༢. ཨ་བྷེ་ཛྫ་ཝ་གྒོ
༡. ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ཉྷོ
༡. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི. པུ་ན ཙ ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏཱུ’ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི དུ་པྤ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི, ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ནཱ་པེ་ཏི? ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏཱུ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏཱུ’ཏི ཏེ་ན ཧི ‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ སུ་ཁུ་མོ ནི་པུ་ཎོ ག་མྦྷཱི་རོ སུ་ག་མྦྷཱི་རོ དུ་ནྣི་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཡོ, སོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཏ་ཏྠ ཏེ ཉཱ་ཎ་བ་ལ་ཝི་པྥཱ་རཾ ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི, ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏཱུ’ཏི, ཏཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ ཨཱ་ཧ ‘ཨུ་ཀྐ་ལེ་སྶ་ནྟི [ཨུ་ཀྐ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི (སཱི.), ཨུ་སྶ་ཀྐི་སྶ་ནྟི (སྱཱ.)] ནུ ཁོ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ མ་ཡཱ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པཱི་ཡ་མཱ་ནཱ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨཱ་དི་ཡི་སྶ་ནྟཱི’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི རཱ་ཛཱ པུ་ཏྟེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ཨ་ཡཾ ཁོ, ཏཱ་ཏཱ, མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་དོ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ སཱ་ག་ར་པ་རི་ཡ་ནྟོ, དུ་ཀྐ་རོ, ཏཱ་ཏཱ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན བ་ལེ་ན དྷཱ་རེ་ཏུཾ, ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཏཱ་ཏཱ, མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ནྟེ པ་ཙྩ་ནྟེ དེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཐཱ’ཏི. ཨ་པི ནུ ཁོ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་མཱ་རཱ པི་ཏུ་ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཧ་ཏྠ་ག་ཏེ ཛ་ན་པ་དེ ས་བྦེ ཏེ པ་ཙྩ་ནྟེ པ་ཙྩ་ནྟེ དེ་སེ མུ་ཉྩེ་ཡྻུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་ཏོ [རཱ་ཛཱ་ནོ (སཱི. པཱི.)], བྷ་ནྟེ, ལུ་དྡྷ་ཏ་རཱ [ལ་དྡྷ་ཏ་རཱ (ཀ.)] ཀུ་མཱ་རཱ ར་ཛྫ་ལོ་བྷེ་ན ཏ་དུ་ཏྟ་རིཾ དི་གུ་ཎ་ཏི་གུ་ཎཾ ཛ་ན་པ་དཾ པ་རི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻུཾ [པ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻུཾ (སཱི. པཱི.)], ཀིཾ པ་ན ཏེ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ཛ་ན་པ་དཾ མུ་ཉྩེ་ཡྻུ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏཱུ’ཏི. དུ་ཀྑ་པ་རི་མུ་ཏྟི་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བུ་དྡྷ་པུ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་ལོ་བྷེ་ན ཨ་ཉྙ་མྤི ཨུ་ཏྟ་རིཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ཏཾ གོ་པེ་ཡྻུཾ, ཀིཾ པ་ན པ་ཀ་ཏི་པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ མུ་ཉྩེ་ཡྻུ’’ནྟི?
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’ཏི, ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཛ་ནོ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཝི་མ་ཏི་ཛཱ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏོ སཾ་ས་ཡ་པ་ཀྑ་ནྡོ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱ་ནི ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཨ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི? དུ་ཀྐ་ཊཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཁུ་དྡ་ཀཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ, དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ, ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, པུ་བྦ་ཀེ་ཧི་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ཧི ཨེ་ཏྠ ཝི་མ་ཏི ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ, ཏེ་ཧི་པི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ན ཀ་ཏོ དྷ་མྨ་ས་ཎྛི་ཏི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་སོ པ་ཉྷོ ཨུ་པ་དི་ཊྛོ་ཏི. ཙི་ར་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཛི་ན་ར་ཧ་སྶཾ ཨ་ཛྫེ་ཏ་ར་ཧི ལོ་ཀེ ཝི་ཝ་ཊཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏ’’ནྟི.
ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ཉྷོ པ་ཋ་མོ.
༢. ཨ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་པ་ཉྷོ
༢. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ན་ཏྠཱ་ན་ནྡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཊྛཱི’ཏི, པུ་ན ཙ ཐེ་རེ་ན མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟེ་ན [མཱ་ལུ་ངྐྱ་པུ་ཏྟེ་ན (སཱི. སྱཱ. པཱི.) སཾ. ནི. ༤.༩༥; ཨ. ནི. ༡.༤.༢༥༧ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ན བྱཱ་ཀཱ་སི. ཨེ་སོ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཉྷོ དྭ་ཡ་ནྟོ [དྭ་ཡ་ཏོ (སཱི.)] ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་སྶི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནེ་ན ཝཱ གུ་ཡ྄ཧ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཝཱ. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ན་ཏྠཱ་ན་ནྡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཊྛཱི’ཏི, ཏེ་ན ཧི ཐེ་ར་སྶ མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ན བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཡ་དི ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ན བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཏེ་ན ཧི ཨ་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཊྛི. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ན་ཏྠཱ་ན་ནྡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཊྛཱི’ཏི, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཙ ཐེ་རེ་ན མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟེ་ན པུ་ཙྪི་ཏོ པ་ཉྷོ, ཏ་ཉྩ པ་ན ན ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ན གུ་ཡ྄ཧ་ཀ་ར་ཎེ་ན. ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཨེ་ཀཾ་ས་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ ཝི་བྷ་ཛྫ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ ཋ་པ་ནཱི་ཡོ པ་ཉྷོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀཾ་ས་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ? ‘རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ཨེ་ཀཾ་ས་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ, ‘ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’ཏི…པེ… ‘ས་ཉྙཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’ཏི…པེ… ‘ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’ཏི…པེ… ‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི ཨེ་ཀཾ་ས་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀཾ་ས་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཝི་བྷ་ཛྫ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ? ‘ཨ་ནི་ཙྩཾ པ་ན རཱུ་པ’ནྟི ཝི་བྷ་ཛྫ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ, ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ’ཏི…པེ… ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ པ་ན ས་ཉྙཱ’ཏི…པེ… ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ’ཏི…པེ… ‘ཨ་ནི་ཙྩཾ པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་བྷ་ཛྫ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ, ཨ་ཡཾ ཝི་བྷ་ཛྫ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ? ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ས་བྦཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཉྷོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཋ་པ་ནཱི་ཡོ པ་ཉྷོ? ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཋ་པ་ནཱི་ཡོ པ་ཉྷོ, ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི. ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི. ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི. ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ཙ ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ཙ ལོ་ཀོ’ཏི. ‘ནེ་ཝ་ནྟ་ཝཱ ནཱ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི. ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི. ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི. ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི. ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི. ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཋ་པ་ནཱི་ཡོ པ་ཉྷོ, ཨ་ཡཾ ཋ་པ་ནཱི་ཡོ པ་ཉྷོ.
