པུ་རེ་ཏ་རཾ ར་ཛྫ་ནྟི ཏེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་མེ ར་ཛྫ་ནྟི ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་མྷི ཡོ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཡ་ཏི ཏ་སྶ པ་རི་ཡེ་ཊྛི ‘‘ཀ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨི་དཾ ནཱ་མཾ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཨི་དཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. ས་བྦ་ཉྙཱུ ཧི ཡེ་སཾ ཡེ་སཾ ཡཱ ནི་རུ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ་གཱ་མི ཏེ་ན ཏེ་ན དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནོ ཧཱ་རོ.
༥༢. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པ་ཉྙ་ཏྟི ཧཱ་རོ? ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི སུ་ཏྟཾ ནི་དྡི་ས་ཏི, ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཡཱ ས་མུ་ད་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རེ ཨཱ་ཧཱ་རེ ཨ་ཏྠི ཚ་ནྡོ ཨ་ཏྠི རཱ་གོ ཡཱ་ཝ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་བྷ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རེ ཨཱ་ཧཱ་རེ ན་ཏྠི ཚ་ནྡོ…པེ… ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི.
ཏ་སྶ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི པ་ཧཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ ཡ་སྶ པུ་ར་ཀྑ་ཏཱ པ་ཉྙཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི གཱ་ཐཱ མ་ནཱ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན མ་ནཱ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ན ཧི ཏ་ཎྷཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡོ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་ཉྩ ཡ་ཉྩ་སྶ དྷ་མྨ་ཀྑེ་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ཏི, སོ ཙེ་ཝ དྷ་མྨོ ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ད་ཝ་སི་ཊྛཱ དྷ་མྨཱ ཏ་སྶཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. སཱ དུ་ཝི་དྷཱ པ་ཉྙ་ཏྟི – པ་རཱ་དྷཱི་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ སཱ་དྷཱི་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ. ཀ་ཏ་མཱ སཱ་དྷཱི་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི? ས་མཱ་དྷིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ [པ་སྶ སཾ. ནི. ༣.༥], བྷཱ་ཝེ་ཐ, ས་མཱ་ཧི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ སཱ་དྷཱི་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི པ་རཱ་དྷཱི་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ, སཱ པ་ཉྙ་ཏྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ སཱི་ལ་སྶ ཙ, ཡ་ཐཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ཐ. ཏ་སྶ ཨ་ཏྠི ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ མུ་དཱུ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ཙ་ཏུ་པ་རཱ་དྷཱི་ནཱ་ནི, ཏཱི་ཎི ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ཏི པ་རཱ་དྷཱི་ནཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་རཱ་དྷཱི་ནཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ ཨ་པ་རཱ་དྷཱི་ནཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ་སུ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་ཏི ས་ཀེ པ་ད་ཊྛཱ་ནེ ས་ཀེ ཁེ་ཏྟ་སཱ་དྷཱི་ནོ སོ དྷ་མྨོ, སོ ཙ ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ནི་གྷཱ་ཏོ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ པ་ཉྙ་ཏྟོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ པ་ཉྙ་ཏྟི.
༥༣. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨོ་ཏ་ར་ཎོ ཧཱ་རོ? ཚ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཚ་སུ? ཁ་ནྡྷེ་སུ དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ས་ཙྩེ་སུ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ་སུ. ན་ཏྠི ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ གཱ་ཐཱ ཝཱ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ. ཨི་མེ་སུ ཚ་ནྣཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ན ས་ནྡི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ས ས་བྦཱ དེ་ས་ནཱ ཡཱ ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ ཝཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝཱ ས་ཙྩཱ་ནི ཝཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཝཱ, ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡོ ཏ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ སོ་མ་ན་སྶོ ས་ཝི་ཙཱ་རོ, དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ དོ་མ་ན་སྶོ ས་ཝི་ཙཱ་རོ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑོ ས་ཝི་ཙཱ་རོ. ཡཾ པུ་ན ཏ་ཏྠ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ཁ་ནྡྷེ་སུ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡོ པ་མ་ཏྟཾ ས་ཨུ་པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཉྩ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏོ དྭི་དྷཱ ཙ བྷ་ཝ་ངྒོ་ཏ་ར་ཎཾ ཀ་མྨཾ ཏཱི་ཎི ཙ ས་ངྑཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ ཝཱ ཨ་པུ་ཉྙཱ ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ ཝཱ ཧེ་ཏུ ས་བྦ་ས་རཱ་ག་སྶ ནོ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་སྶ, དོ་ས་སྶ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་ནི ཙ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཙེ་ཏེ་ཏི ཙ པ་ཀ་པྤེ་ཏི ཙ, ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ པ་ན ཙེ་ཏེ་ཏི ཙ ནོ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ ཨུ་ཎྷཾ ཝ་ཛི་རཾ ཀ་ཊྛེ ཝཱ རུ་ཀྑེ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝཱ པ་ཏ་ནྟཾ བྷི་ནྡ་ཏི ཙ ཌ་ཧ་ཏི ཙ, ཨེ་ཝཾ ས་རཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཏེ་ཏི ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི ཙ. ཡ་ཐཱ ས་ཏཾ ཝ་ཛི་རཾ ན བྷི་ནྡ་ཏི ན ཙ ཌ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཏེ་ཏི ན ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ས་རཱི་རཾ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ.
