༡. ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ཉྷོ
༡. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི. པུ་ན ཙ ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏཱུ’ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི དུ་པྤ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི, ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ནཱ་པེ་ཏི? ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏཱུ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏཱུ’ཏི ཏེ་ན ཧི ‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ སུ་ཁུ་མོ ནི་པུ་ཎོ ག་མྦྷཱི་རོ སུ་ག་མྦྷཱི་རོ དུ་ནྣི་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཡོ, སོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཏ་ཏྠ ཏེ ཉཱ་ཎ་བ་ལ་ཝི་པྥཱ་རཾ ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི, ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏཱུ’ཏི, ཏཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ ཨཱ་ཧ ‘ཨུ་ཀྐ་ལེ་སྶ་ནྟི [ཨུ་ཀྐ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི (སཱི.), ཨུ་སྶ་ཀྐི་སྶ་ནྟི (སྱཱ.)] ནུ ཁོ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ མ་ཡཱ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པཱི་ཡ་མཱ་ནཱ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨཱ་དི་ཡི་སྶ་ནྟཱི’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི རཱ་ཛཱ པུ་ཏྟེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ཨ་ཡཾ ཁོ, ཏཱ་ཏཱ, མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་དོ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ སཱ་ག་ར་པ་རི་ཡ་ནྟོ, དུ་ཀྐ་རོ, ཏཱ་ཏཱ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན བ་ལེ་ན དྷཱ་རེ་ཏུཾ, ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཏཱ་ཏཱ, མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ནྟེ པ་ཙྩ་ནྟེ དེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཐཱ’ཏི. ཨ་པི ནུ ཁོ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་མཱ་རཱ པི་ཏུ་ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཧ་ཏྠ་ག་ཏེ ཛ་ན་པ་དེ ས་བྦེ ཏེ པ་ཙྩ་ནྟེ པ་ཙྩ་ནྟེ དེ་སེ མུ་ཉྩེ་ཡྻུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་ཏོ [རཱ་ཛཱ་ནོ (སཱི. པཱི.)], བྷ་ནྟེ, ལུ་དྡྷ་ཏ་རཱ [ལ་དྡྷ་ཏ་རཱ (ཀ.)] ཀུ་མཱ་རཱ ར་ཛྫ་ལོ་བྷེ་ན ཏ་དུ་ཏྟ་རིཾ དི་གུ་ཎ་ཏི་གུ་ཎཾ ཛ་ན་པ་དཾ པ་རི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻུཾ [པ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻུཾ (སཱི. པཱི.)], ཀིཾ པ་ན ཏེ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ཛ་ན་པ་དཾ མུ་ཉྩེ་ཡྻུ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏཱུ’ཏི. དུ་ཀྑ་པ་རི་མུ་ཏྟི་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བུ་དྡྷ་པུ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་ལོ་བྷེ་ན ཨ་ཉྙ་མྤི ཨུ་ཏྟ་རིཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ཏཾ གོ་པེ་ཡྻུཾ, ཀིཾ པ་ན པ་ཀ་ཏི་པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ མུ་ཉྩེ་ཡྻུ’’ནྟི?
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’ཏི, ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཛ་ནོ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཝི་མ་ཏི་ཛཱ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏོ སཾ་ས་ཡ་པ་ཀྑ་ནྡོ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱ་ནི ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཨ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི? དུ་ཀྐ་ཊཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཁུ་དྡ་ཀཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ, དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ, ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, པུ་བྦ་ཀེ་ཧི་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ཧི ཨེ་ཏྠ ཝི་མ་ཏི ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ, ཏེ་ཧི་པི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ན ཀ་ཏོ དྷ་མྨ་ས་ཎྛི་ཏི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་སོ པ་ཉྷོ ཨུ་པ་དི་ཊྛོ་ཏི. ཙི་ར་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཛི་ན་ར་ཧ་སྶཾ ཨ་ཛྫེ་ཏ་ར་ཧི ལོ་ཀེ ཝི་ཝ་ཊཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏ’’ནྟི.
ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ཉྷོ པ་ཋ་མོ.