‘‘བྷ་ག་ཝཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐེ་ར་སྶ མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ཏཾ ཋ་པ་ནཱི་ཡཾ པ་ཉྷཾ ན བྱཱ་ཀཱ་སི. སོ པ་ན པ་ཉྷོ ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཋ་པ་ནཱི་ཡོ? ན ཏ་སྶ དཱི་པ་ནཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ སོ པ་ཉྷོ ཋ་པ་ནཱི་ཡོ. ན་ཏྠི བུ་དྡྷཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་མ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ གི་ར་མུ་དཱི་ར་ཎ’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་པ་ཉྷོ དུ་ཏི་ཡོ.
༣. མ་ཙྩུ་བྷཱ་ཡ་ནཱ་བྷཱ་ཡ་ན་པ་ཉྷོ
༣. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ས་བྦེ ཏ་ས་ནྟི ད་ཎྜ་སྶ, ས་བྦེ བྷཱ་ཡ་ནྟི མ་ཙྩུ་ནོ’ཏི, པུ་ན བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨ་ར་ཧཱ ས་བྦ་བྷ་ཡ་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ’ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ར་ཧཱ ད་ཎྜ་བྷ་ཡཱ ཏ་ས་ཏི, ནི་ར་ཡེ ཝཱ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ས་ཏྟཱ ཛ་ལི་ཏཱ ཀུ་ཐི་ཏཱ ཏ་ཏྟཱ ས་ནྟ་ཏྟཱ ཏ་མྷཱ ཛ་ལི་ཏ་གྒི་ཛཱ་ལ་ཀཱ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཱ ཙ་ཝ་མཱ་ནཱ མ་ཙྩུ་ནོ བྷཱ་ཡ་ནྟི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ས་བྦེ ཏ་ས་ནྟི ད་ཎྜ་སྶ, ས་བྦེ བྷཱ་ཡ་ནྟི མ་ཙྩུ་ནོ’ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ཨ་ར་ཧཱ ས་བྦ་བྷ་ཡ་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨ་ར་ཧཱ ས་བྦ་བྷ་ཡ་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ’ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ས་བྦེ ཏ་ས་ནྟི ད་ཎྜ་སྶ, ས་བྦེ བྷཱ་ཡ་ནྟི མ་ཙྩུ་ནོ’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡཾ ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘ནེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝ་ཙ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ས་བྦེ ཏ་ས་ནྟི ད་ཎྜ་སྶ, ས་བྦེ བྷཱ་ཡ་ནྟི མ་ཙྩུ་ནོ’ཏི. ཋ་པི་ཏོ ཨ་ར་ཧཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ, ས་མཱུ་ཧ་ཏོ བྷ་ཡ་ཧེ་ཏུ ཨ་ར་ཧ་ཏོ. ཡེ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྟཱ ས་ཀི་ལེ་སཱ, ཡེ་ས་ཉྩ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི, ཡེ ཙ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ་སུ ཨུ་ནྣ་ཏཱ་ཝ་ན་ཏཱ, ཏེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ས་བྦེ ཏ་ས་ནྟི ད་ཎྜ་སྶ, ས་བྦེ བྷཱ་ཡ་ནྟི མ་ཙྩུ་ནོ’ཏི. ཨ་ར་ཧ་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦ་ག་ཏི ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣཱ, ཡོ་ནི ཝི་དྡྷཾ་སི་ཏཱ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཨུ་པ་ཧ་ཏཱ, བྷ་གྒཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ, ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ ས་བྦ་བྷ་ཝཱ་ལ་ཡཱ, ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ, ཧ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ, ཝི་ཧ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ, ཨ་བཱི་ཛཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་ཏཾ, ད་ཌྜྷཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ, ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟཱ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཧཱ ན ཏ་ས་ཏི ས་བྦ་བྷ་ཡེ་ཧི.
‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑཱ ལ་དྡྷ་ཡ་སཱ ཝི་སྶཱ་སི་ཀཱ ཋ་པི་ཏཱ མ་ཧ་ཏི ཨི་སྶ་རི་ཡེ ཋཱ་ནེ. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཀི་སྨི་ཉྩི དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ས་མུ་པྤ་ནྣེ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཀ་ཝི་ཛི་ཏེ ས་བྦ་ཛ་ན་སྶ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཡྻ ‘ས་བྦེ་ཝ མེ བ་ལིཾ ཀ་རོ་ནྟུ, སཱ་དྷེ་ཐ ཏུ་མྷེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’ནྟི. ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ བ་ལི་བྷ་ཡཱ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཋ་པི་ཏཱ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ར་ཉྙཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཊྛཱ་ནེ, ན་ཏྠི ཏེ་སཾ བ་ལི, ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་བ་ལི་ནོ ཏེ, ཨ་ཝ་སེ་སེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ར་ཉྙཱ ཨཱ་ཎཱ་པི་ཏཾ ‘ས་བྦེ་ཝ མེ བ་ལིཾ ཀ་རོ་ནྟཱུ’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷ་ཎི་ཏཾ, ཋ་པི་ཏོ ཨ་ར་ཧཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ, ས་མཱུ་ཧ་ཏོ བྷ་ཡ་ཧེ་ཏུ ཨ་ར་ཧ་ཏོ, ཡེ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྟཱ ས་ཀི་ལེ་སཱ, ཡེ་ས་ཉྩ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི, ཡེ ཙ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ་སུ ཨུ་ནྣ་ཏཱ་ཝ་ན་ཏཱ, ཏེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ས་བྦེ ཏ་ས་ནྟི ད་ཎྜ་སྶ, ས་བྦེ བྷཱ་ཡ་ནྟི མ་ཙྩུ་ནོ’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཧཱ ན ཏ་ས་ཏི ས་བྦ་བྷ་ཡེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཝ་ཙ་ནཾ སཱ་ཝ་སེ་སཾ, ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ ‘ས་བྦེ’ཏི. ཏ་ཏྠ མེ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ བྲཱུ་ཧི ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི.
‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, གཱ་མེ གཱ་མ་སྶཱ་མི་ཀོ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཡྻ ‘ཨེ་ཧི, བྷོ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ གཱ་མེ གཱ་མི་ཀཱ, ཏེ ས་བྦེ སཱི་གྷཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཧཱི’ཏི. སོ ‘སཱ་དྷུ སཱ་མཱི’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ས་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཡྻ ‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ གཱ་མེ གཱ་མི་ཀཱ, ཏེ ས་བྦེ སཱི་གྷ་སཱི་གྷཾ སཱ་མི་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟཱུ’ཏི. ཏ་ཏོ ཏེ གཱ་མི་ཀཱ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏུ་རི་ཏ་ཏུ་རི་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ གཱ་མ་སྶཱ་མི་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི ‘ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ, སཱ་མི, ས་བྦེ གཱ་མི་ཀཱ, ཡཾ ཏེ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི. ཨི་ཏི སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, གཱ་མ་སྶཱ་མི་ཀོ ཀུ་ཊི་པུ་རི་སེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ནྟོ ས་བྦེ གཱ་མི་ཀེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཏེ ཙ ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ ན ས་བྦེ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི, ཀུ་ཊི་པུ་རི་སཱ ཡེ་ཝ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི, ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཡེ་ཝ མེ གཱ་མི་ཀཱ’ཏི གཱ་མ་སྶཱ་མི་ཀོ ཙ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཉྙེ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ དཱ་སི་དཱ་སཱ བྷ་ཏ་ཀཱ ཀ་མྨ་ཀ་རཱ གཱ་མི་ཀཱ གི་ལཱ་ནཱ གོ་མ་ཧིཾ་སཱ ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ སུ་ཝཱ་ནཱ, ཡེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ, ས་བྦེ ཏེ ཨ་ག་ཎི་ཏཱ, ཀུ་ཊི་པུ་རི་སེ ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཎཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ ‘ས་བྦེ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟཱུ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷ་ཎི་ཏཾ, ཋ་པི་ཏོ ཨ་ར་ཧཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ, ས་མཱུ་ཧ་ཏོ བྷ་ཡ་ཧེ་ཏུ ཨ་ར་ཧ་ཏོ, ཡེ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྟཱ ས་ཀི་ལེ་སཱ, ཡེ་ས་ཉྩ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི, ཡེ ཙ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ་སུ ཨུ་ནྣ་ཏཱ་ཝ་ན་ཏཱ, ཏེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ས་བྦེ ཏ་ས་ནྟི ད་ཎྜ་སྶ, ས་བྦེ བྷཱ་ཡ་ནྟི མ་ཙྩུ་ནོ’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཧཱ ན ཏ་ས་ཏི ས་བྦ་བྷ་ཡེ་ཧི.
‘‘ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སཱ་ཝ་སེ་སོ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཏྠི སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ནི་ར་ཝ་སེ་སོ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཏྠི ནི་ར་ཝ་སེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སཱ་ཝ་སེ་སོ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཏྠི ནི་ར་ཝ་སེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ནི་ར་ཝ་སེ་སོ ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦོ.
‘‘པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦོ ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པ་དེ་ན ར་སེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཾ་སེ་ན [ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་ཏཱ་ཡ (པཱི. ཀ.)] ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པ་དནྟི སུ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ར་སོཏི སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཾ་སོཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཏི. ཀཱ་ར་ཎུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཏཱཏི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མེ་ནྟཾ [ས་མེ་ཏཾ (སཱི.)] ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་མེ་སོ པ་ཉྷོ སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཧོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ ཏཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མི. ཋ་པི་ཏོ ཧོ་ཏུ ཨ་ར་ཧཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ, ཏ་ས་ནྟུ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་ཏྟཱ, ནི་ར་ཡེ པ་ན ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ས་ཏྟཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཱ ཛ་ལི་ཏ་པ་ཛྫ་ལི་ཏ་ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ རུ་ཎྞ་ཀཱ་རུ་ཉྙ་ཀ་ནྡི་ཏ་པ་རི་དེ་ཝི་ཏ་ལཱ་ལ་པྤི་ཏ་མུ་ཁཱ ཨ་ས་ཡ྄ཧ་ཏི་བྦ་དུ་ཀྑཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཏཱ་ཎཱ ཨ་ས་ར་ཎཱ ཨ་ས་ར་ཎཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ན་པྤ་སོ་ཀཱ་ཏུ་རཱ ཨ་ནྟི་མ་པ་ཙྪི་མ་ག་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ ཨུ་ཎྷ་ཏི་ཁི་ཎ་ཙ་ཎྜ་ཁ་ར་ཏ་པ་ན་ཏེ་ཛ་ཝ་ནྟོ བྷཱི་མ་བྷ་ཡ་ཛ་ན་ཀ་ནི་ནཱ་ད་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ སཾ་སི་བྦི་ཏ་ཚ་བྦི་དྷ་ཛཱ་ལཱ་མཱ་ལཱ་ཀུ་ལཱ ས་མ་ནྟཱ ས་ཏ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནུ་ཕ་ར་ཎ་ཙྩི་ཝེ་གཱ ཀ་ད་རི་ཡཱ ཏ་པ་ནཱ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཱ ཙ་ཝ་མཱ་ནཱ མ་ཙྩུ་ནོ བྷཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི.
‘‘ན་ནུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ནི་ར་ཡོ ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ, ཀི་སྶ པ་ན ཏེ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ས་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ ནི་ར་ཡཱ ཙ་ཝ་མཱ་ནཱ མ་ཙྩུ་ནོ བྷཱ་ཡ་ནྟི, ཀི་སྶ ནི་ར་ཡེ ར་མ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ས་ཏྟཱ ནི་ར་ཡེ ར་མ་ནྟི, མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ཝ ཏེ ནི་ར་ཡཱ. མ་ར་ཎ་སྶེ་ཝ སོ [མ་ར་ཎ་སྶེ་སོ (སཱི. པཱི.)], མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡེ་ན ཏེ་སཾ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ན ས་དྡ་ཧཱ་མི, ཡཾ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་ཡཱ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི, ཧཱ་ས་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏཾ ཋཱ་ནཾ, ཡཾ ཏེ པ་ཏྠི་ཏཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཀཱ་ར་ཎེ་ན མཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘མ་ར་ཎ་ནྟི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཏཾ ཨ་དི་ཊྛ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཏཱ་ས་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཛ་ནོ ཏ་ས་ཏི ཙ ཨུ་བྦི་ཛྫ་ཏི ཙ. ཡོ ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ཎྷ་ས་པྤ་སྶ བྷཱ་ཡ་ཏི, སོ མ་ར་ཎ་སྶ བྷཱ་ཡ་ནྟོ ཀ་ཎྷ་ས་པྤ་སྶ བྷཱ་ཡ་ཏི. ཡོ ཙ ཧ་ཏྠི་སྶ བྷཱ་ཡ་ཏི…པེ… སཱི་ཧ་སྶ…པེ… བྱ་གྒྷ་སྶ…པེ… དཱི་པི་སྶ…པེ… ཨ་ཙྪ་སྶ…པེ… ཏ་ར་ཙྪ་སྶ…པེ… མ་ཧིཾ་ས་སྶ…པེ… ག་ཝ་ཡ་སྶ…པེ… ཨ་གྒི་སྶ…པེ… ཨུ་ད་ཀ་སྶ…པེ… ཁཱ་ཎུ་ཀ་སྶ…པེ… ཀ་ཎྚ་ཀ་སྶ བྷཱ་ཡ་ཏི. ཡོ ཙ ས་ཏྟི་ཡཱ བྷཱ་ཡ་ཏི, སོ མ་ར་ཎ་སྶ བྷཱ་ཡ་ནྟོ ས་ཏྟི་ཡཱ བྷཱ་ཡ་ཏི. མ་ར་ཎ་སྶེ་ཝ སོ [མ་ར་ཎ་སྶེ་སོ (སཱི. པཱི.)], མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ར་ས་ས་བྷཱ་ཝ་ཏེ་ཛོ [ས་ར་ས་བྷཱ་ཝ་ཏེ་ཛོ (སཱི. པཱི.)], ཏ་སྶ ས་ར་ས་ས་བྷཱ་ཝ་ཏེ་ཛེ་ན ས་ཀི་ལེ་སཱ ས་ཏྟཱ མ་ར་ཎ་སྶ ཏ་ས་ནྟི བྷཱ་ཡ་ནྟི, མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ས་ཏྟཱ མ་ར་ཎ་སྶ ཏ་ས་ནྟི བྷཱ་ཡ་ནྟི.
‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་ཡེ མེ་དོ ག་ཎྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ. སོ ཏེ་ན རོ་གེ་ན དུ་ཀྑི་ཏོ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ པ་རི་མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟཱ་པེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་སྶ རོ་ག་སྶ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, ས་ཏྠ་ཀཾ ཏི་ཁི་ཎཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཡ་མ་ཀ་ས་ལཱ་ཀཱ [ད་ཧ་ན་ས་ལཱ་ཀཾ (ཀ.)] ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཁཱ་ར་ལ་ཝ་ཎཾ ནི་ས་དཱ་ཡ པི་སཱ་པེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ ཨཱ་ཏུ་ར་སྶ ཏི་ཁི་ཎ་ས་ཏྠ་ཀ་ཙྪེ་ད་ནེ་ན ཡ་མ་ཀ་ས་ལཱ་ཀཱ་ད་ཧ་ནེ་ན ཁཱ་ར་ལོ་ཎ་པྤ་ཝེ་ས་ནེ་ན ཏཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨི་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ ཨཱ་ཏུ་ར་སྶ རོ་གཱ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ་བྷ་ཡཱ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་ར་ཡཱ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ན་མྤི ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཱ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨི་སྶ་རཱ་པ་རཱ་དྷི་ཀོ བ་དྡྷོ ས་ངྑ་ལི་ཀ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ག་བྦྷེ པ་ཀྑི་ཏྟོ པ་རི་མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་སྶ, ཏ་མེ་ནཾ སོ ཨི་སྶ་རོ མོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཡྻ. ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ ཨི་སྶ་རཱ་པ་རཱ་དྷི་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ‘ཀ་ཏ་དོ་སོ ཨ་ཧ’ནྟི ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨི་སྶ་ར་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨི་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ ཨི་སྶ་རཱ་པ་རཱ་དྷི་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ པ་རི་མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་སྶཱ་པི ཨི་སྶ་ར་བྷ་ཡཱ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་ར་ཡཱ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ན་མྤི ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཱ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ བྲཱུ་ཧི, ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨོ་ཀ་པྤེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ད་ཊྛ་ཝི་སེ་ན ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ་ན ད་ཊྛོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, སོ ཏེ་ན ཝི་ས་ཝི་ཀཱ་རེ་ན པ་ཏེ་ཡྻ ཨུ་པྤ་ཏེ་ཡྻ ཝ་ཊྚེ་ཡྻ པ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻ, ཨ་ཐ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ བ་ལ་ཝ་ནྟེ་ན མ་ནྟ་པ་དེ་ན ཏཾ ད་ཊྛ་ཝི་སཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ད་ཊྛ་ཝི་སཾ པ་ཙྩཱ་ཙ་མཱ་པེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ ཝི་ས་ག་ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏ་སྨིཾ ད་ཊྛ་ཝི་སེ ས་པྤེ སོ་ཏྠི་ཧེ་ཏུ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟེ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཨི་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཨ་ཧི་མྷི སོ་ཏྠི་ཧེ་ཏུ་པི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟེ ཏ་སྶ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་ར་ཡཱ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ན་མྤི ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟཱ་ནཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཱ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ནི་ཊྛཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ས་ཏྟཱ ནི་ར་ཡཱ པ་རི་མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་པི མ་ཙྩུ་ནོ བྷཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
མ་ཙྩུ་བྷཱ་ཡ་ནཱ་བྷཱ་ཡ་ན་པ་ཉྷོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. མ་ཙྩུ་པཱ་ས་མུ་ཏྟི་པ་ཉྷོ
༤. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘‘ན ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ན ས་མུ་དྡ་མ་ཛ྄ཛྷེ, ན པ་བྦ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝ་རཾ པ་ཝི་སྶ;
ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི སོ ཛ་ག་ཏི་པྤ་དེ་སོ, ཡ་ཏྠ་ཊྛི་ཏོ མུ་ཙྩེ་ཡྻ མ་ཙྩུ་པཱ་སཱ’ཏི.
‘‘པུ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་རི་ཏྟཱ ཙ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ར་ཏ་ན་སུ་ཏྟཾ མེ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ ཁ་ནྡྷ་པ་རི་ཏྟཾ མོ་ར་པ་རི་ཏྟཾ དྷ་ཛ་གྒ་པ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡ་པ་རི་ཏྟཾ ཨ་ངྒུ་ལི་མཱ་ལ་པ་རི་ཏྟཾ. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏོ་པི ས་མུ་དྡ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ་པི པཱ་སཱ་ད་ཀུ་ཊི་ལེ་ཎ་གུ་ཧཱ་པ་བྦྷཱ་ར་ད་རི་བི་ལ་གི་རི ཝི་ཝ་ར་པ་བྦ་ཏ་ནྟ་ར་ག་ཏོ་པི ན མུ་ཙྩ་ཏི མ་ཙྩུ་པཱ་སཱ, ཏེ་ན ཧི པ་རི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི པ་རི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎེ་ན མ་ཙྩུ་པཱ་སཱ པ་རི་མུ་ཏྟི བྷ་ཝ་ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ན ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ…པེ… མ་ཙྩུ་པཱ་སཱ’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ག་ཎྛི་ཏོ་པི ག་ཎྛི་ཏ་རོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ན ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ…པེ… མ་ཙྩུ་པཱ་སཱ’ཏི, པ་རི་ཏྟཱ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ, ཏ་ཉྩ པ་ན སཱ་ཝ་སེ་སཱ་ཡུ་ཀ་སྶ ཝ་ཡ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་པེ་ཏ་ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎ་སྶ, ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཁཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཀི་རི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཝཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ མ་ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ སུ་ཀྑ་སྶ ཀོ་ལཱ༹་པ་སྶ ནི་སྣེ་ཧ་སྶ ཨུ་པ་རུ་དྡྷ་ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ག་ཏཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་ར་སྶ ཀུ་མྦྷ་ས་ཧ་སྶེ་ན་པི ཨུ་ད་ཀེ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟེ ཨ་ལླ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ལླ་ཝི་ཏ་ཧ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝཱ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཏྟ་ཀ་མྨེ་ན ན་ཏྠི ཁཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཀི་རི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཝཱ, ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧི་ཡཱ ཨོ་ས་དྷཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, ཏཱ་ནི་པི ཁཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀ་སྶ ཨ་ཀི་ཙྩ་ཀ་རཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. སཱ་ཝ་སེ་སཱ་ཡུ་ཀཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་པེ་ཏ་ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎཾ པ་རི་ཏྟཾ ར་ཀྑ་ཏི གོ་པེ་ཏི, ཏ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་རི་ཏྟཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་སྶ་ཀོ པ་རི་པ་ཀྐེ དྷ་ཉྙེ མ་ཏེ ས་སྶ་ནཱ་ལེ༹ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཝེ་ས་ནཾ ཝཱ་རེ་ཡྻ, ཡཾ པ་ན ས་སྶཾ ཏ་རུ་ཎཾ མེ་གྷ་ས་ནྣི་བྷཾ ཝ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ, ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཁཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡཱ ཋ་པི་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཡེ པ་ན ཏེ མ་ནུ་སྶཱ སཱ་ཝ་སེ་སཱ་ཡུ་ཀཱ ཝ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཏྟ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི བྷ་ཎི་ཏཱ་ནི, ཏེ པ་རི་ཏྟ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཁཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀོ མ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་སེ་སཱ་ཡུ་ཀོ ཛཱི་ཝ་ཏི, ཏེ་ན ཧི པ་རི་ཏྟ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘དི་ཊྛ་པུ་བྦོ པ་ན ཏ་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི རོ་གོ བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི དི་ཊྛཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘པ་རི་ཏྟ་བྷེ་ས་ཛྫ་ཀི་རི་ཡཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘དི་སྶ་ནྟི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཝེ་ཛྫཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ བྷེ་ས་ཛྫ་པཱ་ནཱ་ནུ་ལེ་པཱ, ཏེ་ན ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན རོ་གོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘པ་རི་ཏྟཱ་ན་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཝ་ཏྟཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་དྡོ སུ་ཡྻ་ཏི, ཛི་ཝ྄ཧཱ སུ་ཀྑ་ཏི, ཧ་ད་ཡཾ བྱཱ་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀ་ཎྛོ ཨཱ་ཏུ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ན ས་བྦེ བྱཱ་དྷ་ཡོ ཝཱུ་པ་ས་མ་ནྟི, ས་བྦཱ ཨཱི་ཏི་ཡོ ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི.