ཏ་ཏྠ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཡཱ རཱུ་པཱི ད་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཏཱ་སུ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་སུ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ. ཡེ་པི ཙ ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ས་ཏྟ་མཱ, ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ. དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ པ་ན དྷ་མྨ་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ, སོ དྷ་མྨོ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཙ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཙ ཕ་ལེ་ན ཙ ཀི་ཙྩེ་ན ཙ ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ཡེ་ན ཡེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. ཡ་དི ཝཱ ཀུ་ས་ལཱ ཡ་དི ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཡ་དི ཝཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཡ་དི ཝཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ. དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ད་ས ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ. དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷ་མྨ་ས་མོ་ས་ར་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ཡེ དྷ་མྨཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱ, ཡེ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱ. པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ སཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ. ཡཱ་ཡེ་ཝ ཧི དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ ཏ་དེ་ཝ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ནཱུ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཀཾ.
ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨ་ཏྠི ཏི་ཝི་དྷོ, ཨ་ཏྠི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ, ཨ་ཏྠི དུ་ཝི་དྷོ. ཏ་ཏྠ ཏི་ཝི་དྷོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་ནི་སྶ་ནྡོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཙ ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏུ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ཕ་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡོ བྷ་ཝོ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཡཱ ཛཱ་ཏི མ་ར་ཎཾ ཨ་ཡཾ ནི་སྶ་ནྡོ.
ཀ་ཐཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧེ་ཏུ པ་ཙྩ་ཡོ ཝི་པཱ་ཀོ ནི་སྶ་ནྡོ ཙ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑཱ་རཱ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཙ – ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏུ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ. ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ཕ་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཙ – ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ. ཡོ བྷ་ཝོ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ. ཡཱ ཛཱ་ཏི ཡཱ ཙ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ – ཨ་ཡཾ ནི་སྶ་ནྡོ.
ཀ་ཐཾ དུ་ཝི་དྷོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ – ཨ་ཡཾ ས་མུ་ད་ཡོ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ཕ་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི མ་ར་ཎ་ཉྩ – ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ. ཡཾ པ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ ཨི་མཱ་ནི ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི. ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཡེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ནི་དྡི་ཊྛོ, ཏེ་ན ཏེ་ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཐཱ བཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. དྭཱ་ད་ས ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཡེ་ན དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ. པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཏ་ཎྷཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་ཏོ པུ་རི་སོ པུ་རི་ས་ཀཱ་ནཾ ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏཱ. ཨ་ཐ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཧཾ་ཀཱ་རོ ཏཾ ཡ་སཱ སཱ་ར་ཏྟོ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ མ་མཾ་ཀཱ་རོ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྠཱི, ཏ་ཏྠ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡ་སྶཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ པ་ཝ་ཌྜྷེ་ནྟི. ཏ་སྶ ཙེ ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ན པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི. དོ་སོ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་མཱ བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་མོ་ཧོ ཙ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཨི་ཏི ས་ཏྟ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་མུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ན་ནྭེ་མཱ་ནི ཨ་ཝ་མཱ་ནི ས་བྦ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནོ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ. ད་ས་ནྣཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ བྷ་ཝ་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི རཱུ་པ་རཱ་ག་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ ས་ཏྟ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཡེ་ན ཡེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ན ཡུ་ཏྟཾ ཝཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷེ་སུ དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ས་ཙྩེ་སུ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ་སུ ཨ་ཡཾ ཨོ་ཏ་ར་ཎོ ཧཱ་རོ.