‘‘དི་ཊྛ་པུ་བྦོ པ་ན ཏ་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི ཨ་ཧི་ནཱ ད་ཊྛོ མ་ནྟ་པ་དེ་ན ཝི་སཾ པཱ་ཏཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་སཾ ཙི་ཀྑ་སྶ་ནྟོ ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཨཱ་ཙ་མ་ཡ་མཱ་ནོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཛྫེ་ཏ་ར་ཧི་པི ཏཾ ལོ་ཀེ ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘པ་རི་ཏྟ་བྷེ་ས་ཛྫ་ཀི་རི་ཡཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ བྷ་ཝ་ཏི. ཀ་ཏ་པ་རི་ཏྟ་ཉྷི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སཾ ཌཾ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧི ན ཌཾ་ས་ཏི, ཝི་ཝ་ཊཾ མུ་ཁཾ པི་ད་ཧ་ཏི, ཙོ་རཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ལ་གུ་ལ༹་མྤི ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏེ ལ་གུ་ལ༹ཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པེ་མཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཀུ་པི་ཏོ་པི ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་ར་མ་ཏི, པ་ཛྫ་ལི་ཏ་མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་པི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཝི་སཾ ཧ་ལཱ་ཧ་ལ་མྤི ཁཱ་ཡི་ཏཾ ཨ་ག་དཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཾ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, ཝ་དྷ་ཀཱ ཧ་ནྟུ་ཀཱ་མཱ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ དཱ་ས་བྷཱུ་ཏཱ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཀྐ་ནྟོ་པི པཱ་སོ ན སཾ་ཝ་ར་ཏི [ན སཾ་ཙ་ར་ཏི (སཱི.)].
‘‘སུ་ཏ་པུ་བྦཾ པ་ན ཏ་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘མོ་ར་སྶ ཀ་ཏ་པ་རི་ཏྟ་སྶ ས་ཏྟ་ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ལུ་དྡ་ཀོ ནཱ་ས་ཀྑི པཱ་སཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ, ཨ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཏྟ་སྶ ཏཾ ཡེ་ཝ དི་ཝ་སཾ པཱ་སཾ ཨུ་པ་ནེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཡྻ་ཏི, ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ སོ ས་དྡོ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ‘པ་རི་ཏྟ་བྷེ་ས་ཛྫ་ཀི་རི་ཡཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ བྷ་ཝ་ཏི.
‘‘སུ་ཏ་པུ་བྦཾ པ་ན ཏ་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘དཱ་ན་ཝོ བྷ་རི་ཡཾ པ་རི་ར་ཀྑ་ནྟོ ས་མུ་གྒེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ གི་ལི་ཏྭཱ ཀུ་ཙྪི་ནཱ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཐེ་ཀོ ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ ཏ་སྶ དཱ་ན་ཝ་སྶ མུ་ཁེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ར་མ་ཏི, ཡ་དཱ སོ དཱ་ན་ཝོ ཨ་ཉྙཱ་སི, ཨ་ཐ ས་མུ་གྒཾ ཝ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་རི, ས་ཧ ས་མུ་གྒེ ཝི་ཝ་ཊེ ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མཾ [ཡེ་ན ཀཱ་མཾ (ཀ.)] པ་ཀྐཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཡྻ་ཏི, ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ སོ་པི ས་དྡོ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ’’ཏི. ‘‘ན་ནུ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ པ་རི་ཏྟ་བ་ལེ་ན [མ་ནྟ་བ་ལེ་ན (?)] ག་ཧ་ཎཱ མུ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི པ་རི་ཏྟ་བ་ལཾ.
‘‘སུ་ཏ་པུ་བྦཾ པ་ན ཏ་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘ཨ་པ་རོ་པི ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ མ་ཧེ་སི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་དུ་ཊྛོ [སཾ་ས་ཊྛོ (སཱི.)] ག་ཧ་ཎ་པྤ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཁ་ཎེ་ན ཨ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཏོ མ་ནྟ་བ་ལེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཡྻ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ན་ནུ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ པ་རི་ཏྟ་བ་ལེ་ན ག་ཧ་ཎཱ མུ་ཏྟོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི པ་རི་ཏྟ་བ་ལ’’ནྟི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ‘ཀིཾ ས་བྦེ ཡེ་ཝ པ་རི་ཏྟཾ ར་ཀྑ་ཏཱི’ཏི? ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཀྑ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ན ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་རི་ཏྟཾ ན ས་བྦ་ཏྠི་ཀ’’ནྟི? ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷོ་ཛ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ, བྷ་ནྟེ, ར་ཀྑ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ན ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཏཾ ཡེ་ཝ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝི་སཱུ་ཙི་ཀཱ་ཡ མ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷོ་ཛ་ནཾ ན ས་བྦེ་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘དྭཱི་ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷོ་ཛ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཧ་ར་ཏི ཨ་ཏི་བྷུ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨུ་སྨཱ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝཱ, ཨཱ་ཡུ་ད་དཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷོ་ཛ་ནཾ དུ་རུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་རི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ར་ཀྑ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ན ར་ཀྑ་ཏི.
‘‘ཏཱི་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་རི་ཏྟཾ ན ར་ཀྑ་ཏི ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན, ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན, ཨ་ས་དྡ་ཧ་ན་ཏཱ་ཡ. ས་ཏྟཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་རི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏེ་ན ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཛ་ཧ་ཏི, ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏཾ པོ་སེ་ཏི, ཧི་ཏེ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཛ་ནེ་ཏི, ཛ་ན་ཡི་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཙི་མ་ལ་སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀ་མ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཝ་ར་སུ་ག་ནྡྷཾ ཨུ་པ་ལི་མྤ་ཏི, སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་རེ་སཾ པུ་ཏྟེ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟེ ཝཱ པ་ཧ་ར་ནྟེ ཝཱ པ་ཧཱ་རཾ དེ་ཏི. ཏེ ཏ་སྶ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་མི་ནོ ཨུ་པ་ནེ་ནྟི, ཡ་དི པ་ན ཏ་སྶཱ པུ་ཏྟོ ཨ་པ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི ཝེ་ལཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ. ཨ་ཐ ནཾ སཱ་མི་ནོ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ད་ཎྜ་མུ་གྒ་ར་ཛཱ་ཎུ་མུ་ཊྛཱི་ཧི ཏཱ་ལེ༹་ནྟི པོ་ཐེ་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ ལ་བྷ་ཏི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་པ་རི་ཀ་ཌྜྷ་ནཾ གཱ་ཧཾ སཱ་མི་ནོ ཨུ་པ་ན་ཡ་ནཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པ་རཱ་དྷེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀྑཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པ་རཱ་དྷེ་ན ཝ་ཉྫྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི [ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི (སཱི.)]. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏོ པ་ཉྷོ, ག་ཧ་ནཾ ཨ་ག་ཧ་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཀ་ཏོ, ཝི་ནི་ཝེ་ཋི་ཏཾ དི་ཊྛི་ཛཱ་ལཾ, ཏྭཾ ག་ཎི་ཝ་ར་པ་ཝ་ར་མཱ་ས་ཛྫཱ’’ཏི.
མ་ཙྩུ་པཱ་ས་མུ་ཏྟི་པ་ཉྷོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
༥. བུ་དྡྷ་ལཱ་བྷ་ནྟ་རཱ་ཡ་པ་ཉྷོ
༥. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ ‘ལཱ་བྷཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ན’ནྟི. པུ་ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ཉྩ་སཱ་ལཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷོ་ཏེ་ན པ་ཏྟེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟོ་ཏི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལཱ་བྷཱི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ, ཏེ་ན ཧི པ་ཉྩ་སཱ་ལཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷོ་ཏེ་ན པ་ཏྟེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟོ་ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི པ་ཉྩ་སཱ་ལཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷོ་ཏེ་ན པ་ཏྟེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟོ, ཏེ་ན ཧི ལཱ་བྷཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ན་ནྟི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ སུ་མ་ཧ་ནྟོ དུ་ནྣི་བྦེ་ཋོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘ལཱ་བྷཱི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ, པ་ཉྩ་སཱ་ལ་ཉྩ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷོ་ཏེ་ན པ་ཏྟེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟོ, ཏ་ཉྩ པ་ན མཱ་ར་སྶ པཱ་པི་མ་ཏོ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ཎ་ན་པ་ཐཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཀ་པྤེ [ག་ཎ་ན་པ་ཐ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ ཀ་པྤེ (སཱི.)] ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀི་ནྟི ནི་ཊྛི་ཏཾ, ཨ་དྷུ་ནུ་ཊྛི་ཏེ་ན མཱ་རེ་ན པཱ་པི་མ་ཏཱ ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ བ་ལ་ཝེ་གཾ [ཏཾ ཀུ་ས་ལ་བ་ལ་ཝེ་ག་ཝི་པྥཱ་རཾ (སཱི.)] ཀི་ནྟི པི་ཧི་ཏཾ, ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨུ་པ་ཝཱ་དོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཏོ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏི, བུ་དྡྷ་བ་ལ་ཏོ་པི མཱ་ར་བ་ལཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི, ཏེ་ན ཧི རུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ་ཏོ་པི ཨ་གྒཾ བྷཱ་ར་ཏ་རཾ ཧོ་ཏི, གུ་ཎ་ས་མྤ་རི་ཀི་ཎྞ་ཏོ་པི པཱ་པི་ཡཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཏོ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན བུ་དྡྷ་བ་ལ་ཏོ་པི མཱ་ར་བ་ལཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་པི ཙེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ མ་དྷུཾ ཝཱ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ཨ་བྷི་ཧ་རེ་ཡྻ, ཏ་མེ་ནཾ ར་ཉྙོ དྭཱ་ར་པཱ་ལོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ཨ་ཀཱ་ལོ, བྷོ, ཨ་ཡཾ ར་ཉྙོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ཏེ་ན ཧི, བྷོ, ཏ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་གྷ་སཱི་གྷཾ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ, པུ་རེ ཏ་ཝ རཱ་ཛཱ ད་ཎྜཾ དྷཱ་རེ་སྶ་ཏཱི’ཏི [མཱ ཏེ རཱ་ཛཱ ད་ཎྜཾ པཱ་པེ་ཡྻཱ་ཏི (སཱི.)]. ཏ་ཏོ སོ པུ་རི་སོ ད་ཎྜ་བྷ་ཡཱ ཏ་སི་ཏོ ཨུ་བྦི་གྒོ ཏཾ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱི་གྷ་སཱི་གྷཾ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཨུ་པཱ་ཡ་ན་ཝི་ཀ་ལ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན དྭཱ་ར་པཱ་ལ་ཏོ དུ་བྦ་ལ་ཏ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ན ཀི་ཉྩི ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ན ལ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨི་སྶཱ་པ་ཀ་ཏོ སོ, བྷ་ནྟེ, དྭཱ་ར་པཱ་ལོ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་སི, ཨ་ཉྙེ་ན པ་ན དྭཱ་རེ་ན ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎ་མྤི ར་ཉྙོ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ཨུ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་སྶཱ་པ་ཀ་ཏོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ པ་ཉྩ་སཱ་ལ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ཨ་ནྭཱ་ཝི་སི, ཨ་ཉྙཱ་ནི པ་ན ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་མ་ཏཾ དི་བྦཾ ཨོ་ཛཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནི ‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡེ ཨོ་ཛཾ ཨོ་ད་ཧི་སྶཱ་མཱ’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན་མ་སྶ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ་ནི ཋི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཧོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སུ་ལ་བྷཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ ལོ་ཀེ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་ས་སྶ, ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶོ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ པ་ན མཱ་ར་སྶ ཡོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, སོ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན སི་དྡྷོ, ཡཾ སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷོ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཏྠ མེ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ངྑཱ ན ཚི་ཛྫ་ཏི, ཝི་མ་ཏི་ཛཱ་ཏོ་ཧཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ས་ཡ་པ་ཀྑ་ནྡོ. ན མེ ཏ་ཏྠ མཱ་ན་སཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི, ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་ར་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཝ་ར་པུ་ཉྙ་ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ཨ་ས་མ་ས་མ་སྶ ཨ་ནུ་པ་མ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ས་མ་སྶ ཚ་ཝ་ཀཾ ལཱ་མ་ཀཾ པ་རི་ཏྟཾ པཱ་པཾ ཨ་ན་རི་ཡཾ ཝི་པ་ནྣཾ མཱ་རོ ལཱ་བྷ་ནྟ་རཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ ཨ་དི་ཊྛ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨུ་པ་ཀྑ་ཊ་ནྟ་རཱ་ཡོ པ་རི་བྷོ་ག་ནྟ་རཱ་ཡོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨ་དི་ཊྛ་ནྟ་རཱ་ཡོ? ཨ་ནོ་དི་སྶ ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ན་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ‘ཀིཾ པ་ར་སྶ དི་ནྣེ་ནཱ’ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་དི་ཊྛ་ནྟ་རཱ་ཡོ ནཱ་མ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་པ་དི་སི་ཏྭཱ ཨུ་དྡི་སྶ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ ནཱ་མ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཨུ་པ་ཀྑ་ཊ་ནྟ་རཱ་ཡོ? ཨི་དྷ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨུ་པ་ཀྑ་ཊཾ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་ཀྑ་ཊ་ནྟ་རཱ་ཡོ ནཱ་མ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་རི་བྷོ་ག་ནྟ་རཱ་ཡོ? ཨི་དྷ ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་རི་བྷོ་གཾ, ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ག་ནྟ་རཱ་ཡོ ནཱ་མ. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ.