༥༤. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ སོ་དྷ་ནོ ཧཱ་རོ? ཡོ གཱ་ཐཱ ཨེ་ཀེ་ན ཨཱ་ར་མྦྷོ བྷཱ་སི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀི་སྶཱ བྷཱ་སི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཱ་སུ བྷཱ་སི་ཏཱ་སུ སོ ཨ་ཏྠོ ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? ན ཧི ཏཱ་ཝ སོ ཨ་ཏྠོ བྷཱ་སི་ཏོ, སོ ཨ་བྷཱ་སི་ཏོ ན ས་ཀྐཱ ནི་དྡི་སི་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་མ་ཏཾ པ་ད་ནྟི གཱ་ཐཱ ཨ་ཡ་མེ་ཀཱ གཱ་ཐཱ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨ་ཏྠི་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཨཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཨ་ན་བྷཱ་སི་ཏཾ?
ཨེ་ཝཾ [ཨེ་ཏཾ (པཱི.) པ་སྶ དྷ. པ. ༢༢] ཝི་སེ་ས་ཏོ ཉ་ཏྭཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ད་མྷི པ་ཎྜི་ཏཱ;
ཨ་པྤ་མཱ་དེ པ་མོ་ད་ནྟི, ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ གོ་ཙ་རེ ར་ཏཱ་ཏི.
ཨི་དཾ ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ. ཨི་མི་སྶཱ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ? ཏེ ཛྷཱ་ཡི་ནོ [དྷ. པ. ༢༣] སཱ་ཏ་ཏི་ཀཱ, ནི་ཙྩཾ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མཱ་ཏི གཱ་ཐཱ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱ ཡ་དཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་དཱ ཨ་ཏྠོ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀུ་དྡེ་སོ བྷཱ་སི་ཏོ. ཡཱ ཝཱི་མཾ་སཱ ཏུ་ལ་ནཱ ཨི་དཾ ཨ་ཏྠི ཀི་ཙྩཾ, ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ཏ་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ ནི་དྡི་ཊྛཾ ཝཱ ན ཝཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡཱ ཝཱི་མཾ་སཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ སོ་དྷ་ནོ ཧཱ་རོ.
༥༥. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནོ ཧཱ་རོ? ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཏཱ ཙ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཏ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ཀི་ཙྩ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ. སཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཏཱ ཙ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཙ ཡ་ཐཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཨེ་ཀ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ, སཱ ཙ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟི. ཡཾ ཨ་ནོ་མ་ཏྟི་ཡ་ཊྛེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི. ཏཾ ཨ་ནོ་མ་ཏྟི་ཡ་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཏ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ གོ་ཙ་ར་ཏྟ་ཝ་སཱ སེ་ཝ་ས་ཏི ཏཱི་སུ ར་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཝི་ཙ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏི. ས་ངྑེ་པེ་ན མ་གྒཱ ཀཱ ཝ་ཏྠུ ཨ་ཝི་ཀོ་པ་ན་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཏྟཱ, ཡ་ཐཱ ཨུ་ཎྷེ་ན སཾ་ས་ཊྛཾ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཾ, སཱི་ཏེ་ན སཾ་ས་ཊྛཾ སཱི་ཏོ་ད་ཀཾ ཁཱ་རོ་ད་ཀཾ གུ་ལ༹ྷོ་ད་ཀ་ནྟི, ཨི་དཾ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཏཱ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཙ.
ཨ་ཏྠི པུ་ན དྷ་མྨོ ནཱ་ནཱ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཉྩ རཱུ་པ་ནྟི ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཏཱ. པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ ཏེ་ཛོ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ ཙ་ཏ་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ རཱུ་པ་ནྟི ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཏཱ, པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ ཏེ་ཛོ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ. པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཏཱ, སཾ་ཀི་ཎྞ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ. ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ཀྑ་ལ༹་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་བྦཾ ཏཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཏཱ. ཀེ་སཱ ལོ་མཱ ན་ཁཱ ད་ནྟཱ ཚ་ཝི ཙ་མྨ་ནྟི ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦཾ ཙ་ཏ་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ རཱུ་པ་ནྟི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ. ས་དྡཱ ག་ནྡྷཱ ར་སཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཏི ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ.
ཨ་ཏྠི པུ་ན དྷ་མྨོ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཨ་ཉྙོ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ན་ཝ་ས་ཉྙཱ ཝི་ནཱི་ལ་ཀ་ས་ཉྙཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཏཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏོ, སཱ ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཏ་ཐཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ སཱ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙི་ཏྟེ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏོ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. (ཨི་ཏི) [( ) ན་ཏྠི པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ] ཡོ ཀོ་ཙི ཉཱ་ཎ་པ་ཙཱ་རོ ས་བྦ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ གོ་ཙ་རོ པ་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་མ་རཱ་གོ བྷ་ཝ་རཱ་གོ དི་ཊྛི་རཱ་གོ་ཏི ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ. ཨི་ཏི ཡཾ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ཉཱ་ཎཾ ཝཱི་མཾ་ས་ནཱ ཏུ་ལ་ནཱ. ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནོ ཧཱ་རོ.
༥༦. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཧཱ་རོ? ས་ཧེ་ཏུ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཝོ་དཱ་ན་ཉྩ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཙ, ཡཾ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་རི་ཡེ་ཊྛི, ས པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཧཱ་རོ. ཨི་ཏི དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦོ, ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ཧེ་ཏུ་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཙ? ས་བྷཱ་ཝོ ཧེ་ཏུ, པ་ར་བྷཱ་ཝོ པ་ཙྩ་ཡོ. པ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧེ་ཏུ་པི, ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཧེ་ཏུ་ཡཱ པ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཝུ་ཏྟོ ཧེ་ཏུ, ཝུ་ཏྟོ པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀོ ཧེ་ཏུ, བཱ་ཧི་རོ པ་ཙྩ་ཡོ. ས་བྷཱ་ཝོ ཧེ་ཏུ, པ་ར་བྷཱ་ཝོ པ་ཙྩ་ཡོ. ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཧེ་ཏུ, པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ [པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀོ (ཀ.)] པ་ཙྩ་ཡོ. ནེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཧེ་ཏུ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ཧེ་ཏུ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ པ་ཙྩ་ཡོ. ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཧེ་ཏུ, ཨ་པ་རཱ་པ་རོ པ་ཙྩ་ཡོ.
ཧེ་ཏུ་སྶ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ས་མུ་དཱ་ནེ་ཏ་བྦོ. ས་མུ་དཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ, ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷོ ཧེ་ཏུ. དུ་ཝི་དྷོ པ་ཙྩ་ཡོ – ས་མ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ཙ པ་ར་མྤ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ཙ. ཧེ་ཏུ་པི དུ་ཝི་དྷོ – ས་མ་ན་ནྟ་ར་ཧེ་ཏུ ཙ པ་ར་མྤ་ར་ཧེ་ཏུ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པ་ར་མྤ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ པ་ར་མྤ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་མ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ. ཡ་དི ཨཱ་དི་མྷི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷོ བྷ་ཝ་ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ནི་རོ་དྷོ་པི. ཏ་ཏྠ ས་མ་ན་ནྟ་རཾ ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ར་མྤ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ས་མ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ས་མུ་དྡཱ་ནི་ཏོ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པ་ར་མྤ་ར་ཧེ་ཏུ? ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ པ་ར་མྤ་ར་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ ཧེ་ཏུ, ཨ་ཉྙཱ་ཀཱ་རོ ས་མ་ན་ནྟ་ར་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ ཧེ་ཏུ. ཡ་སྶ ཧི ཡཾ ས་མ་ན་ནྟ་རཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, སོ ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་པི ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ བ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ, ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ད་ཎྜ་ནི་རོ་དྷོ, ད་ཎྜ་ནི་རོ་དྷཱ ཁ་ཎྜ་ནི་རོ་དྷོ. ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་པི དྭི་དྷཱ སོ ཏཱ་ཧི པ་སྶི་ཏ་བྦོ.
པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡོ ཏ་སྶ པུ་ན ཀིཾ་པ་ཙྩ་ཡོ, ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. སོ ཀ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ, ཨི་ཏི པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཙ ཏ་སྶ ཀོ ཧེ་ཏུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཧི པུ་རི་མཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཧེ་ཏུ པུ་རི་མཱ ཧེ་ཏུ པ་ཙྪཱ པ་ཙྩ་ཡོ, སཱ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ.
༥༧. ཀ་ཐཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ? ཡཾ ཙི་ཏྟཾ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་བྦཾ པ་ཉྙཱ་ཡ གོ་ཙ་རཾ ཧ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་རཱ ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛི་ཀཱ ཨ་དྡྷཱ་བྷཱུ་མི་ཀཱ་ར་མ་ཧ་ཏྟ་སྶ [ལ་དྡྷཱ བྷཱུ་མི་ཀ་ར་མ་ཧ་ཏྟ་སྶ (པཱི. ཀ.)] ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཧ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏ་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཉྙཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨ་ནུ་ས་ཡོ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ས་ཡོ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ. ཨེ་ཝཾ ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ ཏི་ཝི་དྷཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ བྷཱུ་མི་ག་ཏཱ ནཱ་ས་ཉྙ་ཏྠ ཨ་ཡཾ མ་གྒེ་ན ཝི་ནཱི་ཏ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི [ཝི་ནི་བྷ་ཏྟཱ་ཡ (པཱི.), ཝི་ནི་བྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ (ཀ.)] ཏེ ཐཱ་མ་ག་ཏཱ ཨ་པ་ཏི་ཝི་ནཱི་ཏཱ་ཏི་པི ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཧེ་ཏུ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་ཊྛེ་ན ཨ་ཏྠི མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ནི་དྡི་ཊྛཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀུ་ས་ལོ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཙ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ, ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨཱ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཉྩ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, བྷ་ཝ་ཨ་པེ་ཝི་རི་ཏྟཱ, ས་བྦ་སུ་ཏྟཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.
ད་ས ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ན་ཉྙཱ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་མ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་མ་ན་ནྟ་ར་ཙི་ཏྟཾ ས་མུ་པྤ་ནྣ་ནྟི, ཏ་སྶ ཡཾ ས་མ་ན་ནྟ་ར་ཙི་ཏྟཾ ས་མུ་པྤ་ནྣ་ནྟི, ཏ་སྶ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ པུ་རི་མ་ཙི་ཏྟཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ, ཏེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཧེ་ཏུ ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏཱ ཉཱ་ཎཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡཱ ཏ་སྶ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ དྷཱ་ཏུ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྷི་ས་ནྡི་ཏཱ ཏ་ཧིཾ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ‘‘ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ’’ནྟི ‘‘དུ་ཀྑེ སུ་ཁ’’ནྟི, ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ར་ཏྟཱ དུ་ཊྛཱ མཱུ་ལ་སྶ ཙེ་ཏ་ནཱ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ན བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ན དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཝ་ཏྠུ་ནི་དྡེ་སེ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ, ཡཾ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ, ཡཱ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱ ཨུ་པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ. ཡཾ ཝི་པ་རཱི་ཏ་དི་ཊྛི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏི ཨ་ཡཾ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ. ཨ་ཊྛ མི་ཙྪ་ཏྟཱ་ནི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཝི་ཛྫ་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟི. ཨི་ཏི པུ་བྦཱ་པ་ར་ནྟེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཱ་ཏ་རི་ཏ་རོ ས་ངྑཱ་རཱ ཝུ་དྡྷིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ ཙ མ་ཧ་ཏཱ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དི་ཏཱ པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀཱ [པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ (ཀ.)] ས་ངྑཱ་རཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ས་མ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙ.
༥༨. ཀ་ཐཾ ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ? སཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏེ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་བྷི་ས་ནྣེ་ཏི པ་རི་པྥ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ལཾ ཝཱ པ་དུ་མཾ ཝཱ ཏཾ ཨུ་ད་ཀེ ཝ་ཌྜྷཾ ཨ་སྶ, སཱི་ཏེ་ན ཝཱ་རི་ནཱ ཨ་བྷི་ས་ནྣཾ པ་རི་ས་ནྡ་ནཾ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ.