‘‘ཡཾ པ་ན མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ པ་ཉྩ་སཱ་ལ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ཨ་ནྭཱ་ཝི་སི, ཏཾ ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་རི་བྷོ་གཾ ན ཨུ་པ་ཀྑ་ཊཾ ན ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟཾ ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ པ་ན ནེ་ཀ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཡེ ཏེ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཨ་བྦྷཱ་ག་ཏཱ, ས་བྦེ་པི ཏེ ཏཾ དི་ཝ་སཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ན ལ་བྷིཾ་སུ, ནཱ་ཧཾ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ, ཡོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏཾ ཨུ་པ་ཀྑ་ཊཾ པ་རི་བྷོ་གཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ས་ཙེ ཀོ་ཙི ཨི་སྶཱ་ཡ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏཾ ཨུ་པ་ཀྑ་ཊཾ པ་རི་བྷོ་གཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཕ་ལེ་ཡྻ ཏ་སྶ མུ་དྡྷཱ ས་ཏ་དྷཱ ཝཱ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ཝཱ.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡཱ གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ལཱ་བྷོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏོ ཨུ་པ་ཀྑ་ཊོ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ; ས་རཱི་རཱ་ནུ་ག་ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ; ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎ་ར་ཏ་ནཾ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ; ཛཱི་ཝི་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡཱ གུ་ཎཱ, ས་བྦེ་པེ་ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, གུ་ཎཱ ཨེ་ཀ་ར་སཱ ཨ་རོ་གཱ ཨ་ཀུ་པྤཱ ཨ་པ་རཱུ་པ་ཀྐ་མཱ ཨ་ཕུ་སཱ་ནི ཀི་རི་ཡཱ་ནི. ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ནི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སཱ་ལ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ཨ་ནྭཱ་ཝི་སི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ནྟེ དེ་སེ ཝི་ས་མེ ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན ནི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ ཙོ་རཱ པ་ནྠཾ དཱུ་སེ་ནྟི. ཡ་དི པ་ན རཱ་ཛཱ ཏེ ཙོ་རེ པ་སྶེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ ཏེ ཙོ་རཱ སོ་ཏྠིཾ ལ་བྷེ་ཡྻུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཕ་ར་སུ་ནཱ ཕཱ་ལཱ་པེ་ཡྻ ས་ཏ་དྷཱ ཝཱ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ནི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སཱ་ལ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ཨ་ནྭཱ་ཝི་སི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ཏྠཱི ས་པ་ཏི་ཀཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན ནི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ པ་ར་པུ་རི་སཾ སེ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ནི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སཱ་ལ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ཨ་ནྭཱ་ཝི་སི. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ཏྠཱི སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ར་པུ་རི་སཾ སེ་ཝ་ཏི, ཨ་པི ནུ ཁོ སཱ ཨི་ཏྠཱི སོ་ཏྠིཾ ལ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཧ་ནེ་ཡྻཱ་པི ཏཾ, བྷ་ནྟེ, སཱ་མི་ཀོ ཝ་དྷེ་ཡྻཱ་པི བ་ནྡྷེ་ཡྻཱ་པི དཱ་སི་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ནི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སཱ་ལ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ཨ་ནྭཱ་ཝི་སི. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏཾ ཨུ་པ་ཀྑ་ཊཾ པ་རི་བྷོ་གཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཕ་ལེ་ཡྻ ཏ་སྶ མུ་དྡྷཱ ས་ཏ་དྷཱ ཝཱ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཙོ་རི་ཀཱ་ཡ ཀ་ཏཾ མཱ་རེ་ན པཱ་པི་མ་ཏཱ, ནི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ པ་ཉྩ་སཱ་ལ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ཨ་ནྭཱ་ཝི་སི. ས་ཙེ སོ, བྷ་ནྟེ, མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏཾ ཨུ་པ་ཀྑ་ཊཾ པ་རི་བྷོ་གཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻ, མུ་དྡྷཱ ཝཱ་སྶ ཕ་ལེ་ཡྻ ས་ཏ་དྷཱ ཝཱ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ཝཱ, ཀཱ་ཡོ ཝཱ་སྶ བྷུ་ས་མུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ, སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
བུ་དྡྷ་ལཱ་བྷ་ནྟ་རཱ་ཡ་པ་ཉྷོ པ་ཉྩ་མོ.
༦. ཨ་པུ་ཉྙ་པ་ཉྷོ
༦. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ ‘ཡོ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’ཏི. པུ་ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱ’ཏི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ, ཏེ་ན ཧི ‘ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ དུ་རུ་ཏྟ་རོ དུ་ར་ཏི་ཀྐ་མོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཡོ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’ཏི. པུ་ན ཙ ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱ’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ནྟ་རཾ ཨ་ཏྠི. ཀ་ཏ་མཾ ཨ་ཏྠ་ནྟ་རཾ? ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཱ, ཨ་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟི ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཱ. ཡཱ་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཱ, ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་པུ་ཉྙ་པ་ཉྷོ ཚ་ཊྛོ.