ཀ་ཐཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ? ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ལཾ ཝཱ པ་དུ་མཾ ཝཱ པ་ཐ་ཝིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཐ་ཝིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ.
པུ་ན རཱ་ག་ས་ཧ་ག་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མྷི བྷ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཀ་མྨ་སྶ [ཀཱ་མ་སྶ (པཱི.)] ས་བྦཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཏྠི. པུ་ན པ་ཉྩ་སུ ཡེ ཙ སེ་ཀྑཱ པུ་གྒ་ལཱ, ཡེ ཙ ཨ་ས་ཉྙི་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ནྣཱ, ཡེ ཙ བྷ་ཝ་ག་ཏཱ, ཡེ ཙ ཨ་ནྟོ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ སཾ་སེ་ད་ཛཱ, ཡེ ཙ ཝཱ པ་ན ཨ་ཉྙོ ཧི ཀོ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་བྷཱུ་ཏཱ ན ཙེ་ཏེ་ནྟི ན ཙ པ་ཏྠེ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཀིཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ. པུ་ན རཱ་གཱ ཨ་ཏྠི ཏེ་སཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི་ཡེ་ཝ ཨ་ཝི་པ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏེ་སཾ པུ་ན ཙ ག་ཏོ བྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ. པུ་ན སཱ ཏེ ན ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ ན་པི ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཏྠི, པུ་ན ཏེ་སཾ ས་ཏྟ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ. པུ་ན སཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ལླཱི་ཡ་ཏི ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཏ་ཏྠ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་དེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བཱི་ཛཾ བྷ་ཝ་ཏི, སཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་སི་ནེ་ཧོ བྷ་ཝ་ཏི. སཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་མྨོ་ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཙྪེ་དོ ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏི་ཡཾ བ་ལཾ [ཕ་ལཾ (པཱི.)] ནི་ཝ་ཏྟི, ཨ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི. ཏ་ཏྠ པུ་ན་བྦྷ་ཝོ ཡོ ཨ་ཝེ་ཙྪེ་དོ ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་ས་ཡོ. ཡ་ཐཱ པ་ཊཱ་ཀཾ ཝཱ སཱ་ཊ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཛ་ནཱ པཱི་ལེ༹་སུ ཙ ཨེ་ཀཱ ཝཱ བ་ལཾ ཝཱ ཨ་སྶ ནི་ཝཱ་ཊ་སྶེ་སུ, ན པ་ན པཱི་ལེ༹་སུ སོ་སེ་ཡྻ. ཏ་ཏྠ ཡཾ སི་ནེ་ཧཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ནུ་པུ་ལླ་ནཱ སོ་སེ་ཏ་བྦཱ. ཨུ་ཎྷ་དྷཱ་ཏུ་མཱ་ག་མྨ ས་ཙེ པུ་ན ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ ཏཾ ཨུ་སྶཱ་ཝེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏ་རཾ སི་ནེ་ཧ་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ན ཧི ཨ་ནཱ་ག་མྨ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ པ་རི་སེ་སཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷ་ཝ་གྒ་པ་ར་མཱ་པི ས་མཱ་པ་ཏྟི ན ཨ་ནུ་རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏེ ཧི ཨཱ་ལ་ཡ་ནྟི ས་མྨ་ས་ནྟི, ན ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཧཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ སོ ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཙ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་མྤ་ལི་བོ་དྷོ, ཨི་དཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཨཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བཱི་ཛཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཡཾ བཱི་ཛཾ སོ ཧེ་ཏུ ན ས་མུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟོ པ་ཊི་ས་ནྡེ་ཧ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ནྟོ ན ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡོ་ན་ཧ་ཏི, པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ་ཎ་སྶ སཱ་ས་ཝ་ཏྠོ, ཨ་ཝི་ཛྫ་ཏྠོ, ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཝ་ཙྪེ་ད་ཏྠོ, ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཨ་ཏྠོ, ཕ་ལ་ཏྠོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ཏྠོ, པུ་ན་བྦྷ་ཝ་ཏྠོ, ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ཏྠོ, ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཏྠོ, པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་ཏྠོ, ཨ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ན་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཁེ་ཏྟཾ ནི་དྡི་ཊྛཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ནཱ་མ ཧཱ་རོ.