༧. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་པ་ཉྷོ
༧. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’’ཏི ཝཱ, ‘‘མ་མུ་དྡེ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི ཝཱ’ཏི. པུ་ན ཙ མེ་ཏྟེ་ཡྻ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྷཱ་ཝ་གུ་ཎཾ པ་རི་དཱི་པ་ཡ་མཱ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘‘སོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ, ‘‘མ་མུ་དྡེ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི ཝཱ’ཏི, ཏེ་ན ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷ་ཎི་ཏཾ ‘སོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི, ཏེ་ན ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝཱ, ‘མ་མུ་དྡེ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’ཏི ཝཱ་ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ, ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ, ‘‘མ་མུ་དྡེ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི ཝཱ’ཏི. པུ་ན ཙ མེ་ཏྟེ་ཡྻ་སྶཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྷཱ་ཝ་གུ་ཎཾ པ་རི་དཱི་པ་ཡ་མཱ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘སོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྩ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྷེ ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ སཱ་ཝ་སེ་སོ, ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ ནི་ར་ཝ་སེ་སོ. ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ནུ་གཱ་མི་ཀོ, པ་རི་སཱ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་གཱ་མི་ཀཱ. ས་མྨུ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་སཱ ‘ཨ་ཧ’ནྟི ‘མ་མཱ’ཏི, ན པ་ར་མ་ཏྠོ ཨེ་སོ, ཝི་ག་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པེ་མཾ, ཝི་ག་ཏོ སི་ནེ་ཧོ, ‘མ་ཡ྄ཧ’ནྟི་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ན་ཏྠི, ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཐ་ཝཱི བྷཱུ་མ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ, པ་ཐ་ཝི་ཊྛཱ ཙེ་ཏེ ས་ཏྟཱ, ན ཙ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ‘མ་ཡ྄ཧེ་ཏེ’ཏི ཨ་པེ་ཀྑཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ [ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པ་ཏི་ཊྛཱ ཨེ་ཝ (སཱི.)] ཙེ་ཏེ ས་ཏྟཱ, ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ‘མ་ཡ྄ཧེ་ཏེ’ཏི ཨ་པེ་ཀྑཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨ་བྷི་ཝ་སྶ་ནྟོ ཏི་ཎ་རུ་ཀྑ་པ་སུ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝུ་ཌྜྷིཾ དེ་ཏི ས་ནྟ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ཏི. ཝུ་ཊྛཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ ཙེ་ཏེ ས་ཏྟཱ ས་བྦེ, ན ཙ མ་ཧཱ་མེ་གྷ་སྶ ‘མ་ཡ྄ཧེ་ཏེ’ཏི ཨ་པེ་ཀྑཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ཛ་ནེ་ཏི ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ཏི, ས་ཏྠཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ ཙེ་ཏེ ས་ཏྟཱ ས་བྦེ, ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ‘མ་ཡ྄ཧེ་ཏེ’ཏི ཨ་པེ་ཀྑཱ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སུ་ནི་བྦེ་ཋི་ཏོ པ་ཉྷོ བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི, ག་མྦྷཱི་རོ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏོ, ག་ཎྛི བྷི་ནྣོ, ག་ཧ་ནཾ ཨ་ག་ཧ་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཀ་ཏོ, བྷ་གྒཱ པ་ར་ཝཱ་དཱ, ཛི་ན་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ’’ནྟི.
བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་པ་ཉྷོ ས་ཏྟ་མོ.
༨. ཨ་བྷེ་ཛྫ་པ་རི་ས་པ་ཉྷོ
༨. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷེ་ཛྫ་པ་རི་སོ’ཏི, པུ་ན ཙ བྷ་ཎ་ཐ ‘དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རཾ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི བྷི་ནྣཱ་ནཱི’ཏི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷེ་ཛྫ་པ་རི་སོ, ཏེ་ན ཧི དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རཾ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི བྷི་ནྣཱ་ནཱི་ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རཾ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི བྷི་ནྣཱ་ནི, ཏེ་ན ཧི ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷེ་ཛྫ་པ་རི་སོ’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ག་མྦྷཱི་རོ དུ་ནྣི་ཝེ་ཋི་ཡོ, ག་ཎྛི་ཏོ་པི ག་ཎྛི་ཏ་རོ, ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཛ་ནོ ཨཱ་ཝ་ཊོ ནི་ཝུ་ཏོ ཨོ་ཝུ་ཏོ པི་ཧི་ཏོ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷོ, ཨེ་ཏྠ ཏ་ཝ ཉཱ་ཎ་བ་ལཾ ད་སྶེ་ཧི པ་ར་ཝཱ་དེ་སཱུ’’ཏི.
‘‘ཨ་བྷེ་ཛྫ་པ་རི་སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན ཙ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རཾ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི བྷི་ནྣཱ་ནི, ཏ་ཉྩ པ་ན བྷེ་ད་ཀ་སྶ བ་ལེ་ན, བྷེ་ད་ཀེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྷེ་ཛྫཾ ནཱ་མ. བྷེ་ད་ཀེ ས་ཏི མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན བྷི་ཛྫ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཱ བྷི་ཛྫ་ཏི, པི་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན བྷི་ཛྫ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི པི་ཏ་རཱ བྷི་ཛྫ་ཏི, བྷཱ་ཏཱ་པི བྷ་གི་ནི་ཡཱ བྷི་ཛྫ་ཏི, བྷ་གི་ནཱི་པི བྷཱ་ཏ་རཱ བྷི་ཛྫ་ཏི, ས་ཧཱ་ཡོ་པི ས་ཧཱ་ཡེ་ན བྷི་ཛྫ་ཏི, ནཱ་ཝཱ་པི ནཱ་ནཱ་དཱ་རུ་ས་ངྒྷ་ཊི་ཏཱ ཨཱུ་མི་ཝེ་ག་ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན བྷི་ཛྫ་ཏི, རུ་ཀྑོ་པི མ་དྷུ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣ་ཕ་ལོ ཨ་ནི་ལ་བ་ལ་ཝེ་གཱ་བྷི་ཧ་ཏོ བྷི་ཛྫ་ཏི, སུ་ཝ་ཎྞ་མྤི ཛཱ་ཏི་མ་ནྟཾ [ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་མྤི (སཱི.)] ལོ་ཧེ་ན བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནེ་སོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, ནེ་སཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི, ནེ་སོ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷེ་ཛྫ་པ་རི་སོ’ཏི. ཨ་པི ཙེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ཨ་བྷེ་ཛྫ་པ་རི་སོ’ཏི. ཀ་ཏ་མཾ ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ? ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ཏེ་ན ཨ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཡ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ཙི ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟ་སྶ་པི པ་རི་སཱ བྷི་ནྣཱ་ཏི ན སུ་ཏ་པུ་བྦཾ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ཨ་བྷེ་ཛྫ་པ་རི་སོ’ཏི. ཏ་ཡཱ་པེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཉཱ་ཏ་བྦཾ ‘ཨ་ཏྠི ཀི་ཉྩི ན་ཝ་ངྒེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ སུ་ཏྟཱ་ག་ཏཾ, ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཀ་ཏེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་རི་སཱ བྷི་ནྣཱ’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི བྷ་ནྟེ, ནོ ཙེ་ཏཾ ལོ་ཀེ དི་སྶ་ཏི ནོ་པི སུ་ཡྻ་ཏི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་བྷེ་ཛྫ་པ་རི་ས་པ་ཉྷོ ཨ་ཊྛ་མོ.
ཨ་བྷེ་ཛྫ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་གྒེ ཨ་ཊྛ པ་ཉྷཱ.