༥༩. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ས་མཱ་རོ་པ་ནོ ཧཱ་རོ? ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་མྷི ཏ་མྷི ས་ནྟ་ཉྩེ་ཝ ཙ ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རཾ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝི་དྷཾ ཙི་ཏྟ་ཉྙཱ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་རོ་པ་ནོ ཧཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ནཱ་མ་ནི་དྡེ་སོ ཨུ་པ་གྷ་ཊ་ཀཱ [ཨུ་གྒྷ་ཊ་ཀཱ (པཱི.)] ཝ་ཏྠུ་ནི་དྡེ་སོ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏོ ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ, ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟ་ཏོ [ནི་ཝ་ཏྟ་ཏོ (པཱི.)] པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ, ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་གྷ་ཊ་ནཱ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ས་མཱ་རོ་པ་ནོ? ཀི་ཉྩི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, རཱུ་པ་རཱ་གཾ ཝཱ ནཱ་མ་ཝ་ནྟ་པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ [ནཱ་མ་མ་ནྟ་པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ (ཀ.)]. ཡཱ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏཱ ཨོ་པ་མྨེ་ན པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཡཾ ས་མཱ་རོ་པ་ནོ. ནི་སྶི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ མ་ཏྟི་ཀོ ཙ ནི་སྶ་ཡོ ཏ་ཎྷཱ ཙ དི་ཊྛི ཙ. ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏ་ཎྷཱ ས་ངྑཱ་རཱ. ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ ཨི་མེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ. ཏ་ཏྠ ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨི་དཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཡཱ་ཝ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཨི་དཾ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏེ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ པ་རོ་པ་ཡ་ཏི.
ཨ་ནི་སྶི་ཏ་སྶ [པ་སྶ ཨུ་དཱ. ༧༤] ཙ་ལི་ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙ པ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ བྷཱུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏཾ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་པེ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ དྷ་མྨཾ དྷཱ་ཝ་ཏི མ་ཀྐ་ཊོ་པ་མ་ཏཱ་ཡ, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ པ་རི་ཏྟེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ན་ཏྠི ཀུ་ཏོ ཏ་ཏོ ཙ་ལ་ནཱ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝེ་སྶ་ཡ་ཏི ཏཾ ཨ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ ཡཱ་ཝ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷོ. ཨ་ཡཾ ས་མཱ་རོ་པ་ནོ.
ཏ་ཏྠ རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཙ་ལི་ཏཾ ས་པ་རི་གྒ་ཧོ, ཏ་སྨིཾ ཙ་ལི་ཏེ ཨ་ས་ཏི ཡོ པ་རི་ཀི་ལེ་སོ་པ་ཙཱ་རོ ཏི་ཝི་དྷོ ཨ་གྒི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ བྷ་ཝ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཙ་ལི་ཏེ ཨ་ས་ནྟེ པ་སྶ་དྡྷི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡཾ ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དེ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཡཱ་ཝ ཝི་མུ་ཏྟི་ཏ་མི་ཏི ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. སོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི ནོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་སྶ ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ནྟི་ཡཱ ནེ་ཝི་དྷ ན ཧུ་རཾ ན ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ན. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶཱ་ཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ. ཨི་ད་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མཱ་རོ་པི་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཾ ཙ ཡོ་གོ ན ཙ ཨེ་ཏཾ ཏ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ ས་མཱ་རོ་པ་ནོ ཧཱ་རོ. ན ཙ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡེ་ན སུ་ཏྟེ་ན སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡོ ཡེ ཙ དྷ་མྨཱ ས་མཱ་རོ་པ་ཡི་ཏ་བྦཱ ནཱ་ཉྙེ. ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡེ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡེ, ཨ་ཡཾ ས་མཱ་རོ་པ་ནོ ཧཱ་རོ. ཨི་མེ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ.
སུ་ཝཱི་ར་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་སྶ ཛ་མྦུ་ཝ་ན་ཝཱ་སི་ནོ པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་སེ
པ་ཉྩ་མཱ བྷཱུ་མི.